Радиоэлектронды күресі көлігі

РЭК аппараттарының артықшылығы неде

65
Ресейлік РЭК жүйелері НАТО стандарттарын ішінара немесе жаппай бұғаттап, террористерге тиесілі ұшқышсыз ұшу аппараттарының ұшуларына тосқауыл бола алады, сондай-ақ америкалық Tomahawk қанатты зымырандарын бағыттарынан "адастыра" алады

НҰР-СҰЛТАН, 30 наурыз — Sputnik. Ресей – жоғары технологиялық қарулану саласындағы әлемдік көшбасшы ретінде танылған мемлекет. Радиоэлектронды күрес (РЭК) жүйесінің секторында ресейлік аппараттар барлық жауынгерлік қолдану саласында таңғаларлық тиімділік танытып келеді.

АҚШ-тың Есеп палатасы Ресей электромагниттік күресте басым екенін мойындады. Палатадағы қорғаныс әлеуеті мен басқару мәселелері жөніндегі директор Джозеф Киршбаум Ресейдің электромагниттік спектрдегі күрес күштері "бұл құралдарды АҚШ және басқа елдерге қарсы нақты қолдануда" өзінің тиімділігін көрсеткенін атап өтті, деп жазады РИА Новости.

Америкалық мамандардың пікірінше, Мәскеу Пентагонның ұшақтары мен кемелерінің байланыс және навигация жүйелерінің жұмысына радиоэлектронды күрес құралдарымен әсер ете алады. Себебі Ресей Федерациясының Сириядағы әскери операциясы орыстарға тәжірибе жинақтап, АҚШ-тың ғарыш құралдарымен күресу әлеуетін дамытуға мүмкіндік берді. Ал Пентагон бұған дейін радиоэлектронды күрес саласында қабылданған стратегиялардың ешқайсысын толықтай жүзеге асыра алмады. 1990 жылдардың басында америкалықтар қажеттілігі жоқ деп танып, бұл саладағы әзірлемелерді толықтай тоқтатқан болатын. Ал қазір озып кеткендерді қуып жетуге тырысуда.

Солтүстік атлантикалық альянс радиоэлектронды күрес құралдары бойынша Ресейден қалыс қалғанын 2018 жылы мойындаған болатын. Сол кезде НАТОН-ның ғылыми-техникалық ұйымы альянстың тактикалық байланыс инфрақұрылымы ресейлік РЭК стратегиясының алдында әлсіз екенін мәлімдеді.

Ресей бірнеше он жыл бойы жауынгерлік басқарудың барлық деңгейлері үшін құрлықтағы, әуедегі және теңіздегі бірегей радиоэлектронды күрес жүйесін дамытып келеді. Соңғы үш жылда әскерге мың бірліктен астам РЭК құралы берілді. Алайда мәселе санында емес, сапасында болып тұр. Ресейлік радиоэлектронды күрес бөлімшелерінің жауынгерлік мүмкіндіктерінің артуы техниканың көп функционалдығы мен сапасы арқылы қамтамасыз етіледі. Ресей Федерациясының қорғаныс министрі Сергей Шойгудің айтуынша, жүйелерді қолдану қашықтығы 3,5 есе артқан.

Ресейлік РЭК жүйелері НАТО стандарттарын ішінара немесе жаппай бұғаттап, террористерге тиесілі ұшқышсыз ұшу аппараттарының қозғалуына тосқауыл бола алады, сондай-ақ америкалық Tomahawk қанатты зымырандарын бағыттарынан "адастыра" алады. РФ электромагнитті қаруды сынақтан өткізіп жатыр. Мысалы, аса жоғары жиіліктегі зеңбіректер 10 киломтер қашықтықта тұрып-ақ қарсыластың электроникасын істен шығара алады. Ең құпия жүйенің бірі саналатын "Алабуга" БАҚ мәліметі бойынша қуаты жағынан ядролық қарумен тең және тұтастас әскерді "бейтараптандыра" алады.

