Жазира мен Жанболат, қазақ эстрадасының жарық жұлдыздары

Жазира мен Жанболат туралы не білеміз?

7418
(Жаңартылды 21:10 11.11.2018)
Қос әнші Алматы қаласына келгенде жейтін тамақтары мен жолға төлейтін ақшалары болмай қиналған. Десе де, олар тағдыр тауқыметін көп көргендеріне қарамастан, бір-бірін таңдағандары үшін ешуақытта өкінбегенін айтады

Әнші Жазира Байырбекова 1978 жылы 30 қыркүйекте Оңтүстік Қазақстан облысы Бөген ауылына қарасты Пақташы атты жерде дүниеге келген. Өзінің де, күйеуі Жанболат Ербатыровтың да отбасында тоғыз ағайынды. Жазира Байырбекованың әпкесі журналист, бірақ бүгінде ән айтып жүр. Бауыры Серік университетте, Аққал Хасенова есімді сіңілі кітапханада жұмыс істейді, сіңілі Ұлдан теміржолда, әпкесі Сәбира аспаз, тағы бір әпкесі Ботагөз тігінші және ағасы Ерболдың жеке кәсібі бар.

Бұдан өзге Ләззат есімді әпкесі үлкен сахналарда ән айтса, өзінен кейінгі сіңілі Нәзира төртінші билік қатарында. Айтуларынша, Жанболат Ербатыровтың да бауырлары өнерден құр алақан емес. Ол 1973 жылы Қызылорда облысы Арал қаласында дүниеге келген. 

Жазира Байырбекова ес білгелі ән айтып келетінін айтады. Тіпті, мектеп табалдырығын аттамай жатып туған әпкесі Ләззат Байырбекованың сыныбына барып, әр мерекеде қосылып ән шырқайтын болған.

Жанболат пен Жазира қалай танысты?

Жанболат пен Жазира Алматы қаласында эстрада-цирк колледжінде оқып жүріп танысқан. Ол кезде әнші небәрі 16 жаста болған. Екі жылдан кейін алып қашқан күйеуі ешуақытта "қызым бол, біз жүрейік" деп сөз салмаған. Тек сабақтан шығып кетіп бара жатқанда үнемі қатар жүріп қалатын жағдайлар жиі кездескен екен. Бастапқыда бұл сәйкестік болар деп көп мән бермеген. Жанболат Жазираға жатақханаға екі аялдама қалғанда автобустан түсіп, жаяу жүруді ұсынатын болған екен.

Тағы оқыңыз:

"Кешке "Сен кішкентай қызсың ғой. Далаға серуендеп келгің келмей ме? Саған көп нәрсе үйрету керек" деп Жанболат маған ағалық қамқорлығын көрсетіп жүрді. Осылайша екеуіміз бір-бірімізге бауыр басып қалдық. Ешуақытта бас салып, "жігітің болайын" деп айтқан емес. Бауыр бастық, дос болдық, достығымыз шынайы махаббатқа ұласты", — деді Жазира Байырбекова.

Көп ұзамай Жанболат Ербатыров сүйіктісін өз туыстарына ескертпей алып қашады. Дәлірек айтсақ, Жазирамен келісіп, екеуі бірге қашып барады. Қос ғашық ол заманда алып қашу дәстүрінің сәнде болғанын, ешкімнің де ұзату той жасамағанын айтады.

"Жанболаттай қара жігітті ауылдан таппадың ба?"

Жазира Байырбекова әке-шешесінің ерте тұрмысқа шығуына рұқсат бермейтінін біліп, Алматы қаласында тұратын әжесіне бата сұрап барады. Бірақ, әжесіне тек гәстрөлдік сапарға кетіп бара жатқанын айтып алдайды. Ал Жанболат Ербатыров осы уақытта үйге кіруге батпай есіктің алдында күтіп тұрады. Себебі, әншінің айтуынша, оны әжесі оқтаумен қуып шығуы мүмкін болған. 

"Аралға артымнан келгендер "Осындай қара жігітті ауылдан таппай қалдың ба?" деп айтты. Неше түрлі күлкілі сөздер болды. Жалпы бұл жағдай Жанболаттың туыстары үшін де жаңалық болды", — деді әнші.

