Самолет F-35A Lightning II

Американың F-35 жойғышы қандай сәтсіздікке ұшырады

135
Америка паркіндегі F-35 ұшақтарының үштен екісі қозғалтқыштағы проблемаға байланысты ұшуларды орындай алмай отыр. Ұшақтың конструктивтік кемшіліктері өте көп, Пентагон белгілеген сынақтардан өте алмады және әлі күнге дейін оның жаппай өндірісіне рұқсат берілген жоқ

Бүгінде АҚШ әскери-әуе күштері F-35 ұшағының орнына 4+ буынына F-16 жойғышын қолдануды құп көріп отыр.

Бастапқыда Пентагондағылар F-35A тапсырысының көлемін кемінде 40%-ке, яғни, 1 763 бірліктен 1 050 ұшаққа дейін қысқартуды ұсынды. АҚШ F-16 Fighting Falcon ұшағының тапсырыстарын арттыруды көздеп отыр.

 Су-57
© Sputnik / Андрей Станавов
F-35 бомбалаушы жойғыш ұшағы бес жылдан астам уақыт бойы АҚШ әскери-әуе күштерінде қызмет етіп келеді. Бұған дейін қорғаныс министрінің орынбасары Эллен Лорд F-35 Lightning жойғыштарының 36%-і ғана ұшуға жарамды екенін, қалған ұшақтар "жартылай жұмыс істеп тұрғанын" мәлімдеді.

F-35 жойғыштарын шамамен 100 миллион доллар бағамен сатып алған америкалық одақтастар мен серіктестердің (Ұлыбритания, Норвегия, Израиль, Италия, Сингапур, Оңтүстік Корея, Жапония) үміті ақталмады. Себебі, ұшақ 5-ші буын параметрлеріне сәйкес келмейді, жауынгерлік дайындығы болмағандықтан, белгіленген тапсырмаларды орындай алмайды.

Әйтсе де, АҚШ әскери-өнеркәсіптік кешенінің өніміне кезекке тұрғандар азаяр емес. Жақында Біріккен Араб Әмірліктері елу F-35 ұшағын сатып алуға келісімшарт жасады. Израиль жойғыштар паркін үш эскадрильяға (40 машинаға дейін) көбейту жөнінде ниет білдірді.

Бұған дейін жоғары жылдамдықта ұшақтың стелс-жабыны және корпусының бұзылғаны, ұшқыштарға ауа жіберудегі ақаулар және бағдарламалық жасақтамадағы проблемалар туралы хабарланған болатын. Инженерлер кемшіліктерді жойғышты пайдалану кезінде түзетуге тырысқанымен, проблемалар аз емес.

АҚШ әскери-әуе күштерінің F-35A жойғыш ұшағы F135 қозғалтқышымен жұмыс істейді. Алайда, бұл F-35 жойғышының төмен өнімділігінің негізгі себебі болып отыр. Себебі, турбина қалақтарындағы үстіңгі бет қабатының қызып кетуі қозғалтқыштың ерте істен шығуына алып келеді. F135 жиі техникалық қызмет көрсетуді қажет етеді және ұшақты пайдалану құнын едәуір арттырады. Салыстыру үшін айтсақ, F-35 ұшағының бір сағат ұшуы 31 мың доллар болса, F-16 жойғышының ұшуы 8 мың доллар көлемінде. Оның үстіне, Pratt&Whitney компаниясы F135 қосалқы қозғалтқыштарын бейбіт уақыт кезінде де шектеулі көлемде шығарып жатыр.

АҚШ әскери-әуе күштерінің жауынгерлік тиімділігін сақтау үшін F-35 ұшақтарының үлесін азайтып, оларды жаңартылған F-16 Fighting Falcon жойғыштарымен алмастыруды жоспарлауға мәжбүр болып отыр (олар 1979 жылы қаруға қабылданған, бүгінде қызметте осы типтегі 790 жойғыш бар). Төртінші буынға жататын F-16 көпфункционалды жеңіл жойғышының максималды ұшу салмағы 21,8 тонна. Ол 9 аспалы нүктелер арқылы 7,7 тоннаға дейін бомба мен зымыранды көтере алады. Соғыс радиусы - 1700 километр, ал ең жоғарғы  жылдамдығы 2 200 км/сағ.

