Түн мезгіліндегі әйел сұлбасы, архивтегі сурет

Бішкекте қазақстандық әйелдерді асқан жауыздықпен өлтірген: қаскөйлер қалай ұсталды

6125
(Жаңартылды 15:32 23.09.2020)
Осыдан сегіз жыл бұрын мемлекеттік шекара маңындағы банда полицияны аяғынан тік тұрғызды. Олардың құрбаны - Қазақстаннан барған бірнеше кәсіпкер. Сол кезде бұл қылмыс халықаралық жанжалға ұласа жаздаған еді

2012 жылдың ортасында Аламудун ауданының аумағында бірнеше ай бойы тәртіп сақшылары қарақшылардың ізіне түседі. Олар саудагер әйелдерді тонап қана қоймай, асқан жауыздықпен зорлаған. Бұл топтың темірдей тәртібі бар еді: ол – құрбандарды тірі қалдырмау. Бірақ қылмыскерлерден зәбір көрген әйелдердің бірі аман қалады...

Сол жылдары "Дордой" базары бүкіл Орта Азия аймағының көтерме саудагерлері арасында өте танымал еді. Демалыс күндері жүздеген саудагер, кейбірі топ-тобымен, енді бірі жалғыз жүріп Қырғызстанның шекарасын кесіп, арзан тауар сатып алу үшін осы базарға ағылады.

Қарақшылар туралы алғаш рет 2012 жылдың жазында айтыла бастады. Сол кезде 38 жастағы Петропавл қаласының тұрғыны олардың құрығына ілігеді. Қылмыскерлер әуелі оны зорлайды, кейін Үлкен Шу каналына ағызып жіберуге шешім қабылдайды. Бұл аз дегендей, саудагердің басынан таспен ұрғылаған. Әйелдің тыныс алмай жатқанына көз жеткізгеннен кейін оның денесін суға тастайды. Кейінірек белгілі болғандай, тірі қалған келіншекті жолдың шетінен жүк көлігінің жүргізушісі тауып алып, аудандық ішкі істер бөліміне алып келген.

...Таң қылаң бере АІІБ кезекші бөліміне қатты соққыға жығылған, киімдері қанға боялған әйел келеді. Кезекші милиционер оның әңгімесін тыңдай келе, мұның қарапайым тұрмыстық жанжал емес, қоғамдық резонанс тудыратын ауыр қылмыс екенін түсінеді. Тәртіп сақшысы зардап шеккен қазақстандық азамат туралы дереу басшылықты хабардар етеді. Бір сағат өтпей жатып, аудандық бөлімге ауыр қылмыспен айналысатын мамандар жетті. Олар тергеу барысында бірнеше әйелді зорлап, біреуін өлтірген қандықол  қарақшылардың ізіне түседі.

Неден басталды

Банданың қылмысы туралы бәрін айтып беруге Шу қалалық ішкі істер басқармасының аға із кесушісі Айбек Парманасов келісті. Оның айтуынша, шекараға жақын маңдағы кеден бекетіне үш қарақшы арнайы құрбан іздеп келген. Қылмыскерлер сенбіге қараған түні осы бекет арқылы Бішкекке қомақты ақшасы бар саудагерлердің өтетінінен хабардар. Осылайша түннің бір уағында олар жалғызілікті әйелді байқайды. Қылмыстық топтың басшысы бір қарағаннан-ақ әйелдің саудагер екенін біледі. Енді оның сеніміне кіріп, өз көлігіне отыруға көндіру ғана қалады.

Сол түні әу бастан қылмыскерлердің жолы болды. Қазақстандық әйелді әрдайым кеден бекетінен алып кететін такси жүргізушісінің көлігі жолда бұзылып қалады. Соңғы сәтте ол саудагермен телефон арқылы хабарласып, болған жәйтты айтады. Ал кәсіпкердің түннің бір уағында бөтен елде далада қалғысы келмегені анық. Сондықтан оның жол шетінде тұрған такси жүргізушісінің ұсынысына келісуден басқа амалы қалмайды.

Оқи отырыңыз: 16 рет пышақ сұққан: шымкенттік мұғалімді кім және не үшін өлтірді

Жүргізуші бірден көлігінде тағы екі кәсіпкер отырғанын ескертеді. Оларды қарсы алу үшін әдейілеп келгенін, егер келіспесе, өздері кете беретінін айтады. Әйел амалсыз көнеді. Көлік трассаға шыға салысымен, әйелдің қасында отырған жолаушының бірі оның бетінен ұрады. Ал жүргізуші әйелге "тыныш отыр, әйтпесе өлім құшасың" деп қорқытады. 

