Руслан Дәленов

Қазақстанның жалпы ішкі өнімі біршама өсті

39
(Жаңартылды 09:42 13.10.2020)
Көлік, сауда, әкімшілік қызмет көрсету, жылжымайтын мүлік операциялары, тамақтану салаларында, керісінше, төмендеу байқалып отыр

НҰР-СҰЛТАН, 13 қазан – Sputnik. Осы жылдың 9 айының қорытындысы бойынша жалпы ішкі өнім минус 3%-тен минус 2,8%-ке дейін жақсарды. Бұл туралы ұлттық экономика министрі Руслан Дәленов мәлімдеді, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі. 

"Қыркүйек айында экономикалық үрдістердің позитивті жаққа өзгеруі байқалды. Қызметтер саласында жұмыс қайта белсенді бола бастады. Нақты секторда өсу сақталуда. Қыркүйекте өсім көрсеткен салалар саны артып, экономика жандана бастады. Нәтижесінде, жедел деректер бойынша, жалпы ішкі өнімнің өсу қарқыны 8 айдағы минус 3%-тен 9 айда минус 2,8%-ке дейін жақсарды", - деді Дәленов үкімет отырысында. 

Айтуынша, жылдық инфляция 7,0% деңгейінде сақталды. 

Нақты секторда өсу 2,2%-ке дейін жеделдеген. Нақты сектор салаларының көбінде және жекелеген қызмет түрлерінде өсім байқалуда. Олар құрылыс ақпарат және байланыс, ауыл шаруашылығы және өңдеу өнеркәсібі. 

Көлік, сауда, әкімшілік қызмет көрсету, жылжымайтын мүлік операциялары, тамақтану салаларында, керісінше, төмендеу байқалып отыр. Бұл жыл басынан бергі көрсеткіштер. 

"Егер қыркүйек айын жеке қарастырсақ, онда қызмет көрсету салаларының көбінде өсім қалпына келе бастады. Өсу факторлары – экспорт, өндіріс, өндіруші емес секторларға тартылған инвестициялар", - деді министр. 

Бұл ретте, экспорт 8 айда 31,9 миллиард долларды құраған. Дайын және өңделген өнімдердің экспорты ұлғайды. 

9 айда өңдеу өнеркәсібінде өсім жалғасты. Кен өндіру өнеркәсібін есепке алмағанда, жалпы экономика бойынша инвестициялар өсуде.

39
Кілт сөздер:
экономика, Қазақстан
Тақырып бойынша
Қазақстан бұрын-соңды болмаған дағдарысты бастан өткеруде – президент
Дәленов карантиннің ел экономикасына қалай әсер еткенін айтып берді
Ұлттық банк экономикаға қатысты болжамын өзгертті
"Экономикалық ахуал күрделі": қаржы министрі алдағы жоспар туралы айтты
Стратегиялық жоспар жаңа экономикалық сын-тегеуріндерге жауап болады – Мамин
кредит

Ауылда әр отбасының мойнында 900 мың теңге кредит бар ҰКП төрағасы

45
Қазіргі уақытта Қазақстан халқының 41%-і ауылды жерлерде тұрып жатыр

АЛМАТЫ, 23 қазан – Sputnik. Қазақстанда ауылдық жердегі әр отбасыда 900 мың теңге кредит бар. Бұл туралы "Атамекен" ұлттық кәсіпкерлер палатасының төрағасы Абылай Мырзахметов айтты, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.

"Өткен жылы үкіметтің қолдауымен барлық ауыл орталығында скрининг жүргізілді. Оған 2 миллионнан астам үй шаруашылығы қатысты. Соның 42%-і ғана тұрақты табысы бар екенін көрсетіп отыр. Орта есеппен әр үйдің табысы – 81 мың теңге, әр адам басына шаққанда 23 мың теңгеден келеді. Әр отбасының мойнында орта есеппен 900 мың теңге кредит бар", - деді Мырзахметов сенатта ауылдық жерлердің әлеуметтік-экономикалық дамуы талқыланған парламенттік тыңдау барысында.

Айтуынша, ауылдағы мәселелерді шешу бойынша 2004 жылдан бастап алты бағдарлама қабылданған.

"Ол моноқалаларды, ауыл шаруашылығы аймағын дамытуға бағытталды. Оған 2 триллионға жуық қомақты ақша бөлінген. Әрине, жетістік жоқ деп айта алмаймыз. Көп мәселе шешілді. Бірақ ауылдың жағдайы әлі де әртүрлі болып отыр. Осындай қаражат салынғанына қарамастан қазіргі үлкен қалалар мен ауыл шаруашылығы дамыған облыстардың арасы өте алшақ болып отыр", - деді Мырзахметов 

Мысал ретінде Алматы қаласы мен Солтүстік Қазақстан облысының экономикасын салыстырды. Айтуынша, екі аймақтың жалпы экономикасының арасы – 11  есе.

"Қазақстан халқының 41%-і ауылда тұрады. 6 300-ден астам ауылды мекен орталықтары бар. Соңғы бес жыл ішінде ықшамдау саясатының арқасында 300-ден астам ауылдық мекеме қысқартылыпты", - деді ол.

