америкалық сарбаз

ҰҚШ-ның шұғыл тобы тәжік-ауған шекарасында жұмыс істеп жатыр

80
Ауғанстаннан АҚШ әскерін шығару процесінің 90%-і орындалды. Тәлібтер сенімді түрде билікке ұмтылуда. Ресей қарулы күштері мен ҰҚШҰ құрлымдары өңірдегі жағдайдың күрт нашарлауына қатысты жедел әрекет етуге дайын тұр

Sputnik агенттігіне Ұжымдық қауіпсіздік жөніндегі шарт ұйымының баспасөз қызметінде хабарлағандай, ұйымның шұғыл тобы Тәжікстанның оңтүстік аудандарын аралап, тәжік әскерінің қолбасшыларымен кездесулер өткізеді.

Ресейдің сыртқы істер министрі Сергей Лавров Мәскеу Ауғанстандағы жағдайды жіті назарда ұстап отырғанын және ҰҚШҰ аясындағы міндеттемелер толығымен күшінде қалып отырғанын хабарлады. Дипломаттың айтуынша, РФ одақтастардың шекарасына қауіпті топтардың өтуіне жол бермес үшін Тәжікстанның Ауғанстанмен шекарасында ресейлік әскери базаның мүмкіндіктерін қолдануға дайын.

Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев
© Sputnik / Владислав Воднев
Екі күн бұрын ұйымның Біріккен штабының басшысы генерал-полковник Анатолий Сидоровтың жетекшілік етуімен ҰҚШҰ шұғыл тобы тәжік-ауған шекарасындағы жағдайға мониторинг жүргізу үшін Тәжістанға келді. ҰҚШҰ баспасөз қызметі хабарлағандай, алдағы күндері Тәжікстанның оңтүстік аудандарындағы дала аймақтарын аралау, Қорғаныс министрлігі және Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі мемлекеттік комитеттің шекара әскері, сондай-ақ Тәжікстан Республикасындағы басқа да мүдделі министрліктер мен ведомстволардың өкілдерімен кездесу өтеді. ҰҚШҰ-ның оңтүстік аумағында террористік қауіп күшейіп келеді.

Тәлібтер 6 шілдеде түрікмен шекарасына шығып, іргелес жатқан елдердегі қауіпсіздікке кепілдік етті. Алайда ертесіне-ақ Түрікменстанмен шекарадағы Бадгис провинциясындағы түрмеге шабуыл жасап, қауіпті қылмыскерлерді босатып алды. Бүгінде солтүстік-батыс Бадгис провинциясындағы барлық аудан содырлардың бақылауына өтті.

Біраз бұрын тәлібтердің өкілі Забибулла Муджахед Кабулдағы үкімет Ауғанстанның солтүстігіндегі ауданды өз бақылауына қайтара алмайтынын мәлімдеді. "Талибанның"* Кабулмен арадағы бейбіт келіссөздерінің  аяқ асты болуы және үкімет күштерімен қиян-кескі шайқасты қайта жаңғыртуы аясында террористердің бейбітшілік пен қауіпсіздік жайлы мәлімдемелерінің құны жоқ екені байқалады.

Кабулдағы "Афганистан.Ру" басылымының дереккөзі тәлібтердің үшінші елдерге зақым келтірмеу туралы уәдесіне сенуге болмайтынын айтты: "Іс-әрекетіне тыйым салынған террористік топтың уәделеріне қалай сенуге болатыны түсініксіз". Әрі десе "Талибан"* Ислам мемлекеті* және Әл-Каидамен байланысын әлі үзбегенін де есепке алу керек. Бұл Орталық Азия елдеріне қауіп төндіріп тұрған террористік одақ іспеттес.

Тәжікстан, Өзбекстан мен Түрікменстан шекарасындағы солтүстік провинцияларда содырлардың белсенділігі артуы көрші елдерге қауіп төндіріп тұр. Тәлібтер болмаса да, Ислам мемлекеті* және Әл-Каида "Талибанның"* иелігіндегі территорияны солтүстікке шабуыл жасау үшін қолдануы ықтимал. Тәжікстан шекарасына жақын Бадахшанда "игилдік" содырлардың көп шоғырланғаны белгілі. Бұл әскери техника жүре алмайтын, алайда ауған содырларының Тәжікстанға өтуіне аса қолайлы аудан.

The Wall Street Journal басылымы Тәжікстанның "бас сауда қақпасын" басып алғаннан кейін тәлібтер шекарадағы қалыпты жұмысты жаңғырту үшін тәжік және өзбек елінің билігімен байланысқа шыққанын жазды.

Біраз бұрын америкал FDD's Long War Journal порталы түрікмен, өзбек және тәжік шекарасына жақын орналасқан провинциялардағы барлық дерлік уезд тәлібтердің бақылауында тұрғанын жазды. Осылайша "Талибан"* Душанбе, Ташкент және Ашхабадқа қандай да бір саяси немесе экономикалық мәселе бойынша шарт қоя алатын мүмкіндігі бар. Сол себепті Ауғанстандағы "қос билік" Ресей мен оның Орталық Азиядағы одақтастарына еш жақсылық алып келмейтіні анық.