Осыдан кейін олар Үлкен Шу каналына келеді. Қылмыскерлер бұл жердің әрбір бұрышына дейін жақсы біледі. Айдалада айғайлаудың, көмекке шақырудың еш пайдасы жоқ еді. Каналдың жағасында олар көліктен Ольганы шашынан сүйреп шығарады. Алдымен қаскөйлер қорғансыз әйелді тепкілеп, ұзақ уақыт қорлайды. Содан кейін іскер әйелдің сөмкесін ақтарып, 5 мың доллар, 37 мың теңге, жүздеген сом ақшаны алады.

Ешкімге тіс жармаймын...

Енді қылмыскерлерді тоқтату мүмкін емес еді. Әуелі қарақшылар тобының жетекшісі, кейін оның сыбайластары Ольганы аяусыз зорлайды. Әйелді тірі қалдыру ешкімнің ойына да кіріп шықпайды. Олардың алдында тізе бүккен саудагер өзіне аяушылық танытуын жалынып сұрайды.

"Үйде үш кішкентай балам бар, оларды жалғыз өзім тәрбиелеп отырмын. Қарт анам бар. Мен отбасының жалғыз асыраушымын. Оларға менсіз қиын болады. Ақшаны түгелдей алыңыздар, ал мені үйіме жіберіңіздер, бұл оқиға туралы ешкімге тіс жармаймын", – деп жалбарынады ол.

Әйелдің бұл сөзі қылмыскерлерге еш әсер етпейді. Топ жетекшісі сыбайластарына саудагердің аяқ-қолын байлап тастап, басынан таспен ұруды бұйырады. "Бірден өлтірмесек те, егер аяқ-қолын байлап-матасақ, ол бәрібір суға тұншығып өледі" дейді ол.

...Кейін із кесушілердің бөлмесінде отырған кезде ауруханадан енді шыққан әйелдің тергеушімен арадағы әңгімесін кездейсоқ естіп қалдым. Әйелдің қандай азапты бастан кешіргенін елестетудің өзі қиын еді.

"Қатты соққыдан көз алдым қарауытып кетті. Бірнеше минут есеңгіреп қалдым. Кейін суға батып бара жатқанымды сездім. Бірақ өзімді құтқаруға және балалар үшін өмір сүруге деген құлшынысым маған күш бергендей болды", – деді қорқынышты күнді көзіне жаса ала есіне түсірген ол.

Ольга жағалауға жетіп, қамыстың ішіне жасырынады. Қылмыскерлер өзінің өліп қалғанына көз жеткізіп, оқиға орнынан кеткенше судың ішінде бірсыпыра уақыт отырады. Әйел өзінің ішкі түйсігімен қылмыстық топ басшысының оның өлім құшқанына әлі де сенбейтінін сезеді. Себебі, қарақшы каналдың жанына әлденеше рет барып, оның түбіне қайта-қайта үңіледі.

Жағада отырған әйел қолына байланған жіпті тісімен қиып, жолға шығады. Оны жүк көлігі жүргізушілерінің бірі байқап қалып, милицияға жеткізеді.

Бұл қылмысты ашу үшін арнайы тергеу тобы құрылады. Кәсіпкердің сипаттауы бойынша милиция қызметкерлері үш қылмыскердің фотобейнесін жасайды. Әйел, әсіресе, топ жетекшісінің түрін өмір бойы ұмытпастай есінде сақтап қалған. Әзірге тергеу барысында бастысы бұл емес, қарақшылардың көлігі еді. Ольга көлікті сұр минивэн деп сипаттайды. Сондықтан тәртіп сақшылары осы көлікті іздей бастады. Кейін барлық қылмыскер ұсталғаннан кейін әйелдің психологиялық күйзелістен көліктің түсін ғана емес, маркасын да шатастырғаны белгілі болды.

Милиция бірден "Ақ-Жол" кеден бекетінде жұмыс істеген барлық такси жүргізушісін назарға алады. Күдікті көрінген бірнеше азаматты Ольгаға көрсетеді. Бұл уақытта кәсіпкер Қазақстанға оралып, олармен интернет және ұялы телефон арқылы байланысқа шығады. Тәртіп сақшылары қанша үгіттесе де, саудагер әйел Қырғызстанға оралмайды.