"Автобаза-М", "Борисоглебск-2", "Москва", "Красуха", "Самарканд", "Свет-КУ", "Ртуть-БМ", "Инфауна", "Репеллент" ресейлік РЭК құралдары Сирия араб республикасының аумағында қарсыластың электроникасын істен шығаруда. Бұл РЭК жүйелер АҚШ немесе НАТО әскері сигналды шифрлеген кезде немесе кедергіден қорғалған электрониканы қолданған кезде де сәтті әрекет ете алады.

Бірнеше мысал келтірсек. "Москва-1" кешені пассивті электронды сканерлеу режимінде 400 километр радиусында кеңістікті бақылауда ұстап, ұшақ, зымыран, тіпті қарсылас снарядтарын да анықтай алады.

Шағын жылдамдықта және көлемі жағынан да аса үлкен емес "радиодыбыссыздық" режиміндегі ұшқышсыз ұшу аппараттарымен тиімді күрес жүргізетін "Валдай" кешені де жоғары сапалы екенін көрсетіп келеді.

Ал "Шиповник-АЭРО" РЭК жүйесі ұшқышсыз ұшу аппаратының борт компьютерін бір секунд ішінде бұзып аша алады. Егер таным емес конфигурацияға тап болса, онда бірнеше минут ішінде оны өз бақылауына көшіреді. Сонымен қатар "Шиповник" командалық байланыс орындарын, теле және радиотарату станцияларын, ұялы және басқа да желі модульдерінің жиілігін бәсеңдете алады.

Ресейлік РЭК жүйесі Сирияда ұшақтардың ұшуы мен қонуы, зымырандарды іске қосу, әскерді басқа жерге орналастыру бойынша мәліметтерді қарсыластың радарларынан тиімді жасырып отыр. Сириялық содырлардың сыртқы әлеммен байланыс жүйесін толықтай дерлік жойылған. Жай ғана сөзге дәлел болсын деп айтсақ, онда қанатты зымырандарды іске қосу нүктесіне қайта қайтаруға болады. Еске салсақ, 2017 жылдың 7 сәуірінде америкалық "Росс" және "Портер" эсминецтерінен ұшырылған 59 "Томагавктың" 36-сы межелі нысанаға жетпей жоғалып кетті.

Кейінірек АҚШ қорғаныс министрлігі арнайы мақсаттағы әскер бас басқармасының басшысы генерал Рэймонд Томас "Сирия әлемдегі ең қарқынды радиоэлектронды күрес жүріп жатқан орынға айналғанын" мәлімдеді. Оның айтуынша, ресейлік және сириялық үкіметтік әскер "күн сайын АҚШ-қа үлкен қауіп төндіріп, байланыс жүйелеріне үлкен нұқсан келтіріп жатыр және америкалық ЕС-130 ұшақтарын істен шығаруда".

Сириядағы оқиғалар бүкіл әлем назарын аударып отыр. Сондықтан РЭК жүйелері Ресейдің геосаяси ықпалының артуын қамтамасыз етіп отыр. Осылайша ресейлік қуатты "Мурманск" жүйесі ҚХР мамандарын таңғалдырғаны соншалық Sohu қытай басылымы әлемде мінсіз РЭК техникасы пайда болғанын және ол НАТО ұшақтарын құлатып, АҚШ-тың аспандауына тоқтау болатынын жазды. Журналистердің ақпаратына сәйкес, "Мурманск" АҚШ Армиясының жаһандық қысқа толқынды жүйесін анықтап, осы жүйенің жұмысына 3000 километр радиуста кедергілер тудыруға қабілетті.

Америкадағы The National Interest басылымы былай деп жазды: Ресей РЭК саласында Солтүстік атлантикалық альянс елдерінен сапалы түрде басым тұр және жыл өткен сайын бұл әлеует артып келеді. Альянспен қақтығысқа түсе қалған жағдайда ресейлік радиоэлектронды күрес құралдары бүкіл байланысты өшіріп, НАТО әскерлерінің өзара әрекеттесуіне жол бермейді. Сол сияқты көзге түсе қоймайтын жойғыш ұшақтардың Ресей Федерациясы аумағына басып кіруі сәтсіз аяқталуы ықтимал. Соғыс операциялары кезінде "ұшатын компьютер" саналатын F-35 ұшақтары ресейлік радиоэлектронды күрес жүйелерінің ықпалымен әп-сәтте істен шығады.