Расымен де, Жанболат Ербатыровтың туыстары ол кезде келін түсіруге дайын болмаған. Анасы бастапқыда аң-таң болып, кейін келінінің маңдайынан сүйіп үйге кіргізеді. Әнші қайын жұртының осы сәтте аса қуанбағанын айтады. Сондай-ақ, ол енесінің қатал адам болғанын жеткізді. Көршілері де осылай айтқан-ды.

Әнші енесімен неге ренжісті?

Бүгінде Жазира Байырбекова сүйіктісінің анасы өзін толықтай өзгерткенін жасырмайды. Алғашқы күннен бастап күйеуіне қарсы сөйлемеуге, үлкен кісілердің бетіне тік қарамауға үйреткен екен. Кейде, тіпті, туыстарына ренжіген Жазира Байырбекова тамақ ішпей отырып қалатын болған.

"Ұрысқан кездер болды. Қазір менің сол кездегі қылықтарым ұрысатындай емес деп ойлаймын. Бірақ сондай қиын заман болып кетті. Енем мені заманға сай етіп, сарбаздай ширатқысы келген сияқты", — деді әнші.

Үйдегі барлық шаруаға араласқанымен, сиыр саумағанын айтады. Бұдан өзге қос әнші отбасылық өмірдің бастапқы уақытында қызғаныш сезімі болғанын жасырмайды. Жазира Байырбекова мұны өзінің аңғалдығымен байланыстырады. Десе де, қазір ол әйел адам қандай жағдай болмасын қызғанбауы керек деген пікірде.

"Гәстрөлдік сапармен ауыл-ауылды аралап жүрген кезде су тасып, баласын көтеріп бара жатқан түрлі әйел көретінмін. Іштей "Қай келіншек сияқты болады екенмін? Кімге келіншек болады екенмін?" деп ойлайтынмын. Бала кезімнен сол келіншек болуды ойлап келгенмін. Ал сахна, танымалдылық және карьера туралы мүлдем ой болмаған", — деді ол.

Жазира Байырбекова өзі отбасылы болған соң да, бойдақ кезіндегі құрбы-құрдастарына көмектесіп тұратын болған. Жатақханада тұратын ең жақын құрбысы пойызбен үйінің жанынан өтіп бара жатқан кезде қоңырау шалып, кейін екеуі станцияда кездесетін. Сол жерде әнші құрбысына өзі пісірген нан мен бір бөтелке айран береді екен. Бағдарламалардың бірінде құрбысы осы сәттерді ешуақытта ұмытпайтынын айтып, көзіне жас алды.

"Бала асырап алғымыз келді"

Бүгінде өнерде де, өмірде де бірге жүрген қос ғашықтың бір ұлы бар. Ол — Қазбек. Соңғы жылдары кештерін ұйымдастырып, ата-анасының директоры болып жүр. Көптен бері құрсақ көтермеген Жазира Байырбекова әлі де көпбалалы ана атануды армандап жүргенін жасырмайды. Осыдан бірер жыл бұрын өмірінде екінші рет бала көтерген. Бірақ гәстрөлдік сапарда жүріп, аяғының ауыр екенін байқамай қалған. Кейін осының салдарынан түсік жасатуына тура келді. Десе де, әнші осы жағдайдан кейін қуанғанын жасырмайды. Себебі бұл тағы да құрсақ көтере алатынының дәлелі еді.

Бір кездері бала асырап алу ойларында болған. Десе де, кейін мұның үлкен жауапкершілік екенін түсініп, райынан қайтқан.

"Біз базарда тұрып үй тағамдарын саттық. Қант, май секілді азық-түліктер. Аралда басқа жұмыс жоқ. Менің қолымнан келмеген соң, үй шаруасында болдым. Ал ол көзге көрінбейді. Біреудің тапқан нанына ортақтасып отырғандай күй кештім", — деп әнші қиналған күндерін еске алды.

Аралда әйелімен және өзінің ата-анасымен бірге тұрып жатқан Жанболат Ербатыров ағасының үйін салуға көмектесу үшін Алматы қаласына кетеді. Кейін араға екі ай салып соңынан Жазира Байырбекова келеді. Бұған әншінің енесімен арада болған кішкене реніші себеп болған.