АҚШ ӘӘК штабының басшысы кіші Чарльз К.-Браун оны пайдалануға наразылық білдіріп, F-35 жойғышына қарағанда әлдеқайда арзан, F-16 ұшағынан едәуір заманауи бірмоторлы жеңіл жойғыштар әзірлеуді ұсынды. АҚШ әскери-әуе күштері F-16 Fighting Falcon жойғыштарын жаңа жауынгерлік ұшақтармен алмастырудың мақсатқа сәйкестігін бағалауға арналған зерттеу бағдарламасын іске қосты. Зерттеулер 2023 жылдың басына қарай аяқталады.

F-35 ұшағы батыс әлемінде шығарылған жалғыз "бесінші буын" жойғышы болуы мәселені қиындатып тұр. Ал,  Boeing өндірісіне жататын F-15 және F-18 жойғыштары қырғи қабақ соғысының төртінші буынының конструкциясы болғанымен, олардың тозығы жетті. АҚШ-тың еуропалық одақтастары өздерінің 5-ші буын жойғыштарын құрастыруға асығар емес. Ал Ұлыбритания, Польша, Бельгия, Италия америкалық F-35 ұшақтарын сатып алуға қаражат салуда.

Американың F-35 жойғышының бұл сәтсіздігі жағдайында ресейлік Су-57 ұшағының технологиялық серпіні әлдеқайда оптимистік сипатқа ие. Ол әлемдегі бесінші буын жойғышы ретінде гипердыбысты зымырандарды игеріп жатыр.

135

Армения ресейлік қаруға неге күмәнмен қарап отыр

55
(Жаңартылды 12:19 26.02.2021)
Жоғары технологиялық және жоғары дәлдіктегі қару-жарақ жүйелерін жауынгерлік қолдану үшін арнайы оператор мамандарды даярлау, сенімді барлау мен соққы жасауды ұйымдастыру, сондай-ақ, саяси даналық пен қабылданған шешімдер үшін жауапкершілік қажет

Әйтпесе, ең жетілдірілген зымырандардың өзі "дұрыс емес жүйенікі" болып шығуы, ұша алмауы, нысандардың жанынан ұшып өтуі немесе 10 проценті ғана жарылуы мүмкін.

Армения Республикасының премьер-министрі Никол Пашиня 1in.am басылымына берген сұқбатында Таулы Қарабақта жақында өткен соғыс әрекеттеріне баға бере отырып, ресейлік қарудың сенімділігі және соғысқа жарамдылығына күмән келтірді. Оның айтуынша, "Искандер" зымырандары біресе мүлде жарылмады, біресе тек "10 проценті ғана жарылды". Сондай-ақ, мемлекет басшысы әскер саласында құрылымдық және қару-жараққа қатысты реформалар жүргізуге ниетті екенін мәлімдеді.

Армения Республикасының қорғаныс министрлігі премьер-министрдің "Искандерлер" туралы екіұдай ойына қатысты пікір білдіруден бас тартты.

Ресейдің әлемдік қару-жарақ нарығының үштен бірін бақылауда ұстап отыруы кездейсоқ емес. Оның қару-жарақ экспортының көлемі 2020 жылы 13 миллиард долларды құрады. Бұл цифрлар мен фактілер көптеген ел өзіндік құнына сатып алатын қорғаныс өнімдерінің сапасының айшығы болса керек.

"Искандер" жедел-тактикалық зымыран кешендері ебі бар қол басқарса, Кавказ тауларында да, теңізде де, ал соғыс жағдайында Сирия аумағы мен Африканың солтүстігінде де нысандарға дәл тие алады. Мұндай қаруды көп мемлекет сатып алғысы келгенімен, "Искандер-Э" экспорттық модификациясына қол жеткізетіндер қатары санаулы ғана.

Ресей жоғары технологиялық мүмкіндіктерін оңды-солды кез-келген мемлекетпен бөлісіп жатқан жоқ. Сондықтан, Пашинянның сұқбаты төбеден қойып қалғандай болды. "Искандер-М" кешені Ресей қару-жарағының қатарына 2006 жылы қабылданды. Осы орайда оны "80-ші жылдардың қаруы" деп атаған жөн емес.

