Спутник V вакцинасы

Lancet "Спутник V" вакцинасының зерттеу нәтижесін жариялады

124
(Жаңартылды 11:58 03.02.2021)
Вакцина жаңа коронавирус инфекциясының ауыр жағдайларынан толық қорғайды, деп мәлімдеді Ресейдің тікелей инвестициялар қоры

НҰР-СҰЛТАН, 2 ақпан – Sputnik. Lancet ғылыми журналы коронавирусқа қарсы "Спутник V" вакцинасын клиникалық зерттеудің үшінші кезеңінің нәтижесін жариялады, деп хабарлады Ресейдің тікелей инвестициялар қоры (РТИҚ).

"Гамалея  атындағы ЭМҰЗО мен РТИҚ әлемдегі ең көне және ең беделді медициналық журналдардың бірі The Lancet-те "Спутник V" вакцинасының тиімділігі мен қауіпсіздігін растайтын клиникалық сынақтың III кезеңінің нәтижесі туралы материал жарияланғанын хабарлайды", - деп мәлімдеді қор.   

РТИҚ бас директоры Кирилл Дмитриев жарияланымды пандемиямен күрестегі маңызды оқиға деп атады.  

"The Lancet жариялаған деректер "Спутник V" әлемде алғаш тіркелген вакцина ғана емес, сонымен қатар ең үздіктердің бірі екенін дәлелдейді. Тәуелсіз сарапшылар жинаған және The Lancet журналында жарияланған мәліметтерге сәйкес, ол коронавирустың ауыр жағдайларынан толық қорғайды", - деп РИА Новости Дмитриевтің сөзін келтірді.

Оқи отырыңыз: Азаматтарды вакциналау шығындарын мемлекет көтереді – Тоқаев 

Айта кетейік, Ресей денсаулық сақтау министрлігі "Спутник V" вакцинасын 2020 жылы тамызда тіркеді. Вакцинаны РТИҚ қолдауымен Гамалея  атындағы ЭМҰЗО жасады. Бұл COVID-19 індетінің алдын алуға арналған әлемде алғаш тіркелген препарат.

Гамалея атындағы ЭМҰЗО директоры Александр Гинцбургтың айтуынша, "Спутник V" вакцинасының клиникалық зерттеулерінің халықаралық сараптамалық бағалауын жариялау пандемияға қарсы тұрудағы үлкен жетістік екенін айтты.

"Ресейлік вкцинаның қауіпсіздігі мен жоғары тиімділігі ұсынылған ғылыми шынайы мәліметтермен расталып отыр. Осы орайда, мен Гамалея атындағы орталықтың ұжымын осы елеулі жетістікпен құттықтағым келеді. Адам аденовирусының негізінде бірнеше вакцина әзірленді. Болашақта жаңа препараттар әзірлеу үшін бұл құрал әлдеқайда тиімді болып табылады", - деп сенім білдірді Гинцбург.

"Әлемде бар болғаны үш вакцина, соның ішінде "Спутник V" де бар, 90%-тен жоғары тиімділік көрсетті. Айта кету керек, "Спутник V" бұл мәселеде басқа вакциналардан қауіпсіздігі мен латформаның сенімділігі, +2 +8 температуралық режимінің арқасында жеңіл тасымалдау және қолжетімді бағасы бойынша басқа вакциналардан көш ілгері тұр. "Спутник V" – адамзатқа арналған вакцина", - деді Дмитриев.

"Спутник V" препараты 16 елде тіркелді: Ресей, Беларусь, Сербия, Аргентина, Боливия, Алжир, Палестина, Венесуэла, Парагвай, Түркіменстан, Венгрия, Біріккен Араб Әмірліктері, Иран, Гвинея Республикасы, Тунис және Армения. Сондай-ақ, вакцинаны тіркеу процесіне Еуропа дәрілік заттар жөніндегі агенттігі (EMA) мен Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) бастама көтеруде.

III кезеңнің нәтижесі

Клиникалық сынақтардың үшінші кезеңінде "Спутник V" жоғары тиімділік, иммуногенді және қауіпсіз екенін көрсетті.

