Димаш Құдайберген

Димаш Құдайберген АҚШ-тың жаңа президентін қазақ тілінде құттықтады видео

523
Димаш Құдайберген өз құттықтауында әлемде тек бейбітшілік пен бірлік болуын тіледі

НҰР-СҰЛТАН, 21 қаңтар – Sputnik. АҚШ президенті Джо Байден мен вице-президент Камала Харристың инаугурациясына арналған апталықтың ашылу салтанатында Димаш Құдайберген айтқан тағы бір әннің видеосы жарияланды, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан.

Қазақстандық әнші алдымен ағылшын тілінде АҚШ-тың жаңа президенті мен вице-президентін құттықтады. Одан кейін өз сөзін қазақ тілінде жалғастырды.

"Құрметті президент мырза! Сізді шын жүректен құттықтағым келеді. Әлемде тек бірлік болсын! Әлемде бейбітшілік болсын, барлық әлем халықтары аман болсын!", - деді Құдайберген.

Осыдан кейін Димаш Құдайберген "SOS d'un terrien en détresse" әнін орындап берді.

Тура төрт жыл бұрын 2017 жылы 21 қаңтарда Димаш осы әнді Қытайдың "I am singer" байқауында айтып, кеңінен танылды. Содан бері көптеген марапаттарға ие болды. Әлемнің танымал әншілерін өзінің ерекше дауысымен тәнті етті.

Айта кетейік, бұған дейін жарияланған видеода Димаш Құдайберген халық әні "Самалтауды" орындайды. Ол да  АҚШ президентінің инаугурациясы арналған мерекелік апталықтың ашылу салтантында түсірілген.

Салтанатты шараны Халықаралық бауырлас қалалар қауымдастығы (Sister Cities International немесе SCI) ұйымдастырды. Мерекелік шара коронавирус пандемиясына байланысты онлайн өтті.

Спикерлер мен қонақтар арасында губернатор Билл Аноабутти, генерал-майор Армандо Кабада, конгрессвумен Элеонора Холмс Нортон, майор Тим Келлер, сенатор Боб Менендез, АҚШ теңіз жаяу әскері оркестрі және тағы басқалары болды.

523
Кілт сөздер:
видео, Димаш Құдайберген
Иманғали Тасмағамбетов, архивтегі сурет

Тасмағамбетов Ұлттық музейге ерекше сый жасады: ол несімен құнды

1803
(Жаңартылды 17:04 06.03.2021)
Тарихи жәдігер Атырау, Маңғыстау өңіріне тән қолөнер дәстүрінде жасалған және уақыты жағынан ХVIII ғасырға жатқызуға болады

НҰР-СҰЛТАН, 6 наурыз – Sputnik. Белгілі мемлекет және қоғам қайраткері, Қазақстанның Ресейдегі бұрынғы елшісі Иманғали Тасмағамбетов Ұлттық музейге құнды тарихи жәдігер – ер сыйлады, деп хабарлайды.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от ҚР ҰЛТТЫҚ МУЗЕЙІ (@nationalmuseumkz)

Ұлттық музей директоры Арыстанбек Мұхамедиұлы Иманғали Тасмағамбетовке ерекше сый үшін алғыс айтты.

Sputnik Қазақстан Ұлттық музейден тарихи жәдігердің несімен құнды екенін анықтады.

Ер – атқа мінуге арналған ат әбзелдерінің негізгі элементі. Ал ер-тұрман, ер-тоқым – қажетті жабдықтардың жиынтық атауы.

Ердің белгілі бір өңірде таралған түрлерін қазақ руларының атауымен байланыстырады: "адай ері", арғын ері", "алтай ері", "дулат ері", "керей ері", үйсін ері".

Ал Тасмағамбетов Ұлттық музейге ел ішінде Адай ері деген атаумен белгілі ақбас ерін сыйға тартты.

"Құнды тарихи жәдігер Атырау, Маңғыстау өңіріне тән қолөнер дәстүрінде жасалған және уақыты жағынан ХVIII ғасырға тән", - деді Sputnik Қазақстанға Ұлттық музейдің баспасөз қызметі.

Ақбас ері әдемі көмкерілген, алдыңғы және артқы бөлігі сүйекпен әшекейленген. Тасмағамбетов тарту еткен жәдігер жақсы сақталған, деп атап өтті музейден.

Адай руында ердің бұл түрі өте кең таралған. Қырынан қарағанда ер-тоқымның бейнесі жас қозыға ұқсайды. Кіші жүздің қозықұйрығын айтып, көрсетіп кеткен адамның бірі – академик, археолог, тарихшы Әлкей Марғұлан.

