Ақша

Ұлттық банк теңге бағамы неліктен ауытқып жатқанын түсіндірді

754
(Жаңартылды 16:21 04.08.2018)
Қаржы реттеуші ұлттық валютаның құлдырауына қандай негізгі факторлар әсер еткенін хабарлады

АСТАНА, 3 тамыз — Sputnik. Ұлттық валютаның АҚШ долларына шаққандағы бағамының тағы да төмендеуіне Қазақстанның Ұлттық банкі түсініктеме берді.  

Теңге бағамына не ықпал етеді?

2015 жылдың тамызында Қазақстан валюта бағамын еркін айналымға жіберді. Мұндай саясат экономикада теңгерімсіздіктердің жинақталуын болдырмауға мүмкіндік береді, отандық өндірушілердің бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз етеді, сондай-ақ экономиканы долларсыздандыруға ықпал етеді. 

Данияр Ақышев пен Нұрсұлтан Назарбаев
© Официальный сайт Президента РК

Теңге бағамының ұзақ мерзімді үрдісіне іргелі факторлар әсер етеді, оларға негізінен мұнай бағасы, негізгі сауда әріптес елдері валюталарының бағамдары, сондай-ақ төлем балансының жай-күйі, инфляция деңгейі, Ұлттық банктің базалық мөлшерлемесі, әлемдік пайыздық мөлшерлемелер жатады. 

"Соңғы уақытта Федералды резерв жүйесі (ФРЖ) монетарлық саясатының қатаңдауы аясында портфельдік инвестициялардың әкетілуіне байланысты көптеген дамушы нарықтың ұлттық валютасының әлсірегені байқалады, оның ішінде Қазақстан да бар. Сонымен бірге бағалардың нарықтық конъюнктурасы және экономика өсуінің оң қарқындары теңгеге қолдау көрсетті және қалған факторлардың әлсіреуші әсерін жұмсартты, бұл теңге бағамының АҚШ долларына қатысты салыстырмалы түрде алғанда шамалы әлсіреуінде көрінді", — деп жазылған хабарламада.

Қазақстанның валюта нарығына инвесторлар қалай әсер етеді?  

 Шетелдік инвесторлардың портфельдік инвестициялары Қазақстанның валюта нарығына әсер ету факторы ретінде жеке ескеруді талап етеді. 

Қазіргі уақытта ҚР бағалы қағаздар нарығында Ұлттық банктің ноттарын ұстаушы бейрезиденттер көлемінің және айырбастау бағамының кері тәуелділігі байқалады.

"Наурызда байқалған ұстаушы бейрезиденттердің ең көп көлемі — 453,9 миллиард теңге (баламасы 1,43 миллиард АҚШ доллары) 2018 жылы ұлттық валютаның нығаю шыңына (наурыздың соңындағы жағдай бойынша 1 АҚШ доллары үшін 318,31 теңге) сәйкес келеді. Мамырдан бастап ұстаушы бейрезиденттердің үлесі дамушы нарықтардан портфельдік инвестициялар ағынының жалпы үрдісі және ФРЖ монетарлық саясатын қатаңдату бойынша кейінгі болжамдар аясында төмендей бастады", — деп түсіндірді қаржы реттеушінің мамандары. 

2018 жылғы 30 шілдедегі жағдай бойынша ұстаушы бейрезиденттердің көлемі 158,5 миллиард теңге (баламасы 0,45 миллиард АҚШ доллары) болды, соңғы 4 айда бейрезиденттер 900 миллион АҚШ долларына жуық сомаға бағалы қағаздар нарығынан шықты (шығу сәтіндегі теңге бағамының мәндерін ескере отырып), бұл валюта нарығына әсер етпей қойған жоқ.  

"Резиденттердің экспорттық кірістерінің өсуімен байланысты сауда балансындағы едәуір оң жағдайға қарамастан, Қазақстанның төлем балансының ағымдағы шоты шетелдік инвесторлардың кірістерді шығаруынан теріс болып қалуда. 2017 жылы бейрезиденттерге кірістер төлемдері 19 миллиард АҚШ долларына жуық болды", — деп атап өтті Ұлттық банк. 

АҚШ-тың монетарлық саясаты неліктен теңгеге ықпал етеді? 