Вакцинаның тиімділігі бірінші және екінші вакцина немесе плацебо инъекциясын алған 19 866 еріктінің мәліметтерін талдау негізінде 91,6% құрады.

Ал AstraZeneca тиімділігі - 62,1%, Sinovac - 50,4%, Sinopharm - 79,3%. Қазір AstraZeneca компаниясы өз вакцинасының тиімділігін 62,1% -тен жоғары деңгейге көтеріп жатыр, оған "Спутник V" екпесінің екі компонентінің бірімен үйлесуі көмектескен.

60 жастан асқан еріктілердің қатысуы зерттеудің маңызды оқиғасына айналды (вакцина тобындағы ең үлкен қатысушы 87 жаста, ал плацебо тобындағы қарт кісі - 84 жаста). Қарттарға арналған қауіпсіздік көрсеткіштері жоғары болды. 60 жастан асқан 2 144 ерікті үшін тиімділігі 91,8%-ті құрады және статистикалық тұрғыдан 18-60 жас аралығындағы еріктілер тобының мәліметтерінен ерекшеленбеді.

"Зерттеу нәтижелеріне сәйкес, вакцина жаңа коронавирус инфекциясының ауыр жағдайларынан толық қорғайды. Коронавируспен ауырудың расталған барлық 20 ауыр жағдайы да плацебо тобында тіркелген, ал вакцина алғандар тобында мұндай жағдай мүлде жоқ", - деді РТИҚ-те.

Вакцина тобындағы еріктілердің 98% -тен астамында гуморалдық иммундық жауап, 100%-інде жасушалық иммундық жауап қалыптасқан.
Зерттеу көрсеткендей, "Спутник V" препараты салынған еріктілерде вирусты бейтараптандыратын антиденелердің деңгейі коронавируспен ауырған науқастардағы антиденелерден 1,3-1,5 есе жоғары болған. Басқа вакциналар бойынша коронавируспен ауырған адамдардыкімен салыстырғанда антиденелердің деңгейі шамамен бірдей немесе біршама төмен болған, деп хабарлады РИА Новости сайтына РТИҚ.

Сондай-ақ, "Спутник V" қауіпсіздік бойынша жоғары нәтиже көрсетті. Жағымсыз құбылыстардың басым бөлігі (94%) жеңіл түрде өткен. Ауыр аллергиялық реакциялар және анафилактикалық шок болған жоқ. Сонымен қатар, вакциналанған топтағы жағымсыз құбылыстардың деңгейі басқа вакциналарға қарағанда айтарлықтай төмен болды: "Спутник V" - 0,27% (вакциналанғандардың санын процентпен есептегенде), AstraZeneca - 0,66%, Pfizer - 0,58%, Moderna - 0,97%. Мәліметтерген мониторнг жүргізу бойынша тәуелсіз комитеттің қорытындысы вакциналаумен байланысты жағымсыз құбылыстар болмағанын растады.

"Спутник V" артықшылығы

"Спутник V" – тиімділігі 90%-тен жоғары әлемдегі үш вакцинаның бірі. СОонымен қатар, оның бірқатар басымдылықтары бар:
ондаған жылдар бойы қауіпсіздігін дәлелдеген адамның аденовирустық векторларының жақсы зерттелген және тиімділігі жоғары платформасы;
басқа платформалардағы вакциналармен салыстырғанда төмен бағасы (бір дозасы он доллардан арзан тұрады, бұл тиімділігі 90%-тен жоғары басқа вакциналарға қарағанда екі-үш есе төмен);

+2+8 Цельсий градус температура режиміндегі тасымалдауларға қатаң талаптардың болмауы, бұл бүкіл әлем бойынша логистиканың қарапайымдылығын қамтамасыз етеді.

Адам аденовирустарының негізіндегі вакциналардың қауіпсіздігі екі онжылдықта әлем боынша жүргізілген 250 клиникалық зерттеулерде және 75-тен астам халықаралық жарияланымда расталған. Жалпы, адам аденовирустарын вакциналардың құрамында пайдалану 1953 жылы басталған.