Материал ретінде ағаш, сүйек, металл, тері, күміс қолданылған, деді "Шежіре" көне жәдігерлерді зерттеу қауымдастығының төрағасы Сырым Хасенов.

"Техникалық, көркем безендірілуіне қарасақ, бұл ер Кіші жүз ханы Әбілқайыр ханның дәуірінде қолданылған болуы мүмкін. Ат әбзелі Атырау, Маңғыстау өңірлеріне тән қолөнер дәстүрінде жасалған, оны XVIII ғасырдың 50-60 жылдарына жатқызуға болады. Сол себепті бұл бұйымның тарихи құндылығы өте жоғары", - деді зерттеуші.

Еске сала кетсек, Қазақстанның батысы  – Тасмағамбетовтің туған жері. Иманғали Нұрғалиұлы 1956 жылы 9  желтоқсанда Атырау облысы Махамбет ауданында дүниеге келген. Бірнеше кітаптың авторы, оның ішінде "Орталық Азия зергер-шеберлерінің бұйымдары" атты еңбегі бар.

1803
Кілт сөздер:
сыйлық, Иманғали Тасмағамбетов
Қазақстан елшісі Мәскеудегі Бауыржан Момышұлы атындағы мектепке барды

Қазақстан елшісі Мәскеудегі Бауыржан Момышұлы атындағы мектепке барды

19
Дипломаттар Кеңес Одағы батырының ескерткішіне гүл қойып, мектептегі Бауыржан Момышұлына арналған музей экспозициясымен танысты

НҰР-СҰЛТАН, 4 наурыз – Sputnik. Қазақстанның Ресейдегі елшісі Ермек Көшербаев бастаған елшілік делегациясы Мәскеудегі жалпы білім беретін Бауыржан Момышұлы атындағы №1912 орта мектепте болып қайтты, деп хабарлады сыртқы істер министрлігі.

© Photo : Пресс-служба Министерства иностранных дел Казахстана
Ермек Көшербаев ұстаздар және оқушыларға қазақ батырына құрмет көрсеткені үшін алғыс айтты

Еске алу салтанатты шарасы кезінде дипломаттар мектеп ауласында орналасқан Кеңес Одағы батырының ескерткішіне гүл қойып, білім ордасындағы Бауыржан Момышұлы мен панфиловшылар дивизиясына арналған музей экспозициясымен танысты.

"Ермек Көшербаев ұстаздар және оқушылармен кездесу барысында қазақ батырына көрсетілген құрметке алғыс айтып, бүгінгі бейбіт өмір қандай үлкен күреспен келгенін ұмытпауға шақырды. Дипломат еліміздің бостандығы мен тәуелсіздігі үшін жанын құрбан еткен ата-бабаны үлгі етіп, келер ұрпақты батырлық рухында тәрбиелеудің маңызын еске салды", - деп жазылған баспасөз қызметінің хабарламасында.

Ал мектеп директоры Андрей Курсаков соғыс батырларының есімін ұлықтау бойынша қазақстандық әріптестермен өзара іс-әрекеттердің маңызы жайлы айтып берді.

Батырдың туғанына 110 жыл толуына орай тәжірибе және материал алмасу бойынша онлайн-конференция өткізілген. Ведомствода атап өткендей, музей экспозициясын цифрландырып, оны онлайн тамашалау мүмкіндігін қамтамасыз ету және Мәскеу үшін шайқастың 80 жылдығын атап өту аясында қазақстандық оқушылармен телекөпір ұйымдастыру жоспарда бар.

Сегізінші сынып оқушысы Евгений Воробьевтің айтуынша, Бауыржан Момышұлының өмірі туралы музей мен семинарларға басқа мектептің оқушылары жиі қатысады.

© Photo : Пресс-служба министерства иностранных дел Казахстана
Қазақстан елшісі Мәскеудегі Бауыржан Момышұлы атындағы мектепке барды

"Мен Момышұлының болмысына қызығамын. Ол біртуар әскери адам және қоғам қайраткері болған. Оның "Момышұлы шиыршығы" атты соғыс жүргізу әдісіне кеңестік қолбасшы Константин Рокосовскийден бөлек, қарсылас неміс генералы Эрих Гепнер де жоғары баға берген", - деді оқушы.

Жеңістің 65 жылдығы мен батырдың 100 жылдығын мерекелеу аясында Қазақстанның Ресейдегі елшілігінің ұсынысы бойынша 2010 жылы Мәскеудегі 1912 мектепке Бауыржан Момышұлының есімі берілді.