Қалада жүрген Жанболат Ербатыров ауылдағы достарына келіншегін де кешке ерте баруды өтінеді. Осы кештен кешігіп келген Жәзира Байырбековаға енесі аздап ұрысады. Кішігірім кикілжіңнен кейін әнші қалаға кету туралы шешім қабылдайды.

"Барахолкада аяқ киім саттым"

Араға тағы біраз уақыт салып, енесі де қалаға келіп, оларды салынып жатқан үйдің бір бөлмесіне қарауыл ретінде орналастырады. Бастапқыда Жанболат Ербатыров ағасының үйін салып жүреді. Ал Жазира Байырбекова барахолкада аяқ киім сатады.

Осылайша Жанболат пен Жазира дуэт құрмас бұрын, шаңырақ көтереді. Әрі қарай олар Айтгүл-Қанат Айтбаевтар, Махмұт-Майра Тойгеновтер секілді сахнада бірге өнер көрсетуді армандайды. Тапқан ақшаларына ән айтуға қажетті құрылғы сатып алып, мейрамханалардың біріне орналасады.

Осы кезде әншілер атақты болып үлгерген әріптестері Ақбота Керімбекова және Саят Медеуов секілді әншілерге қызыға қараған екен. Себебі, олар өздері жұмыс істеп жүрген мейрамханаға жиі келетін болған.

Мейрамханада жұмыс істеп жүріп, өнерпаздар 5 мың долларға бір бөлмелі пәтер сатып алады. Кейін Жазира Байырбекова күйеуіне ән жаздыруды ұсынады. Бірақ, ол келіспей үлкенірек үй сатып алғысы келетінін айтады.

Әнші отағасын неге тыңдамады?

Осы кезде Жазира Байырбекова отағасының сөзінен бірінші рет аттап өтіп, Ербол есімді ағасының студиясына барып ән жаздырады. Кейін сол әнді радиоға алып барады. Оның бұл әрекетін Жанболат Ербатыров тек радио арқылы білген. Ақырында әнші келіншегіне жалғыз үлкен сахнаға шығуға рұқсат бермей, дуэт құрады.

Жазира Байырбекованың айтуынша, әннің мәтіні өте маңызды. Себебі, әуенін кез келген әнші өзгертіп ала алады, бірақ мәтінді барлығы бірдей жаза бермейді. Отандық бағдарламалардың бірінде ол өзінің сазгерлік қыры бар екенін айтып өткен болатын. Десе де, өзін алдыңғы қатарлы сазгерлердің қатарына қоспайтынын жасырмайды.

Жанболат қол көтере бастады

Бүгінде дәулетті отбасылардың қатарына қосылса да, қос ғашық көлік жүргізгенді жөн көрмейді. Бұл үшін арнайы жүргізушілері бар.

"Осыдан 6 жыл бұрын он метр жерге көлік жүргізіп, ағашқа соққаным бар. Содан кейін көлік рөліне ұстаған емеспін. Қазір жұмысымның барлығы Жанболатпен бірге. Ол "Көлік жүргізгеніңді қаламаймын" деді. Мен келістім", — деді Жазира Байырбекова.

Жұлдыздар отбасылық өмірде аздаған түсініспеушілік болғанын да жасырмайды. Әсіресе, 20 жылдан астам уақыт отасқан кезде. Әншінің айтуынша, отағасы 3-4 рет қол көтерген. Осы орайда, ол "бір қол көтерген ер адам тағы да қол көтереді" деп ажырасып кетпеуге кеңес берді.

"Кондуктор автобустан түсіріп тастады"

Бүгінде жеке кәсібін дөңгелетіп, үлкен сахналарда өнер көрсетіп жүргендеріне қарамастан, әншілер тағдыр тауқыметін аз көрмегендерін айтады. Тіпті, күнделікті жейтін тамақтары болмай, автобустан кондуктордың түсіріп тастаған кезі кездескен екен.

"Мысалы, тамақ істейтін май болса, азық-түлік болмай қалатын. Бір күні туған әпкемнің үйіне қонаққа бардық. Қарны аш адамға тамақтан басқа не керек?! Әпкем аспаз болып жұмыс істейді. Дастарханды гүлдей етіп жайнатып қоятын. Қайтарда жеміс-жидек пен дәрумендер салып жібереді", — деді ол.

