С-400

Ресейдің С-500 әуе қорғаныс жүйесін кім сатып алады

71
2021 жылы Ресейде нысананы 600 шақырымға дейінгі тиімді қашықтықта жоятын С-500 "Прометей" зениттік-зымырандық жүйесі жауынгерлік қару-жарақтардың әскери сапына қосылады. Алайда бұл кешенге қатысты айтарлықтай экспорттық әлеует қазірдің өзінде байқалып отыр

РФ қорғаныс министрлігінің полигондарында С-500 "Прометей" жүйесінің сынақтары аяқталуға жақын қалды, зымырандардың сынақтан өткенін барлық жарияланған сипаттама растап отыр, сондықтан ол жаппай өндіріске толығымен дайын. Шетелдік тапсырыс берушілердің С-300 және С-400-ге деген сұранысы С-500-дің де халықаралық нарыққа сәтті шығуын болжауға мүмкіндік береді.

Америкалық Military Watch сараптамалық басылымы "Прометейдің" Алжир, Беларусь, Қытай, Үндістан және Иран елдерін қамтитын алғашқы бес әлеуетті тапсырыс берушісін анықтады. Неліктен бұл елдер? АҚШ пен бірқатар батыс елінің  милитаризациясы – НАТО-ның бұрынғы әскери операцияларының тәжірибесі.

Ал бұл әлемдегі көптеген көршілес елді алаңдатады (Ресей мен Қытайды ғана емес), сондықтан оларды ұлттық әуе қорғаныс жүйелерін нығайтуға мәжбүр етеді. Бұл ретте, шетелдік тапсырыс берушілердің Ресейде жасалған, сан алуан қауіп-қатерге тиімді қарсы тұруға қабілетті С-300, С-400 және С-500 жүйелеріне деген сұранысы өсіп келеді.

Тәуелсіздік үлгілері

Алжир қырғи-қабақ соғыс кезінен бастап ресейлік қару-жарақ жүйелерін иемденіп келеді және бүгінде ол әуе қорғанысының ең жаңа кешендеріне ие.

Олар:"Панцирь" зениттік-зымырандық зеңбірек кешені және кейбір мәліметтер бойынша С-400. Military Watch басылымы алжирлік сарапшылар НАТО-ның 2011 жылдың жазы мен күзінде қорғаныссыз қалған көршілес Ливияға жасаған әуе шабуылдарының аясында алдыңғы қатарлы ресейлік әуе қорғаныс жүйелеріне қолжетімділікті жоғары бағалады деп жазады. Сонымен қатар, батыс бесінші буын жойғыштары мен гипердыбысты ұшақтарды да (2020 жылдардың аяғында) белсенді пайдалануға көшуде. Күн санап артып келе жатқан әскери қауіптің орнын толтыру үшін Алжир С-500 жүйелері мен Ресейде жасалған Су-57 ұшақтарын алуға мүдделілік танытып отыр.

Беларусьтің қорғаныс бюджеті салыстырмалы түрде қарапайым, 2020 жылы – шамамен 623 миллион доллар. Алайда, Шығыс Еуропадағы әскери-саяси турбуленттілік пен Беларусь шекарасына жақын орналасқан НАТО әскери күштерінің белсенділігі ескеріле отырып, Минск С-500 жүйесін "достық бағамен" жеткізілуіне сенім арта алады. Беларусьтің "НАТО аумағының" тереңдігінде жойғыш қару-жарақтар мен ұшақтарға соққы бере алатын мүмкіндігі Ресей үшін стратегиялық тұрғыдан тиімді.

Қытай алғашқылардың бірі болып заманауи ресейлік әуе қорғаныс жүйелерін - С-300PMУ-2, С-400 зениттік-зымырандық кешенін, сондай-ақ, Су-27 және Су-35 жойғыштарына арналған Р-77 "әуе-әуе" зымырандарын алды. Қытайлық сарапшылар өздерінің әуе шабуылына қарсы бірнеше тиімді қорғаныс жүйесін жасады, бірақ Ресей аэроғарыштық қорғаныс жүйелері өзінің әлемдік көшбасшылығын сақтап қалды. Жақын ғарыш шекарасында, 100 шақырымнан астам биіктікте нысананы дәл көздеуге қабілетті "Прометейге" Қытайдың халық-азаттық армиясы қол жеткізсе, ол сөзсіз құнды дүниеге айналары сөзсіз. Жалпы, Бейжің америкалық қару-жарақ жүйелерінің жаңа буынының қауіп-қатеріне байыпты баға беруде.