АҚШ монетарлық саясатына келетін болсақ, ФРЖ сәрсенбідегі отырысында негізгі пайыздық мөлшерлемелерді өзгеріссіз қалдырды.

Ашық нарықтар жөніндегі комитет ілеспе түсініктемелерінде экономикалық белсенділіктің үдемелі өсу қарқындары, жұмыссыздықтың төмен деңгейде сақталуы және үй шаруашылықтары мен бизнестің негізгі капиталға үдемелі шығыстары (инвестициялар) туралы белгі берді. 

ФРЖ экономика мен инфляцияның қалыпты өсу қарқындарын сақтау үшін өзінің индикативтік мөлшерлемесін одан әрі біртіндеп арттыруды қайталап көрсетті, сол арқылы осы жылғы үшінші рет қыркүйектегі қатаңдатуға негіз дайындады. 

"Нарық болжамдарына сәйкес, қыркүйекте мөлшерлеменің өсу ықтималдылығы 92%, ал осы жылдың желтоқсанында қайтадан өсу ықтималдылығы 73% болды. ФРЖ мөлшерлемелерінің өсуі аясында көптеген инвестор барынша тәуекелді активтерден, атап айтқанда, дамушы нарықтардан басымдықтарын АҚШ қазынашылық облигацияларына өзгертуде", — деп түсіндірді ұлттық банк. 

Қазақстанның әлемдік қаржы нарығымен ықпалдастығы біздің жергілікті нарықтағы жағдайға ауқымды үрдістердің әсерін болжайды.

Айта кетейік, доллар бағамы 350 теңгеге жақындады.


754
Кілт сөздер:
Қазақстан, АҚШ, Данияр Ақышев, теңге, Ұлттық банк, доллар бағамы, инфляция
Тақырып бойынша
Министр: валюта бағамы 340 теңгеден аспайтынына сенімдіміз
Қазақстанда доллар бағамы көтерілді
Ұлттық банк теңгенің еркін айырбас бағамы режимін жалғастырады
Данияр Ақышев жыл соңына дейін теңге бағамы қандай болатынын айтты
Ақышев: жыл басымен салыстырғанда теңге бағамы өзгерген жоқ
Доллардың жаңа бағамы белгіленді
Тауарларды таңбалау

Темекі өнімдерін таңбалау жұмысы оңайлатылды

7
Шағын бизнеске қосымша қаржылық және әкімшілік жүктеме алынып тасталады, деп мәлімдеді мемлекеттік крістер комитеті

НҰР-СҰЛТАН, 28 қыркүйек – Sputnik. Алкоголь өнімдерін таңбалау және қадағалау жөніндегі қолданыстағы пилоттық жоба тоқтатылды, деп хабарлады қаржы министрлігінің мемлекеттік крістер комитеті.

Сондай-ақ темекі өнімдерін таңбалау жұмысы да оңайлатылды – ол өндірушілер/импорттаушылар және көтерме саудада өткізушілер деңгейінде ғана жалғастырылады.

"Бұл ретте бөлшек сауда сатушыларына тауарларды 2D сканерлерді сатып алмай және қолданбай таңбалау жөніндегі бірыңғай оператордың ақпараттық жүйесінде алғанын растау жеткілікті болады. Осылайша шағын бизнеске қосымша қаржылық және әкімшілік жүктеме алынып тасталады", - деп хабарлады мемлекеттік кірістер комитеті.

Қазақстанда алкогольді таңбалау бойынша пилоттық жоба 2019 жылдың 1 маусымында іске қосылды. Бұған дейін міндетті таңбалау 2021 жылдың 1 сәуірінен басталады деп жоспарланған болатын.

Қаржылық бақылау комитетінің мәліметінше, бұл шараны енгізуге басты себеп – 2020 жылдың өзінде жасанды алкоголь өндіретін 50-ден астам жасырын цех жойылған. Көлеңкелі айналымнан 1,5 миллионнан астам бөтелке, 400 мың литрге жуық спирт және 500 мың жалған есептеу-бақылау маркалары алынды.