Дәл осы мектепке батырдың есімі берілуі де тектен-тек емес. Жақын маңда орналасқан Крюков аулының жанында 1941 жылы Мәскеуді қорғау бойынша қиян-кескі ұрыс жүрді. Дәл осы шайқаста құрамында Момышұлы болған Панфилов дивизиясының жауынгерлері ерен ерлік жасады.

2010 жылы Қазақстан Республикасының Ресей Федерациясындағы елшілігінің ықпал етуімен мектепте Момышұлы музейі ашылып, батырдың қола мүсіні орнатылды.

19
Алматы облысының Жауғашты кентінде орналасқан ЛА-155/4 әйелдер түрмесі

Бір сәт қабырға сыртындағы өмірге оралу: түрмедегі әйелдер көктемді қалай қарсы алады

468
Әйелдер түрмесінде отырғандар наурызды асыға күтеді. Себебі бұл айда мереке көп. Ал мереке кезінде түрмедегі бірыңғай киімді басқа киімге ауыстыру мүмкіндігі туады

АЛМАТЫ, 7 наурыз – Sputnik. Алматыдан 40 шақырым жердегі Жауғашты кентінде ЛА-155/4 әйелдер түрмесі орналасқан. Мұнда баласымен бірге отырғандар да бар. Темір тордың ар жағындағы әйелдер мереке қарсаңында өздері мерекелік кеш ұйымдастырады.

Алматы облысындағы бұл түрме – әйелдер жазасын өтейтін Қазақстандағы алты мекеменің бірі. Мұнда бір мезгілде 1200-ге жуық адамға орын табылады. Бұл мекеменің бір ерекшелігі – мұнда әйелдер балаларымен бірге тұра алады. Бұл мекеменің ашылғанына бір жылдан кейін 85 жыл болады. Осы уақыт аралығында ауыр немесе орташа ауырлықтағы қылмыс жасаған қанша әйелдің жазасын өтегенін бірден нақты ешкім айта алмас. Себебі жыл сайын ол қатарға қосылып жатқандар мен жазасын өтеп шыққандар саны әртүрлі.

Заключенные женской колонии ЛА 155/4 в поселке Жаугашты Алматинской области
© Sputnik / Тимур Батыршин
Жауғашты кентіндегі әйелдер түрмесінде жазасын өтеушілер

Қазір бұл түрмеде 460-қа жуық әйел бар. Sputnik Қазақстан тілшілері әйелдер түрмесіне барып, олардың мерекеге дайындығын көріп, әйелдермен әңгімелесті.

Көктемді асыға күтеді

Жауғашты ауылындағы түрмеде отырған әр әйелдің оқиғасы әртүрлі. Түрме аумағына кірер кезде тыйым салынған заттың бәрін қалдыру керек. Осылайша қаншама әйел жылдар бойы сыртқа шығуды армандайтын есіктен сол әлемге кіресің.

Женская колония ЛА 155/4 в поселке Жаугашты Алматинской области
© Sputnik / Тимур Батыршин
Алматы облысының Жауғашты кентінде орналасқан ЛА-155/4 әйелдер түрмесі

Түрмеде қазір 459 әйел бар. Бұған дейін бұл жерде адам аз болған екен. Оған түрме қызметкерлері пандемияның ықпалы бар деп санайды.

"Қазір бізде 459 тұтқын бар. Бұған дейін аз болды. Пандемияға байланысты сот шешімі кейінге қалып отырды немесе басқа да себебі бар шығар. Карантин жеңілдетілген кезде бізге жаңадан сотталғандар келе бастады. Арасында кәмелетке толмаған екі қыз бар", - дейді ЛА-155/4 түзеу мекемесі бастығының орынбасары Гүлжәмилә Байтемірова.

Заключенные женской колонии ЛА 155/4 в поселке Жаугашты Алматинской области
© Sputnik / Тимур Батыршин
Түрмеде қазір 459 әйел бар

Әйелдер түрмесінде отырғандар наурызды асыға күтеді. Себебі бұл айда мереке көп. Ал мереке кезінде түрмедегі бірыңғай киімді басқа киімге ауыстыру мүмкіндігі туады.

Мұнда сотталғандар концертті өздері ұйымдастырады, ал әкімшілік сондай шараларды жиі өткізіп тұруға тырысады. Мекеме қызметкерлерінің айтуынша, сондай сәт толық болмаса да, қабырғаның ар жағындағы өмірге бір сәтке оралуға мүмкіндік береді.

Ограждение колонии, колючая проволока
© Sputnik / Тимур Батыршин
Колония қоршауы, тікенек сымдар

Ал сотталғандардың өзі бұрын бағалы болмаған уақыттың әр минуты алтынға тең деген ойда.