Үндістан бірнеше онжылдық бойы Ресейдің қару-жарақ жүйелерінің, соның ішінде әуе шабуылына қарсы С-400 "Триумф" зениттік-зымырандық кешеннің бірнеше бөлімшесінің (2018 жылы келісімшарт құны 5 миллиард доллардан асты) ең ауқымды тапсырыс берушісі болып қалып отыр. Нью-Дели стратегиялық зымырандарды құруға барынша күш салып отыр, бұл ретте ол "ыстық аймақтар" үшін таптырмас "қабілетке" ие С-500 жүйесімен тиімді толықтырылуы мүмкін (бұл жерде Қытайдың WZ-8 ұшқышсыз ұшу ұшағы бар гипердыбысты әскери ұшағы пайда болған). Үндістанға Ресейдің сапалы қару-жарағын сатып алған жағдайда, АҚШ-тың экономикалық санкциялары салынатыны жөнінде бірнеше мәрте қоқан-лоққы жасалды, бірақ бұл ешқашан Нью-Делиге тосқауыл болған емес, соңғы үлгідегі С-500 "Прометей" жүйесін сатып алуға әсер етері де екіталай.

Иран 1988 жылы Иран-Ирак соғысы аяқталған кезден бері кеңестік және ресейлік әуе қорғаныс жүйелеріне айтарлықтай қызығушылық танытып келеді. Иран армиясы жаңартылған алыс қашықтықтағы С-200 жүйелерімен, С-300PMУ-2 зениттік-зымырандық кешендермен қаруланған. Тегеран Таяу Шығыста АҚШ пен НАТО-ның "көрінбейтін" ұшақтарының қарқынына қарсы тұра алатын С-400 "Триумф" жүйесінің жетекші әлеуетті тапсырыс берушісі саналады. Болашақта Иран соңғы үлгідегі С-500 "Прометей" жүйесіне де қызығушылық таныта алады. Естеріңізге сала кетейін, қазан айында БҰҰ Қауіпсіздік кеңесінің Тегеранға қару-жарақ сатуға салған эмбаргосы тоқтатылды, ал Ресей, тіпті Американың экономикалық санкцияларының қауіп төндіруіне қарамастан, Иран Ислам Республикасына қару-жарақ жеткізуден бас тартпайтын болады.

Ғарыштық мүмкіндіктер

С-500 жүйесінің баламасы жоқ, сондықтан оны отандық және шетелдік әскери сарапшылар мойындайды. Бұл жерде "Прометей" "Триумфты" алмастырмайды (ол 5 метрден 60 шақырымға дейінгі биіктікте жұмыс істейді), ол өте алыс қашықтықтағы стратегиялық нысандарды (төмен орбиталық спутниктер, гипердыбысты қанатты зымырандар, құрлықаралық баллистикалық зымырандар, ғарыштық авиация,  ауыр бомбалаушылар) жоюға арналған. Төмен биіктікте және қашықта орналасқан С-400 жүйесі де осы нысандарды соққыға алады, бірақ "Триумф" әуе қорғанысы мен зымыран қорғанысының интеграцияланған жүйесінде ұсақ және құндылығы төмен объектілерді: "көрінбейтін" жойғыштарды, тактикалық баллистикалық және қанатты зымырандарды тиімді түрде бейтараптандырады.

Көрнекті тактикалық-техникалық сипаттамалар С-500-ді ғарышқа қарсы қорғаныс жүйелерінің бірінші буынына айналдырып отыр. "Прометей" 600 шақырымға негізделген жою радиусына ие және осы қашықтықта бір мезгілде сағатына 25 мың шақырымға дейін, 200 шақырымға дейінгі биіктікте ұшатын онға тарта нысанды (қанатты және баллистикалық зымырандар) жоюға қабілетті. Бұл F-22, F-35 және B-2 ұшақтарының С-500 радарына көрінбейтіндігіне күмәнмен қарайтын америкалық мамандарды қатты алаңдатары сөзсіз.

