Калькулятор, архивное фото

"Таксистер де тапқан ақшасына есеп береді" Табыс декларациясы туралы не білу керек?

1067
(Жаңартылды 18:38 11.03.2019)
Мамандар қазақстандықтарға қазірден бастап өзінің жекеменшігіне қатысты мәліметтерді жинастыра беру керектігін айтады

АЛМАТЫ, 11 наурыз – Sputnik, Кәмшат Сатиева. 2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап әрбір қазақстандық табыс декларациясын өткізуі тиіс. Декларация келесі жылдың 15 шілдесіне дейін қағаз түрінде, ал 15 қыркүйекке дейін электронды түрде қабылданады. Ал декларацияны дер уақытында өткізіп үлгермесе, ондай адамға 30 айлық есептік көрсеткіш көлемінде (75 750 теңге) айыппұл салынады.

Табыс декларациясын қалай толтыру керек? Ол арада нені көрсетіп, нені көрсетпеген жөн? Мүлікті жасырып қалса не болады? Қазақстандықтарды мазалаған бұл сауалдарға республикалық кәсіпкерлерге көмек орталығының директоры Дмитрий Казанцев жауап берді.

Оны айтуынша, табыс декларациясын толтырға кезде мүлкін жасырған адам қатты ұтылады.

"Біреулер өзінің мүлкін жасырып қалғысы келуі мүмкін. Бұл дұрыс емес. Керісінше, мұндайда ұтыласыз. Мәселен, енді жыл сайын сіз қаржылық жағдайыңыз бойынша міндетті түрде есеп бересіз, оның қайдан шыққанын дәлелдеп беруіңіз керек болады. Дәлелдей алмасаңыз, айыппұл, оған қоса салық төлейтін боласыз. Айыппұл көлемі 30 АЕК болса, салық сол соманың 10 пайызын құрайды", - дейді ол.

Қазір, яғни бастапқыда тіркелген дүниелеріңізге ешкім дәлел талап етпейді, дейді ол. Сондықтан бұл мүмкіндікті ұтымды пайдаланып, басыңызда бар мүлік пен ақшаны, тіпті малды да заңдастырып алған абзал.

Нені декларациялаймыз?

  • Жылжымайтын мүлікті (ғимараттар, жер телімдері, үйлер, пәтерлер, Қазақстан ішіндегі және елден тысқары жердегі саяжайлар және т.б.);
  • жылжитын мүлікті (Көліктер: мотоцикль, яхта, жеңіл және ауыр көліктер және т.б.)
  • ақшаны (банктегі және одан тысқары жердегі есепшотыңызда, депозитте, картадағы ақшаны, қолдағы ақшаңыздың қанша екенін көрсетеміз);
  • қарызды (нотариалды түрде куәландырылған және куәландырылмаған қолхаттар тіркеледі). Бұл жерде іс жүзінде сіз кімге қарызсыз, сол адамның ЖИН-і және сізге қарыз адамның ЖИН-і көрсетілуі тиіс;
  • Мұраға қалған, сыйлыққа келген тарихи бағалы бұйымдар, әшекейлер;
  • Биологиялық активтер, яғни бұл графаға қорадағы малды тіркейміз. 

"Егер жалғыз ат болса, оны тіркеудің қажеті жоқ. Ал қорадағы ірі-қара бес-алтау боп, оның құны 500 мың теңгеден асатын болса, оны тіркеген жөн", - дейді сарапшы.

Екі есеп тапсыру керек

Табыс декларациясын өткізген соң жеке тұлға оның басқа формаларын да өткізуді жалғастырады: қысқа және кеңейтілген есеп.

Қысқа есепті қызметкерлер, зейнеткерлер, студенттер тапсырады. Олар жалақыдан басқа бір жыл ішінде мүлігіне қатысты ешқандай өзгеріс болмаса, осы қысқа есепті толтырады. Ал қандай да бір дүние сатып салса, онда қосымша кеңейтілген есеп өткізуге тура келеді.

Кеңейтілген есепті көбіне кәсіпкерлер тапсырады.

Тағы оқыңыз: Шенеуніктер бағалы сыйлықтарын неге өткізіп жатыр?

Қолда бар жәдігердің құнын білмесеңіз не істейсіз?

"Мәселен, музейде тұратын бағалы затты сыйға аласыз. Ондайда сыйлық берушіден чек сұрау керек. Ол болмаса, онда бағалаушы маманды шақыртып, ақысын төлеп, құнын белгілетіп алыңыз", - дейді маман.

Бағалы сыйлықтарды табыс декларациясында "өзге құнды заттар" деген бөлікке толтыру керек.

Таксистер табысын декларациялайды

"Желілік маркетингпен айналысушыларға 2020 жылға дейін жеке кәсіпкерлік ашып, салық төлеуге кеңес беремін. Тіпті, бұл бизнес сыртта тіркелген болса да бәрібір ол заңсыз деп танылады.