"Біз жақын адамдарымызға көп көңіл бөле бермейміз. Ал сыртта бейтаныс адамдарға жылы сөйлеп, үйге келген соң ашу-ызамызды шығарамыз. Балаларға, жақындарымызға, анамызға қатты сөйлейміз. Алайда ол адамдар ештеңеге қарамастан бізді жақсы көреді. Біздің жақсы не жаман екенімізге қарамайды. Немесе қатыгез, мейірімді, ауру, сау екенімізге қарамай жақсы көреді", - деді сотталған Наталья Кандолова.

Наталья Кандолова - осужденная
© Sputnik / Тимур Батыршин
Сотталушы Наталья Кандолова

Осыдан біраз уақыт бұрын Наталья өзін абақтыда отырамын деп ойламаған. Себебі 18 жыл бойы құқық қорғау органдарында қызмет етті. Заң мен тәртіпті сақтап жүргеніне сенімді болды. Ал қазір екі жыл тергеу изоляторында, бес ай түрмеде отырғанына қарамастан өзінің кінәсіз екенін дәлелдеуден үміт үзбей келеді. Ал үйінде екі баласы мен егде жастағы анасы күтіп отыр.

"Мені алты және сегіз жастағы екі кішкентай балам күтіп отыр. Анам 64 жаста. Олар менің отбасым. Мен түрмеге түскелі күйеуіммен ажырастық. Өмірімде осындай жағдай да болды. Көптеген ер адам осылай оңай беріле салады", - дейді ол.

Баланы сыртқа теппейді

Мұндағы әйелдерден түрмеге қандай қылмысы үшін түскенін сұрауға болмайды. Мұны жазылмаған заң десе де болады. Себебі әрқайсының еске алғысы келмейтін оқиғасы бар.

Заключенные женской колонии ЛА 155/4 в поселке Жаугашты Алматинской области
© Sputnik / Тимур Батыршин
Серуендеуге шыққан әйелдер

"Біртүрлі болып көрінгенімен, осы жерде отыруға тура келгеніне өкінбеймін. Не себепті отырғанымды, оған не себеп болғанын білемін. Иә, бұл – сынақ. Алайда ол маған өзімді табуға, түсінуге көмектесті. Бұл жерде әртүрлі адаммен тіл табысуға үйрендім. Еркіндікке шыққан соң қай бағытта әрекет ететінімді, қалай өмір сүру керек екенін түсіндім. Тек жақындарымнан жырақ жүргенім қынжылтады. Аз қалды. Бір айдан астам уақыттан кейін шығамын деп үміттенемін. Сол күнді күтіп жүрмін", - дейді сотталған Ботагөз Бахарова.

Ботагөз өзінің екінші қызын осы жерде Жауғашты колониясында дүниеге әкелді. Үш жасқа дейін нәресте анасымен бірге балалар қалашығының аумағында болған. Әрине, еркіндіктегідей болмаса да, оның сөзінше, сәбиінің жанында үш жыл тез өтіп кетті.

"Баласы бар әйелдер балалар қалашығында тұрады. Бұған дейін олар жасақ құрамында болған. Яғни, белгілі бір бекітілген уақытта балалар үйіне барып, кесте бойынша ол жерден шықты. Жаңылмасам, 2016 жылдан бастап қылмыстық-атқару кодексіне сәйкес балалары бар сотталғандар олармен бірге тұра бастады. Бұл жақсы шешім болды деп айта аламын. Себебі балалар да тыныш болады, жиі ауырмайтын болды. Аналарға да жайлы", - дейді Гүлжәмилә Байтемірова.

Дом ребенка в женской колонии ЛА 155/4 в поселке Жаугашты Алматинской области
© Sputnik / Тимур Батыршин
ЛА 155/4 түзеу мекемесіндегі балалар үйі

Әйелдер колониясының жанындағы балалар қалашығында 30 сотталған ана бар. Алайда ол жаққа коронавирустың жоқ екенін растайтын құжатпен де өту мүмкін болмады.

"Бала ол бала. Сотталушының немесе кімнің баласы екені маңызды емес. Сондықтан карантин жариялап, балалар қалашығын жаптық. Балалар аналарымен бірге сол жерде тұрады, сол жерде тамақтанады. Тұрмысқа қажет барлық жағдай жасалған. Ол жаққа бір жасақ басшысы мен шектеулі қызметкерлер кіріп-шығады. Яғни, балалар қалашығының басшысы – балалар дәрігері, медбикелер мен бала күтушілер кіреді. Бала күтушілер – тәрбиешінің білімі бар үш әйел", - деп түсіндірді ЛА 155/4 түзеу мекемесі бастығының орынбасары Гүлжәмилә Байтемірова.

