Екпе құтылары

Ғалымдар COVID-19 бен тұмауға қарсы аралас вакцина жасау жоспарын жария етті

100
Гамалея орталығы тұмау мен коронавирусқа қарсы вакцина жасау жоспарын жариялады. Алайда, вакцинаның нақты қашан пайда болатыны қазірше белгісіз

НҰР-СҰЛТАН, 9 қыркүйек – Sputnik. Коронавирустық вакцинасы клиникалық сынақтан өткен Гамалея орталығы тұмау мен коронавирустық инфекциялардан бір уақытта қорғайтын аралас вакцина жасауды жоспарлап отыр.

Гамалея орталығының директоры Александр Гинцбург алдағы жоспарларымен бөлісті, деп хабарлайды РИА Новости.

"Біз коронавируспен қатар, тұмаудан да қорғайтын аралас вакцина жасауды жоспарлап отырмыз", – деді орталық директоры.

Сонымен бірге Гинцбург қолданыстағы ережеге сәйкес жаңа вакцинаға да клиникалық сынақтар қажет екенін атап өтті. Сондай-ақ, ол мұндай вакцинаның нақты қашан пайда болатынын айтуға әлі ерте дейді.

Айта кетейік, бұған дейін Ресей денсаулық сақтау министрлігі Гамалеяның электрохимиялық мониторинг ғылыми-зерттеу орталығы Ресейдің тікелей инвестициялар қорымен бірлесіп шығарған COVID-19 алдын алуға арналған әлемдегі алғашқы вакцинаны тіркеген. 

Ресей тікелей инвестициялар қорының басшысы Кирилл Дмитриев қазірдің өзінде 20-дан астам елден коронавирусқа қарсы вакцинаның миллиард дозасын сатып алуға өтінім түскенін хабарлады. Сонымен бірге, ол Ресейдің бес елде вакциналар өндірісі туралы келіскенін, қолда бар қуаттылықтар жылына 500 миллион доза өндіруге мүмкіндік беретінін атап өтті.

100
Кілт сөздер:
ғалымдар, екпе, вакцина
Тақырып:
Коронавирус эпидемиясы (1816)
Тақырып бойынша
"Құдай басқа бермесін": вирусқа қарсы вакцина әзірлеген қазақстандық ғалымның әңгімесі
Батыс COVID-19-ға қарсы вакцина әзірлеу жарысында артта қалып келеді
Коронавирусқа қарсы қазақстандық вакцинаны кімдер салдырды?
Ресейлік ғалым коронавирусқа қарсы вакцина қалай әзірленгенін айтып берді
TheLancet журналы "Sputnik V" вакцинасы туралы ғылыми мақала жариялады
Шоқан Уәлиханов пен Ф.М.Достоевский мүсіні

Омбыда Шоқан Уәлихановтың 185 жылдығы аталып өтті

56
Консулдықтың басшысы Ырысқали Дәуренбек Омбы облысының үкіметіне ұлы ғалымның атын есте сақтағаны үшін ризашылығын білдірді

НҰР-СҰЛТАН, 28 қараша – Sputnik. Қазақстанның Омбы қаласындағы Консулдығы ұлы қазақ зерттеушісі, ағартушысы және саяхатшысы Шоқан Уәлихановтың туғанына 185 жыл толуына арналған еске алу акциясын ұйымдастырды.

"Ұлы ғалымның есімі берілген көшедегі дипломатиялық өкілдік ғимаратының жанында орналасқан Шоқан Уәлихановтың ескерткішіне гүл шоқтарын қою рәсімі өтті", - деп хабарлады Қазақстанның сыртқы істер министрлігі.

Оған қатысқандар Шоқан Уәлихановтың Қазақстан мен Ресейдің ғылымы мен мәдениетінің дамуына баға жетпес үлес қосқанын, ал оның есімі екі ел арасындағы достықтың символына айналып, әлемдік ғылымның көрнекті тұлғалары арасында лайықты орын алатындығын атап өтті.

Ал консулдықтың басшысы Ырысқали Дәуренбек Омбы облысының үкіметіне ұлы ғалымның атын есте сақтағаны және осы іс-шараны өткізуге көрсеткен қолдауы үшін ризашылығын білдірді.