Сонымен қатар Мырзахметов кәсіпкерлікті дамытуға бағытталған "Бастау" жобасы аясында атқарылған істерге тоқталды.

"Үкіметтің қолдауымен соңғы бес жылда "Бастау" жобасын іске асырып отырмыз. Жұмыссыз немесе өзін асырайтын 150 мыңға жуық азамат оқытылды. Ішінде 40 мыңға жуық азамат өз кәсібін ашты. Олардың 93%-і қазір салығын төлеп отыр", - деді кәсіпкерлер палатасының төрағасы.

Айтуынша, бүгінде барлық аудан орталығында кәсіпкерлерді қолдау орталықтары жұмыс істеп тұр.

Сонымен қатар ауыл экономикасының жалпы экономикаға әсер ететінін айтқан Мырзахметов ең алдымен бюджет мәселесін шешуді ұсынды.

Мысал ретінде ауыл шаруашылығы дамыған Ақмола облысының бюджетін көрсетті.

"Ақмола облысы бюджетінің 67%-і – әлеуметтік дамуға, экономикалық дамуға 13%-і, 10%-і – инфрақұрылымдық дамуға бөлінген. Яғни, экономиканың дамуына он процент қана қаражат бөлініп отыр. Сондықтан бюджет саясатын нақты өзгертуіміз керек ", - деді ол.

Қорыта келе, ұлттық кәсіпкерлер палатасының төрағасы ауылдың жер ресурсын тиімді пайдалану қажет екенін айтты. Әр ауыл өз шикізатын өндіруге мамандандырылуы керек. Сондай-ақ, ауылда өндірілеген затты сатуға мүмкіндік жасауды ұсынды.

45
Кілт сөздер:
кредит, ауыл
Ақша, теңге

Сайлау комиссиясында жұмыс істейтіндер қанша жалақы алады

82
Жалақы сайлауға бөлінген қаржы есебінен төленеді. Сондай-ақ, уақытынан артық жұмыс істегені үшін де ақы төленеді

НҰР-СҰЛТАН, 22 қазан – Sputnik. Орталық сайлау комиссиясы мәжіліс пен мәслихаттар сайлауы кезінде учаскелік комиссияларда жұмыс істейтін адамдардың жалақысын жариялады, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.

Комиссия мүшесі Сәбила Мұстафинаның айтуынша, сайлау науқаны кезінде комиссияларда жұмыс істейтін мамандарға үш минималды еңбекақыдан төмен болмайтын жалақы белгіленеді. Бұл – заң талабы. Жалақы сайлауға бөлінген қаржы есебінен төленеді.   

"2020 жылда үкімет минималды еңбекақыны 42 500 теңге көлемінде белгілеген болатын. Сондықтан сайлау комиссияларының мүшелеріне, кем дегенде, 127 500 теңгенің (үш минималды еңбекақы - Sputnik) жалақысы төленеді. Сондай-ақ, уақытынан артық жұмыс істегені үшін де ақы төленеді. Бірақ оның көлемі айына 12 сағаттан аспауы тиіс", - деді Мұстафина ОСК-да өткен онлайн брифингте.

Оның сөзіне қарағанда, демалыс пен мереке күндері де жалақы төленеді. Бірақ әрбір адамның жұмысқа шыққаны туралы табель жүргізіледі. 

"Сондықтан жұмыс істеген уақытына қарай еңбекақы төленеді. Ал комиссия мүшелерінің жалақысы бірдей болады", - деп атап көрсетті Мұстафина.

Сайлауға қанша ақша бөлінді

Мәжіліс пен мәслихаттардың бірлескен сайлау науқанына кететін шығындардың жобалық сметасы 15,3 миллиард теңгені құрап отыр. Соның басым бөлігі сайлау комиссияларында жұмыс істейтін адамдардың жалақысына жұмсалады. 

Мәселен, осы жылдың аяғына дейін ұсынылған шығындардың сметасы - 10,8 миллиард теңге. Соның 7,3 миллиард теңгесі, яғни, жалпы шығындардың 68 проценті 10 061 сайлау комиссиясында жұмыс істейтін 70 681 адамның еңбекақысына жіберіледі. Бұдан бөлек, 3,5 миллиард теңге (32% ) бюллетеньдерді шығаруға, полиграфиялық қызметтерге, ақпараттық жұмысқа және сайлау комиссияларының ұйымдастырушылық шараларына жұмсалады.

Карантиндік ережелер де сақталады. Осыған байланысты комиссия мүшелерін жеке қорғаныс құралдарымен қамтамасыз етуге 341,4 миллион теңге бөлінеді. 

Ал келесі жылдың шығындары 4,5 миллиард теңгеге бағаланып отыр. Осы қаржының барлығы дерлік сайлау комиссияларының мүшелері алатын жалақыға жұмсалады. Себебі сайлауға дейін он-ақ күн қалады.

Сәбила Мұстафинаның айтуынша, мәжіліс пен мәслихаттар сайлауына бөлінген қаржы үнемделуі мүмкін. Сол кезде қалған қаржы бюджетке қайтарылады. Мысалы, 2019 жылы президент сайлауының қорытындысы бойынша 445 миллион теңге үнемделген. Ал биыл тамыз айында болған сенат сайлауынан 120 миллион теңге қалған. Ол ақша да бюджетке қайтарылады.