Ұқсас қылмыс

...Қыркүйектің соңғы күндерінде Бішкек – Алматы тас жолының бойында мал жайып жүрген жергілікті тұрғындар асқан қатігездікпен өлтірілген әйелдің денесін тауып алады. Мәйітті тексерген сарапшылар қанішерлердің әйелді темірмен ұрғанын анықтайды. Соққының қатты болғаны соншалық, әйелдің бас сүйегі бірнеше жерден сынған. Ол алған жарақатынан бірден жантәсілім еткен. Қаскөйлер мәйітті жол жиегінен біршама метрге дейін сүйреп апарып, бұталардың арасына лақтырып кеткен.

Іс кесушілер марқұм әйелдің кім екенін бірден анықтай алмайды, себебі, киімінің қалтасында құжаттары болмаған. Көп ұзамай тергеу ісіне араласқан патологоанатомдар келіншектің бірнеше апта бұрын өлтірілгенін хабарлайды. Бұдан бөлек, қылмыскерлер әйелді өлтірер алдында зорлағаны белгілі болды.

Келесі күні құқық қорғау органдарының өкілдері қылмыс туралы Бішкек пен Шу облысының барлық аудандық ішкі істер бөліміне хабарлайды. Сондай-ақ, өлген әйел туралы ақпаратты Қазақстандағы әріптестеріне де жеткізеді. Өйткені, 47 жастағы азамат Астананың тұрғыны болып шықты. Бұл әйел де тауар сатып алу үшін "Дордойға" келіп, артынан жоғалып кеткен. Ол бірнеше күннен кейін үйіне оралуы тиіс еді. Із-түзсіз жоғалған соң әйелдің күйеуі жергілікті полициядан көмек сұрайды.

"Бұл екі қылмыстың бір-бірімен байланысты екеніне күмәнданған жоқпыз. Екі жағдайда да Қазақстаннан келген саудагерлерге қарақшылық жасалған, қылмыскерлердің қолтаңбасы да ұқсас", – деді Шу ҚІББ бөлім бастығы Медер Мұратов.

Әуелі тәртіп сақшылары әйелдің шекараны кескен сәттен бастап, базарға дейінгі жүрген жолын зерттеуге тырысады. Бір қызығы, қылмыскерлердің құрығына ілінген екінші саудагер Бішкекке еш қиындықсыз жеткен. Милиция қызметкерлерінің қолында Ольгаға шабуыл жасағандардың фотороботы болды. Шұғыл отырыста олар іс-әрекет жоспарын белгілеп алады. Сөйтіп, қаскөйлерді "Дордойға" қатысы бар адамдардың арасынан іздеу керек деген ұйғарымға келеді.

Тәртіп сақшыларының бір тобы такси жүргізушілерін, арба сүйреушілерді, жергілікті қауіпсіздік қызметкерлерін тексеріп жатқанда, басқалары өлім құшқан саудагер әйел туралы жан-жақты ақпарат жинауға тырысады. Олар әйелдің күйеуіне хабарласып, сол күні кешке бірнеше сағат бұрын келіншегімен сөйлескенін біледі.

Әйелі барлық тауарды сатып алғанын, кешке такси ұстап, шекара бекетіне баратынын айтқан.

"Мен базардан бір жігітті кездестіріп қалдым. Ол мені шекараға дейін жолдың жарты құнына жеткізіп тастайтынын, жүгімді түсіруге көмектесететін айтты", – деген ол күйеуіне.

Үш рет сотталған

Тәртіп сақшылары тағы да белгісіз такси жүргізушісіне тап болады. Олар екі қылмыстың өзара байланысты екеніне көз жеткізе түседі. 

Қылмысқа қатысты бірден екі түрлі болжам жасалады. Марқұмның бірнеше мың доллар тұратын тауары жоғалған. Демек, қылмыскерлер жақын арада одан құтылуға тырысады, таныс алыпсатарларға сатуы мүмкін. Ал егер кісі өлтірушілердің базарға қатысы болса, онда заттарды осы жерде өткізуге тырысады деген сөз. Осылайша, тәртіп сақшылары базар ішін аралайды. Бірнеше саудагер фотороботтан үш қылмыскердің біреуін таниды. Олардың айтуынша, жас жігіт әйелдер киімін арзан бағаға сатқан. Көз жұмған әйел дәл осындай тауар сатып алған.