АҚШ ғарыштық шабуыл қаруларын жасап жатыр және болашақта оны Еуропада орналасқан әскери базаларын қолдана отырып, Ресейге қарсы алдын-ала соққы беру үшін қолдануы мүмкін. Алайда, С-500 "Прометей" жүйесі америкалық әзірлемелерден технология жағынан едәуір озық тұр. Мысалы, 600 шақырым – бұл нысанаға соққы беру сызығы, С-500 тіпті бұдан алыс қашықты "көреді". "Прометей" Қырым түбегінің аумағынан бүкіл Қара теңіз аймағы мен Мәрмәр теңізі арқылы әуе кеңістігін басқара алады және Болгария мен Румынияның (Бухарестті қоса алғанда) әуе кеңістігін қамтиды. Ұрыс жағдайында С-500 Калининград облысынан Солтүстік пен Балтық теңіздерін байланыстыратын Скагеррак бұғазындағы қанатты зымырандар мен "көрінбейтін" F-35-ті дәл көздей алады. Қажет болса, Литва, Латвия және Эстонияның шағын әуе кеңістігін айтпағанда, Берлин мен Дрезденнің, бүкіл Польшаның әуе нысандарына соққы бере алады. Алайда, соңғы үлгідегі  С-500 жүйесі, ең алдымен, Батыс әскери округі әскерлері мен Ресейдің әртүрлі қашықтықтағы зымырандық жүйелерінің тиімді орналасуын қамтамасыз етуге қабілетті қалқан.

Ресей Федерациясының қарулы күштері 2021 жылы "Прометейдің" алғашқы үлгілерін алады. С-500, С-400 және С-300 зениттік-зымырандық кешендер біртұтас (интеграцияланған) аэроғарыштық қорғаныс жүйесіне енеді. Бұл Ресейді алуан түрлі қауіп-қатерден қорғауда тиімді болады және көрші елдер мен аймақтардағы тұрақтылықты қамтамасыз етуге ықпал етеді. Кейін Мәскеу одақтастарымен және жақсы серіктестерімен өзінің жаңа қорғаныс қабілеттерімен бөліседі, сол кезде С-500-ге тапсырыс берушілердің тізімі бұдан да ұзақ болады. Соңғы үлгідегі "Прометейдің" айрықша тартымдылығы күмән тудырмайды, өйткені мұндай әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйесінің ел ішінде орналасуы кез келген агрессордың іс-қимылын әдеуір деңгейде бәсеңдетері анық.

71
Трамп пен Путин

Трамп пен Путин "қазан тосын сыйын" әзірледі

49
Америкадағы президент сайлауы неғұрлым жақын бола түскен сайын, тосыннан шыға келетін факторлар да соншалықты маңызға ие бола бастады

АҚШ-та "қазан тосын сыйы" туралы, дәлірек айтқанда сайлау алдындағы келісімді өзгерте алатын, таразының басын үміткерлердің біреуінің пайдасына шешетін оқиғалар немесе ақпараттар туралы әңгімелескенді жақсы көреді, деп жазады РИА Новости.

"Тосын сый" алдын-ала немесе стихиялы түрде дайындалуы мүмкін. Олар: үміткердің айрықша іс-әрекеті, оны айыптайтын жаңа дәлелдер, табиғи катаклизмге қатысты реакция, сыртқы саяси қадам. Енді екі үміткерге де осындай "тосын сый" қажет – бірақ оларға қатысты айғақ-дәлелдердің тым көп болғаны соншалық, енді "қауіпті Трамп" немесе "жемқорлыққа белшесінен батқан отбасы бар ұйқылы-ояу Байденге" қатысты жаңа айғақтарды ешкім қоса алмайды.

Бірақ америкалықтар президент сайлауы кезінде сыртқы саясатты айтарлықтай деңгейде басшылыққа алмаса да, ол рейтингті толықтыра алады. Президент басқа елдердің басшыларымен, мысалы бітімгер болуға қатысты келіссөздер жүргізе алады. Өткен айда Трамп бұл тәсілді ең алдымен, араб-израиль татуласуына, содан кейін Сербия мен Косово арасындағы келісімге байланысты екі рет пайдаланды. Бірақ мұның бәрінің америкалық сайлаушыға тікелей қатысы жоқ – оларға шынымен, Балқан және Таяу Шығыс не үшін керек?