Мәжіліс пен мәслихаттар сайлауы

Мәжіліс пен мәслихаттар сайлауы 2021 жылы 10 қаңтарда өтеді. Кандидаттарды ұсыну 10 қарашада басталып, 30 қараша күні кешкі сағат 18:00-де аяқталады. Үміткерлерге қойылатын талаптар конституциялық заңда көрсетілген. Олар:

  • Қазақстан азаматтығы;
  • Қазақстан аумағында соңғы 10 жыл тұру;
  • 25 жасқа толу;
  • сайлау құқығының болуы.

Сайлаудың жарнасы 679 500 теңгені құрайды. Оны партиялық тізімге енген әрбір адам үшін төлеу керек. Ал бұған дейінгі сайлауда 7 проценттік межеден асқан партиялар – Nur Otan, Ақ жол мен Қазақстан коммунистері партиясы жарна төлемейді.

10 желтоқсан күні кешкі сағат 18:01-де сайлауалды үгіт-насихат басталады да, 2021 жылы 9 қаңтарда түнгі сағат 00:00-де аяқталады. Сол күн тыныштық күні болады. Ал 10 қаңтарда дауыс беру таңғы сағат 7:00-де басталып, кешкі сағат 20:00-ге дейін жалғасады. Дауыстарды 12 сағаттың ішінде санап шығу қажет. 

Орталық сайлау комиссиясы дауыс беру аяқталғаннан кейін жеті күннің ішінде сайлаудың нәтижесін жариялайды.

Сайлауға қанша партия қатыса алады

Мәжіліс пен мәслихаттар сайлауы 2021 жылы 10 қаңтарда өтеді. Бүгінде әділет министрлігінде алты саяси партия тіркелген. Олар:

  • Nur Otan;
  • "Ақ жол" партиясы;
  • Қазақстанның халықтық коммунистер партиясы;
  • "Ауыл" халықтық-демократиялық партиясы;
  • "Бiрлік" партиясы;
  • Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясы.

Бүгінде парламент мәжілісінде үш партия - Nur Otan, Халықтық коммунистер мен "Ақ жолдың" өкілдері отыр.

 

82
Кілт сөздер:
жалақы, жұмыс, сайлау
Тақырып:
Мәжіліс сайлауы
Тақырып бойынша
"Бос сөз": Имашев онлайн дауыс беруге қатысты түсініктеме берді
Мәжіліс сайлауының тарихы
Мәжіліс пен мәслихат сайлауына жұмсалатын қаржы көлемі жарияланды 
Мәжіліс сайлауына қатысуға кім дайын - саяси партиялар жауап берді
Мәжіліс пен мәслихаттар сайлауында дауыс беру тәртібі жарияланды
Сот, архив

Тоқаев судьялар үшін тағы бір талап енгізуді ұсынды

0
Соттарға экономика мен құқықтың өзекті мәселелерін жақсы түсінетін мамандарды тарту қажет, деп есептейді президент

НҰР-СҰЛТАН, 23 қазан – Sputnik. Дамыған елдерде бұрын азғантай теріс қылығы болған адамды судья қызметіне алмай қояды, осы тәжірибені қолға алу қажет. Бұл туралы Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев айтты, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі. 

"Соңғы жылдары судья қызметіне кандидаттарға қойылатын талаптар күшейтілді. Іріктеу тәртібі де өзгерді. Бүгінде мықты заңгерлер, көрнекті ғалымдар және практик құқықтанушылар сот саласында тәжірибесі болмаса да, судья бола алады. Соттарға экономика мен құқықтың өзекті мәселелерін жақсы түсінетін мамандарды тарту қажет", - деді Тоқаев Қазақстан судьяларының VIII съезінде.

Осы орайда мемлекет басшысы шет елдердің тәжірибесі негізінде судьяларға қатысты тағы бір талапты қолға алу қажет деп санайды.

"Судьяның репутациясы мінсіз болуы шарт. Ал кандидаттарды іріктеу процесі ашық әрі жариялы түрде өтуі керек. Дамыған мемлекеттердің көбісі судьяларға өте жоғары талап қояды, тіпті бұрын болған азғантай теріс қылығы үшін осы қызметті бермей қояды. Бұл тәжірибені Қазақстанда қолға алу қажет деп санаймын", - дейді Тоқаев.

Президенттің айтуынша, Жоғарғы сот кеңесіне үлкен жауапкершілік жүктеліп отыр. Себебі осы құрылым судьяларды іріктеу шараларына жауап береді. Ал Жоғарғы сот жанындағы сот төрелігі академиясына біраз шаруа атқару қажет. Себебі 60 түлектің ішінде 7-уі ғана судьяның жолын таңдайды. Ал олардың дайындығына бюджеттен қыруар қаржы бөлінеді. Тағылымдамадан өткен мамандар еңбекақының 70 процентін алып тұрады.

0
Кілт сөздер:
Қасым-Жомарт Тоқаев