Осы жұмыстың нәтижесінде құқық қорғаушылар Ош облысы тұрғынының ізіне түседі. Ол базарда жүк тасушы ретінде нәпақа тауып жүрген 30 жастағы азамат еді. Бұған дейін үш рет сотталған жігіт қылмыстық топтың жетекшісі болған.

Тәртіп сақшылары оның соңғы рет Ош оқиғасынан кейін сотталғанын, сол уақытта Макаров тапаншасымен ұсталғанын анықтайды. Бірақ тергеушілер қаруды қандай мақсатта сатып алғанын сол күйі біле алмаған. Бостандыққа шыққаннан кейін ол тағы да ескі әдетіне көшеді.

Оқи отырыңыз: Балалар үйіндегі қанды қырғын: павлодарлық үш жасөспірім 6 адамды қалай өлтірді

Енді оның сыбайластарын анықтау үшін такси жүргізушісінің кіммен қарым-қатынас жасайтынын мұқият зерттеу қажет. Арада бірнеше күн өткеннен кейін күдіктінің үйіне екі жігіт келеді. Қамауға алған кезде қарақшылар құқық қорғау органдарының қызметкерлеріне қарсылық көрсетуге тырысады.

Тергеу кезінде қылмыстық топтың жетекшісі тәртіп сақшыларының сұрақтарына ұзақ уақыт жауап бермейді. Көп ұзамай, оған бұлтартпас дәлелдерді ұсынған кезде, қылмыскер еріксіз астаналық әйелді өлтіргенін мойындауға мәжбүр болды. Ал жазда жасаған қылмысты бандиттер өз мойнына алғысы келмеді, себебі, бірнеше қарақшылық үшін ұзақ мерзімге темір торға тоғытылатынын білді.

250 сом үшін...

...Қылмыскерлер Астанадан келген саудагерді шекара бекетінің маңынан байқаған. Бірақ оны көлігіне алдап отырғыза алмайды. Себебі, әйел өзін күтіп тұрған такси жүргізушісінің көлігіне отырады. Сондықтан, олар әйелдің артынан қонақүйге дейін барады. Бірақ сол түні саудагердің бөлмесіне баса-көктеп кіріп баруға қарақшылардың батылы бармайды. Осылайша, таңертең кәсіпкердің базарға баруын күтеді. Ол жерде қылмыскерлер әйелдің көп тауар сатып алғанын көреді. Осыдан кейін "үштіктің" жетекшісі өзін жақсы жағынан көрсетіп, саудагер әйелдің сеніміне кіреді. Кеден бекетіне дейін жеткізіп салуға ұсыныс тастайды.

Келіскен уақытта көлігімен қонақүйдің жанына келеді. Барлық сатып алынған тауарды көлігіне салып, кеден бекетіне қарай жол тартады. Қарақшының сыбайластары күтіп тұрған жерде ол көлігін тоқтатады. Қаскөйлер көліктің ішінен әйелді сүйреп шығарып, алдын ала дайындап қойған темірмен ұра бастайды. Өлтірмес бұрын әйелді зорлайды.

Бірақ кәсіпкерде қомақты қаражат жоқ болып шықты. Олар жәбірленушінің қалтасынан небары 250 сом ғана табады. Бандиттер әйелдің денесін жасыруға уақыт жоғалтқысы келмейді. Сондықтан, мәйітті ең жақын бұтаға дейін сүйреп апарады да, ол жерден кетіп қалады. Бірнеше күннен кейін топ басшысы әйелдің сөмкесінен шыққан барлық тауарды базарға алып барады. Сатушылар оның қолына бірнеше мың сом ғана ұстатады...

Оқи отырыңыз: Әйелдерді зорлап, өлтірген: Шымкентті дүрліктірген екі маньяк қалай ұсталды

6125
Кілт сөздер:
Бішкек, қарақшылық
Патрульный корабль Страж (Border and Offshore Submersible Sentry, BOSS)

Ресей бағасы қолжетімді BOSS субмаринасын экспортқа шығармақ

47
Ресейлік кеме құрастыру саласының ғылыми және технологиялық деңгейі стандарттардан тыс конструкторлық шешімдерді қолдануға мүмкіндік береді. Суүсті кемесі және субмарина функциялары бар "Страж" патрульдік су көлігі түрлі ел мамандарын таңғалдыра алады

Бұл жаңа кеме BOSS (Border and Offshore Submersible Sentry) атауымен экспортталады.