Аденовирусты векторлар дегеніміз – бұл адам ағзасында көбейе алмайтын қарапайым суық тиюдің (тұмау) генетикалық түрлендірілген вирустары. "Спутник V" вакцинасын қолдану кезінде ағзаға коронавирус бармайды, вакцинаның құрамында коронавирустың сыртқы ағуызды қабығының - "тәжді" құрап тұрған "тікенектердің" генетикалық ақпараты ғана болады. Бұл вакциналау салдарынан коронавирус жұқтыру мүмкіндігін болдырмайды да, тұрақты иммундық жауап қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Адам аденовирусының Ad5 and Ad26 серотиптеріне негізделген екі түрлі векторды қолдану коронавирусқа қарсы екі егу кезінде бірдей векторды қолданатын вакциналарға қарағанда айтарлықтай тиімді қорғанышты қамтамасыз етеді. Екі түрлі векторды қолданудың арқасында "Спутник V" вакцинасында ықтималн бейтараптандырғыш әсер болмйды. Бұл ұзаққа созылатын иммундық жауап қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Сарапшылар үшінші кезеңнің нәтижелеріне оң пікір білдірді
Батыс елдеріндегі сарапшылардың көбі Ланцеттегі жарияланымды оң көзқараспен қабылдады және ресейлік вакцинаның тиімділігі, қауіпсіздігі мен логистикасының жеңілдігін атап өтті.

"Мұнда ұсынылған нәтижелер өте айқын және ғылыми қағидалар дәлелденген. Демек, коронавирустық инфекцияның пандемиясына қарсы тұруға қабілетті тағы бір вакцина қатарға қосыла алады", - деді Рединг университеті мен Лондон гигиена және тропикалық медицина мектебінің ғалымдары Иан Джонс пен Полли Рой.

"Вакцина ауыр сырқаттану немесе өлімнің алдын алуда 100% тиімді. Ал бұл ең маңызды параметр. Біздің әрқайсысымызжеңіл суық тиюге қарсы тұра аламыз. Бастысы – ауруханаға жатып, ауру асқындап кетпесе болды", - деді АҚШ-тағы Вистар институтының вакциналар мен иммундық терапия орталығының медицина ғылымдарының докторы Хильдегунд Эртл.

Эртл "Спутник V" вакцинасының алғашқы екпесінен кейін-ақ аурудан қорғаныс деңгейі 87,6%-ті құрағанын атап өтті. Осылайша, ол AstraZeneca немесе Johnson&Johnson компанияларының вакциналарына қарағанда әлдеқайда тиімдірек. Медицина докторы дәл осы секілді тиімді Pfizer және Moderna РНҚ-вакциналарына қарағанда тоңазытқышта сақтауға болатын "Спутник V" вакцинасы коронавирустың жаөандық пандемиясына қарсы күресте үлкен маңызға ие болатынына сенім білдірді.

"Бұл сөзсіз жақсы жаңалық. Себебі, қос формуласы бар вакцинаны салыстырмалы түрде вакцина тапшылығы ықтимал жағдайда және логистикалық проблемалар туындаған кезеңде жеңіл өндіруге және қолайлы температурада тасымалдауға мүмкін болып отыр", - деді Франциядағы Inserm Ұлттық денсаулық сақтау және медициналық зерттеулер институтының зерттеулер жөніндегі директоры Сесил Черкински.

Шығыс Англиядағы медициналық микробиология университетінің профессоры Дэвид Ливермор мРНҚ технологиясы негізінде әзірленген Pfizer және Moderna вакциналары секілді "Спутник V" препараты да адамның аденовирустық векторының негізінде дайындалған тиімділігі 90%-тен жоғары алғашқы вакцина екенін атап өтті.

"Қазіргі уақытта әлемге коронавирусқа қарсы сапалы вакциналардың барлығы қажет", - деді Ливермор.