АҚШ Ауғанстаннан өз әскерін шығаруды аяқтап қалды. Пентагон авиациясы 980-нен астам жүк тасымалы рейсін орындап, 17 мыңға жуық жабдық пен техниканы шағырды. Шетелдік күштің елден кетуі содырларға жігер сыйлап отырғаны жасырын емес.

Ауғанстан президенті Ашраф Гани тәлібтер жүз жылдан кейін де өз мақсаттарына қол жеткізбейтініне сенімді. Ауғанстан Ислам Республикасының ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі Хамдулла Мохиб тәлібтердің шабуылынан кейін Тәжікстанға қарай кері шегінген 2300 ауған әскери қызметкері елге қайтарылғанын мәлімдеді. Келесі аптада Кабулға 7 америкалық Black Hawk тікұшағы жеткізіледі. Алайда тәлібтер үкіметтік қарулы күштің техникасы мен оқ-дәрісін тартып алуды тоқтатар емес.

Қалыптасып жатқан күрделі жағдайда Орталық Азия елдері террористік топтарға қарсы тұруда тек өздерінің күшіне сене алады. Өзбек әскері толық соғысқа дайындық қалпында тұр. Елдің оңтүстік шекарасын күзету үшін қосымша запастағы 20 мың тәжік әскери қызметкері жұмылдырылды. Ресей Ауғанстанмен шекарадағы тәртіпті сақтау үшін 201-ші әскери базаны кез келген уақытта іске қосуға дайын және оңтүстік бағытта түрлі маневрлер сериясын орындап жатыр.

6 шілдеде Тәжікстанда өткен ұшу-тактикалық оқу-жаттығулары кезінде ресейлік 201-ші әскери база құрамындағы Ми-24 және Ми-8МТВ5 тікұшақтары шартты қарсыластың топтарына зымыран арқылы соққы жасап, жердегі 15 нысанның көзін жойды. Сонымен қатар бір күн бұрын ресейлік минометшілер Ляур полигонында 3 мың метрге дейінгі қашықтықта 120 миллиметрлі минометтен жаппай оқ жаудырды.

Өткен аптада Тәжікстанда ресейлік 201-ші әскери базаның 3 мың әскери қызметкері қатысқан бес тактикалық оқу-жаттығу өтті. Самбули полигонында әскерилер түрлі техникадан оқ ату және шабуылдау бойынша маневрлер легін орындады. Жаз маусымында Орталық Азия өңірінде, яғни Ресей, Қырғызстан, Тәжіккстан мен Өзекстан аумағында барлығы тоғыз халықаралық бірлескен оқу-жаттығу өтуі мүмкін.

* – Қазақстан Республикасында тыйым салынған террористік ұйым

80
Автомат в руках афганского ополченца в Мазари-Шарифе

ҰҚШҰ тәлібтердің шабуылына төтеп беруге дайындалып жатыр

57
Орталық Азия елдері мен Ресей Ауғанстанмен тату көршілік қарым-қатынасты нығайтуды көздегенімен ауған жеріндегі ондаған террористік топ бар екенін ұмытып отырған жоқ

Ресей мен Өзбекстан әскерінің бірлескен оқу-жаттығулары 2 тамызда өзбектердің Ауғанстанмен шекаралас Термез тау полигонында басталды. Әскери топтар Өзбекстанның аймақтық бүтіндігін қамтамасыз ету және қорғау бойынша әрекеттерді пысықтап жатыр. Оқу-жаттығу барысында құрлықтағы күш, соққы жасау авиациясы, заманауи барлау және нысанды анықтау жүйелері қолданылды.

Маневрлерге 1500 сарбаз бен офицер, 200 әскери техника, ресейлік Кант авиабазасындағы Су-25СМ шабуылдаушылар тобы тартылды. Ұшқыштар әуеден жасалған соққы арқылы бірлескен әскердің әрекеттеріне қолдау көрсетеді.

ҰҚШҰ күштері де тыс қалған жоқ. Ресейдің Кант біріккен әскери авиабазасы – жедел әрекет ету бойынша ұжымдық күштердің авиациялық компоненті. Кант авиабазасы ҰҚШҰ-ға мүше мемлекеттердің территориясы мен әуе кеңістігінің қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.

1 тамызда 200-ге жуық өзбек әскери қызметкері Ауғанстанмен шекаралас Харб-Майдон тәжік полигонына келді. Мұнда 5-10 тамыз аралығында Ресей, Өзбекстан мен Тәжікстан әскерінің бірлескен оқу-жаттығуы өтеді. Ол әрекеттер осы үш мемлекеттің бірлескен әскери топтарының соғыс кезіндегі үйлесімділігінен басталады. Жалпы Термез бен Харб*-Майдон полигондарындағы шекаралық оқу-жаттығулар Ресей, Өзбекстан мен Тәжікстанның бірлескен операциясына айналғаны байқалады. Бір ескеретін жайт, Өзбекстан ҰҚШҰ құрамына кірмейді. Алайда ол өңірлік қауіпсіздікті қамтамасыз етуде бірлесіп әрекет ету қажеттілігін түсініп отыр.