Дегенмен, Трамп барлық америкалықты көктемнің соңына дейін емес, Рождествоға дейін шығаруға уәде бере отырып, Ауғанстаннан да әскерлердің шығарылуын тездетіп отыр. Мұны орындау мүмкін емес, оның үстіне Рождество 3 қарашадан әлдеқайда кеш келеді. Алайда барлық америкалықты толғандыратын тағы бір нәрсе бар - ол қару-жарақтар, соның ішінде ядролық қару жарысына қатысу. Қауіпсіздік және ақша - ядролық соғыс қаупін және қару-жараққа көбірек қаражат жұмсау қажеттілігін туғызады. Бұл жерде сіз бейбіт аспанға деген алаңдаушылығыңызды көрсете аласыз - Трамп мұны да жақсы көреді, өйткені ол Ким Чен Ынмен кездесулерінің арқасында АҚШ ядролық қаруы бар Солтүстік Кореямен соғыспайтынын, бірақ президент Клинтон болған кезде жағдай басқаша болуы мүмкін екенін бірнеше мәрте айтты. Бірақ ойдан шығарылған "корей қаупі" қазірдің өзінде ұмытылды, енді "қазан тосынсыйы" үшін басқа нәрсе іздеу керек.

Трамп Путинмен келісім жасағысы келді. Алайда оны төрт жылдан бері "Путинмен байланыс орнатады" деп айыптап келе жатыр, соңғы апталарда "орыс ізіне" қатысты әңгіменің бәрі Ақ үйден және Клинтон штабынан шыққан демократтардың арнайы операциясы болғандығы туралы дәлелдерге көбірек тірелуде. Сонымен, қазір Трамп демократтар мен "Вашингтон батпағына" олардың өздерінің "орыс тақырыбын" тықпалап жатыр. Трамп нағыз Путинмен мәміле жасайды, өйткені ол мықты және Путин оны құрметтейді. Трамп орыстармен жасаған келісімшартын америкалықтарға осылай сатқысы келеді.

Біз не туралы айтып отырмыз? Іс жүзінде "жерлегеніне" қарамастан, төрт айға жетер-жетпес уақытта мерзімі аяқталатын СНВ-3 туралы – бірақ оны Трамп "жерледі" емес пе? Иә, Ресей СНВ-3-ті бес жылға дейін созуды әрдайым жақтап келді. Ал Вашингтон бұл оларға тиімді емес екенін және қайта жазу, толықтыру және жалпы үшжақты ету қажет деп мәлімдеді.

Яғни, дәл осы қару-жарақтың Ресей мен АҚШ-қа қарағанда аз екенін көрсете келе, оған стратегиялық шабуылдау қаруын одан әрі қысқарту және шектеу шаралары туралы келісімге қосылуға ниет білдірмеген Қытайды қосу осыны байқатты. Мәскеу Пекиннің бұл ұстанымын толықтай қолдады. АҚШ-тың Қытай туралы барлық ескертпелеріне ол аспанасты елі келіссөздерді мәжбүрлі түрде жүргізбейді деп жауап берді. 

Америкалықтардың екіжақты сипаттағы басқа да талаптары болды, олардың көпшілігі Ресей үшін мүлдем қолайсыз еді. Бірнеше ай бұрын ғана америкалықтар Ресеймен кеңесе бастағанына қарамастан, СНВ-3 келісімшарты ақырындап жойылып барады. Сонымен қатар, олар осы уақыт ішінде бұл келісімшарт олардан гөрі Ресейге көбірек қажет және жалпы, егер Мәскеу Американың талаптарын 3 қарашаға дейін қабылдауға асықпаса, онда оны ұзарту шарттары (яғни, жаңа келісімшарт жасау) одан да күрделі болады деген сыңай танытқан еді.

Ресей мұндай арзан қулықтарға сабырлықпен қарады, шынтуайтына келгенде, екі тарапқа да келісім қажет. Кремль Трампты қол қоюға итермелемеуге тырысқан жоқ, бірақ өткен аптада Владимир Путин Джо Байденнің СНВ-3-ті ұзартуға немесе жаңа келісімшарт жасасуға уәде бергенін еске алды, ал "бұл қазірдің өзінде болашақтағы ықтимал ынтымақтастық үшін өте маңызды элемент".