Ресейлік ЖТЗК қатысты Армения премьер-министрінің ашық айыптауы бірнеше болжамды тұжырымдар жасауға итермелеп отыр. Ресей қаруын кемсітудің астарында армян әскерін сапалы реформалаудың алғышарттары жатқан жоқ па деген ой туады. Олай болса, Ереван алдағы келешекте қандай қару сатып алмақ және қорғаныс қабілетін қандай стандарттар бойынша нығайтпақшы?

Әрине, Таулы Қарабақтағы қақтығыстан кейін бірқатар тұжырым жасалып, жоспарлар құрылғаны анық. Пашинянның сұқбатынан қорғаныс министрлігі мен бас штабта "соғыс туралы шындықты анықтау, дәлелдеу, білу" үшін аналитикалық жұмыстар жүріп жатқаны белгілі. Сондай-ақ, мыңнан астам қылмыстық іс қозғалған. 

Көлемді сұқбатта ҰҚШҰ атауы тек бір ғана тұста аталған: ұйымның міндеттемелері Арменияның халықаралық деңгейде мойындалған шекарасында қалыптасқаны туралы сөйлемде. Алайда, ҰҚШҰ Қарабақтағы аумалы-төкпелі жағдай мен тұрақсыздық кезіндегі Арменияның арқа сүйер жалғыз тірегі емес пе. Жиі қолданылатын "революция" мен "конституция" сөздері өздігінен ештеңені реттемейді, ел қауіпсіздігіне кепілдік бермейді. Кез келген мемлекеттің тұрақтылығының негізі – әскер. Бірақ, нақты іс-әрекет жоспары болмай, қандай да бір ауқымды реформалар жайлы айту бос сөз. 

"Искандер-М" зымыран кешені жаудың маңызды нысандарын жоғары дәлдікпен 500 километрге дейінгі қашықтықта жоюға арналған. Мысалы, әскери базалар, командалық пункттер мен байланыс тораптары, зымыран кешендері, аэродромдардағы ұшақтар мен тікұшақтар. Армения иелігінде 300 километрге дейінгі қашықтықта оқ ата алатын "Искандер-Э" ЖТЗК бар. Кешеннің негізгі артықшылықтары: стратегиялық мобильділігі, жауынгерлік кезекшілікті жасырынды түрде өтеу және зымыранды соққылар жасау мүмкіндігі, ұшу тапсырмасын автоматты түрде есептеу және іске қосу, оқ ату және радиоэлектронды қарсы әрекеттер кезінде жауынгерлік тапсырманы орындау ықтималдылығы жоғары.

Зымырандардың екі түрін - баллистикалық және қанатты зымырандарды пайдалану есебінен оның жауынгерлік тиімділігі жоғары. Зымыранды ұшыру уақыты бірнеше минутты құраса, іске қосу арасындағы аралық бір минутты құрайды.

"Искандердің" әрбір іске қосу қондырғысы мобильді әрі дербес. Ол кез-келген жерде және уақытта әрекет ете алады. Зымырандарды ұшу кезінде қайта бағыттауға болады. Бұл қозғалыстағы нысандарды көздеуге мүмкіндік береді. Соңғы сәтте айрықша дәлдікті қамтамасыз ететін өздігінен бағыттаудың ақылды оптикалық бастиегі іске қосылады. 9М728 немесе Р-500 бастиектері нысаннан небәрі 1 метрге ғана ауытқуы мүмкін.

"Искандер-М" ЖТЗК дәлдігі, зымырандарды дайындау жеделдігі және басқа да сипаттамалары бойынша LORA, Lance, ATACMS, Pluton сынды шетелдік жедел-тактикалық зымыран кешендерінен асып түседі. Ресейлік кешенге қатты ұқсас израильдік LORA зымыранының өзі қашықтығы мен дәлдігі жағынан осалдау. 2020 жылы ATACMS кешенін модернизациялаудан бас тартқан америкалықтар да кейіндеп келеді.

55
ЗРК Викинг

Абу-Дабидегі технологиялық жетістік: қорғаныс кешенінің келешегі

32
21-25 ақпан аралығында Біріккен Араб Әмірліктерінің астанасында өтетін IDEX 2021 халықаралық қорғаныс көрмесінде қорғаныс-өнеркәсіптік кешенідегі басты жаңашылдықтар таныстырылады

IDEX 2021 қару-жарақ салонындағы бірыңғай ресейлік экспозиция аумағы шамамен 1200 шаршы метрді құрайды. Мұнда 400-ден астам әскери техника қойылады.

