Процент таңбасы

"Қара тізімнен" шыққан 2 миллион адам тағы кредит ала ма мамандар пікір білдірді

1258
(Жаңартылды 10:44 30.04.2021)
Парламент сенатының кезекті отырысында депутаттар кредиттік тарихтың мерзімін қысқартуға арналған заңды қабылдап, президенттің қол қоюына жіберді

НҰР-СҰЛТАН, 30 сәуір – Sputnik. Осы айда қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі банктер мен шағын қаржы ұйымдарында кредит алғандарды оңалту тетігін іске қосқан болатын. Соның аясында өз берешегін толығымен жапқан 1,4 миллион адам автоматты түрде "қара тізімнен" шығарылды. Ал күні кеше сенат депутаттары кредиттік тарихтың мерзімін қысқартуға арналған заңды қабылдады. Осылайша тағы 490 мың адам банктер мен қаржы ұйымдарынан кредит ала алады. Енді олардың барлығы қайтадан қарызға белшесінен батпай ма? Халық кредитті төлей алмай, қиын жағдайға тап болмай ма? Жалпы "қара тізімнен" шығарудың шарттары қандай? Sputnik Қазақстан тілшісіне сұхбат берген экономист мамандар осы мәселеге қатысты пікір білдірді.

Орташа жалақыны көтеру керек

GSB UIB бизнесті талдау орталығының директоры, экономист Мақсат Халықтың ойынша, қарапайым халық кредитке белшесінен батпайды. Себебі өткен жылы тиісті заң қабылданды.

"Былтыр әлеуметтік осал топтарға кредит бермеуге қатысты заң қабылданған. Сондықтан халық тағы қарызға белшесінен батады деген қатты қорқыныш жоқ. Сосын банктерде скоринг, яғни кредит алуға өтініш берген адамды бағалау жүйесі бар. Олар төлем қабілеттілігін жан-жақты тексере алады", – дейді Халық.

Сарапшының айтуынша, оңалту шарасына ілінген және кредиттік тарихы қысқартылатын 2 миллион адамның ішінде кредитті төлей алатындар баршылық.

"Мен өзім білемін, көп азаматтар кредитті бауырларына немесе достарына алып берген. Солардың кесірінен кредиттік тарихы бұзылып қалды. Меніңше, ондай адамдар қазір банктен қарызға ақша алса, оны емін-еркін қайтара алады", – деп атап көрсетті Халық.

Осы орайда маман халықтың қаржылық сауаттылығын арттыру мәселесіне баса назар аударды. Үкімет ұлттық бағдарламаны дайындаса да артық болмайды. Соның арқасында біраз адамды кредиттік проблемадан құтқаруға болады. Өйткені бүгін таңда қарызын тағы бір кредитпен жабатындар да аз емес. Бұдан бөлек, халықтың орташа табысын көтеру керек.

"Бүгінде ең төменгі табыстың өзі 42 500 теңге өте аз болып тұр. Сондықтан оның көлемі, кем дегенде, 70 000 теңге болуы керек. Ал орташа табыстың мөлшері 200 000 теңгенің үстінде болса, халықтың төлем қабілеттігі көтеріледі. Кредит жабуға да, баспанаға бастапқы жарна жинауға да ақшасы болады", – дейді Халық.

Бұның барлығы – дағдарыс кезінде алынған кредиттер

Экономист Айдархан Құсайыновтың айтуынша, 10 жыл бұрын кредит алған адамдар оны бірден қайтара алмады. Себебі дағдарыс болды. Сол кезде көбісі қиын жағдайға тап болды. Артынан өз қарызын төлеп тастады. Енді кредиттік мерзімін қысқартуға мүмкіндік алып отыр.  

"Адам "оңалтылды" деген статус алса да, кредиттік тарихы қысқартылса да, бірден банкке жүгірмейді деп ойлаймын. Бәлкім, кредит алатындар болатын шығар. Бірақ олар қарызын қайтара алады. Бұл жерде оңалту шарасы адамның қарызын кешіруді көздеп отырған жоқ. Бұрынғы қарызын жапса ғана "оңалтылды" деген дәрежесін алады немесе кредиттік тарихтын мерзімі қысқартылады. Ал қарызын жапқан адам жаңа кредитті төлей алады", – деді Құсайынов Sputnik Қазақстан тілшісіне берген сұхбатында. 