Осыдан кейін Ақ үйден және Конгресстен шыққан ақпарат бірнеше америкалық басылымдарда "АҚШ президенті Дональд Трамп сайлауға дейін СНВ келісімшартын жасау үшін Ресей тарапының келісіміне үміт артып отыр" деген сипатта жарияланды.

"Трамп әкімшілігі президент Владимир Путин мен Ресей қауіпсіздік кеңесінің төрағасы Николай Патрушевтен АҚШ пен Ресей арасындағы жаңа ядролық келісімшарт жасау туралы келісім алды деп санайды, келісім бойынша жұмыс бір апта ішінде аяқталуы мүмкін. Президент әкімшілігі қызметкерлерінің бірі ұлттық қауіпсіздік кеңесі мен мемлекеттік департаментте шешімдердің ең жоғары деңгейде қабылданғанын айтты. Оның айтуынша, сенаттың халықаралық қатынастар комитетінің кейбір мүшелері мен Капитолий төбесінде орналасқан ұлттық қауіпсіздік жөніндегі жұмыс тобы осы пікірталастардың қорытынды материалдарын алды". Басылым сайлау алдындағы ядролық келісім бойынша жаңа жұмыс кестесі "жоғары лауазымды республикашылдар мен Ақ үйдің кейбір өкілдері үшін тосын сый болғанын" деп атап өтті.

Кремль "Біз ақпарат көздеріне жауап бермейміз, жалған ақпараттар тым көп. Бұл тақырып айрықша өзекті, америкалықтармен байланыс орнатқан кезде бұл біз үшін басымдық болып саналады. Сарапшылар деңгейінде байланыс жалғасуда" дей келе, әрине, ұстамдылық танытты. Трамп айқын тосын сыйды дайындап жатыр. Ол – Путинмен келісім. Бұл ретте оған Мәскеуге ұшып барудың, ал Ресей президентінің керісінше Вашингтонға ұшып барудың қажеті жоқ.

Бәрі екі президенттің бірлескен мәлімдемесімен немесе америкалық келіссөз жүргізуші Маршалл Биллингслидің СНВ-3-ті ұзартудың алдында президенттік меморандумға қол қоюымен ғана шектеледі. Яғни, бұл болашақ келісімнің ауқымын анықтайтын және СНВ-3-ті белгілі бір мерзімге (бес жылдан аз, мүмкін екі-үш жылдық мерзімге) ұзартатынын жариялайтын негіздемелік келісім болады.

Вашингтон мұндай қадамға шынымен дайын ба? Өйткені Биллингсли Хельсинкиде 5 қазанда сыртқы істер министрінің орынбасары Сергей Рябковпен өткен келіссөзде "маңызды ілгерілеушілікке қол жеткізілді" және тараптар келісімге келді деп мәлімдегенде, Рябков америкалық оптимизмге таң қалды.

"Келіссөздер тәсілдерде осындай келісімнің орталық элементтеріне қатысты үлкен айырмашылықтың сақталғанын көрсетті. Негізінде, біз бұдан әрі қарайғы жұмыстың негізгі бағыттары мен параметрлерін анықтау туралы айтуға мүмкіндік беретін қандай да бір негіздемелік келісімге ғана қол жеткізгенімізді мойындаймыз. Бірақ тек осындай нұсқаның бар екенін ғана мойындаймыз. Себебі біз жақында АҚШ-пен келісімге келген жоқпыз, мен мұны айрықша атап өтемін. Америкалықтардың келісімнің табалдырығында тұрмыз деп көрсетуге тырысқаны және аз уақыттың ішінде келісімге қол жеткізіледі деп көрсеткісі келетіні және оларды неге негіздеп отырғаны түсініксіз?"

Алайда, Биллингсли мен Рябков арасындағы кездесу басқа бір кездесудің – 2 қазанда Женевада Ресей қауіпсіздік кеңесінің хатшысы Николай Патрушев пен АҚШ президентінің ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі Роберт О'Брайен арасындағы келіссөздердің жалғасы болды. Бұл олардың алғашқы жеке кездесуі (бұған дейін Трамптың кеңесшісі Джон Болтон болатын) болды. Аталған кездесу америкалық оптимизмнің байқалуына оң ықпал етті. Бұл Ресейдің қандай да бір жеңілдіктермен байланысты емес екенін, керісінше екі ел президенттерінің бірлескен мәлімдемесінде СНВ-3-ті ұзарту туралы негіздемелік құжатқа қол қою туралы саяси, тұжырымдамалық келісімге қол жеткізілгендігімен байланысты деп болжауға болады.