Тұңғыш рет Абу-Дабиде соғыстан кейінгі үшінші буынға жататын әлемдегі жалғыз танк - Т-14 "Армата" танкінің шетелдік презентациясы өтеді. Көлік жоғары дәлдіктегі қарудан жоғары дәрежеде қорғаныс дәрежесіне ие. Ол тактикалық буынды автоматты басқару жүйесіне біріге алады және ұшқышсыз ұшу режимінде сынақтан өтті. Бұған дейін Sputnik Т-14 танкі экспортының әлеуеті туралы жазған болатын. Шетелдік сарапшылар Үндістан, Қытай, Біріккен Араб Әмірліктері, Египет пен Алжирді "Арматаның" ықтимал сатып алушылары деп атады. "Уралвагонзавод" концерні IDEX-2021 көрмесінде бұл танктен басқа тағы бір тұсаукесер жоспарлап отыр. Бұл - броньдалған әмбебап инженерлік машина (БӘИМ).

Аймақта алғаш рет броньды тасымалдаушы және "Бумеранг" бірыңғай дөңгелекті платформасы базасындағы жаяу әскерге арналған жауынгерлік машина, үлкен қашықтыққа арналған "Антей-4000" зениттік зымыран кешені және орташа қашықтыққа арналған "Викинг" зениттік зымыран кешені көрермен назарына ұсынылады.

Ресейдің қорғаныс-өнеркәсіп кешені ұшқышсыз ұшу аппараттарын қарқынды дамытып келеді. "Рособоронэкспорт" "Орион-Э" барлау және шабуылдау кешенін әлемдік нарықта сәтті таныстыруда. Бұл шетелдік мамандардың қызығушылығын тудырып жатыр. Әбу-Дабиде ресейлік танымал "Орлан-10Е" ұшқышсыз ұшу кешені туралы материалдар да ұсынылған.

Таяу Шығыс пен Солтүстік Африка қару-жарақ нарығының негізгі тапсырыс берушілері болып саналады. Бұл мемлекеттердің үлесі жалпы нарықтың шамамен үштен бір бөлігін құрайды. Мұнда ресейлік қару-жарақ жақсы танымал және жоғары сұранысқа ие. "Ростех" бас директоры Сергей Чемезовтің айтуынша, аталған аймақ елдерінің тапсырысы 2020 жылғы "Рособоронэкспорт" мекемесінің барлық жеткізулерінің 50%-тен астамын құраған. IDEX – тәжірибе және технологиялар алмасуға, жаңа серіктестік басланыстар орнатуға арналған маңызды халықаралық алаң.

Абу-Дабиде көрерменге таныстырылатын ресейлік броньді техниканың қатарында заманауи Т-90МС танкі, модернизацияланған Т-72 танкі және танкті қолдайтын ұрыс машинасы (ТҚҰМ), "Тайфун" және "Торнадо" броньді машиналарының үлгілері бар. "Уралвагонзавод" концернінің экспозициясына ТОС-1A ауыр отшашар жүйесі, 155 миллиметр калибрлі 2С19M1-155 өздігінен жүретін гаубица, калибрі 7,62-57 миллиметр аралығындағы қашықтықтан басқарылатын ұрыс модульдері кіреді.

Бұған дейін аталған БӘИМ машинасы соғыс жағдайында және қарсылас жаппай қырып-жою қаруын қолданған жағдайда инженерлік жұмыстар жүргізуге арналған. Бұл жаңашылдық бірден үш инженерлік машинаның мүмкіндіктерін өз бойына біріктірді. Олар: броньдалған жөндеу-эвакуациялау машинасы, инженерлік жол ашу машинасы және мина тазалайтын броньдалған машина.

"Уралвагонзавод" өнімдері халықаралық қару-жарақ нарығында жоғары сұранысқа ие. Бір күн бұрын концерннің бас директоры Александр Потапов былай деді: "Көрмеде ұсынылған техникаларға Таяу Шығыс, Африка және Азия-Тынық мұхиты аймағының елдері үлкен қызығушылық танытады деп күтеміз. Қорғаныс саласындағы барлық компаниялар үшін IDEX маңызды көрмелердің бірі екені сөзсіз".