Оқи отырыңыз:

7
Қасым-Жомарт Тоқаев

Тоқаев кәсіпкерлерге: кәсіпорындардың жаппай банкротқа ұшырауына жол бермедік

17
(Жаңартылды 18:12 28.09.2021)
Мемлекет басшысы пандемия басталғалы әртүрлі мемлекеттік бағдарламалар аясында жалпы құны 6,3 триллион теңге болатын дағдарысқа қарсы шаралар жүргізілгенін айтты

АЛМАТЫ, 28 қыркүйек – Sputnik. Қасым-Жомарт Тоқаев "Атамекен" ұлттық кәсіпкерлер палатасының VIII съезінде адамдардың денсаулығын сақтау және толыққанды кәсіпкерлік белсенділікті қалпына келтіру азаматтар жаппай вакцинацияланған кезде ретке келетінін айтты, деп хабарлады Ақорда.

Мемлекет басшысы кәсіпкерлер палатасы үкіметтің сенімді серіктесіне айналғанын және еліміздің орнықты дамуына зор үлес қосып келе жатқанын айтты. Сонымен қатар келешекте ел үкіметі мен "Атамекен" ұлттық кәсіпкерлер палатасы бірлесе атқаруы қажет істерге тоқталды.

Президент пандемия кәсіпкерліктің дамуына кедергі келтіргенін, алайда қиын сәтте мемлекет бизнес саласына жан-жақты қолдау көрсеткенін жеткізді.

"Әртүрлі мемлекеттік бағдарламалар аясында жалпы құны 6,3 триллион теңге болатын дағдарысқа қарсы шаралардың 3 топтамасы жүзеге асырылды. Бұл ахуалды түзеуге және экономикалық белсенділік пен кәсіпкерлік бастамаларды қайта қалыпқа келтіруге мүмкіндік берді. Жұмыссыздықтың бірден белең алуына және кәсіпорындардың жаппай банкротқа ұшырауына жол бермедік. Биыл 8 ай қорытындысы бойынша ел экономикасы 3%-ке өсті. Мемлекет бизнеске көмек көрсету ісін жалғастыра береді", – деді президент.

Мемлекет басшысының сөзінше, 2022 жылы "Қарапайым заттар экономикасы" және Бизнестің жол картасы бағдарламаларының аясында 1 триллионнан кем емес қаржы бөлінген.

"Еліміздің ұлттық қауіпсіздігі, экономиканың толық іске қосылуы, тұрғындар табысының қалпына келтірілуі, сондай-ақ ең бастысы, жақындарымыздың денсаулығы туралы сөз болып отыр. Қазақстанда тиімді, қауіпсіз және тегін вакциналар бар. Сіздердің түсіністік танытып, белсенді жұмыс істегеніңіз маңызды", – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Сонымен қатар ел президенті жиын кезінде елімізге жаңа реттеуші саясат қажет екенін айтты. Оның айтуынша, қатаң реттеуден бизнестің іскерлік белсенділігін ынтыландыруға smart regulation деп аталатын өзін-өзі реттеуге көшу керек.

"Менің тапсырмам бойынша мәжіліс "басынан бастап" реттеу жүйесіне негізделген заң жобасын енгізді. Оның басты қағидаттары: Оne in two out қағидасы, яғни қазіргі екі талаптың орнына бір жаңасын енгізу, шектен тыс реттеуге жол бермеу үшін түпкілікті міндетті талаптар реестрін жасау, реттеуші апелляция институтын енгізу, яғни кәсіпкерлердің шағымдары бойынша тиімсіз талаптарды сотсыз қайта қарау механизмдері болуы керек, жаңа реттеуші механизмді тәжірибеден өткізу үшін эксперименталды құқықтық режим тетіктерін енгізу. Заң жыл соңына дейін қабылдануға тиіс", - деді мемлекет басшысы.

Айтуынша, құжатқа қатысты барлық базаны 2023 жылы осы қағидаттың енгізілуіне дейін дайындау қажет. Үкімет оны ұлттық палатамен тығыз ынтымақтаса отырып, дайындайды.

Сондай-ақ үкімет пен "Атамекен" бірлесіп, шағын және орта бизнесті дамытудың жаңа стратегиясын әзірлеуі қажет. Құжатта бизнесті тікелей, адрессіз қолдау мен субсидиялаудан мейлінше нарықтық құралдар мен әдістерге көшу мәселесі қарастырылады. Және ел үкіметі "Атамекенмен" бірлесіп, жыл аяғына дейін шағын және орта бизнесті дамытудың 2030 жылға дейінгі тұжырымдамасын қабылдайды.

