мұнай өндіру

Мұнай мен газ бағасы мың құбылды: жағдай қалай өзгереді

305
Әлем дағдарыс кезеңін бастан өткеруде. Коронавирусқа байланысты көптеген елде қатал карантин енгізіліп, адамдар өмір салтын өзгертуге мәжбүр болып жатыр

Көмірсутегін өндірушілер үшін теріс әсер ететін мұнай және газ нарығында қатты ауытқулар байқалғандықтан, біз айтарлықтай экономикалық нәтижелерді көріп отырмыз. Бұл жағдайды коронавирус індеті одан сайын ушықтыра түскен болмаса, мұнай мен газ нарығындағы проблемалардың түпкі себебі ол емес, дейді Ресей Ұлттық энергетикалық қауіпсіздік қорының жетекші сарапшысы Игорь Юшков.

1 сәуірден әркім қалауынша өндіреді

Артық өндіру салдарынан көмірсутектің төмен бағасы туындайды. Ал газ нарығында бірден бірнеше факторлар пайда болды:

  • 2019 жылы газды сұйылту қондырғылары бар зауыттардың рекордтық саны іске қосылды;
  • Украинаның "Нафтогаз" компаниясымен арада жанжал туындағандықтан, еуропалық компаниялар мен ресейлік "Газпром" Украина арқылы газ жеткізілімін тоқтатуға дайындалып жатты. Нәтижесінде еуропалық жерасты сақтау қоймаларына газдың рекордтық көлемі айдалды;
  • 2019-2020 жылғы қыс Еуропа мен Азияда өте жылы болды. Нәтижесінде, Еуропа жерасты қоймаларындағы рекордты газ қорымен жылыту маусымынан шықты. Ал Ресей газының Украина арқылы транзиті жалғасып жатты. Азиядағы газ бағасының төмендеуіне байланысты СТГ жеткізушілерінің бірқатарына шикізатты Еуропада сату тиімді болды;
  • ақпан айының соңында коронавирус бүкіл Қытайға тарала бастаған кезде, ресми Бейжің көлік құралдарының қозғалысын шектеп, көптеген кәсіпорындардың жұмысын тоқтататын карантиндік шаралар енгізді. Нәтижесінде Қытайда мұнай мен газды тұтыну төмендеп, көмірсутек импортын азайта бастады. Жеткізушілердің бұл көлемді басқа нарықтарға бағыттауынан басқа амалы қалмады. Ал бұл Еуропадағы жеткізілімнің көбеюіне және бағаның қосымша төмендеуіне әкелді.

Мұнай өнеркәсібі де артығымен өндіру дағдарысын бастан кешуде. 2016 жылдан бастап ОПЕК + келісімі әрекет етеді. Соның аясында Ресей, ОПЕК және басқа да бірқатар елдер мұнай өндіру көлемін азайтты, бұл бағаның өсуіне сеп болды. Мұны кеңейтілген картельдің мүшелері болып табылмайтын елдер қолданды.

Атап айтқанда, АҚШ-тағы тақтатас мұнай өндірушілері үшін қазіргі бағалар қолайлы болғандықтан, олар өндірісті ұлғайтты. АҚШ өндірісінің қалыпты жағдайда ұлғаюы мұнай бағасының тақтатас жобаларының кірістілігі деңгейіне дейін төмендеуіне әкеледі. Ал тәжірибе жүзінде, АҚШ-та тақтатас мұнайы өндірісі барреліне шамамен 50 доллардан өсуді тоқтатқанын көрсетті.

Алайда жоғарыда айтылғандай коронавирус салдары Қытайда мұнай тұтынуын айтарлықтай тежеді. Бүкіл әлем бойынша өндіріс қарқыны бір деңгейде болғандықтан, артық өндіріс жағдайы күрт пайда болып, бағалар төмендей бастады.

Оқи отырыңыз: Мұнай бағасының төмендеуі әлемдік газ нарығына қалай әсер етеді

6 наурызда ОПЕК+ мүшелері жағдайды тұрақтандыру аясында өндірісті қосымша төмендету көлемдері туралы келісімге келе алмады. Бұл нарықтағы таңданарлық жағдай болды. Өйткені 1 сәуірден бастап әлемнің барлық елі қалағанынша мұнай өндіре алады. Іс жүзінде бұл өндірісті жасай алатындардың көбейетінін білдіреді.

Өзгеріс маусымнан кейін болуы мүмкін

Көмірсутекті ірі өндірушілер үшін қазіргі жағдай бірнеше жағымсыз салдарға ие. Газды экспорттаудың ұзақ мерзімді келісімшарттары "мұнаймен байланысты", яғни газ бағасы мұнай бағасынан кейін түсіп кетті. Сонымен қатар, проблемалар тек Ресейде ғана емес. Әзірбайжан TANAP газ құбыры арқылы Түркияға газ жеткізуді бастады.