Азаматтық соғыспен әуре болып жатқан тәлібтер Орталық Азия елдеріне басып кіруді жоспарлап отырған жоқ. Әйтсе де ҰҚШҰ шекарасындағы жағдай алаңдауға тұрарлықтай. Шілденің басында "Талибан"* Ауғанстанның бес ел – Иран, Түрікменстарн, Тәжікстан, Қытай және Пәкістанмен және Кашмир аумағымен шекарасын бақылауға алды. Мәскеу Ауғанстандағы биліктің тәлібтердің қолына өтуіне және түрлі сценарийге дайын. Бұл туралы күні кеше президенттің Ауғанстан бойынша арнайы өкілі, Азия СІМ екінші департамент директоры Замир Кабулов мәлімдеді.

Ауғанстанмен 1344 километрге созылып жатқан ортақ шекарасы бар Тәжікстанның жайы қатты алаңдатып отыр. Ресей "Талибан"* мен басқа да террористік ұйымдарға өз одақтастарын қорғауға дайын екені туралы ескертті. Қажет болған жағдайда ресейлік 201-ші әскери база Тәжікстанға жедел көмек көрсетеді. Осы тұста Орталық әскери округтің жауынгерлік әлеуетінің нығаю мүмкіндіктерін де ескерген жөн. Ауғанстандағы жағдай шиеленіскен соң 201-ші база айтарлықтай нығайтылып, бирагадалықтан дивизиялық штатқа ауыстырылды және жаңа соғыс техникасымен қамтамасыз етілді.

Ресей шекарашылары тәжік-ауған шекарасын күзетуге қатыспайды. Бірақ Тәжікстанға Ресей федералды қауіпсіздік қызметіне қарасты шекара кеңесшілер тобы көмектеседі. Мемлекеттік шекараның беріктігінде соғыс авиациясының рөлі маңызды. Сондықтан Пянж өзеніне жақын жерде, Гиссар аэродромына ресейлік Су-25 шабуылдаушы ұшақтары орналастырылды.

Ауғанстанның түрлі провинциясында қақтығыстар жалғасып жатыр. Нангархар, Пактия, Пактика, Логар, Кандагар, Герат, Фарьяб, Джаузджан, Балх, Саманган, Гильменд, Тахар, Кундуз, Баглан және Каписа провинцияларында соғыс белең алды.

1 тамызға қараған түні тәлібтер Кандагар әуежайына зымыранмен шабуыл жасап, осыдан кейін барлық рейс тоқтатылды. Гератта содырлар БҰҰ кеңсесіне шабуыл жасады. Яғни кешенге кіреберіске гранатомет пен пулеметтен оқ атылып, адамдар мерт болды.

Ауғанстан президенті Ашраф Гани бүгін парламенттің төтенше отырысын жариялап, үкімет ұлттық қауіпсіздікті нығайтудың алты айлық жоспарын іске асыруға кіріскенін мәлімдеді.

Біраз бұрын "Талибанның"* баспасөз хатшысы Twitter-аккаунтында әскери-діни қозғалыс содырларының суреттерін жариялады. Олар америкалық арнайы жасақтан еш кем түспейтіндей деңгейде жабдықталған.

АҚШ елден кеткеннен кейін ауған қарулы күштерінің болашағы күдікке толды. Бұл ең алдымен жанармай жеткізетін сенімді көздің болмауына қатысты. Ауғанстанды қалыпқа келтіру бойынша арнайы бас инспектордың жаңа есебіне сәйкес, Пентагон соңғы 10 жылда ауған қауіпсіздік күштеріне жанармай жеткізу үшін 3,74 миллиард доллар жұмсады және 2025 жылға қарай тағы 1,45 миллиард доллар жұмсауы қажет.

Мұнда басты проблема логистика болып отыр. Ауғанстан мен Түркия әскери ведомстволарының басшылары Бисмилла Хан Мохаммади мен Хулуси Акар 31 шілдеде телефон арқылы Кабул әуежайының қауіпсіздігін талқылады. Соған қарағанда бензин мен дизель отынын авиатанкерлер арқылы жеткізудің жолы қарастырылмақ.

НАТО-ның әскери нұсқаушылары Түркияда ауған арнайы жасағын даярлауды бастады. Сонымен қатар 200 ауған аудармашысынан тұратын бірінші топ АҚШ-қа, Вирджиниядағы Форт Ли базасына қоныс аударды.

* – Қазақстан Республикасында тыйым салынған террористік ұйым

57
 Уран-6 кешені

Әскери роботтардың болашағы қандай