Мемлекет басшысы қазақстандық өнімді дамыту еліміздің экономикалық саясаттағы басымдығының бірі екенін айтты. Елімізді одан әрі индустрияландырудың маңызды міндеттерінің бірі – отандық өңдеу кәсіпорындарын қолжетімді шикізатпен қамтамасыз ету.

Осыған байланысты жылдың соңына дейін президенттің тапсырмасына сәйкес қордаланған мәселені шешуге бағытталған "Өнеркәсіп саясаты туралы" заң қабылданады.

17
Кілт сөздер:
Қасым-Жомарт Тоқаев, кәсіпкер, банкрот
Тақырып бойынша
Тоқаев айтқан бустерлік вакцина кімге салынады? 
Инфляция бекітілген межеден әлдеқашан шығып кеткен – Тоқаев
Тоқаев қордаланған мәселелерге назар аударды
"Керемет сенсация": Тоқаев футзалдан Қазақстан құрамасын құттықтады
Тоқаев 2030 жылға дейінгі елдің жаңа әскери тұжырымдамасын бекітті
Жайық өзені, архивтегі фото

Қазақстан мен Ресей трансшекаралық өзендерде зерттеу жүргізіп жатыр

0
Бұл жұмыс гидрологиялық режимді және трансшекаралық өзендердің экологиялық жағдайын жақсартуға мүмкіндік береді

АЛМАТЫ, 28 қыркүйек – Sputnik. Қазақстан мен Ресейде өзен су тасқыны параметрлерін және ағынның өзгеру тенденциясын анықтау үшін трансшекаралық өзендер бойынша гидрологиялық және гидрохимиялық мәліметтерді жинау басталды.

Экология министрлігінің трансшекаралық өзендер департаментінің директоры Арсен Жақанбаевтың айтуынша, 2020 жылдың қазанында бекітілген ірі өзендердің бассейндерінде зерттеу жүргізу бойынша ынтымақтастықты кеңейту жол картасы аясында су объектілері зерттеліп жатыр.

"Экология және жасыл даму саласындағы ынтымақтастық" деген тақырыпта өткен Қазақстан мен Ресейдің XVII аймақаралық ынтымақтастық форумы аясындағы "Трансшекаралық су объектілері" панельдік сессиясында Жақанбаев Қазақстан мен Ресей арасындағы ынтымақтастықтың 29 жылдық тәжірибесі   мемлекетаралық су бөлу мен су қоры ресурстарының күрделі мәселелерін табысты шешуге мүмкіндік бергенін айтты.  

Оның пікірінше, Жайық өзені суының азаю мәселесін бірлесіп шешу жемісті ынтымақтастықтың дәлелі болмақ. Соңғы жылдары Жайық трансшекаралық өзені ағынының азаюы мен су ресурстары және экожүйелер жай-күйінің нашарлау тенденциясы алаңдаушылық туғызып отыр, деп толықтырды спикер.

"Ірі өзендердің бассейндеріндегі бірлескен зерттеулер нәтижесінде трансшекаралық өзендердің гидрологиялық режимі мен экологиялық жағдайын жақсартуға бағытталған мақсаттар мен міндеттерге қол жеткізілетініне сенімдімін", - деп атап өтті спикер.

Қазақстан Ресей Федерациясымен алты негізгі трансшекаралық бассейн бойынша ынтымақтасады: Жайық, Ертіс, Есіл, Тобыл, Қараөзен мен Сарыөзен, Қиғаш, деп нақтылады Жақанбаев.

Тараптар 2000-2015 жылдар аралығында бұрынғы Павлодар қаласының солтүстік өнеркәсіптік аумағындағы сынаппен ластану ошағындағы жер асты және жер үсті суларына бірлескен мониторинг жүргізді. Орындалған жұмыстардың нәтижесінде "топырақтағы қабырға" әдісімен жылыстауға қарсы перденің құрылысы аяқталды, ластану ошағынан Ертіс өзенінің шетіне дейін 30 бақылау ұңғымасы бұрғыланды.

Аймақаралық ынтымақтастық форумы 28-30 қыркүйекте онлайн режимінде өтеді.  

0