Газ құбыры, архивтегі сурет

Тарифтер тайталасы: ЕАЭО ортақ газ нарығы жобасының алдында қандай проблемалар тұр

31
Өткен аптада Беларусь премьер-министрі Роман Головченко ЕАЭО ортақ газ нарығының жобасын жүзеге асырудің келесі кезеңіне шұғыл көшу туралы бастама көтерді

Бірақ ЕАЭО елдерінің аумағында газ тасымалына арналған тариф мәселесі әлі де ашық күйінде тұр. Бүгінгі күнгі мәлімет бойынша тараптар келісімге келе алмады.

Жобаны жеделдету туралы шешім қабылданды

Жақын арада Ресей ортақ газ нарығы туралы халықаралық келісімшарт әзірлейді. Одан кейін Еуразиялық экономикалық одаққа (ЕАЭО) мүше мемлекеттер құжат жобасы бойынша жұмыстарды бастайды. Бұл жөнінде өткен жексенбіде "Беларусь-1" телеарнасының эфирінде Беларусь премьер-министрі Роман Головоченко мәлімдеді.

"ЕАЭО мемлекеттерінің басшылары жоғарғы кеңесте 2025 жылға дейінгі ықпалдастықты дамыту стратегиясы жөнінде шешім қабылдады", – деді Роман Головченко. 

"Қазір Ресей Федерациясы Еуразиялық экономикалық комиссия (ЕЭК) берген тапсырмаларға сәйкес ортақ газ нарығы туралы халықаралық келісімшарт дайындап жатыр. Ресейлік әріптестер жұмысты жеделдету керек екенін жақсы түсініп отыр. Сондықтан, біз көп ұзамай газ нарығы туралы келісімшарт жобасы бойынша жұмыстарды бастаймыз деп ойлаймын".

ЕЭК Алқасының төрағасы Михаил Мясниковичтің айтуынша, келісімшартты әзірлеу жұмыстары осы жылы аяқталуы мүмкін. Ал келісімге қол қою 2022 жылға жоспарланған.

Естеріңізге сала кетсек, 2016 жылы Еуразиялық экономикалық комиссия (ЕЭК) Кеңесі Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭО) елдері үшін ортақ газ нарығын құру тұжырымдамасын бекітті. Құжатқа сәйкес, Армения, Беларусь, Қазақстан, Қырғызстан және Ресей 2025 жылға дейін ортақ газ нарығын құруы керек.

Мүдделер қайшылығы

Сарапшылардың бағалауы бойынша, Беларусь пен Армения газды ресейлік ішкі нарық бағасымен алғысы келеді. Ал Ресей болса, ЕАЭО аясындағы әлдеқайда терең ықпалдастықты қалап отыр.

Өткен жылы көктемде өткен Жоғарғы Еуразиялық экономикалық кеңес отырысында Ресей президенті Владимир Путин бірыңғай тариф бюджеті мен салық жүйесі де бірыңғай нарықта ғана болатынын мәлімдеген болатын.

Сарапшылардың пікірінше, белорустар мен армяндар ықпалдастықтың мұндай деңгейіне әлі дайын емес. Ал Ресей өз кезегінде белгілі бір саяси кепілдіксіз экономикалық тәуекелдерді өзіне алуға құлқы жоқ.

"2025 жылы іске қосылуы тиіс ЕАЭО елдерінің ортақ газ нарығы бірқатар мәселелерді қамтиды, – деді ОЭК Технологияларды дамыту институтының сарапшылық кеңесінің мүшесі Дмитрий Коптев. – Бұл жалпы нарыққа мүше елдер үшін баж салықтарын қолданбау, газ тасымалдаушы желілерге кедергі жасамау, газ сауда ережелерін біріздендіруді қамтиды. Сол сияқты, баға мен тарифтік саясат саласындағы бірыңғай тәсілдер, заңнамаларды үйлестіру де қарастырылады. Жалпы айтқанда, тасымалдау шығындарын есепке ала отырып, газдың ішкі нарық пен келісімге мүше елдердің нарығына тең табыс қамтамасыз етілуі керек".

Оның айтуынша, Ресей үшін бұл жоба саяси мәнге ие. Себебі, ол болмаса ЕАЭО елдерінің шынайы ықпалдастығын қамтамасыз ету мүмкін емес. Қазақстан мен Қырғызстан үшін бұл екіжақты қарым-қатынас мәселесі. Себебі, Қырғызстан қазақстандық газды импорттаушы.