"Рубин" теңіз техникасының орталық конструкторлық бюросы субмарина мен су үстіндегі кеме қабілетін үйлестірген "Страж" патрульдік кемесін таныстырды. Озық техникалық сипаттамаларына, жоғары сенімділігіне, бортына зымыран-торпедалық қарудың кең түрін орналастыру мүмкіндігіне қарамастан салыстырмалы түрде арзан бағасы мен шағын көлемі BOSS-ты қорғаныс бюджеті аса үлкен емес көп мемлекет үшін тартымды етеді.

 Адмирал флота Касатонов фрегаты
© Sputnik / Александр Гальперин
"Рубин" КБ – субмариналарды жобалау ісінде әлемдегі көшбасшы мекемелердің бірі. Ол суасты кемелері мен түрлі топтағы аппараттарды құрастыру бойынша 120 жылдық тәжірибесі бар Ресейдегі суасты кемелерін құрастырудың конструкторлық бюросына жетекшілік етеді.

BOSS сыртқы пішіні бойынша 613-ші жобадағы дизельді-электрлі субмаринаны еске түсіреді. Ол конструкциясы сәтті шыққан және әлемде көп сатылған су көлігінің бірі. BOSS сипаттамалары да оған ұқсас: комплектациясына қарай ұзындығы 60-70 метр, су сыйымдылығы шамамен 1000 тонна, экипажы 42 адам. Ол басқарылатын зымырандармен, торпедалармен, ұшқышсыз ұшу аппараттарымен, артиллериялық қондырғылармен, тексеру топтарына арналған шағын көлемді жылдамдығы жоғары жүзу құралдарымен жабдықталуы мүмкін. Қару жүйесі, аспаптары мен жабдықтарын таңдау кезінде "Рубин" КБ мамандары субмариналар, суасты қайықтары мен ұшақтардағы сынақтан өткен және сенімді техникаға басымдық берді.

Технологиялық деңгейі жоғары қарсыластың кемелері мен жағалаудағы нысандары, жабдықталуы төмен пираттар, контрабандистер, браконьерлер су үстіндегі және астындағы жаңа патрульдік кеменің ықтимал нысаналары болуы мүмкін. Кеме барлау жүргізетін немесе ғылыми-зерттеу көлігі ретінде тиімді қолданылады.

Жаңа кеменің мүмкіндіктері мен міндеттерінің спектрін түсіну үшін 613 жобасына (НАТО жіктемесі бойынша – "Whiskey") қайта оралу керек. Қарапайым әрі сенімді субмаринаның су сыйымдылығы 1347 тонна, ұзындығы 76 метр болды және ол 200 метрге дейінгі тереңдікте 18,5 торапқа дейінгі жылдамдықта қозғала алды. Су астындағы максималды қашықтығы – 8500 миля (15 мың километрден астам). Негізгі қаруы: 533 милиметр калибрлі алты торпедалы аппарат. Оның төртеуі тұмсығында, екеуі артқы жақта орналасқан. Торпедалар ядролық жауынгерлік бөліктермен жабдықталуы мүмкін. Жауынгерлік жинақ 12 торпедадан немесе 22 минадан тұрды. Дербестігі – 30 тәулік. Экипажы – 52 адам.

613-ші жоба торпедалық ретінде әзірленгенімен зымыран қаруы бар алты модификацияланған субмарина құрастырылды. 613-ші жобаға жататын кемелерінің сериялық өндірісі кезінде құрастырудың ағынды-секциялық әдісі, автоматты дәнекерлеу және дәнекерленген тұстарды рентгенографиялық бақылау кеңінен қолданылды.

Кеңес флотына бес күн сайын ір субмаринадан беріліп тұрды. Жеті жыл (1950-1957) ішінде жалпы саны су сыйымдылығы орташа 215 дизель-электрлік суасты қайығы құрастырылды. Олар біруақытта торпедалық соққы жасап, барлыу жүргізіп, қарсылас орналасқан аумақта жедел және жайғасымдық қызмет атқара алды. Бұл 613-ші жобаның кемелері Кеңес Одағы ыдырағанға дейін қолданыста болуы оның сапасының мінсіздігін паш етеді.

613-ші жобаның көп нысаналы суасты қайықтары (шамамен 40 бірлік) шет мемлекеттерге –  Болгария, Куба, Индонезия, Мысыр, Сирия, Солтүстік Корея, Польша әскери-теңіз күштеріне жеткізілді. Қытайға техникалық құжаттарды тапсырылып, Шанхай мен Ханькоудағы зауыттарда 20-дан астам сүңгуір қайық құрастырылды.