Ресейлік теңдессіз РЭК аппараттарының артында ғасырдан да ұзақ даму тарихы жатыр. Радиотолқындарды соғыс кезінде қолдану идеясының өзі де Ресейге тиесілі. Дарынды ғалым, радионы ойлап тапқан Александр Попов 1903 жылы Ресей империясына бағытталған баяндама хатында РЭК құралдарының жұмыс істеу принципін түсіндіріп жазған. Содан кейін бір жыл өткен соң оны соғыста қолдану басталды – Порт-Артурды қорғау кезінде "Победа" броньді тасымалдаушының радиостанциясы жапон эскадрасының түзетуші кемелеренің жұмыстарына кедергі келтіре алды. Бұл жағдай әлі де сәтті жалғасып келе жатыр.

65
Кілт сөздер:
қару-жарақ, Ресей, АҚШ
Патрульный корабль Страж (Border and Offshore Submersible Sentry, BOSS)

Ресей бағасы қолжетімді BOSS субмаринасын экспортқа шығармақ

49
Ресейлік кеме құрастыру саласының ғылыми және технологиялық деңгейі стандарттардан тыс конструкторлық шешімдерді қолдануға мүмкіндік береді. Суүсті кемесі және субмарина функциялары бар "Страж" патрульдік су көлігі түрлі ел мамандарын таңғалдыра алады

Бұл жаңа кеме BOSS (Border and Offshore Submersible Sentry) атауымен экспортталады.

"Рубин" теңіз техникасының орталық конструкторлық бюросы субмарина мен су үстіндегі кеме қабілетін үйлестірген "Страж" патрульдік кемесін таныстырды. Озық техникалық сипаттамаларына, жоғары сенімділігіне, бортына зымыран-торпедалық қарудың кең түрін орналастыру мүмкіндігіне қарамастан салыстырмалы түрде арзан бағасы мен шағын көлемі BOSS-ты қорғаныс бюджеті аса үлкен емес көп мемлекет үшін тартымды етеді.

 Адмирал флота Касатонов фрегаты
© Sputnik / Александр Гальперин
"Рубин" КБ – субмариналарды жобалау ісінде әлемдегі көшбасшы мекемелердің бірі. Ол суасты кемелері мен түрлі топтағы аппараттарды құрастыру бойынша 120 жылдық тәжірибесі бар Ресейдегі суасты кемелерін құрастырудың конструкторлық бюросына жетекшілік етеді.

BOSS сыртқы пішіні бойынша 613-ші жобадағы дизельді-электрлі субмаринаны еске түсіреді. Ол конструкциясы сәтті шыққан және әлемде көп сатылған су көлігінің бірі. BOSS сипаттамалары да оған ұқсас: комплектациясына қарай ұзындығы 60-70 метр, су сыйымдылығы шамамен 1000 тонна, экипажы 42 адам. Ол басқарылатын зымырандармен, торпедалармен, ұшқышсыз ұшу аппараттарымен, артиллериялық қондырғылармен, тексеру топтарына арналған шағын көлемді жылдамдығы жоғары жүзу құралдарымен жабдықталуы мүмкін. Қару жүйесі, аспаптары мен жабдықтарын таңдау кезінде "Рубин" КБ мамандары субмариналар, суасты қайықтары мен ұшақтардағы сынақтан өткен және сенімді техникаға басымдық берді.

Технологиялық деңгейі жоғары қарсыластың кемелері мен жағалаудағы нысандары, жабдықталуы төмен пираттар, контрабандистер, браконьерлер су үстіндегі және астындағы жаңа патрульдік кеменің ықтимал нысаналары болуы мүмкін. Кеме барлау жүргізетін немесе ғылыми-зерттеу көлігі ретінде тиімді қолданылады.