"Армения мен Беларусь үшін ортақ нарық құрудың астарында осы елдерге жеткізілетін ресейлік газ бағасын төмендетуге деген үміт жатыр. Олар бұл бағаны ішкіресейлік деңгейге дейін арзандатқысы келеді. Алайда, олай болуы екіталай, – дейді Дмитрий Коптев. – Газ тасымалына арналған тарифтерді бекіту шешімін таппаған соңғы мәселе болып тұр. Армения мен Беларусь үшін соңғы баға осыған тәуелді. Бұл елдер өз шығындарын азайтуға тырысып отыр. Ал Ресей Беларусь пен Армения Еуразияны бірыңғай макроэкономикалық өңір ретінде сақтауға тырысатынына кепілді талап етуде".

"Жалпы, ортақ нарық деген ЕАЭО ішінде мемлекеттер арасында газ саудасына қатысты ешқандай шектеу болмауын білдіреді, – дейді Ұлттық энергетикалық қауіпсіздік қорының жетекші аналитигі, Ресей үкіметі жанындағы қаржы университетінің ғылыми қызметкері Игорь Юшков. – Мысалы, қазір Ресей құбырлары арқылы газ экспорттау құқығы "Газпромда" бар. Одан бөлек НОВАТЭК пен "Роснефть" те газ саудасымен айналысады. Бірақ, соңғы екеуі Беларуське газ жеткізе алмайды".

Сарапшының айтуынша, белорустық билік ортақ нарық дегенді газ бағасын арзандату деп қана түсініп отыр.

"Сонымен қатар, Беларусь газдың ортақ нарығы құрылса, орыстар қазақстандық газды Ресей арқылы белорустық тұтынушыларға жеткізуге рұқсат беруі керек дейді. Бұл мүмкін емес. Себебі, ол баға Ресейдің өз ішінде де субсидияланады. Арменияның ортақ нарыққа қатысты жоспары да Беларусьтікіндей", – деп санайды Юшков.

Ортақ нарықтың бұлыңғыр болашағы

Игорь Юшковтың пікірінше, ЕАЭС ортақ газ нарығын құру газ саудасына елеулі өзгерістер алып келмейді. Мемлекеттер арасында газ жеткізу үшін шекара ашық болғанымен, нарық өзгеріске ұшырайды деу қиын.

"Армения мен Беларусь үшін баға өзгермейді. Себебі, Ресейдегі газ өндіру орындарынан республикаларға жеткізу құны тым қымбат. Тәуелсіз газ өндірушілер жаңа нарыққа келмейді. Өйткені, олар үшін газды қымбат бағамен сату тиімді. Яғни, қазір Газпром сатып жатқан 1 мың текше метр газ үшін 130 доллардан жоғары сатқылары келеді", – деді Игорь Юшков.

Оның айтуынша, тасымалдау жұмыстарының ауқымдылығына байланысты Қазақстан да Армения мен Беларуське газ жеткізе алмайды.

"Ол газды Қытайға жеткізу арқылы жақсы табыс тауып отыр", – деді сарапшы.

"Шынымды айтсам, ортақ нарық іске қосылатынына күмәнім бар, – деді Дмитрий Коптев. – Келіссөздер қиын жүріп жатыр, келісімге қол қою мерзімі қайта-қайта кейінге қалдырылуда. Тараптар келісімге келген күннің өзінде ЕАЭО құжатында қарастырылған ортақ нарықтағы баға екі жолмен анықталады. Оның бірі – тікелей келісімшарттар аясында, екіншісі – биржаларда. Бірақ, биржаны алдымен құрып алу керек".

Бүгінде тарифті бекіту механизмін атап айту қиын. ЕАЭО құжаттарында бұл мәселе аз қамтылған.

"Біз газдың бірыңғай емес, ортақ нарығы жайлы сөз қозғап отырмыз. Бұл екеуі екі түрлі, – дейді Энергетика және қаржы институтының энергетика бағыты жөніндегі бас директорының орынбасары Алексей Белогорьев. – Егер, ЕАЭО-ға мүше бес мемлекет бірігіп, ол нарықтың үстінен тағы бір жоғарғы реттеуші орган бақылау жасаса, бірыңғай нарық болар еді. Ал ортақ нарық дегеніміз – өз ережелері бойынша әрекет ететін жеке субстанция. Ол трансшекаралық, мемлекетаралық саудаға қатысты".

Сондықтан, мемлекеттердегі заңнамалық талаптар біріздендірілмейді, тек үйлестіріледі. Сол себепті тасымалдау тарифтері мен бағаға қатысты көптеген алуан түрлілік сақталады деп санайды сарапшы.