Өйткені бұл - бизнес, картаңызға табыс түсіп жатыр, ертең оны заңдастыру өте қиын боп кетеді. Ал ірі желілік компаниялар енді Қазақстанда ресми түрде тіркеліп, меморандумға қол қояды. Бәрі ашық болады", - дейді Казанцев.

Ол таксистердің де табысы декларацияланатынын, желілік маркетингке қарағанда бұл арада аса үлкен мәселе жоқтығын айтты.

"Қазір көшеде жол бойын торуылдайтын такси некен-саяқ. Көбісі, 80 пайыздан астамы сандық жүйеге қосылды. Индрайвер, Яндекс такси сынды ұялы қосымшаны пайдаланған таксистің күнделікті табысы қазір автоматты түрде көрініп тұрады. Сондықтан оларға табысын дәлелдеуде үлкен мәселе туындамайды. Оның бәрі қосымша табыс ретінде декларацияда тіркеледі", - дейді ол.

Табыс декларациясын дұрыс толтырмаса не болады?

Салық инспекторы жеке тұлғаның мәліметтеріне өздігінен кіре алмайды. Барлық ақпарат автоматты сипатта болады.

"Ақпараттық жүйе деректердің сәйкес келмейтінін автоматты түрде анықтайды. Мысалы, табыс декларациясындағы мәліметтер мен қысқа есеп ішіндегі дәйектер сәйкес келмесе, онда жеке тұлғаның поштасына салық органына шақырту келеді. Ондайда 30 күн ішінде салық органына барып, төбе көрсетпесеңіз, шоттарыңыз бұғатталып қалады", - дейді Казанцев.

Тағы оқыңыз: Астанада сүйіктісіне 700 мың теңгеге сыйлық жасамақ болған жігіт тақырға отырды

1067
Кілт сөздер:
табыс
Тақырып бойынша
Қазақстанда банк шотынан ақша шешіп алуға шектеу енгізу ұсынылды
"7-20-25": Астана тұрғыны пәтер алуға қанша ақша мен уақыт жұмсағанын айтып берді
Мадуро ұрлаған ақша Байділдәнің қорында сақтаулы: министрлік жауап берді
"Қиын болды": ұлттық экономика министрі 10 жыл бойы ипотека төлегенін айтты
"Нені дұрыс жасамай жүрсіз?" Ақша жинаудың қарапайым 15 тәсілі
Теңге, доллар

Ұлттық банк теңгенің неліктен нығайып жатқанын түсіндірді

32
Инвесторлар коронавирусқа қарсы әзірленіп жатқан вакциналардың тиімділігі туралы хабарламаларды оң бағалап жатыр

НҰР-СҰЛТАН, 25 қараша – Sputnik. Теңге қыркүйектен бері алғаш рет 422,87 теңгеге дейін нығайды, деп хабарлады Ұлттық банктің баспасөз қызметі.

Қазақстан қор биржасындағы күндізгі сауда-саттықтың қорытындысы бойынша ұлттық валюта өткен күнмен салыстырғанда 1,79 теңгеге нығайды.

Ұлттық банктің 26 қарашаға бекіткен ресми бағамы – 422,87 теңге.

"25 қарашада биржада доллар теңгеге қатысты орта есеппен 422,90 деңгейінде саудаланады. Аптаның басынан бері ұлттық валютаның бағамы 5 теңгеден астам немесе 1,2%-ға нығайды. Теңгенің оң динамикасына қолайлы сыртқы конъюнктура, сондай-ақ экспорттаушылардың салық төлемдерін жүзеге асыру үшін шетел валютасын сатуы әсер етіп отыр", - деп атап өтті Ұлттық банктің монетарлық операциялар департаментінің директоры Нұржан Тұрсынханов.

Оның айтуынша, инвесторлар коронавирусқа қарсы әзірленіп жатқан вакциналардың тиімділігі туралы хабарламаларды оң бағалап жатыр, бұл экономикалық белсенділіктің тез қалыпқа келу ықтималдығын арттырады. Сонымен қатар, билікті Дональд Трамп әкімшілігінен сайланған президент Джо Байденге ресми түрде беру процесінің басталуы тәуекел дәрежесін демеп отыр.  

Сонымен бірге нарықтар ФРЖ-нің бұрынғы басшысы Джанет Йелленді АҚШ қаржы министрі лауазымына тағайындау перспективаларына оң жауап береді, бұл қаржылық ынталандыруға байланысты болып жатыр.

Оқи отырыңыз: Ұлттық банк қазан айында валюталық интервенция жүргізді 

Жедел вакцинация және отынға деген сұраныстың жедел қалпына келуі мұнай бағасын өсіруді қолдайды. Brent эталондық сұрыпты мұнайының әлемдік бағасы бірнеше күн қатарынан өсіп келеді және Азия нарықтарындағы бүгінгі сауда-саттық барысында наурыздың басынан бастап алғаш рет бір баррель үшін 48 доллар белгісінен асты. Осыған орай, Норвегия кроны мен Канада доллары сияқты шикізат елдерінің валюталары аптаның басынан бастап 1,3%-ке және тиісінше 0,6%-ке нығайды.