Оқи отырыңыз: Тоқаевтың әкесіне мемориал тақта орнатылды 

Іс-шараға сондай-ақ Омбы облысы үкіметі төрағасының орынбасары, өңірлік саясат және бұқаралық коммуникациялар министрі Михаил Каракоз, Ресей сыртқы істер министрлігінің Омбы қаласындағы өкілдігінің басшысы Евгений Косинцев және Омбы кадет әскери корпусының бастығы, полковник Вячеслав Саликов қатысты.

56
Тақырып бойынша
Қазақ ғылымы ауыр қайғыға ұшырады: белгілі ғалым дүниеден өтті
Омбыда "Абай" мәдени-іскерлік үйі ашылды
Терезе алдында тұрған бала, архивтегі сурет

Балтасы бар: Ресейде ер адам алты баланы кепілге алды

285
Полицияға ер адамның әйелі хабар берген, қаскөйдің мұндай әрекетке не себепті барғаны әзірге белгісіз

НҰР-СҰЛТАН, 24 қараша – Sputnik. Санкт-Петербург түбіндегі Колпино қаласында балтамен қаруланған ер адам алты баланы кепілге алды.

"Колпинодағы пәтерде ер адам алты баланы кепілге алды", - деді РИА Новости-ге куәгер.

Оның айтуынша, қаскөй мас және балтамен қаруланған. Төтенше жағдай орнына құқық қорғау органдарының қызметкерлері келді.

Сондай-ақ, бірқатар БАҚ-тың ақпаратынша, ер адам балаларды өлтіремін деп қорқытқан. Оның не себепті мұндай әрекетке барғаны және қандай талап қойып отырғаны әзірге белгісіз.

Полицияға ер адамның әйелі қоңырау шалып, көмек сұраған. Ол балалары жылап жатқан пәтерге кіре алмағанын айтты.

285
Кілт сөздер:
балалар, ер адам, балта, Ресей
Жамбыл Жабаев

"ХХ ғасыр Гомері" деген бағаға ие болған Жамбыл Жабаев жайлы қызықты деректер

0
Жыр алыбы, ақын, суырыпсалма ақын, қазақ халқының ұлы перзенті Жамбыл Жабаев туралы деректерді Sputnik Қазақстан дерекқорынан оқыңыз

Жамбыл Жабаев 1846 жылы 28 ақпанында Жамбыл облысындағы Жамбыл тауының етегінде дүниеге келген. Ұлы жүздің шапырашты тайпасының екей руынан шыққан. Арғы аталары дәулетті болғанымен, Жамбылдың әкесі Жапа шаруа кісі болған. Кей тарихи деректе жыр алыбының әкесі туралы шоқпыт шапанды кедей болған деген сипаттама кездеседі.

"Қақаған қар аралас соғып боран,
Ел үрей - көк найзалы жау торыған.
Байғара, Жамбыл, Ханда мен туыппын,
Жамбыл деп қойылыпты атым содан", - дейді Жамбыл ақын.

"Мен киіз үйде өстім. Сол кездегі барлық қазақ балаларындай мені де көшкен кезде бесінмен ала жүрді", дейді ақынның өзі балалық шағы жайлы. Соған қарағанда ақын бала күнінде қоңырқай тірлік кешкен.

Жамбылдың туған нағашысы Жетісу өңіріне танымал әнші болған.

"Жетісудың даңқы асқан биі Бөлтірік Алатаудың баурайындағы ағайынды аралап келген екен. Сонда үлкен сөз өнері ортаға түсіп жатқанда даладан бір бала жүгіріп келген екен. Бірден барып Бөлтіріктің қолын алыпты. Сонда Бөлтірік баланың қолын ұстап тұрып, "атың кім, балам?" депті. "Атым - Жамбыл" деп жауап берген екен. "Атың Жамбыл болса, көкірегің даңғыл болар. Шырғалаңнан сөз келсе, шырқаушының өзі болар екенсің" деген екен", - дейді қоғам қайраткері Мырзатай Жолдасбеков.

Жамбылдың ақындық дарыны жас кезінен-ақ таныла бастаған. Бозбала шағынан ортасын ән мен жырға кенелтіп, көршілес қырғыз еліне де даңқы жайылған. Сол кезде көпшіліктің аузынан түспей жүрген Жамбыл Жетісудың дүлдүл ақыны Сүйінбайға жолығып, оның батасын алады.

Жамбыл "Шағым", "Жылқышы", "Шәбденге", "Сәт сайланарда", "Өстепкеде", "Патша әмірі тарылды", "Зілді бұйрық" сияқты өлеңінде елдің әлеуметтік саяси өмірін көрсеткен.