Теңіздегі классикалық жауынгерлік патрульдеу – бұл белгілі бір аймақта суүсті кемелері мен сүңгуір қайықтардың ұзақ уақытқа созылатын маневрі. Олар кез келген уақытта соғыс жағдайында қарсыластың кемелеріне немесе жердегі нысандарына соққы жасауға дайын болуы керек. Патрульдік кеме өз елінің жағалауларынан қашықта зымыран, артиллерия немесе торпедалық соққыларға әрдайым дайын күйде жүреді. Сондықтан Ресей Федерациясы Қара, Беринг немесе Жапония теңіздеріндегі өз жағалауларында америкалық эсминецтердің пайда болуына тиісті түрде қатаң жауап береді.

Су астында партуль жүргізу қарсыласты, шекараны бұзғандарды немесе контрабандамен айналысатындары жасырын түрде бақылауға, тосыннан соққы жасауға мүмкіндік береді. Су тереңдігінде қарсыластың басым күштерін айналып өтуге болады және ешқандай дауылдан қауіп жоқ. Ал оның су үстіне көтерілу мүмкіндігі экипаждың таза ауамен тыныстауына мүмкіндік береді. Сонымен қатар экипаждар мен жағалау инфрақұрылымын дайындауға арналған оқу-жаттығу құралы бола алады.

47
суасты қайығы, архив

"Посейдон" Тынық мұхитқа шығуға дайындалып жатыр

56
Әскери-өнеркәсіптік кешендегі ақпарат көзі 5 сәуірде теңіздегі ұшқышсыз ұшу аппараттарының тасымалдаушысы "Посейдон" – 09852 жобасының эксперименттік атомдық суасты қайығы "Белгород" реакторы іске қосылғанын хабарлады

Субмарина сынағы қыркүйекте аяқталып, ол мұхиттағы қызметіне кіріседі. Қазір кеме құрылысының, монтаждау мен реттеу жұмыстарының сапасы, жүктеме кезіндегі бас энергетика қондырғысы, қауіпсіздік жүйесі тексеріліп жатыр.

"Посейдон" тасымалдағышы тұрақты үрде Тынық мұхиты флотындағы базалардың біріне орналастырылады. Алайда эксперименттік суасты қайығы әлем мұхитының кез келген нүктесіндегі міндеттерді орындай алады. Ресейдегі 2027 жылға дейінгі мемлекеттік қарулану бағдарламасы бойынша РФ осы сынды үш сүңгуір кеме салуды жоспарлап отыр.

Ресей президенті Владимир Путин "Посейдон" жүйесін әзірлеу туралы алғаш рет 2018 жылы жариялады ("Белгород" 2019 жылдың 23 сәуірінде суға жіберілді). Путин авиатасымалдағыш топтар, жағалау бекіністері мен қарсыластың инфрақұрылымы секілді мақсаттардың кең спектрін атап өтті. РФ президенті осындай құралдар арқылы "бірполярлы ойынның" ережелерін өзгертуге уәде берді. Сол шақта АҚШ шенеуніктері жаңа қаруға үреймен қарап, оны "техникалық тұрғыдан мінсіз" деп атады. Бүгінгі күні АҚШ-тың Мемлекеттік департаменті 2М39 "Посейдон" континентаралық ядролық торпеданың пайда болуына ерекше алаңдаушылық білдіруде. 

09852 жобасының "Белгород" көпнысанды атомды суасты қайығы "Посейдон" жүйесі үшін арнайы бейімделген үшінші буынға жататын "Антей" 949А жобасының эксперименттік "реинкарнациясы" болып отыр. "Антейлер" о баста "Гранит" кемелерге қарсы зымырандарының тасымалдағыштары болатын. "Посейдон" – ұстап тұруға және тосқауыл болуға арналған ауқымды құрал. Терең суларда жүзуге қабілетті және ядролық энергетикалық қондырғысы бар стратегиялық континентаралық аппарат 1000 метр тереңдікте 100 торапты жылдамдықпен (185 км/сағ астам) 10 мыңға дейінгі жылдамдықты еңсере алады. Сынақтар кеменің мінсіз сипаттамаларын растады. Автономды "Посейдон" ықтимал қарсыластың субмариналары, торпедалары мен зымырандары үшін қолжетімсіз тереңдік пен жылдамдықта қозғала алады. Мұндай торпеданы мұхитта анықтау мүмкін емес. Ол төмен жылдамдықта дыбыссыз жүзе алады.