Сыртқы позитивтің әсерінен бөлек, осы апта салық аптасы болып қалады, бұның өзі нарықта валютаның ұсынысын едәуір күшейте түсті. Мысалы, 23 қараша күні биржадағы сауда көлемі 170 миллион долларға жетті, бұл – осы қарашада биржада тіркелген күндізгі орта көлемнен 1,5 есе көп дегенді көрсетеді.

"Дамушы елдердегі валюталар сыртқы нарықтағы жағдайларға мейілінше жақсы әсер етіп отыр. Апта басында оңтүстік африкалық ранд 1,3%-ке бекісе, Ресей рублі 1%-ке, Мексика песосы 0,3%-ке нығая түсті. Бұл жерде рубльдің өзі экспортерлердің тарапынан түскен салық есебінен нығайып отыр", - дейді Тұрсынханов.

Ал теңге сыртқы және ішкі факторлардың жайлылығынан, одан қалды тәуекел-сентимент пен нарықтағы энерготасымалдаушылардың позитивті жаңалықтарының және жер қойнауын пайдаланушылар тарапынан түскен көлемді салықтың арқасында бекіп тұр.

Бұл жерде мұнай бағасының көтерілуі – оны тұтыну деңгейін дер кезінде қалпына келтіруге себепші болып жататынын айта кету керек. Дегенмен АҚШ-тағы мұнай қорының есебі көрсетіп келгендей, тұтыну көлемі болжалды деңгейге көтеріле алмай отыр. Сол себепті, шынайы тұтынымның шамасына қарай көмірсутек бағасына да өзгерістер еніп тұруы мүмкін.

32
Кілт сөздер:
теңге, Ұлттық банк
Тақырып бойынша
Ұлттық банк теңге бағамы неліктен өзгергенін түсіндірді
Экономистер теңгенің болашағына болжам жасады
Теңгенің айырбас бағамы біршама өсті: қазақстандық валютаға не әсер етеді?
Досаев теңге бағамына теріс әсер ететін факторды атады
Тиын, ақша

Алдағы үш жылда Қазақстанда инфляция 4%-ке дейін төмендейді

41
Президент экономика өсіміне теңдестірілген макроэкономикалық саясат, жеке секторды қолдау, азаматтар алдында әлеуметтік міндеттемелерді орындау есебінен қол жеткізілетінін атап өтті

НҰР-СҰЛТАН, 25 қараша – Sputnik. Алдағы үш жылда Қазақстанда инфляция 4%-ке дейін төмендетіледі. Бұл туралы ел президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Nur Otan партиясының кезектен тыс XX съезінде мәлімдеді, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі. 

Президент экономика өсіміне қатаң, бірақ теңдестірілген макроэкономикалық саясат, жеке секторды қолдау, азаматтар алдында әлеуметтік міндеттемелерді орындау есебінен қол жеткізілетінін атап өтті. 

"Мұндай стратегия бюджет шығыстарын қатаң бақылауды, тиімсіз жеңілдіктер мен субсидияларды алып тастауды, төмен инфляцияны сақтау мен теңгенің еркін бағамын көздейді. Қазыналық салада бюджет шығыстары оңтайландырылып, мұнайға қатысты емес тапшылық азайтылады, ұлттық байлық әділ бөлінетін болады", - деді Тоқаев Nur Otan партиясының кезектен тыс XX съезінде. 

Ол ақша-несие саясаты жалпыұлттық әлеуметтік-экономикалық басымдықтарды ескере отырып жүзеге асатынын мәлімдеді. 

"Нәтижесінде бюджеттің мұнай емес тапшылығы, үкіметтің есебі бойынша, 2025 жылға қарай 6%-ті құрайды. Ал жалпы тапшылық 3%-тен аспайды. Алдағы үш жыл ішінде инфляция 4%-ке дейін төмендетіледі, бәлкім, бұл көрсеткіштен де төмен болады", - деді мемлекет басшысы. 

Айтуынша, белсенді индустриаландыру өңдеуші өнеркәсіпте өндіріс көлемінің 1,5 есеге ұлғаюына әкеледі. 
Тоқаев IT саласы мен туризмді басым жаңа бағыттарға айналдыруды тапсырды. Нәтижесінде бұл екі салада 300 мыңға жуық жаңа жұмыс орны ашылады. Деректерді өңдеу және сақтау саласына құйылатын инвестиция 6 есеге артады. 

Біз, сондай-ақ, қазақстандық экспортты белсенді ілгерілететін боламыз. Алдымызда шикізаттық емес экспортты екі есеге, жылына 40 миллиард долларға дейін ұлғайту міндеті тұр, деді президент.

 

41
Кілт сөздер:
Қазақстан, инфляция
Тақырып бойынша
Дариға Назарбаева мәжіліс депутаттығына кандидат болды
Президент стипендия мен гранттар туралы жақсы жаңалықты бөлісті
Қазақстанда дәрігерлер жалақысы қашан өсетіні белгілі болды
Жәрдемақыны оңды-солды таратуды доғару қажет – Тоқаев
Тоқаев арнаулы жәрдемақы кімдерге төленетінін айтты