Әрі қарай газ Греция мен Болгарияға (әрқайсысына 1 миллиард текше метрден) жіберіледі, ал 2020 жылдың соңына дейін Италияға TAP газ құбыры салынып бітуі тиіс. Енді бұл елдердің сұранысы мен оның қол жетімділігі туралы сұрақ туындайды. Өйткені "Шах-Дениз" кен орнын дамытуға (TANAP ресурстық базасы) 46 миллиард доллардан астам қаражат инвестицияланған. Баку жаңа инвестицияларды қажет етеді, өйткені бірқатар кен орындары табиғи сарқылу кезеңінде: айталық, 2017-2018 жылы Әзірбайжанның Ресей газын сатып алуына тура келген.

Оқи отырыңыз: Қазақстан мен Ресей газ құбырын тартуға қатысты келіссөзді жалғастырады

Көмірсутегі бағасының төмендеуінен Қазақстан да зардап шегуде. Мұнай мен газ экспортынан түсетін кірістердің төмендеуінен басқа, ел Қытай тарапынан газға сұраныстың төмендеуіне тап болды. Бұл жағдай уақытша мәселе болса да, жыл соңына дейін Қазақстан жоспарланған жеткізілім көлеміне жетуі мүмкін.

Мұнай мен газ бағасы төмендеуінің әсерін Беларусь те сезінуде. Бір жағынан, Минск көмірсутек шикізатын импорттайтындықтан, оның арзан бағасы тиімді. Алайда ресейлік газдың бағасы 2020 жылға мың текше метр үшін 127 доллар деңгейінде белгіленді. Сонымен қатар, импортталатын мұнай, тек іште тұтынылмайды – мұнай өнімдерінің экспорты шамамен 11 миллион тоннаны құрайды. Еуропалық нарықта жанармай құны төмендегендіктен, Беларуссияның экспорттық кірісі азаяды.

Мұнай
© Sputnik / Владимир Астапкович
Ағымдағы жағдайдың ерекшелігі оның жоғары деңгейдегі құбылмалылығы болып табылады. Екінші тоқсанда әлем жаһандық энергетикалық нарықтағы қатал бәсекелестік жағдайында өмір сүруі мүмкін және мұнайдың бағасы барреліне 35 доллардан аспауы мүмкін. Оған негізгі өндірушілердің жаңа квота туралы келісе алмауы себеп болады.

Дегенмен, маусымға қарай кейбір мәселелер бойынша сенімділік пайда болады:

1) коронавирус індетінен кейін Қытай экономикасын қаншалықты тез қалпына келтіре алады;

2) Еуропада энергияға деген сұраныс қаншалықты төмендеді;

3) тақтатас мұнайы өндірісі АҚШ-та және соған ұқсас жобаларда қаншалықты тез азаяды (мысалы, Канададағы шайырлы құмдар).

Осы параметрлерді есептеп, айқындағаннан кейін ғана ОПЕК+ елдері мұнай бағасын көтеруге мүмкіндік беретін жаңа келісім жасай алады.

305
Кілт сөздер:
экономика, газ, мұнай
Тақырып бойынша
Әлемдік газ нарығындағы жағдай қандай
Мұнай бағасы қайта өсе бастады
Мұнай бағасы мен баламалы энергетиканың құлдырауы кімге пайдалы
Ауыл шаруашылығы

"Тікелей қадағалап отырамын": президент маңызды бағдарлама туралы айтты

1029
(Жаңартылды 20:49 29.10.2020)
Үкіметке ұлттық кәсіпкерлер палатасымен бірлесіп экспорттық әлеуеті бар салалар мен кәсіпорындарды анықтау тапсырылған

НҰР-СҰЛТАН, 29 қазан — Sputnik. Президент агроөнеркәсіп кешенін дамыту бойынша бағдарламалық құжаттың әзірленуін тікелей қадағалап отыратынын айтты.

"Бұл ретте шенеуніктердің де, кәсіпкерлердің де, сарапшылардың да пікірін тыңдаймын. Өйткені ауыл шаруашылығының әлеуетін көтеретін кез жетті. Олай болмаған жағдайда біздің экономикамыз үшін өкінішке ұрындыратын теріс салдар болуы мүмкін, – деді президент "Атамекен" ұлттық кәсіпкерлер палатасының VII съезінде.

Оның айтуынша, алдымен, қолдау институттарын айқындап, дұрыс реттеу ортасын қалыптастыру керек.

Отандық өнім көлемін ұлғайту және қайта өңдеу өнеркәсібін қолдау мәселелері басты назарда бола бермек. Үкімет сатып алуды реттеу жөніндегі нормативтік-құқықтық базаны өзектендіруді бастады.

Квазимемлекеттік секторды сатып алу жобасы бойынша жоба жүріп жатыр. Өңдеу өндірісіне шикізат жеткізу тетіктері әзірленуде. Отандық өнеркәсіп секторы үшін жаңа заңнамалық база дайындалып жатыр.

Қасым-Жомарт Тоқаев отандық компанияларды белсенді түрде сыртқы нарыққа шығуға шақырды.

Үкіметке Ұлттық кәсіпкерлер палатасымен бірлесіп экспорттық әлеуеті бар салалар мен кәсіпорындарды анықтау тапсырылған. Мұндай жобаларға қаржыландыру жеңілдігі, экспорттық қолдау тетіктері, заттай грант беру секілді кешенді қолдау шаралары көрсетіледі.