Қорғаныс министрлігі
© Photo : пресс-служба министерства обороны Казахстана
Бүгінде Ресейдің барлау және шабуыл жасауға арналған тиімді ұшқышсыз ұшу аппараттарының бүтіндей бір желісі қалыптасқан. Әлемнің қару-жарақ нарығында мұндай өнімдерге деген қызығушылық үлкен. Ресей өндірушілері "тосқауыл жасаушы оқ-дәрілер" дайындауда көзге ілінерліктей табысқа жетіп отыр. Олар кейбір сипаттамалары бойынша шетелдік бәсекелестерден озып кетеді.

Сириядағы соғыс жағдайында сынақтан өткен "КУБ және "Ланцет" ұшқышсыз ұшу аппараттары басқарылатын зымырандардан әлдеқайда арзан тұрады және радарлардың көзіне түспейді. "Корсар" аппараты да тәжірибелік пайдалану сатысында тұр.  

Абу-Дабиде "Рособоронэкспорт" алғаш рет "Антей-4000" ЗЗЖ, "Викинг" ЗЗК және "Тор-Э2" ЗЗК ұсынады. Сондай-ақ, әуедегі шабуылға қарсы қорғаныс С-400 "Триумф" пен "Тор-М2КМ" ЗЗК, "Купол-ПРО" ұшқышсыз ұшу аппараттарына қарсы әрекет ету кешені де көрмеге бірінші рет қойылып отыр. Сонымен қатар, Су-35 жойғышы мен Ми-38Т тікұшағының авиациялық техника үлгілері де қойылады.

IDEX 2021 барысында "Рособоронэкспорт" мамандары Таяу Шығыс пен Солтүстік Африканың әскери-саяси басшылығы және бизнес қауымдастық өкілдерімен келіссөздер жүргізеді. Пәкістан мен Ресей көрменің ашылуы қарсаңында қорғаныс саласында бірқатар келісімшартқа қол қойды. Исламабад ресейлік әуе қорғанысы мен танкке қарсы жүйелерді алады. "Рособоронэкспорт" концернінің тапсырыс портфелінде жалпы құны 50 миллиард доллар болатын келісімшарттар бар.

32
Алматыда автобус Mega сауда орталығына соғылды

Алматыда автобус "Mega" сауда орталығына соғылды: бес адам зардап шекті

7
Автобус екі жолаушы мен екі көлікті соғып, одан кейін "Mega" сауда ойын-сауық орталығының автотұрағына кіріп кеткен

АЛМАТЫ, 28 ақпан — Sputnik. Алматыда сенбі кешке Сейфуллин мен Төреқұлов көшелерінің қиылысында ірі жол апаты болды, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.

№123 автобус Hyundai Elantra көлігіне соғылады, ол жол жиегіне ұшып кеткен. Бұған қоса автобус жол-жөнекей электр қалқанын құлатып, бағдаршамның жануын күтіп тұрған екі адамды қағады. Әрі қарай автобус автотұрақ аумағына кіріп кетіп, Mega park қабырғасына барып соғылады. Сондай-ақ ол тұрақтан шығып келе жатқан Volkswagen Polo көлігін соққан.

Автобус врезался в стену ТРЦ Мега
© Sputnik / Стрингер
Автобус жүргізушісі көше қиылысында рөлге ие бола алмай қалған

Апат салдарынан бес адам зардап шекті – автобус жүргізушісі, Volkswagen Polo жүргізушісі мен екі жолаушысы және жаяу жүргіншілер жолында тұрған екі адам. Соңғы екеуі ауыр хәлде жансақтау бөлімінде жатыр.

Автобус врезался в стену ТРЦ Мега
© Sputnik / Стрингер
Автобус екі көлік пен екі адамды соққан, зардап шеккендер қазір жансақтау бөлімінде жатыр

Автобус жүргізушісінің не себепті рөлге ие бола алмай қалғаны әзірге белгісіз. Полиция жол апатының мән-жайын анықтап жатыр.

Автобус врезался в стену ТРЦ Мега
© Sputnik / Стрингер
Апат салдарынан бес адам зардап шекті, оның ішінде автобус жүргізушісі де бар
7
Кілт сөздер:
жол апаты, Алматы