Сарапшы оңалтуға және кредиттік тарихын қысқартуға жататын 2 миллион адамның барлығы бірдей қарызын үнемі қайтармайтындардың қатарына жатпайтынын ерекше атап өтті.

"Мәселе оңалтуға жататын адамдардың санында емес, олардың кредитті қайтару қабілетінде болып тұр ғой. Мысалы, "қара тізімге" кірмейтін адам да кредиттерді қайтармай жүруі де мүмкін. Ал бұрын қарызын қайтара алмаған, артынан "қара тізімге" кірсе де, кредитті жапқан адам тағы қарызға ақша алса, оны уақытында төлеп отыра алады. Ондай мысалдар көп. Әрбір қарыз алушыны жеке-дара қарастыру қажет", – дейді Құсайынов.

Оңалту мен кредиттік тарихты қысқарту жүйесі

Жақында қаржы нарығын реттеу және бақылау агенттігі кредит алған азаматтарды оңалту жүйесінің іске қосылғанын мәлімдеді. Оған сәйкес, бұрын банктерден немесе шағын қаржы ұйымдарынан қарызға ақша алған, артынан үш айдың ішінде қайтармаған адамдар өз берешегін толығымен жапса, "оңалтылған" деген статус алады. Сондай-ақ бір жылдың ішінде басқа қарыздар болмауы шарт.

Оңалтудан өту үшін құжат тапсырудың қажеті жоқ. Кредиттік бюрода барлық ақпарат автоматты түрде өңделеді. Осылайша бүгінде 1 миллион 419 мың адам теріс кредиттік тарихтан құтылды. Ендігі жерде олар тағы кредит рәсімдей алады. Бірақ банктер мен шағын қаржы ұйымдары "оңалтылған" деген белгіні көріп отырады. Бұның барлығы кредит рәсімдеу кезінде ескеріледі.

Ал қарыз толығымен жабылмаса, ай сайынғы төлемнің ыңғайлы кестесін жасауға мүмкіндік беріледі. Сөйтіп, барлық берешек жабылып, бір жылдың ішінде ешқандай қарыз болмаса, оңалту шарасы жасалады.

Оқи отырыңыз: Кредит төлемдерін кейінге шегеру: депутат жеңілдіктің тиімсіз тұсын атады

Бұдан бөлек, сенат депутаттары 29 сәуірде кредиттік тарихтың мерзімін қысқартуды көздейтін заңды қабылдады. Бұрын кредит тарихын сақтау мерзімі 10 жыл болса, енді қарызын толығымен өтеген және берешегі жоқ адамдарға қатысты ақпарат 5 жыл ғана сақталады. Соның арқасында 490 мың адам теріс кредиттік тарихтан құтылады. Заң президентке жіберілді.

1258
Кілт сөздер:
сарапшылар, қаржы нарығы, кредит
Тақырып бойынша
Тоқаев кредит төлеу мерзімін кейінге қалдыруды тапсырды
Банктердің бірі 750 000 теңгеге дейін процентсіз кредит береді
Оқуға арналған мемлекеттік кредит беру ережесі әзірленді
Солтүстік Қазақстанда жұмысшы алаяқтарға беру үшін 2 миллион теңге кредит алған
"Тоғыз ай соттасуға мәжбүр": депутат онлайн кредит мәселесін көтерді
Архивтегі сурет

Қазақстандықтар банктерге 7 триллион теңге қарыз БАҚ

5126
Берешектің басым бөлігін тұрғын үй кредиттері құрайды, оның мөлшері бір жыл ішінде 600 миллиард теңгеге ұлғайған

НҰР-СҰЛТАН, 9 мамыр – Sputnik. Өткен жылдың қорытындысы бойынша қазақстандықтардың банктер алдындағы берешегі 7,1 триллион теңгеден (16,6 миллиард доллар) асты, деп хабарлайды QazEconomy Telegram-каналы Еуразиялық экономикалық комиссия қаржы статистикасы бөлімінің мәліметтеріне сілтеме жасап.

2020 жылы Қазақстанда ипотека бойынша берешек 600 миллиард теңгеге (1,4 миллиард доллар) өсті.