31
Кілт сөздер:
газ құбыры, ЕАЭО
Тақырып бойынша
АҚШ: газ құбыры туралы жемқорлық іске қазақстандық шенеуніктің қатысы бар
"Сарыарқа" газ құбыры Жезқазғанға жақындады
"Сила Сибири-2" газ құбыры: Қазақстанның ұсынысына келіседі ме?
Қазақстан Ресей мен Қытай арасындағы жаңа газ құбыры құрылысына қосылмақшы
"Түрік ағыны" жаңа газ құбыры іске қосылды
Ақша, теңге, доллар

ОПЕК+ келісімі теңге бағамына әсер етті ме

39
(Жаңартылды 17:30 05.03.2021)
Бүгінгі сауда сессиясында ұлттық валютаның аз да болса нығаюы сыртқы факторларға байланысты болды

НҰР-СҰЛТАН, 5 наурыз — Sputnik. Ұлттық банктің монетарлық операциялар департаментінің директоры Нұржан Тұрсынханов сыртқы нарықтағы оқиғалар мен осы факторлардың теңгеге ықпал етуі туралы айтып берді. 

Теңгенің әлсіреуінен кейін аптаның ортасында бағамның нығаюы мен тұрақтануы байқалады. Тұрсынхановтың айтуынша, бүгінгі сауда сессиясында ұлттық валютаның шамалы нығаюы сыртқы негізгі факторларға тікелей байланысты болды.

"Ең алдымен теңгенің нығаюына мұнай бағасының өсуі ықпал етті. Brent маркалы мұнай бағасы жұма күні алдыңғы жоғары деңгейге қайта көтерілді. Ол бейсенбі күні таңертеңгі бағамен салыстырғанда 5%-ке артты" – деді ол. 

Жұма күндіз Лондондағы ICE биржасында Brent маркалы мұнайдың бағасы 2020 жылдың қаңтарынан бері алғаш рет 68 доллардан жоғары көтерілді.

Тұрсынханов мұнай нарығындағы қазіргі жағдайға ОПЕК + ұйымының сәуір айындағы мұнай өндірісі көлемін өзгеріссіз қалдыру туралы күтпеген шешімі туралы жаңалықтар ықпал еткенін айтты. Сонымен қатар, Сауд Арабиясы да өз еркімен өндірісті тәулігіне миллион баррельге қысқартуды сақтайтынын мәлімдеді.

Еске салсақ, ОПЕК + мұнай картелі министрлерінің кездесуі 4 наурызда өтті. Бұл кездесудің қорытындысы бойынша ұйымға мүше мемлекеттер өндірісті тәулігіне жарты миллион баррельге арттырады деп болжанған болатын.

АҚШ долларының нығаюы

Ұлттық банк өкілі айтқандай, алайда, АҚШ доллары бірқатар валюталарға қатысты нығайғаны байқалды. 

"Федералды резервті жүйе жұмыспен қамту саласы және инфляцияда айтарлықтай ілгерілеуге дейін ынталандырушы монетарлық саясатты ұстап тұруды көздейтініне қарамастан, Пауэлл кеше Wall Street Journal басылымына берген сұқбатында жыл басынан бері облигациялар кірісінің өсуіне қатысты алаңдаушылық танытпады", - деді Нұржан Тұрсынханов. 

Ол ФРЖ басшысының сұқбаты АҚШ-тың мемлекеттік бағалы қағаздарының табысы біршама өсуіне ықпал еткенін атап өтті. 10 жылдық қазынашылық облигация кірісі 2020 жылдың ақпан айының ортасынан бастап алғаш рет 1,57%-ке жетті.

"ФРЖ басшысының мәлімдемелері АҚШ долларының әлемдік валюталарға, оның ішінде дамушы елдердің валюталарына қатысты нығаюына ықпал етті. Оңтүстік Африка ранді бейсенбі күні таңертеңнен жұмаға дейін 1,5%-ке әлсіреді, бразилиялық реал - 0,9%, мексикалық песо - 0,8%-ке бәсеңдеді", - деді Тұрсынханов.