124
Тақырып бойынша
Нұр-Сұлтанның бас санитар дәрігері вакцина салдырмау себебін түсіндірді
Жандарбек Бекшин вакцина салдырды
"Спутник V" вакцинасының бағасы белгілі болды
Министрлік вакцинаның жағымсыз әсері үшін кім жауап беретінін айтты
Нұр-Сұлтанда медицина қызметкерлерінің вакцинадан не себепті бас тартқаны белгілі болды
Коронавирусқа қарсы вакцина алғандар шетелге шықса, ПТР-тест тапсыра ма
Вакцина, коронавирус

Ресейде "Спутник Лайт" вакцинасының екінші сынағы аяқталды

36
(Жаңартылды 20:43 05.03.2021)
Вакцинаның "лайт нұсқасы" негізінен инфекция белең алған эпидемиялық ошақтары бар сыртқы нарыққа арналған. Ал Ресей бұрынғыдай "Спутник V" вакцинасын қолдана береді

РФ Денсаулық сақтау министрі Михаил Мурашко Ресейде "Спутник Лайт"вакцинасының клиникалық зерттеулерінің екінші кезеңі аяқталғанын мәлімдеді, деп хабарлайды РИА Новости

"Қазір ол мәліметтер сарапшылардың бағалауына жолданды", - деді ол журналистерге. 

Зерттеулердің үшінші кезеңін жүргізуге арналған рұқсат қолда бар. Ол құжатты ақпан айының соңында берген болатын. Бұл зерттеу плацебо қолдану арқылы екі топқа жүргізіледі. Зерттеу жұмыстары 2022 жылдың 28 ақпанына дейін аяқталуы керек. 

"Спутник Лайт" вакцинасы Ресейдің тікелей инвестициялар қоры Гамалея орталығымен бірлесіп әзірлеген "Спутник" препараттар тобына жатады. Бұл вакцина адамның жақсы зерттелген аденовирусты векторлары платформасында әзірленген. 

РТИҚ басшысы Кирилл Дмитриевтің айтуынша, вакцинаның "лайт нұсқасы" негізінен инфекция белең алған эпидемиялық ошақтары бар сыртқы нарыққа арналған. Ал Ресей үшін бұрынғыдай "Спутник V" вакцинасын қолдана береді. 

Гамалея орталығының директоры Александр Гинцбург осы елдерде "Спутник Лайт" вакцинасын қолдану арқылы ауру жұқтыру деңгейін төмендетіп, жергілікті денсаулық сақтау саласына түскен жүктемені азайтуға болады. Вакциналаудан кейінгі иммунитет шамамен 3-4 ай сақталады. Ғалымның айтуынша, екпе тиімділігі 85%-і құрайды. 

Вакциналау бойынша тек бір ғана екпе, яғни, "Спутник V" препатанының бірінші компоненті салынады.

Сондықтан, антиденелердің түзілу уақыты да қысқа болады. Екпе алған адам коронаиврус инфекцциясын жұқтырған жағдайда да ауру ауыр түрде болмайды.

Себебі, вирус қоздырғышы өкпеге қарай өте алмайды. Бұл қорғанысты ұзарту үшін үш айдан кейін вакцинаның екінші компонентін салдыруға болады.

36
Тақырып:
COVID-ке қарсы вакцина
Терезеге қарап тұрған ер адам

Екі қызды зорлағаны үшін сотталған маньяк үйленеді видео

862
(Жаңартылды 16:43 05.03.2021)
Бостандыққа шыққан ер адам зардап шеккендерден кешірім сұрап, балаларын табуға ниет білдіріп отыр

НҰР-СҰЛТАН, 5 наурыз — Sputnik. Жетпіс жастағы Виктор Мохов үйіне оралғанын айтты. Ол үйленетін ойы бар екенін жеткізді.

"Скопин маньягі" жазасын өтеп шыққан болатын. Ол 20 жыл бұрын екі қызды қамауда ұстап, зорлаған үйіне қайтып келді. Журналистерге сұқбат беріп те үлгерген.

"Үйленуге барамын. Жас әжей тауып алдым", - деді ол РЕН-ТВ арнасына.

Бостандыққа шыққан ер адам зардап шеккендерден кешірім сұрап, балаларын табуға ниет білдіріп отыр.