ЕЭК мамандарының есебінше, елде тұрғын үй несиелерінің көлемі бір жылда 1,8 триллионнан (4,2 миллиард доллар) 2,4 триллион теңгеге (5,6 миллиард доллар) дейін ұлғайған. Бұл ретте мерзімі өткен қарыз 20 процентке (60 миллиардтан 71,5 миллиард теңгеге дейін) артты.

Тағы оқыңыз: Кредит жайлы жаңалық: Парламент 490 мыңға жуық адамды қуантатын заңды қабылдады

Сарапшылар статистиканы салыстыру үшін ЕАЭО-ға мүшеге барлық елдің кредиттік берешегін конвертациялады. Нәтижесінде ипотекалық қарыздар бойынша ең көп берешек Ресейде –  123,2 миллиард доллар екені анықталды. Екінші орында – Қазақстан, бұл елде тұрғын үй несиесінің көлемі 5,6 миллиард доллар. Беларусь 3,8 миллиард доллармен үшінші орынға жайғасты.

5126
Кілт сөздер:
қазақстандықтар, банктер, қарыз, кредит
Тақырып бойынша
Көлік салығы: қазақстандықтар мемлекетке 30 млрд теңге қарыз болып шықты
"Қара тізімнен" шыққан 2 миллион адам тағы кредит ала ма – мамандар пікір білдірді
Алматы әуежайы

Тоқаев Үндістандағы жағдайға байланысты үкіметке тапсырма берді

5954
(Жаңартылды 14:20 07.05.2021)
Үкіметке Үндістанға 6 миллион медициналық маска, 400 мың респиратор, 50 мың обаға қарсы арнайы киім және 105 жасанды жолмен дем беру аппаратын жібереді

НҰР-СҰЛТАН, 7 мамыр – Sputnik. Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев премьер-министр Асқар Маминді қабылдады, деп хабарлады Ақорда.

Қасым-Жомарт Тоқаевқа санитарлық-эпидемиологиялық ахуал, халыққа вакцина салу барысы, сондай-ақ, еліміздің әлеуметтік-экономикалық дамуының өзекті мәселелері туралы баяндалды.

Асқар Мамин еліміздегі санитарлық-эпидемиологиялық жағдайдың тұрақтанғанын айтты. Ол COVID-19 індетінің таралу қарқыны бойынша Қазақстанның "қызыл" аймақтан "сары" аймаққа өткенін атап өтті. Азаматтарды вакциналау қарқыны артып келеді. 1 миллион 565 мың адамға бірінші компонент салынса, 460 мың адамға екінші компонент егілген. 1 сәуір мен 5 мамыр аралығында тәуліктік вакцина салу қарқыны 12,6 есе өскен. Кеше Қазақстанда 140 мыңға жуық адам вакцина салдырған.

Премьер-министр президентке бизнесті қолдау жұмыстары жайында мәлімет берді. Қызмет көрсету саласында "ASHYQ" қосымшасын пайдалану ісі белсенді түрде артып келе жатқаны айтылды. Қазіргі уақытта жүйе 3 мыңнан астам бизнес субъектілерін және еліміздің 720 мың тұрғынын қамтып отыр.

Үндістанға гуманитарлық көмек

Үндістандағы санитарлық-эпидемиологиялық жағдайдың күрт нашарлауына байланысты мемлекет басшысы үкіметке аталған елге 6 миллион медициналық маска, 400 мың респиратор, 50 мың обаға қарсы арнайы киім және елімізде өндірілген 105 жасанды жолмен дем беру аппаратын гуманитарлық көмек ретінде жіберуді тапсырды.

"Қайғы-қасіретіңізге ортақпыз": Тоқаев Үндістан премьеріне жеделхат жолдады

Қасым-Жомарт Тоқаевқа жаппай кәсіпкерлікті дамытудың жаңа тәсілдері, сондай-ақ, нәтижелі жұмыспен қамту, азық-түлік тауарларының бағасын ұстап тұру шараларын іске асыру туралы ақпарат берілді. Монополияға қарсы шаралар аясында үкімет бизнес субъектілерінің арасында бағаға қатысты сөз байласуды болдырмау жөнінде жұмыс жүргізуде.