Осы сәтте қос әншінің жолға төлейтін ақшалары болмаған, әпкесінен сұрауға да намыстанған. Ақырында кондуктор қатты жаңбыр жауып, әншінің аяғы ауыр екеніне қарамастан автобустан түсіріп тастаған екен. Тіпті, әншінің қалаға дейін жетіп алайықшы деп жалынғанына да қарамаған. Осы сәтте жылап келе жатқан әншіні жолдасы "Әлі-ақ көресің. Барлығы жақсы болып кетеді" деп жұбатқан. Дәл мұндай қиын сәттердің болғанына қарамастан, қос ғашық өмір атты ұзақ жолда бір-бірлерін таңдағаны үшін ешуақытта өкінбеген.

7418
Кілт сөздер:
сахна, өмірбаян, отбасы, қызғаныш, әнші
Тақырып:
Өмірбаяндар (111)
Тақырып бойынша
Әсет Исекешев туралы не білеміз?
Мұғалім, премьер, елші: Иманғали Тасмағамбетов туралы не білеміз?
Нұржан Төлендиев (Тука) туралы не білеміз?
Бекболат Тілеухан туралы не білеміз?
Димаш Құдайбергенов туралы не білеміз?
Қайрат Нұртас туралы не білеміз?
"Залда шал жоқ". Тұрсынбек Қабатов әнші Төреғалимен әзілдесті
Асанәлі Әшімов

"Атаманның ақыры" фильміне 50 жыл: Тоқаев Асанәлі Әшімовті құттықтады

50
(Жаңартылды 13:02 16.11.2020)
Президенттің құттықтау хатында "Атаманның ақыры" фильмі тарихи деректерге негізделген шытырман оқиғаларға толы екені, сол заманның өскелең ұрпағын отансүйгіштікке, елді қорғау үшін жанқиярлықпен күресуге тәрбиелегені туралы айтылған

НҰР-СҰЛТАН, 16 қараша – Sputnik. Президент кино және театр өнерінің майталман актері, Халық әртісі, Қазақстанның Еңбек Ері Асанәлі Әшімовті миллиондаған көрермен ықыласына бөленген "Атаманның ақыры" көркем фильмінің түсірілгеніне 50 жыл толуына орай құттықтады, деп хабарлады Ақорда.

Мемлекет басшысы дарынды режиссер Шәкен Аймановтың және үлкен шығармашылық ұжымның бірлескен күш-жігерінің арқасында өмірге келген бұл туындының отандық кино өнері саласында алатын орны айрықша екенін атап өтіп, оны детектив жанрында түсірілген алғашқы фильмнің бірі деп бағалады.

Президенттің құттықтау хатында "Атаманның ақыры" фильмі тарихи деректерге негізделген шытырман оқиғаларға толы екені, сол заманның өскелең ұрпағын отансүйгіштікке, елді қорғау үшін жанқиярлықпен күресуге тәрбиелегені туралы айтылған.

"Өзіңіз аталған кинотуындыда чекист Қасымхан Шадияров рөлін өте ғажап сомдап шықтыңыз. Арпалысқа түскен қоғамда жауапты қызметкердің өзіне жүктелген құпия тапсырманы орындау жолындағы батырлық пен қайсарлық танытқан іс-әрекетін шынайы көрсете білдіңіз. Сізді аса көрнекті актер ретінде КСРО ғана емес, бүкіл әлемдік кинематография қауымдастығы мойындады", -  – деп жазылған құттықтау хатта.

Сонымен қатар қазақстандық әйгілі әртістер Елубай Өмірзақов, Нұрмұхан Жантөрин және Алтынай Елеуова да өздері сомдаған рөлдерін үлкен шеберлікпен орындағаны жазылған.

Сонымен қатар мемлекет басшысы Халық әртісіне алдағы уақытта да отандық кино мен театр өнерін және халқымыздың рухани байлығын дамыту жолына өз үлесін қосып, елдің айрықша құрметіне бөлене беруіне тілектестік білдірген.