Осыдан кейін, Биллингсли мен Рябковтың Хельсинкидегі келіссөздерінде америкалықтар (өздерінің әдеті бойынша) қысым жасау тактикасын жалғастырды. Ал олардың орыстардан біраз жеңілдіктер алуы мүмкін бе? Мүмкін емес. Қазірдің өзінде саяси келісім бар, бірақ ол нақты шарттармен жүзеге асырылады: оған Қытайдың да, келісімнің жаңасын әзірлеу үшін қажет мерзімге дейін ұзартудың да қатысы жоқ.

49
Мызғымас бауырластық оқу-жаттығуы

"Мызғымас бауырластық" жаттығуларының мазмұны мен алғышарттары қандай

27
12-16 қазанда Беларусьтің Витебск аймағындағы "Лосвидо" полигонында 700 әскери қызметшіден, 100-ден аса әскери және арнайы техникадан, оның ішінде тікұшақтар мен дрондардан тұратын "Мызғымас бауырластық-2020" командалық-штабтық жаттығулары өтіп жатыр

Беларусь жерінде Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымына (ҰҚШҰ) мүше алты мемлекеттің ішіндегі төрт елдің (Беларусь, Ресей, Қазақстан, Тәжікстан) әскери бөлімшелерінің жоспарланған "Мызғымас бауырластық" командалық-штабтық жаттығулары Батыстың әскери және саяси қысымының өсуіне қарамастан, қауымдастықтың бітімгершілік күштерінің ұлттық және ұжымдық мүдделерді тиімді қорғауға дайын екенін көрсетеді.

Жаттығуларға ішкі істер және төтенше жағдайлар министрліктерінің бөлімшелері де тартылды. 

103-ші жеке гвардиялық десанттық бригада полигонда екі негізгі міндетті шешуде. Олар: барлық деңгейдегі командирлер мен штабтардың бітімгершілік операциясының бейбітшілікті сақтау жолындағы жаттығулары және әскерлердің тәжірибелік іс-әрекеттері. ҰҚШҰ ұжымдық бітімгершілік күштері әлеуетінің 20%-і қатысады, олардың жалпы саны шамамен 3600 адамды құрайды. Оқу-жаттығуларға ҰҚШҰ біріккен штабының бастығы генерал-полковник Анатолий Сидоров пен ҰҚШҰ Бас хатшысы Станислав Зась тікелей басшылық етеді.

ҰҚШҰ-ның Беларусьтегі жоспарланған маневрлері одақтас мемлекеттің шекарасына жақын жерлерде НАТО-ның іс-әрекетін күшейту аясында қызығушылық туғызады. ҰҚШҰ-ға мүше кейбір елдерде батыстық "серіктестердің" қатысуымен ішкі саяси проблемалар жасанды түрде шиеленісіп, қызған кезде бітімгершілік жаттығулары ерекше маңызға ие болатыны белгілі.

Бейбітшілік операциясы

Беларусь жерінде "Мызғымас бауырластық" жаттығуын өткізу ҰҚШҰ мемлекеттерінің өздерінің ұлттық және ұжымдық мүдделерін қару-жарақ күшімен қорғауға саяси белсенділігі мен технологиялық жағынан дайын екендігін көрсетеді. Қатысушылардың шектеулі контингенті (700 адам) әскерлердің (ұжымдық күштердің) жауынгерлік ұрыс қимылдарының тиімділігіне күмән тудырмауы керек. Витебск аймағындағы бітімгершілік операциясы карталардағы ұрыс қимылдарына еліктеу емес, ол құрлықтағы және арнайы жасақтардағы қару-жарақтың барлық түрінің қолданылуын, полигон жағдайында соққы беретін авиацияны қамтиды.