Үкімет басшысы негізгі 29 азық-түлік тауарының 23-і бойынша азық-түлік қауіпсіздігінің деңгейі қамтамасыз етілгенін, қалған түрлері бойынша нарықтың ішкі өндіріспен қамтамасыз етілу көрсеткіші 80 пайыздан төмен екенін атап өтті. Ұлттық экономиканың өзін-өзі қамту шаралары шеңберінде биыл 35 сүт-тауар фермасы, 2200 гектар бақ, 3 ет комбинаты, 5 құс фабрикасы, балық өндіретін 4 шаруашылық іске қосылады.

Сонымен қатар азық-түлікті тұрақтандыру қорлары құрылды, айналымға қажетті қаражат бөлінді, оларға азық-түлік жеткізуді қамтамасыз ету үшін алдын ала сатып алу жүзеге асырылды.

Әңгімелесу барысында шетелдік инвестицияларды ел экономикасына тарту жөнінде қабылданып жатқан шаралар қарастырылды.

Кездесу соңында президент халыққа вакцина салу жұмысының қарқынын төмендетпеуді, азық-түлік тауарларының бағасын бақылауда ұстауды тапсырды. Мемлекет басшысы өте қысқа уақытта коронавирусқа қарсы вакцина жасап, оны Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымына тіркеген қазақстандық мамандардың еңбегін оң бағалады.

5954
Кілт сөздер:
гуманитарлық көмек, Үндістан
Тақырып бойынша
Үндістанда адамдар туыстарының мәйітін өртейтін орын үшін төбелесе бастады
"Анашым әбден қиналып өлді": Үндістанда мәйіттерді далада өртеп жатыр
Үндістанда жағдай ушықты: ел премьері коронавирустың жаңа толқынын дауылға теңеді
Локдаун, коммендаттық сағат және карантин: әлемде не болып жатыр?
Цой енді кімдер екі аптаға карантинге жіберілетінін айтты
телефон

Мамандар телефон арқылы ақша ұрлаудың әдістері туралы айтты

0
(Жаңартылды 13:20 10.05.2021)
Сарапшылардың айтуынша, смартфонды ұрлап кетсе, алаяқтар иесінің барлық қаржылық операциясына кіре алады. Сол себепті ұялы телефонды үнемі бұғаттап отыру қажет

НҰР-СҰЛТАН, 10 мамыр - Sputnik. Ресейлік мамандар картасыз төлем жасау жүйесі арқылы ақша ұрлаудың әдіс-тәсілдері туралы айтты. Алаяқтар оны жиі қолданып жатады.

"Синергия" университетінің "Банк ісі" кафедрасының аға оқытушысы Антон Рогачевскийдің айтуынша, барлық төлем телефон арқылы жасалса, ақшаны кәдімгідей терминалдың көмегімен кез келген жерде ұрлауға болады.

"Біз телефонды ылғи шалбардың калтасына салып жүреміз. Терминалды да сөмкеге салып, қажетті соманы енгізу арқылы ақшаны ұрлап кетуге болады. Ол үшін қарбалас сәтті пайдаланып, қоғамдық көлікте ме, басқа жерде ме, адамға жақын тұрып, телефонға сөмкені жақындатып өткізсе де жеткілікті", - деді Рогачевский "Прайм" агенттігіне берген сұхбатында.

Ал Еуропалық заң қызметінің заңгері Евгений Иванов NFC арқылы төлем жасаудың басты кателігін атады. Оның айтуынша, телефонмен ақша аударғанда операцияны саусақтың ізімен немесе пин-кодпен растау қажет. Бірақ смартфонды ұрлап кетсе, алаяқтар иесінің барлық қаржылық операцияларына кіре алады. Сол себепті ұялы телефонды үнемі бұғаттап отыру қажет. Ал картасыз төлем жасау жүйесіне мобильді аударымның шекті сомасын енгізіп қойған дұрыс.

Бұған дейін SafeNet аймақтық инжинирингтік орталығының директоры Денис Кувиков телефон алаяқтарының қалай қылмыс жасайтынын айтқан еді. Олар алдымен сан алуан интернет-дүкендерінің сайттарын бұзып, адамдардың жеке мәліметтерін алады. Сөйтіп әрбір адамның мекенжайын, аты-жөнін, қандай банкте тіркелгенін және тағы басқа ақпаратты алып, алаяқтық әрекеттер жасайды.

Оқи отырыңыз: "Мобильді аударым жасаңыз!": кәсіпкерлер халықты қалай алдайды

 

0