Скопин маньягі

2000 жылы Скопин қаласында слесарь Мохов 14 және 17 жастағы екі қызды ұрлап, төрт жылға жуық жертөледе ұстады. Тұтқында болған кезде оның бірі еркінен тыс одан екі рет босанды, қылмыскер балаларды алып кетіп отырған. Ол кезде жасөспірім Екатерина екінші бойжеткенді босандырып алған.

Мохов қыздарды аштықта ұстап, жарықсыз қалдырған. Резеңке шлангамен ұрып, бөлмеге көзден жас ағызатын газ шашқан. Құрбандар толық қараңғыда отырған, арасында ғана таза ауаға шыққан.
Қыздар хат жазып, оны ғажайып жолмен сыртқа беріп жіберген. 2004 жылдың 4 мамырында олар бостандыққа шықты.

Скопин аудандық соты 2005 жылы 30 тамызда Моховты 17 жылға бас бостандығынан айырды, ол қатаң режимдегі колония жазасын өтеді.

Пугачев аудандық сотының 2012 жылдың 24 шілдедегі өзгерістерін ескере отырып, бұл мерзім 16 жыл 10 айға дейін қысқартылды.

Қыздарды ұрлауға көмектескен маньяктың серіктесі Елена Бадукина бес жарым жылға бас бостандығынан айырылып, жазасын өтеді.

Виктор Мохов 2021 жылдың 3 наурызында бостандыққа шықты.

862
Кілт сөздер:
зорлық-зомбылық, Ресей, маньяк
Тақырып бойынша
"Қауіпті ресейлік маньяк Қазақстанда жасырынуы мүмкін": полиция түсініктемесі
Үштөбеде оқушыны зорлады деген күдікке ілінген мұғалімдерге қатысты ақпарат жарияланды
Әйелдерді зорлап, өлтірген: Шымкентті дүрліктірген екі маньяк қалай ұсталды
Екі қызды 4 жыл бойы қамауда ұстаған маньяк бостандыққа шыққалы жатыр
"Кешкісін құрбандарын іздейді": Мамлютте маньяк пайда болғаны жайлы ақпарат тарады
Көпбалалы ана Раушан Үсейінова

"Копилкаға" ақша жинаған: сегіз баланың анасы астанадан екі пәтерді қалай алғанын айтты 

0
(Жаңартылды 15:11 07.03.2021)
Sputnik Қазақстан тілшілері 8 наурыз – Халықаралық әйелдер күні қарсаңында 8 баласы бар батыр анамен кездесіп,  көпбалалы отбасының күнделікті өмірімен танысып қайтты. Олардың нарық заманына қалай бейімделгенін де білді 

НҰР-СҰЛТАН, 5 наурыз – Sputnik. Астаналық Раушан Үсейінова 26 жасында көпбалалы ана атанды. Ал төрт жылдан кейін "Алтын алқамен" марапатталған. Жолдасы екеуі сан алуан қиындықтарға қарамастан, баспана мәселесін шешті, бизнес ашты. Жақында тағы бір үйді рәсімдеп алды. Осылайша, өз күшімен біраз жетістікке жетті. Ал, ең бастысы, бала тәрбиесіне баса мән беріп келеді.

Көпбалалы ананың күн тәртібі

Раушанның күн тәртібі қызметтегі адамның жұмысынан кем түспейді. Тіпті, одан асып кетеді деуге болады. Соған қарамастан, көпбалалы ана бәріне үлгеруге тырысады. Осы жолы сұқбат беруге де уақыт тапты. 

Дүйсекеевтер отбасы
© Photo : Раушан Үсейінованың жеке архивінен
Дүйсекеевтер отбасы

"Біз таңғы сағат 6:30-да тұрамыз. Балаларды оятып, тамағын береміз де, шығып кетеміз. Калиманды - балабақшаға, Абдулраян мен Аяланы - мектепке, екеуінің сабағы 8:00-де басталады. Жолдасым ары қарай жұмысқа кетеді. 11:15-те екі баламды алып келемін де, 13:15-де Жанзерені мектепке апарамын. Одан кейін 14:00-де Мейірім деген қызымызды мектепке жіберу керек. Ол түскі асын ішіп алып, өзі барады. 16:15-те Жанзере сабақтан шығады. Оны үлкен ұлым – Қаршыға алып келеді. Оған дейін олар Нұршуақ екеуі үйден онлайн оқиды. Ал кенжеміз қолымнан түспейді" – деп бастады өз әңгімесін Раушан.