39
Тақырып бойынша
Тұрымов ОПЕК+ келісімі мұнай өндірісіне қалай әсер еткенін айтты
"100 мың теңге жоғалтасыз": зейнетақы қоры ескерту жасады
"Әрбір бала үшін 4,2 млн теңге": депутаттар үкіметке ұсыныс жолдады
Қазақстаннан көшіп кеткен кәсіпкер туған ауылына 30 мың доллардың дәрісін жіберді
Қазнетте доллар бағамы күрт өзгеретіні туралы тараған ақпарат рас па
Тағайындау, жаңа қызмет

Руслан Бекетаев жаңа қызметке тағайындалды

792
(Жаңартылды 16:52 05.03.2021)
Бұған дейін бұл қызметті Тимур Жақсылықов атқарған. Ақпан айында ол ұлттық экономика министрінің бірінші орынбасары қызметіне тағайындалған болатын

НҰР-СҰЛТАН, 5 наурыз – Sputnik. Руслан Бекетаев Еуразиялық экономикалық комиссияның экономика және қаржы саясаты жөніндегі министрі қызметіне тағайындалды, деп хабарлады қаржы министрлігінің баспасөз қызметі.

"Жоғарғы Еуразиялық экономикалық кеңесінің шешімімен Руслан Бекетаев 5 наурыздан бастап Еуразиялық экономикалық комиссия алқасының жаңа мүшесі (министрі) болып тағайындалды", - делінген ресми хабарламада. 

Оның құзіретіне Еуразиялық экономикалық одақтағы кәсіпкерлік қызметті дамыту, қаржы саясаты, еңбек көші-қоны мен әлеуметтік қорғау мәселелері кіреді.

Руслан Бекетаев
Служба центральных коммуникаций
Руслан Бекетаев Еуразиялық экономикалық комиссияның экономика және қаржы саясаты жөніндегі министрі қызметіне тағайындалды

Айта кетейік, бұған дейін осы қызметті Тимур Жақсылықов атқарған. Ақпан айында ол ұлттық экономика министрінің бірінші орынбасары қызметіне тағайындалған болатын. Ал Руслан Бекетаев қаржы министрлігінде жұмыс істеді. Қаржы мониторингі комитеті төрағасының орынбасары, қазынашылық комитеті төрағасы болды.

792
Кілт сөздер:
қаржы нарығы, жаңа қызмет
Тақырып бойынша
Тоқаев сегіз лауазымды тұлғаны қызметінен босатты
Ринат Зайытов лауазымды қызметке тағайындалды
Президент өзінің көмекшісін лауазымынан босатып, басқа қызметке тағайындады
Президент Құспанды қызметінен босатты
Танымал қазақ актері басшылық қызметке тағайындалды
Еден, шүберек

Алматылық еден жуушының керемет өзгерісі жұртты тәнті етті фото

103
(Жаңартылды 13:36 06.03.2021)
Мұсатаев өзгеруге арналған жобасын Халықаралық әйелдер күніне орайластырған. Пилоттық түсірілімге модель ретінде 36 жастағы Луиза таңдалды

АЛМАТЫ, 6 наурыз – Sputnik. Алматылық продюсер Әлихан Мұсатаев өзінің Instagram парақшасында жаңа жобасы туралы айтты. Оның алғашқы кейіпкері еден жуушы келіншек болды.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от MEDIA|PR|ПАПА|СЕМЬЯ (@mussatayev)

Мұсатаев өзгеруге арналған фотожобасын Халықаралық әйелдер күніне орайластырған. Пилоттық түсірілімге модель ретінде 36 жастағы Луиза таңдалды. Ол Шымкенттен Алматыға көшіп келген. Бизнес орталықта қызмет етеді, екі баланың анасы.

"Жобам бір жарым күн ішінде жүзеге асырылды. Сенім білдіріп, қатысқаны үшін Лиузаға рақмет. Қыздар, нәзікжандылар қайда жұмыс істейтініңіз, жалақыңыз, тұрмыс құрғаныңыз, жалғыз бақытты екеніңіз, балаңыз болғаны-болмағаны маңызды емес. Бастысы - Сіздер әрдайым кереметсіздер!", - деді продюсер.

Ол әйелдің дені өз суретінің журнал бетіне шығуға лайық екеніне сенімді емес деп отыр. Сондықтан жаңа жоба бұл мүмкін екенін дәлелдейді.

103
Кілт сөздер:
фото, әйел, еден жуушы, Алматы
Тақырып бойынша
"Адам танымастай өзгерді": хирург бір көліктің құнына ота жасатқан қыз туралы айтып берді
Қыз-келіншектер 8 наурызға қандай сыйлық алғысы келетінін айтты – видео 
Әйелі тастап кеткен жігіт адам танымастай өзгерді - фото
"Өзімді басқаша сезінемін": жігіт 3 жылда адам танымастай өзгеріп кетті - фото
110 келіге арықтады: белгілі дәрігер салмақтан арылудың бірегей тәсілі туралы айтты