Қазақстан келер жылы шикізаттық емес экспорт көлемін 29 миллиард долларға дейін арттыруды көздеп отыр.

1029
Кілт сөздер:
ауыл шаруашылығы, Қасым-Жомарт Тоқаев
Тақырып бойынша
Тоқаев үкімет пен ұлттық банкке тапсырма берді
Қордай мен Сәтбаевта болған қайғылы оқиғалардан сабақ алу қажет – президент
Тоқаев үкіметке кімдердің жалақысын өсіруді тапсырғанын айтты
Полицияда дөрекілік пен біліксіздікке жол берілмеуі керек – Тоқаев
Президент биліктегі әйелдер туралы не ойлайтынын айтты
Ақорда ғимараты

Тоқаев үкімет пен ұлттық банкке тапсырма берді

1439
(Жаңартылды 18:46 29.10.2020)
Жаңартылған бағдарламада бірінші кезеңді іске асыру барысында анықталған кемшіліктерді ескеру қажет екені айтылды

НҰР-СҰЛТАН, 29 қазан — Sputnik. Қасым-Жомарт Тоқаев үкімет пен ұлттық банкке 2021 жылға арналған "Жұмыспен қамтудың жол картасы" бағдарламасын ұзартуды тапсырды.

Жаңартылған бағдарламада бірінші кезеңді іске асыру барысында анықталған кемшіліктерді ескеру қажет екені айтылды.

"Бұл жерде өңірлерге бөлінетін қаражаттарды сапалы әрі тиімді бөлу жөнінде сөз болып отыр. Ақшаны желге ұшыруға немесе "өз" компанияларына келісімшарттарды бөліп беруге жол берілмеуі тиіс. Қаражаттардың бір бөлігін микро кредит беруге жұмсауға болады", - деді президент "Атамекен" ұлттық кәсіпкерлер палатасының VII съезінде.

Мемлекет басшысы үкімет пен ұлттық Банк 1 желтоқсанға дейін нақты ұсыныстар беруі тиіс екенін атап өтті.

"Ұлттық палата дағдарысқа қарсы шараларды әзірлеу мен оларды іске асыруда біршама қолдау көрсеткенін атап өткім келеді. Медицина тілімен айтсақ, біз бірлесе отырып проблемаға дұрыс диагноз қойып, емдеудің қажетті шараларын қабылдай алдық", – деді президент. 

Оның айтуынша, пандемия мен дағдарыс Қазақстанның алдына жаңа міндеттер қойып отыр. Сондықтан мемлекет елімізде бизнес жүргізудің шарттарын жүйелі түрде жақсартуды жалғастыра береді.

Президенттің тапсырмасы бойынша сапалы жаңа реттеушілік жүйе әзірлене бастады. Қолданыстағы барлық бақылау-қадағалау, рұқсат беру және басқа да реттеуші құралдарға үлкен әрі нақты тексерулер жасалады.

1439
Кілт сөздер:
үкімет, Ұлттық банк, Қасым-Жомарт Тоқаев
Тақырып бойынша
"Қайта қарау қажет": Тоқаев қазақстандықтар ұсынысын қолдайтынын айтты
Қордай мен Сәтбаевта болған қайғылы оқиғалардан сабақ алу қажет – президент
Президент биліктегі әйелдер туралы не ойлайтынын айтты
Тоқаев үкіметке кімдердің жалақысын өсіруді тапсырғанын айтты
Полицияда дөрекілік пен біліксіздікке жол берілмеуі керек – Тоқаев
Банкоматта тұрған адам

Көкшетауда ер адам банкоматта қалып қойған жарты миллион теңгені алып кетті

0
(Жаңартылды 10:41 30.10.2020)
Полиция көп ұзамай ер адамның кім екенін анықтады, қазір процессуалды шешім қабылдау мәселесі шешіліп жатыр

НҰР-СҰЛТАН, 30 қазан – Sputnik. Көкшетау тұрғыны бөтен адамның банкоматта қалдырып кеткен ақшасын алып, ізін жасырды, деп хабарлайды Ақмола облысы полиция департаментінің баспасөз қызметі.

Көкшетаудың полиция басқармасына 39 жастағы тұрғын арызданған. Ол банкомат арқылы 540 мың теңгені аудармақ болғанын, алайда ақшаны ұяшыққа салғаннан кейін алаңғасарлықпен операцияны аяқтауды ұмытып кеткенін айтты. Банкке келген келесі клиент банкоматта қалып қойған ақшаны алып, қауіпсіздік қызметіне хабар берместен, банктен шығып кеткен.

Тағы оқыңыз: Маман адамдар банкомат арқылы қалай алданып қалатынын айтты

Жедел іздестіру шаралары барысында тәртіп сақшылары ер адамның кім екенін анықтады. Ол Көкшетау қаласының 45 жастағы тұрғыны. Қазір процессуалды шешім қабылдау мәселесі шешіліп жатыр, деп мәлімдеді полициядан.

0
Кілт сөздер:
миллион теңге, банкомат, Көкшетау