Автономды басқару жүйесі суасты қайықтарына қарсы қорғаныс жүйелерін анықтауға және тойтарыс беруге қабілетті. Ол қарсылас нысандарына қатысты дәлдік пен жойқын зиян келтіруге кепілдік бере алады. Ұзындығы 24 метр және диаметрі шамамен 1,6 метр болатын ядролық қозғалтқышы бар аппарат қарапайым немесе мегатонналық оқтұмсықпен жабдықталуы мүмкін. Мұндай қару тек Ресейде бар. 

Біраз бұрын АҚШ бастаған ұжымдық АҚШ НАТО әскерін шығыс аймаққа орналастыру және Шығыс Еуропада ЗҚҚ жаһандық жүйелерін құру арқылы Ресейдің стратегиялық ядролық күштерінің әлеуетін жоққа шығаруға тырысты. Олар тіпті "Томагавктер" мен орташа қашықтыққа ұшатын басқа да зымырандарды Ресей шекарасына жақын орналастырды. "Посейдон" континентаралық жүйесі "әріптестердің" есін жиғызды. Сондықтан бұл торпеда Американың стратегиялық қолбасшылығын (STRATCOM) 2019 жылдың ақпанында жүргізілген ерте сынақтар кезінде-ақ алаңдатып үлгерді. Конгресс тыңдалымында STRATCOM басшысы Джон Хайтен "Посейдонды" қаруланудың жаңа жүйесі ретінде СШҚШ келісімшартымен шектелмейтінін мәлімдеп, АҚШ-та оның баламасы әзірленіп жатпағанын еске салды.

"Белгород" алғашқы эксперименттік аппаратқа айналады. Континентаралық ұшқышсыз ұшу аппараттарының қалыпты тасымалдағыштары тобы "Хабаровск" (098531 жобасы) атомды сүңгуір қайығы бастайды. Субмаринаның негізгі сипаттамалары құпия сақтаулы. Ащық дереккөздердегі мәліметке сүйенсек, кемеге жаңа ядролық энергетикалық қондырғы орнатылған және ол алты ұшқышсыз ұшу аппаратын тасымалдай алады. Су сыйымдылығы шамамен 10 мың тонна болатын кеменің экипажы кемінде 100 адамнан тұрады. Ол корпусы бойынша "Борей" стратегиялық зымыран тасымалдағышына ұқсас.

Еске салсақ, орта және шағын қашықтыққа ұшатын зымырандардың көзін жою туралы келісімшарттан Ресей емес АҚШ бірінші болып шығып кетті де, 2020 жылы әскери бюджетті 750 миллиард долларға дейін ұлғайтты. Бұл басқа елдердің қорғаныс саласыдағы шығындарын біріктіргенде ғана қол жететін көрсеткіш.

56
Әскери оқу-жаттығу

Жағдай шиеленісіп барады: Ресей мен Украина қатынасы қалай өрбиді

0
Британдық және америкалық радиоэлектронды барлау ұшақтары мен кемеге қарсы ұшақтар Қара теңіздің бейтарап аумағында тынымсыз ұшып жүр

НҰР-СҰЛТАН, 16 сәуір – Sputnik. Соңғы күні Солтүстікатлантикалық альянс шығыс Еуропада күрт белсенділік танытып жатыр. Бұл Киевтің Донбаспен шекараға қосымша бөлімшелер мен техника жеткізуіне қатысты жауапты әрекет екені ешкімге жасырын емес, деп жазады РИА Новости.

Донбастағы жағдайдың кезекті рет өршуіне байланысты НАТО елдерінің авиациясы бұл аймақта жиі төбе көрсетіп жүр. Түйісу орнында RQ-4 Global Hawk барлаушы дрондары тұрақты күзетте тұр. Олар ДХР мен ЛХР әскерінің қорғанысқа даярлығын назардан тыс қалдырмауда. Ұшқышсыз ұшу аппараттары түсірген суреттер сол мезетте киевтік әскери қолбасшылардың үстеліне жететініне еш күмән жоқ.

Украина қарулы күштері де әуе барлауын күшейтті. Сарбаздар Түркиядан сатып алған Bayraktar TB2 соққы жасаушы дрондарын байқаған. УҚК-де мұндай алты дрон бар. Қосымша ұшқышсыз ұшу аппараттарын жеткізу туралы келісімшарт жақында Украина президенті Владимир Зеленскийдің Түркияға сапары кезінде жасалғаны мәлім болды.