Жамбыл Жабаев шығармашылығының шарықтау шегі тоқсан жастан асқан шағына тура келеді. 1936 жылы Мәскеуде өткен Қазақстанның онкүндігінде шымылдығын Жамбыл ашты. 360 өнерпаз барған бұл мәдениет күндерінде жыр алыбы Жамбыл Жабаевтың, әнші Күләш Байсейітованың абыройы асқақтады. Жамбыл сол жылы Еңбек Қызыл ту орденімен марапатталды.

"1936 жылдан бастап Жамбылдың аты орыс тілі арқасында шетелге де тарала бастады. Кеңес үкіметі сол кезде 75 жылдық шығармашылық тойын тойламақ болады. Соның қарсаңында үй салып береді", - дейді Жамбыл Жабаев әдеби-мемориалдық мұражай директоры Мәулен Қожашев.

Жамбылдың шығармалары әлемнің ондаған тіліне аударылып дүние жүзіне тарады. Жамбыл көзінің тірісінде КСРО мемлекеттік сыйлығының лауреаты атанған.

Ақынның "Өтеген батыр", "Сұраншы батыр", "Көрұғлы", "Бақ, дәулет, ақыл" деген дастандары бар.

ХХ ғасыр Гомері

Бірде Жамбылдың ел арасында оның ақындық қабілетіне күмән келтіргісі келетіндер де табылған. Сонда орталық комитет жазушы Леонид Соболевті жағдайдың анық-қанығын білуге Ұзынағашқа жіберген. Жамбылдың жыршылығына таңқалған жазушы үш күн қасында болып, "жиырмасыншы ғасырдың Гомері" деп баға берген.

Жамбыл саналы ғұмырында Құлманбет, Досмағамбет, Сарыбас, Майкөт, Бақтыбай, Бөлтірік, Шашубай ақындармен айтысқан. Соның ішінде Айкүміспен айтысы қыз бен жігіт айтысының жақсы бір көрінісі. Жас күнінде Жамбыл ақын Сара, Айкүміс, Сайқал, Кәмшат қыздармен айтысқан.

Жыр алыбы Жамбыл күйші Дина Нұрпейісовамен де жақын таныс болған. 1936 жылы танысып, таныстық соңы жақсы сыйластыққа ұласқан деген дерек бар.

Ақынның отты жырлары

Ақынның соғыс жылдары отан қорғау тақырыбына арнап жазған өлеңдері үш мың жолды құрайды. Әсіресе, "Ленинградтық өренім", "Москваға", "Майданға хат" сынды өлеңдері бар. Жамбыл ақын өмір мен өлім апралысына түскен Кеңес жауынгерлеріне отты жырлары арқылы жігер беруге тырысты.

Жамбылдың ұлы Алғадай жат елде оққа ұшқан болатын. Ұлының қазасынан кейін "Жамбылдың Алғадайды жоқтауы" деген өлеңі шықты. Кей дерекке сәйкес, Алғадайдан ұрпақ тарап, бүгінде бүтін бір отбасы болып отыр.

Жамбыл өзінің алдындағы аға буын өкілі Сүйінбай ақынды өзіне пір тұтқан. Ал Кенен Әзірбаев Жамбыл Жабаевты тәлімгері деп таныған.

Жамбыл 1945 жылы 22 маусымда Алматы облысының Ұзынағаш елді мекенінде 99 жасында дүниеден өтті.

1946 жылы ақпанда Қазақстан халқы жыр алыбының жүз жылдық мерейтойын тойлады. Сол жылы ақынның таңдамалы шығармаларының академиялық жинағы қазақ және орыс тілінде басылды.

0
Кілт сөздер:
қызықты деректер, Жамбыл Жабаев
Тақырып бойынша
"Өз жаназасын өзі шығарды": Ақиық ақын Мұқағали Мақатаев туралы деректер
"Көкейімнен кетпейді": ұлттың ұлы ұстазы Ыбырай Алтынсариннің тілегі
Қазақтың "қазақ" деп атанып жүргені Сәкен Сейфуллиннің арқасы - танымал ақын
Абайдың үш әйелі: ақын сүйіктілеріне не сыйлаған - фото
Абайдың 175 жылдығы: ұлы ақын жайлы фильмдерді қайдан тамашалауға болады