Гульжамиля Байтемирова  заместитель начальника учреждения ЛА 155/4
© Sputnik / Тимур Батыршин
ЛА 155/4 түзеу мекемесі бастығының орынбасары Гүлжәмилә Байтемірова

Жауғашты түрмесіндегі әйелдер қандай қылмыс жасағанына қарамастан балаларға ерекше қарайды. Бірі қолында бар тәттісін берсе, бірі қамқорлық көрсетеді.

"Біз де анамыз. Оларды көріп... Егер біз осы жақтағы балаларға қамқор болсақ, біздің де баламызға ол жақта басқалар қамқор болар. Яғни, бәрі – бумеранг. Сондықтан барлығы шын жүректен шығады", - дейді сотталған Әлия Жұманова.

Түрмеге түспес бұрын Әлия табысты кәсіпкер болған. Жұмыс, отбасы, балалары... Адамға бақытты болу үшін қажеттің бәрі бар еді. Қазір оның бостандыққа шығуын екі қызы, ұлы мен немересі асыға күтіп жүр. Өзінің балалары мен немересіне көрсеткісі келген жылулықты түрмеде өсіп жатқан балаларға береді. Ол түрмеде тоқыма үйірмесін ашқан. Сол жерде қыста балаларға шұлық, баскиім мен жейделер тоқып берді.

Осужденная Ботагоз Базарова
© Sputnik / Тимур Батыршин
Әлия Жұманова

Әлияның абақтыда отырғанына жеті жыл болды. Енді ол жақындарымен қауышатын күнді асыға күтіп жүр.

"Бұрын ойланбайтын едім... Күн өтті, болды. Енді әр минут пен әр секундты соларға арнағым келеді. Өзімде бардың бәрін, өзімді, өнерімді балаларым мен немереме бергім келеді. Бұрын қарбалас тіршілік, үшінші, оныншы жұмыс деп жүрдім. Енді тек туыстарым мен жақындарыма махаббат пен жылулық сыйласам деймін", - дейді Жұманова.

Бір де бір мерекеде үйінде болмайды

Бұған дейін айтылғандар – үш адамның өмірінің бір бөлігі ғана. Ал мұнда дәл осындай 459 адамның оқиғасы бар. Алайда бұл түрмеде жазасын өтеп жатқан әйелдің бәрі өткенді түсініп, болашаққа нақты жоспар құрып қойған деп айту қиын. Себебі арасында ақтап алуға келмейтін қылмыс жасағандар да бар. Соның бірі – бірге тұратын адамымен ішімдік ішіп отырған кезде жылаған екі баласын өлтіріп, бөлшектеп тастаған жас әйел.

Колючая проволока
© Sputnik / Тимур Батыршин
Түрмедегі тікенек сымдар

Ал мекеме қызметкерлері соның бәрін біліп, қылмыс жасағандармен жұмыс істейді.

"Біз судья емеспіз. Бұл әйелдер қазірдің өзінде жазасын алды, ал біздің міндетіміз – жазаның орындалуын қадағалау", - дейді олар.

Бұлай қысқа қайырғанымен шын мәнінде ол сөздің астарында үлкен мән жатыр. Мекеме қызметкерлері демалыс, мейрамға қарамай жұмыс істейді. Соның бірі – Екатерина Бисембаева. Ол әйелдер түрмесінде 16 жылдан бері еңбек етеді.

Екатерина Бисембаева - оперуполномоченный режимного отдела исправительной учреждения ЛА 155/4
© Sputnik / Тимур Батыршин
Екатерина Бисембаева

"Бұл жерге жұмыс істеуге жас кезімде келдім. Қиын болды. Алайда жыл өткен сайын тәжірибе де жинала береді. Соның көмегі болды. Қазір жақсы психолог болып алдық. Әр сотталушыға әртүрлі көзқараспен қараймыз. Кіммен қалай сөйлесу керек екенін білеміз. Осындай жұмыс істеп жүріп тұрмысқа шықтым. Күйеуім де мені қолдайды, қызметіме қарсы емес. Бұл жерде жұмыс істеген маған ұнайды. Еңбек демалысында болған кезде жұмысымды сағынамын", - дейді Бисембаева.

Айтуынша, жақындары мен туыстары мекеме қызметкерінің бір де бір мерекеде үйде болмайтынына үйренген. Себебі мереке сайын түрмеде күшейту жұмыстары жүреді. Қызметкерлер таңнан кешке дейін жұмыста болады.

468