Сонымен қатар, батыс авиациясы Қырым жағалауына күн сайын мониторинг жүргізіп отыр. Британдық және америкалық Boeing RC135W және Lockheed P-3COrion радиоэлектронды барлау ұшағы мен P-8APoseidon кемеге қарсы ұшағы Қара теңіздің бейтарап аумағында тынымсыз ұшып жүр. Олардың басты міндеті – Қара теңіз флоты кемелерінің әрекетін қадағалау және түбекте орналасқан әскери топтың әуе шабуылынан қорғаныс жүйелерінің позицияларын анықтау.

НАТО өңірдегі әскери-теңіз қатысуын да күшейтіп жатыр. Сәуірдің соңына дейін АҚШ ӘТК-нің екі зымыран эсминеці Қара теңізге шығуы керек. Пентагонның ресми мәлімдемесі бойынша, кемелерді бағыттау қалыпты сипатқи ие. Алайда Кремль жағдайды назарда ұстап отыр. Себебі бұл эсминецтер елуден астам "Томагавк" қанатты зымыранын тасымалдайды.

"Америка Құрама Штаттарының әскери белсенділігіне, соның ішінде Қара теңізге кеме кіргізуіне келсек, бұл тұрақты болып жатыр. Қазір бұл әсіресе агрессивті қарқында орындалуда", – дейді Ресей СІМ басшысы Сергей Лавров.

Тағы бір қызық жағдай: АҚШ ӘӘК әскери-көлік авиациясының ұшақтары Киевке қандай жүк жеткізіп жатыр?

Мамандар FlightRadar интернет сервисінің көрсеткішіне назар аударып, АҚШ, Германия мен Балтық маңы елдерінен ұшып шыққан америкалық С-17 мен С-30 Борисполь әуежайына тоқтап, жүк түсіріп, кері қайтып жатқанын анықтады.

Әскери сарапшы Алексей Леонковтың пікірінше, Вашингтон Украинаға радиоэлектронды күрес кешендерін жеткізіп жатыр. Бұл жақын уақытта УҚК шабуыл жасайды дегенді білдіреді. Ресей де қол қусырып отырмайтыны анық.

"Егер жағдай ушығатын болса, онда біз өзіміздің және қай жерде жүрсе де, өз азаматтарымыздың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін барлығын жасаймыз. Мұндай өршуге Киев пен оның Батыстағы кураторлары толық жауапты болады. Сондай-ақ біз Қырымнан, Қара теңіздегі жағалаудан аулақ болу туралы АҚШ-қа ескертеміз", – деді СІМ басшысының орынбасары Сергей Рябков.

Батыс елдерінің ресейлік шекара маңында белсенділігінің артуына тағы бір себеп – НАТО әскерлерінің мамырдың ортасында өтетін ең ауқымды Defender Europe 2021 оқу-жаттығуына дайындығы.

Өткен жылмен салыстырғанда 2021 жылғы әскери шара кезінде Шығыс емес, Оңтүстік Еуропаға көп көңіл бөлінеді. Маневрлер Черногория, Косово және Албанияда жоспарланған. Болгария мен Румынияда әуедегі шабуылдан қорғаныс жүйелері мен "жер – жер" тобындағы зымырандардың жаттығуы өтеді. Ал Венгрия тыл қызметін атқарады. Маневрлерге украин әскери қызметшілері де қатысады.

Еуропадағы АҚШ Құрлық әскерінің ресми сайтында жарияланған баспасөз релизіне сәйкес, оқу-жаттығулар "АҚШ, НАТО бойынша одақтастар мен серіктестері арасындағы стратегиялық және жедел дайындық пен өзара әрекеттесуді күшейтуге бағытталған". Бұл маневрлер үшінші мемлекеттер үшін ешқандай қауіп төндірмейтіні жазылған. Алайда Defender Europe 2021 антиресейлік бағытта өрбитіні айдан анық.

Сондықтан Ресей мен Белоруссия қыркүйекте "Батыс-2021" маневрлерін өткізеді. Белоруссияның қорғаныс министрі Виктор Хренин атап өткендей, "бірлескен оқу-жаттығулар жоғары урбанизацияланған елді мекендерде шабуылдау бөлімшелерінің бірлескен іс-қимылдарының жаңа әдістерін сынауға мүмкіндік береді" деп санайды.

0
Кілт сөздер:
Украина, Ресей