Беларусь пен Ресей шекараларына жақын жерде қалыптасқан әскери-саяси конфигурацияда "командирлер мен штабтардың тәжірибелік дағдыларын жетілдіру", "ҰҚШҰ мемлекеттерінің бітімгершілік контингенттерінің жауынгерлік үйлестіруін жақсарту" тәрбиелік элементтері нақты және қолданбалы сипатқа ие. Бітімгершілік күштері атысты тоқтату және халықтың жауапкершілік аймағындағы іс-әрекеттерін бақылау, қақтығыстардан зардап шеккен аумақтарда бейбіт өмірді қалпына келтіруге көмектесу жөніндегі шараларды әзірлейтін болады. ҰҚШҰ-ның ұжымдық бітімгершілік күштері бөлімшелері милициямен (полициямен) бірлесіп, жаппай тәртіпсіздіктерге қарсы тұру міндеттерін де әзірлейтін болады.

Өздеріңіз білетіндей, 9 тамызда Беларусь Республикасында өткен кезекті президент сайлауының нәтижелері Беларусь оппозициясы мен НАТО елдерінің басшылығының көңілінен шықпады. Одақтың шекаралары маңындағы альянстың ішкі саяси толқулары мен жаттығуларының тетіктері толығымен қатар іске қосылды. Мысалы, 11 тамызда Польшада 500 америкалық әскери қызметшінің қатысуымен маневрлер басталды (штатты броньды техникаларда). Латвия аумағында осыған ұқсас жаттығуларды британиялық әскерлер ұйымдастырды. Литвада 3 қыркүйектен 20 қазанға дейін АҚШ-тың 3-ші жаяу әскер дивизиясы 2-ші танк бригадасы бөлімшелерінің жаттығулары өткізіледі, ал бұған дейін республикада "Tobruq Legacy – 2020" халықаралық жаттығулары (25 қыркүйекте аяқталды) өткізілді. Оған Литва, Эстония, Италия, АҚШ, Латвия, Польша, Франция, Словакия және Венгрияның 950-ге жуық әскери қызметшісі тартылды. Оның үстіне, одақтастар маневрге ұшуға тыйым салынған аймақта ұйымдастыруға арналған өздерінің әуе қорғанысы жүйелерін алып келді. АҚШ пен НАТО ашық түрде Беларусьтің қазіргі басшылығын қорқытуға, республикадағы оқиғаларды "түрлі-түсті" сценарийіне қарай бағыттауға тырысуда.

Өзара әрекеттестік күшеюде

"Мызғымас бауырластық" маневрлері тоғызыншы мәрте өткізілуде. Бір жыл бұрын олар Тәжікстан аумағында өтті. ҰҚШҰ құрамына алты мемлекет кіреді: Армения, Беларусь, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей және Тәжікстан. Сондай-ақ, 2020 жылғы қазанда қатысушылардың құрамы толық болған жоқ. Армения бөлімшелері Таулы Қарабақтағы қақтығыстың шиеленісуіне байланысты келе алмады. Қырғызстандағы ішкі саяси дүрбелең де Беларуське әскерилерді жоспарлы түрде жіберуге мүмкіндік бермеді.

Сонымен қатар, бұған дейін Армения аумағында қазан айының соңында өткізуге жоспарланған ҰҚШҰ ұжымдық күштерінің "Өзара іс-қимыл-2020" жаттығулары және ҰҚШҰ қарулы күштері барлау бөлімшелерінің "Іздеу-2020" маневрлерінің мерзімі ауыстырылды. Қазіргі уақытта ҰҚШҰ-ға мүше мемлекеттер жаңа географиялық нүктелер мен аталған жаттығулардың өткізілу мерзімін талқылауда. Ұйымның әскерлері мен күштерінің өзара әрекеттестігі Батыстың дұшпандық жоспарлары мен әрекеттеріне қарамастан нығайып келеді.

Осылайша, 11 қазанда Беларусь әскери академиясының әуе қорғанысы бөлімшелерінің мамандары мен әуе шабуылына қарсы қорғаныс факультетінің курсанттары әскери әуе күштерінің және әуе қорғанысының жедел-тактикалық оқу-жаттығуларына қатысу үшін өздерінің С-300 зениттік-зымырандық кешенімен Ресейдің Ашулук полигонына келді.

Бұған дейін, 14-25 қыркүйекте Брест полигонында авиация, жауынгерлік және арнайы техниканың 150-ден астам бірлігін тарта отырып, Беларусьтің 600 әскери қызметкері мен Ресейдің аэроұтқыр әскерлері десанттық-шабуылдау дивизиясының 900 әскери қызметшісінің қатысуымен "Славян бауырластық-2020" Ресей-Беларусь антитеррорлық жаттығулары өткізілді.