Жаңа кеменің мүмкіндіктері мен міндеттерінің спектрін түсіну үшін 613 жобасына (НАТО жіктемесі бойынша – "Whiskey") қайта оралу керек. Қарапайым әрі сенімді субмаринаның су сыйымдылығы 1347 тонна, ұзындығы 76 метр болды және ол 200 метрге дейінгі тереңдікте 18,5 торапқа дейінгі жылдамдықта қозғала алды. Су астындағы максималды қашықтығы – 8500 миля (15 мың километрден астам). Негізгі қаруы: 533 милиметр калибрлі алты торпедалы аппарат. Оның төртеуі тұмсығында, екеуі артқы жақта орналасқан. Торпедалар ядролық жауынгерлік бөліктермен жабдықталуы мүмкін. Жауынгерлік жинақ 12 торпедадан немесе 22 минадан тұрды. Дербестігі – 30 тәулік. Экипажы – 52 адам.

613-ші жоба торпедалық ретінде әзірленгенімен зымыран қаруы бар алты модификацияланған субмарина құрастырылды. 613-ші жобаға жататын кемелерінің сериялық өндірісі кезінде құрастырудың ағынды-секциялық әдісі, автоматты дәнекерлеу және дәнекерленген тұстарды рентгенографиялық бақылау кеңінен қолданылды.

Кеңес флотына бес күн сайын ір субмаринадан беріліп тұрды. Жеті жыл (1950-1957) ішінде жалпы саны су сыйымдылығы орташа 215 дизель-электрлік суасты қайығы құрастырылды. Олар біруақытта торпедалық соққы жасап, барлыу жүргізіп, қарсылас орналасқан аумақта жедел және жайғасымдық қызмет атқара алды. Бұл 613-ші жобаның кемелері Кеңес Одағы ыдырағанға дейін қолданыста болуы оның сапасының мінсіздігін паш етеді.

613-ші жобаның көп нысаналы суасты қайықтары (шамамен 40 бірлік) шет мемлекеттерге –  Болгария, Куба, Индонезия, Мысыр, Сирия, Солтүстік Корея, Польша әскери-теңіз күштеріне жеткізілді. Қытайға техникалық құжаттарды тапсырылып, Шанхай мен Ханькоудағы зауыттарда 20-дан астам сүңгуір қайық құрастырылды.

Теңіздегі классикалық жауынгерлік патрульдеу – бұл белгілі бір аймақта суүсті кемелері мен сүңгуір қайықтардың ұзақ уақытқа созылатын маневрі. Олар кез келген уақытта соғыс жағдайында қарсыластың кемелеріне немесе жердегі нысандарына соққы жасауға дайын болуы керек. Патрульдік кеме өз елінің жағалауларынан қашықта зымыран, артиллерия немесе торпедалық соққыларға әрдайым дайын күйде жүреді. Сондықтан Ресей Федерациясы Қара, Беринг немесе Жапония теңіздеріндегі өз жағалауларында америкалық эсминецтердің пайда болуына тиісті түрде қатаң жауап береді.

Су астында партуль жүргізу қарсыласты, шекараны бұзғандарды немесе контрабандамен айналысатындары жасырын түрде бақылауға, тосыннан соққы жасауға мүмкіндік береді. Су тереңдігінде қарсыластың басым күштерін айналып өтуге болады және ешқандай дауылдан қауіп жоқ. Ал оның су үстіне көтерілу мүмкіндігі экипаждың таза ауамен тыныстауына мүмкіндік береді. Сонымен қатар экипаждар мен жағалау инфрақұрылымын дайындауға арналған оқу-жаттығу құралы бола алады.

49
суасты қайығы, архив

"Посейдон" Тынық мұхитқа шығуға дайындалып жатыр

56
Әскери-өнеркәсіптік кешендегі ақпарат көзі 5 сәуірде теңіздегі ұшқышсыз ұшу аппараттарының тасымалдаушысы "Посейдон" – 09852 жобасының эксперименттік атомдық суасты қайығы "Белгород" реакторы іске қосылғанын хабарлады

Субмарина сынағы қыркүйекте аяқталып, ол мұхиттағы қызметіне кіріседі. Қазір кеме құрылысының, монтаждау мен реттеу жұмыстарының сапасы, жүктеме кезіндегі бас энергетика қондырғысы, қауіпсіздік жүйесі тексеріліп жатыр.