Құттықтау соңында Қасым-Жомарт Тоқаев Асанәлі Әшімовке зор денсаулық, ұзақ ғұмыр, отбасына құт-береке тіледі.

50
Тақырып бойынша
"Проблема көп": Асанәлі Әшімов өзін қандай мәселе мазалайтынын айтты
Асанәлі Әшімов: Қалекең құжатқа қол қоя білмейтін, тек бармағын басатын
Нүсіпжанов, Болманов, Әшімов: жас айырмашылығы бар жұлдызды жұптар – фото
"Қыз Жібекті" үш жыл түсірдік": актер әрі режиссер Асанәлі Әшімов жайлы не білеміз
"Әкең өлді ме?!": Асанәлі Әшімов полицейдің ақшасын алып қойды
Абай өзбек, Науаи қазақ тілінде жарық көрді

Абайдың еңбектері өзбек, Науаидің "Хамса" атты кітабы қазақ тілінде жарық көрді

49
(Жаңартылды 17:51 03.11.2020)
Абай Науаиді өзінің рухани ұстазы санап, оның өлеңдерінен тағылым алған. Сондықтан екі бірдей кемеңгердің еңбектерін қатар аударудың символикалық мәні бар, деп атап өтті Мәулен Әшімбаев

НҰР-СҰЛТАН, 3 қараша – Sputnik. Ұлы Абайдың 175 жылдығы аясында ақынның өзбек тіліне аударылған шығармалары мен шығыстың ғұлама шайыры Әлішер Науаидің қазақ тілінде жарық көрген "Хамса" атты кітабы көпшілікке таныстырылды.

"Хамса" – Әлішер Науаидің әйгілі бес дастаннан тұратын еңбегі. Қазақ тілінде жарық көрген кітапқа "Ләйлі-Мәжін" және "Ескендір қорғаны" атты екі дастан енген. Бұл шығармаларды көне өзбек тілінен қазақтың белгілі ақыны Несіпбек Айтұлы аударды.

Қазақстан парламенті сенатының төрағасы Мәулен Әшімбаев бұл күннің қазақ және өзбек әдебиеті үшін, сондай-ақ, тұтас түркі жұрты үшін маңызы зор екенін айтты.

"Абай қазақтың ғана ақыны емес. Ол – барша адамзатқа ортақ ғұлама. Ақынның ой-толғамдары мен өсиеті барша түркі жұртына арналған десек те, артық бола қоймас. Қазіргідей сын-қатерлер заманында біз осындай ортақ құндылықтарымызды кеңінен дәріптеуіміз керек. Әсіресе, жас буынға жан-жақты насихаттасақ, түркі дүниесінің бірлігін нығайтуға қосылған үлкен үлес болар еді", – деді сенат төрағасы.

Сонымен қатар ол Абай мен Науаи мұраларының рухани сабақтастығына назар аударды.

"Шығыс шайырларының дара тұлғасы, ежелгі түркі әдебиетінің атасы Әлішер Науаидің еңбегін қазақ тіліне аударуды маңызды оқиға деп қабылдаймыз. Бұл – қазақ әдебиетіне қосылған құнды үлес. Абай Науаиді өзінің рухани ұстазы санап, оның өлеңдерінен тағылым алғанын бәріміз жақсы білеміз. Осы тұрғыдан келгенде, екі бірдей кемеңгердің еңбектерін қатар аударудың символикалық мәні бар", – деген Мәулен Әшімбаев Науаи поэзиясының маңызы мен әлемдік әдебиеттегі орны туралы да сөз қозғады.

Оқи отырыңыз: Тоқаев Қазақстанда Абай мектептерін ашуды ұсынды 

Салтанатты рәсім кезінде Өзбекстан Олий мәжілісі сенатының төрайымы Танзила Нарбаева, Өзбекстанның Қазақстандағы төтенше және өкілетті елшісі Саидикрам Ниязходжаев, мәжіліс депутаты Сауытбек Әбдірахманов және ақын Несіпбек Айтұлы сөз сөйлеп, мұндай шаралар түркі әлемінің ынтымағын нығайта түсетінін айтты, деп хабарлады сенаттың баспасөз қызметі.

Аталған игілікті іске Халықаралық Түркі Академиясы ұйытқы болды.  