Әрине, батыста "Славяндық бауырластық" сынға ұшырағаны анық. Литва айрықша алаңдаушылық танытты. Республиканың қарулы күштерінің жоғарғы бас қолбасшысы Вальдемарас Рупшис бұл шарадан "шабуылдық сипатты" байқаған. Литвада Солтүстік атлантикалық альянстың бірлескен жаттығулары үздіксіз өткізіліп тұратыны да қызық.

Ресей Федерациясының қорғаныс министрлігі бұл маневрлер басқа елдерге қарсы бағытталмаған деп жауап берді. Беларусь президенті Александр Лукашенко: "Олар бізбен санаспайды, біздің сақтық танытуымызға назар аудармайды. Олар қалаған уақытта жаттығу өткізе береді. Сондықтан, біз де айналамыздағы жағдайды шиеленістірмей, өз әскерімізді дайындайтын боламыз", деді.

Бұған дейін, 17-20 тамызда Астрахань облысында ҰҚШҰ ұжымдық күштерінің "Эшелон-2020" арнайы жаттығуына ұйымға мүше мемлекеттердің 1000-ға жуық әскери қызметшісі және ҰҚШҰ біріккен штабының жедел тобы қатысты. 250 техника тартылды.

Ұйымға мүше мемлекеттердің қорғаныс саласындағы өзара әрекеттесу географиясы кеңейіп, әскери топтардың жауынгерлік күш-қуаты артып келеді. Ал НАТО - бұл өте тиімді құрылым, ҰҚШҰ тек "бюрократиялық ұйым" деген қауесет тым әсіреленген.

27

Қонаевтың ескерткіші желіде қызу талқыланып жатыр: арнайы тексеріс болады

1
Бұған дейін облыстың мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасы Дінмұхамед Қонаевтың ескерткішін орнатуға бюджеттен ақша бөлінбегенін хабарлады

АЛМАТЫ, 21 қазан – Sputnik. Алматы облысында Дінмұхамед Қонаевқа арналған ескерткішке қатысты облыстың мәдениет басқармасы түсініктеме берді. Эскиздегі ескерткіш пен желіде тараған фото арасындағы айырмашылықтың бар болуына байланысты арнайы жұмыс тобы құрылды, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан.

"Мемлекет және қоғам қайраткері Дінмұхамед Ахметұлы Қонаевтың ескерткішін Балқаш ауданы Бақанас ауылындағы Қонаев саябағына орнатуды Балқаш аудандық әкімдігі ұсынды. 15 қазанда Алматы облысының тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау жөніндегі комиссиясы құжаттарды қарастырып, Нұр-Сұлтан қаласындағы мемлекеттік комиссия қарауына ұсынды", - деді мәдениет басқармасы Sputnik Қазақстан тілшісіне .

Облыстың мәдениет басқармасының хабарлауынша, құрылған жұмыс тобы айырмашылықтар мен заңбұзушылықтарды анықтау үшін Балқаш ауданына іссапарға кетті.

"Әлеуметтік желіде пайда болған ескерткіштің фотосы мен комиссияға ұсынылған эскиздік жобадағы ескерткіш фотосы арасында айырмашылықтар анықталды. Осыған орай айырмашылықтар мен заңбұзушылықтарды анықтау мақсатында арнайы жұмыс тобы құрылды", - деді басқарма өкілдері.

Айта кетсек, бұған дейін облыстың мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасы Дінмұхамед Қонаевтың ескерткішін орнатуға бюджеттен ақша бөлінбегенін хабарлады. Барлығы демеушілер қаржысына жасалып жатыр.

1
Кілт сөздер:
ескерткіш, Дінмұхамед Қонаев, Алматы облысы
Тақырып бойынша
Қонаевтың жаңа ескерткіші төңірегінде дау туды – видео 
"Ол мені қорғап қалды" Дінмұхамед Қонаев туралы не білеміз?
Нұрғали Нүсіпжанов Дінмұхамед Қонаевтың өзіне не дегенін айтты
Нұр-Сұлтанда мектепке Қонаевтың есімін беру ұсынылды – әкім не дейді?
Дінмұхамед Қонаевтың қарындасы қайтыс болды