"Посейдон" тасымалдағышы тұрақты үрде Тынық мұхиты флотындағы базалардың біріне орналастырылады. Алайда эксперименттік суасты қайығы әлем мұхитының кез келген нүктесіндегі міндеттерді орындай алады. Ресейдегі 2027 жылға дейінгі мемлекеттік қарулану бағдарламасы бойынша РФ осы сынды үш сүңгуір кеме салуды жоспарлап отыр.

Ресей президенті Владимир Путин "Посейдон" жүйесін әзірлеу туралы алғаш рет 2018 жылы жариялады ("Белгород" 2019 жылдың 23 сәуірінде суға жіберілді). Путин авиатасымалдағыш топтар, жағалау бекіністері мен қарсыластың инфрақұрылымы секілді мақсаттардың кең спектрін атап өтті. РФ президенті осындай құралдар арқылы "бірполярлы ойынның" ережелерін өзгертуге уәде берді. Сол шақта АҚШ шенеуніктері жаңа қаруға үреймен қарап, оны "техникалық тұрғыдан мінсіз" деп атады. Бүгінгі күні АҚШ-тың Мемлекеттік департаменті 2М39 "Посейдон" континентаралық ядролық торпеданың пайда болуына ерекше алаңдаушылық білдіруде. 

09852 жобасының "Белгород" көпнысанды атомды суасты қайығы "Посейдон" жүйесі үшін арнайы бейімделген үшінші буынға жататын "Антей" 949А жобасының эксперименттік "реинкарнациясы" болып отыр. "Антейлер" о баста "Гранит" кемелерге қарсы зымырандарының тасымалдағыштары болатын. "Посейдон" – ұстап тұруға және тосқауыл болуға арналған ауқымды құрал. Терең суларда жүзуге қабілетті және ядролық энергетикалық қондырғысы бар стратегиялық континентаралық аппарат 1000 метр тереңдікте 100 торапты жылдамдықпен (185 км/сағ астам) 10 мыңға дейінгі жылдамдықты еңсере алады. Сынақтар кеменің мінсіз сипаттамаларын растады. Автономды "Посейдон" ықтимал қарсыластың субмариналары, торпедалары мен зымырандары үшін қолжетімсіз тереңдік пен жылдамдықта қозғала алады. Мұндай торпеданы мұхитта анықтау мүмкін емес. Ол төмен жылдамдықта дыбыссыз жүзе алады.

Автономды басқару жүйесі суасты қайықтарына қарсы қорғаныс жүйелерін анықтауға және тойтарыс беруге қабілетті. Ол қарсылас нысандарына қатысты дәлдік пен жойқын зиян келтіруге кепілдік бере алады. Ұзындығы 24 метр және диаметрі шамамен 1,6 метр болатын ядролық қозғалтқышы бар аппарат қарапайым немесе мегатонналық оқтұмсықпен жабдықталуы мүмкін. Мұндай қару тек Ресейде бар. 

Біраз бұрын АҚШ бастаған ұжымдық АҚШ НАТО әскерін шығыс аймаққа орналастыру және Шығыс Еуропада ЗҚҚ жаһандық жүйелерін құру арқылы Ресейдің стратегиялық ядролық күштерінің әлеуетін жоққа шығаруға тырысты. Олар тіпті "Томагавктер" мен орташа қашықтыққа ұшатын басқа да зымырандарды Ресей шекарасына жақын орналастырды. "Посейдон" континентаралық жүйесі "әріптестердің" есін жиғызды. Сондықтан бұл торпеда Американың стратегиялық қолбасшылығын (STRATCOM) 2019 жылдың ақпанында жүргізілген ерте сынақтар кезінде-ақ алаңдатып үлгерді. Конгресс тыңдалымында STRATCOM басшысы Джон Хайтен "Посейдонды" қаруланудың жаңа жүйесі ретінде СШҚШ келісімшартымен шектелмейтінін мәлімдеп, АҚШ-та оның баламасы әзірленіп жатпағанын еске салды.