Ол әрбір баласының сабақ кестесін жатқа біледі. Қазір ата-аналардың бас ауруына айналған "ТЖБ" мен "БЖБ" да басталып кеткен. Ал жиынтық бағалау кезінде жұмыс көбейеді. Сабақты бақылауды күшейту керек. Раушан балалардың есімдерін де шатастырмайды, бәрін жіті қадағалап отырады. 

"Мүлде шатастырмаймын. Мен оларды әрбір қылығына дейін білемін. Бір бала екіншісіне ұқсамайды ғой, негізі. Мінезі, қылығы, болмысы...Соның бәрін жатқа білемін. Енді, болашақта шатастырмасам, әзірше, есімдерін шатастырмаймын (күлді)", - дейді ол.

"Мемлекеттік бағдарламадан екі рет өттік"

2008 жылы Раушанның жолдасы Жандос астанаға көшуге шешім қабылдайды. Бірақ алдымен өзі барып, жұмыс іздейді. Ал екі айдан кейін Шорнақ ауылынан екі баласымен бірге келіншегі де келеді.

"Қиыншылық көп болды... Бірақ, Аллаға шүкір, екеулеп жеңдік", - деп еске алады Раушан.

Екі жылдан кейін үшінші баласы Мейірім дүниеге келді. Сол кезде Раушан мен Жандос жас отбасы ретінде мемлекеттік бағдарламаның алғашқы кезеңінен өтіп, екі бөлмелі пәтерге жолдама алған. Ендігі кезекте банктен өту керек. Жас жұбайлар үшінші баланың туғанын жасыруға шешім қабылдайды.

"Мико бір айлық болса да, "метрке" алған жоқпыз. Өйткені банкте бала саны көп болған сайын шығыстың көлемі де артады деген есеп бар. Соның бәрін табыстан шегергеннен кейін адамның төлем қабілеттілігі төмендейді екен. Ал Жандостың жалақысы 18 мың теңге ғана болған. Содан қызымыздың дүниеге келгенін жасыруға тура келді", - дейді Раушан.

Жастар "екі баласы бар" деген анықтамамен банктің тексерісінен сәтті өтті. Алайда тағы бір сынаққа тап болды. Бұрынғы кредиттің бұзылған тарихы шығып қалды. Қарыз жабылса да, "қара тізімнен" шығармапты. Сол кезде жас жұбайлардың қуанышы су сепкендей басылды. Бірақ олар үмітін үзген жоқ. 

Тағы оқыңыз: "Әрбір бала үшін 4,2 млн теңге": депутаттар үкіметке ұсыныс жолдады

"2011 жылы біз қайтадан қатысуға шешім қабылдадық. Әлі есімде, жеке куәлігімнің мерзімі өтіп кеткен. Мен болсам, оны байқамаппын. Содан жеке куәлікті жылдам жасатып, соңғы күн қалғанда үш бөлмелі пәтерге құжат тапсырғанбыз ғой. Аяла да дүниеге келген, төрт баламыз бар. Сөйтіп, мемлекеттік бағдарламадан тағы өтіп кеттік", - деді Раушан.

Жас жұбайлар осы жолы да банкпен проблема болатынын біліп, баспананы толығымен сатып алуға шешім қабылдайды. Құрылысшылардың тұрғын үйді кешіктіріп тапсырғанын пайдаланып, қажетті соманы жинап алады да, төрт жылдан кейін астанадағы алғашқы пәтеріне кіреді.  

"Әрине, ол кезде жалғыз жалақымен ақша жинай алмайсың. Жандостың қосымша табысы болды. Тоймен айналысатын, артынан тамада болып көрді. Оның жанында мен де жүрдім", - деп еске алды Раушан. 

"Копилканың" ақшасына дүкен аштық

Бала саны көбейген сайын табыстың мөлшерін арттыру қажет. Жандос пен Раушан осыны әбден түсінді. Кешке қарай балаларды жатқызғаннан кейін екеуі ұзақ уақыт ақылдасатын. Бизнес ашуды ойластырды. 