49
Тақырып бойынша
Келешекте Абай институттарын ашамыз деп ойлаймын – президент
Петропавл түрмесінде Абайдың алып суреті салынды – фото
Түркияда Абай Құнанбаевтың құрметіне саябақ ашылды
Абайдың мерейтойы кезінде ысырапшылдық пен даңғазалыққа​ жол берген жоқпыз – Тоқаев
Сенатор ұлттық құндылықтар эфирде насихатталмай жатқанына күйінді
  Электронды үкімет мобильді қосымшасы

Электронды цифрлық қолтаңбаны заңсыз пайдалану фактілері  жиіледі

0
Электронды цифрлық қолтаңба қолмен қойылған қолтаңбаға теңестірілген және заңдық тұрғыда салдары онымен бірдей болады

НҰР-СҰЛТАН, 26 қараша – Sputnik. Қазақстанда электронды цифрлық қолтаңбаны (ЭЦҚ) заңсыз пайдалану фактілері  жиілеп кетті, деп хабарлады цифрлық даму, инновация және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі.

2015-2018 жылдар аралығында 640-бабы "Қазақстан Республикасының электронды құжаттар және электронды цифрлық қолтаңба туралы заңнамасын бұзу" бойынша 15 әкімшілік құқық бұзушылық тіркелді. 2019 жылы мұндай істердің саны күрт өсті – 52 іс қозғалды.  

Оқи отырыңыз: Енді электронды цифрлық қолтаңбаны компьютерде сақтау қажет емес 

"Осы жылдың 9 айында электронды цифрлық қолтаңбаны заңсыз берудің 30-дан астам фактісі және оны қорғау шараларын сақтамаудың бестен астам жағдайы анықталды. Бұл фактілер бойынша 10-нан 150 АЕК-ке (27 780-нен 416 700 теңгеге дейін – Sputnik) дейін айыппұл салынды", - деп нақтылады ведомство.

Соңғы кездері министрлікке жеке тұлғалардан және лауазымды адамдардан электронды цифрлық қолтаңбаны заңсыз беруге қатысты көптеген шағым түсіп жатыр.

"Электронды цифрлық қолтаңба қолмен қойылған қолтаңбаға теңестірілгенін және заңдық тұрғыда салдары онымен бірдей болатынын ұмытпау керек", - деп атап өтті ақпараттық қауіпсіздік комитетінің төрағасы Руслан Әбдіқалықов.

Өткен кезеңмен салыстырғанда мемлекеттік органдар мен ұйымдардың басшылары өздерінің ЭЦҚ-сын басқа қызметкерлерге беру жағдайлары, сондай-ақ жұмыс берушілер жұмыстан шығып кеткен қызметкерлердің ЭЦҚ-сын қайтарып алмайтын жағдайлар көбейді. Мұндай әрекеттер электронды цифрлық қолтаңбаны заңсыз қолдануға жол ашады, ал ол әкімшілік және тіпті қылмыстық жауапкершілікке әкеп соқтырады.

ЭЦҚ-ны қалай қорғауға болады

Өзіңді қорғау және алаяқтықтың құрбаны немесе керісінше заң бұзушы атанбау үшін министрлік мынадай кеңес береді:

  • ЭЦҚ-ны үшінші тұлғаларға беруге болмайды. Ұйымдарда құжаттарға қол қоюға жауапты қызметкерлерге жеке ЭСҚ беру керек;     
  • ЭСҚ-сы бар қызметкерлерді жұмыстан шығару фактілерін қадағалап, олардың ЭСҚ-сын дер кезінде қайтарып алған жөн;
  • ЭСҚ жоғалған жағдайда бұрынғысынан бас тарту арқылы дереу қайта шығарып, стандартты парольді күрделілеуіне ауыстыру қажет.

Айта кетейік, электронды цифрлық қолтаңбаны үйден шықпай-ақ алуға болады.  

0
Кілт сөздер:
электронды үкімет порталы, қолтаңба
Тақырып бойынша
Қазақстан премьері ЕАЭО үшін маңызды ұсыныс жасады
Электронды цифрлық қолтаңбаның мерзімін қалай ұзартуға болады – министр жауабы