"Белгород" алғашқы эксперименттік аппаратқа айналады. Континентаралық ұшқышсыз ұшу аппараттарының қалыпты тасымалдағыштары тобы "Хабаровск" (098531 жобасы) атомды сүңгуір қайығы бастайды. Субмаринаның негізгі сипаттамалары құпия сақтаулы. Ащық дереккөздердегі мәліметке сүйенсек, кемеге жаңа ядролық энергетикалық қондырғы орнатылған және ол алты ұшқышсыз ұшу аппаратын тасымалдай алады. Су сыйымдылығы шамамен 10 мың тонна болатын кеменің экипажы кемінде 100 адамнан тұрады. Ол корпусы бойынша "Борей" стратегиялық зымыран тасымалдағышына ұқсас.

Еске салсақ, орта және шағын қашықтыққа ұшатын зымырандардың көзін жою туралы келісімшарттан Ресей емес АҚШ бірінші болып шығып кетті де, 2020 жылы әскери бюджетті 750 миллиард долларға дейін ұлғайтты. Бұл басқа елдердің қорғаныс саласыдағы шығындарын біріктіргенде ғана қол жететін көрсеткіш.

56
Қар, архивтегі сурет

Қар және жаңбыр: синоптиктер ертең ауа райы қандай болатынын айтты

0
Қазақстанның басым аумағында атмосфералық ауа ағымдарының әсерінен жаңбыр жауып, жел күшейеді

НҰР-СҰЛТАН, 17 сәуір – Sputnik. Ертең, 18 сәуірде елдің басым аумағында ауа райы құбылмалы болады. Кей жерлерде жаңбыр жауады, түнгі уақытта солтүстікте қар аралас жаңбыр болжануда. Кейбір облыстарда тұман түсіп, жел күшейеді, оңтүстік-шығыста, батыста және солтүстік-батыста найзағай ойнайды, деп хабарлайды Қазгидромет.

Өңірлердегі ауа райы

Ақмола облысында кей жерлерде тұман түсіп, таңертең және күндіз желдің жылдамдығы секундына 15-20 метрге дейін барады.

Жамбыл облысында, күндіз Алматы облысында найзағай ойнайды, жел 15-20 м/c дейін күшейеді.

Қостанай облысында кей жерлерде найзағай ойнайды, дауыл тұрады, тұман түседі, күндіз желдің жылдамдығы 15-20, екпіні секундына 25 метрге дейін барады.

Тағы оқыңыз: Биыл жаз қандай болады – синоптиктер болжам жасады

Солтүстік Қазақстан облысында кей жерлерді тұман басады, күндіз желдің екпіні 23-28 м/c дейін жетеді.

Шығыс Қазақстан, күндіз Павлодар, Қарағанды, Қызылорда облыстарында жел 15-20 м/c дейін күшейеді, Қарағанды облысында кей жерлерде – тұман.

Маңғыстау, Батыс Қазақстан облыстарында, түнде және таңертең Атырау облысында кей жерлерді тұман басады. Батыс Қазақстан облысында кей жерлерде найзағай жарқылдайды.

Мегаполистерде ауа райы қандай болады

Нұр-Сұлтанда 18 сәуірде күн ашық, жауын-шашынсыз. Ауа температурасы күндіз 18 градусқа дейін көтеріледі, түнде – плюс бір градус. Жел жоқ.

Алматыда көшпелі бұлт шығады, оқта-текте жаңбыр жауады. Күндіз сынап бағанасы плюс 19 градус, түнде плюс 8 градусты көрсетеді.

Шымкентте де күн ашық. Күндіз – плюс 22, түнде – плюс 11 градус.

0
Кілт сөздер:
ауа райы болжамы, Қазгидромет
Тақырып бойынша
Көктемде 276 елді мекенді су басуы мүмкін – ТЖ министрі
Қар аралас жаңбыр: Қазақстанның барлық дерлік өңірінде дабылды ескерту жарияланды