"Енді, бала өсіп келе жатыр. Оның тамағы бар, киімі бар, үйірмесі бар. Екеуіміз күнде кешке қарай отырып ақылдасамыз. Мен болсам, астанаға келген бойда маған бірдеңе ашып берші деп, ылғи айтып жүрдім. Жандос "Қайтесің, шаршайсың ғой, үйде балаларды бағып отырсаң, сол жетеді" дейтін. Бірақ мен қайтқан жоқпын. Жандос тапқан ақшаның 5-10 мың теңгесін "копилкаға" жинап жүрдік. Соған бірінші бизнесімізді ашайықшы дедім. Сөйтіп, дүкенді де аштық", - деді көпбалалы ана.

Бас кезінде Раушан үйдің астында ашқан дүкенде кеңсе заттарын сатты, ксерокспен көшірме жасады. Артынан азық-түлік сата бастады. Сол кезде жетінші баласы үш айлық нәресте еді.

Тағы оқыңыз: "Жаман сөздің бәрін біз естиміз": Нұр-Сұлтанда автобус айдайтын көпбалалы ананың әңгімесі

"Шынын айту керек, өте қиын болды. Жандос қатты көмектесті, ылғи жанымда болды, негізгі жұмысынан кейін дүкеннің шаруасына да кірісіп кететін. Оның қолдауы болмаса, істей алмайтын едім. "Әр кәсіпте нәсіп бар" дейді ғой. Жаман болған жоқпыз", - деп әңгімеледі Раушан.   

Жас кәсіпкерлер дүкеннен түскен табыстың бір бөлігін қайырымдылыққа да жұмсады. Ай сайын екі отбасыны қант, күріш, май, макарон және тағы басқа қажетті азық-түлікпен қамтамасыз етті. Ал әр жұма сайын дүкенде мұқтаж адамдарға нан тегін таратылды.

"Қазір кейбіреулер дүкенде ішімдіксіз пайда түспейді" деп айтады. Олай емес. Біз арақ-шарап сатқан жоқпыз. Темекі саттық. Бірақ ішімдіксіз де пайда түсті, жақсы болды", - дейді әйел.

Көпбалалы ана дүкеннен түскен табыстың бір бөлігін тұрғын үй жинағына да салып отырды. Сөйтіп, 50 процентін жинап, жақында тағы бір үйді рәсімдеп алды.

"Сондықтан барлығына айтарым, "жилстройдан" есепшот ашыңдар. Соған табыстың 10 процентін болмаса да, 5 процентін салыңдар, сосын кәсіп бастаңдар. Қазір сегізінші балам бір жасқа келді. Қолым босайды. "Бизнес Бастауға" қатысып, грант алып көретін шығармын. Сондай бір мақсат бар", - деді Раушан.   

Көпбалалы ана болу қиын ба?

"Көпбалалы ана болу оңай десем, өтірік болады ғой. Қиындығы мен қызығы бірге жүреді. Бірақ менде бала туғанда "Осыны қалай асыраймын? Қалай жеткіземін?" деген қорқыныш болған жоқ. Алла тағала берді, шүкір. "Әрекетке-берекет" дейді ғой, әрбір баланың несібесі бар. Сондықтан әрекет ету керек. Балалардың болашағы біздің қолымызда ғой. Біріншіден, тәрбие. Одан кейін білім. Осы екеуін қатар ұстаса, бала өз жолын табады", - деп атап өтті батыр ана.

Сегіз баланың анасы Раушан Үсейінова
© Photo : Раушан Үсейінованың жеке архивінен
Көпбалалы ана 21 жасында тұрмысқа шыққанына еш өкінбейді

Ал бала тәрбиесінде жолдасы екеуі "арбаның алдыңғы доңғалағы қалай жүрсе, соңғы доңғалағы да солай жүреді" деген нақыл сөзді басшылыққа алған. Бар күш-жігерін тұңғышына салды.  

"Біз Қаршығаға көп көңіл бөлдік. Әрбір тапсырмасын жіті бақылап, оны орындамайынша ешқайда жібермейтінбіз. Оған бар күш-жігерімізді салдық. Қазір соның жемісін көріп жатырмыз. Тұңғышымыз өз күшімен "Білім-инновация" лицейіне түсіп кетті", - дейді Раушан.

Өмірдегі ең қуанышты сәт...

Көпбалалы ана 21 жасында тұрмысқа шыққанына еш өкінбейді. Қазіргі басты мақсаты – әрбір баланың тұлға болып қалыптасуы.

"Жандос екеуімізді құрбым таныстырған. Онымен үш-ақ рет кездестік. Сөйтіп, Жандостың туған күніне үйіне барғанда мені алып қалған. Тұрмысқа ерте шыққаныма еш өкінбеймін. Енді, балаларымды жеткізсек, әрбіреуі білікті маман иесі атанса, бұдан артық арман жоқ. Сол кезде шетелге де барамыз, елді де көреміз. Бәрі болады", - дейді Раушан.

Оның енесі кеңес заманында 14 баламен "Алтын алқа" алған. Ал Раушан 7 баладан кейін алтыннан алқа тақты. Осы орайда ол көпбалалы ана болудан қорықпау қажет дейді.  

"Көпбалалы болудан қорықпау керек. Балалар бір-бірін сүйреп әкетеді. Көмекші болады. Ашығын айту керек, қазір тамағын істеп, кірін жуғаным болмаса, қалғаны Қаршыға мен Миконың мойнында. Өздерінен кейінгі іні-қарындастарының сабағын да оқытуға көмектеседі", - дейді елорда тұрғыны. 

Раушан Үсейінова енесімен бірге
© Photo : Раушанның жеке архивінен
Раушанның енесі де кеңес заманында 14 баламен "Алтын алқа" алған

Ол үшін ең қуанышты сәт – кешкі ас. Сол кезде бәрі жиналады. Балалары сабақтан, жолдасы жұмыстан келеді.

"Балалар әкесі келгенде қатты қуанады, үйге бір патша келгендей болады. Менің әкем алты айлық нәресте кезімде қайтыс болған ғой. Балаларыма қарап, бір жағынан қызығамын, бір жағынан қатты қуанамын...", - дейді Раушан.

Жандос екеуі қазірден бастап балаларына нарық негіздерін де үйретіп отырады. Бизнес-жоспар жасауға тапсырма береді. Балалар да оған қатты қызығады. Кешке қарай жиналып, барлығы у-шу болады. Бизнес-жоспарларын қорғайды.

8 наурыздың есте қалған сыйлығы

Раушан жыл сайын 8 наурызда балаларынан сан алуан сыйлық алады. Кішкентайлар сурет салады, үлкендер сыйлықты өз қолымен жасайды. Сосын барлығы жиналып, концерт қояды. Жолдасы да тосын сый жасаудан шаршамайды. Бірақ көпбалалы ана Жандостың бір сыйлығын ешқашан ұмытпаймын дейді. 

"2008 жылы алғаш рет келгенде астананың суығына үйрене алмадық. Балалар ауырды. Сонда мен екі баланы алып, үлкен үйге қайттым. Ал бірнеше айдан кейін 8 наурызда Жандос бізге айтпай, өзі келді. Қолында анасы екеуіміздің суреті және оған өзі шығарған бір шумақ өлең жазыпты. Осыны ешқашан ұмытпаймын. Жалпы, Жандостың тосын сыйы таусылмайды ғой (күлді)", - дейді Раушан.

Осы орайда көпбалалы әйел өз анасына жасаған бір сыйлықты да еске алды.

"Студент кезімде анама 8 наурыз күні бір шаш қыстырғыш алып берген едім. Сапасы да мықты. Бірінші курста оқығанда 300 теңгеге сатып алғанмын. Соны анам әлі күнге дейін тағады. 18 жыл болды. "Осыны сен алып бергенсің" деп, тастамай жүр. Сондықтан ана үшін баласы берген кез келген сыйлықтың орны бөлек", - деді 8 баласы бар ана.

0
Кілт сөздер:
Халықаралық әйелдер мерекесі, көпбалалы отбасы