ОПЕК, добыча нефти

ОПЕК+ жаңа келісімі Қазақстан үшін тиімді ме?

72
Жаңа келісімнің мән-жайы және посткеңестік кеңістіктегі мұнай өндіруші елдер – Қазақстан, Ресей және Әзербайжанға бұл қаншалықты тиімді екені туралы Sputnik материалында толығырақ

НҰР-СҰЛТАН, 21 шілде – Sputnik. Үш апта бойы ОПЕК+ келісімне қатысушы мемлекеттер осы жылдың тамызынан бастап мұнай өндіруді ұлғайтуға қатысты қызу пікірталас жүргізді. Сауд Арабиясы квотаның баяу ұлғайтылуын қаласа, Біріккен Араб Әмірліктері мұнай өндірісін арттыруды талап етті. Мұндай текетірес бүкіл келісімге қауіп төндірді. Сондықтан сарапшылар қол жеткен ымыраның бұзылуы, баға соғысы басталуы мүмкін екені және мұнай құны ең төмен деңгейге дейін құлдырауы туралы қорқынышты болжамдар айта бастады.

Өткен жексенбіде мемлекеттер бір ымыраға келе алды – бірнеше сәтсіз кездесуден кейін картель келісім талаптарын бекітті.

Не жайлы келісті?

Өткен жексенбіде ОПЕК+ келісіміне қатысушы мемлекеттер бірінші тамыздан бастап мұнай өндірісін ай сайын тәулігіне 400 мың баррельге ұлғайту туралы келісімге келді. Жыл соңына дейін өндіріс көлемі тәулігіне 2 миллион баррельге артады.

Сонымен қатар мемлекеттер келісімнің ұзартылған мерзімі ішінде бірқатар елдер үшін мұнай өндіруді қысқарту базасын арттыру бойынша да келісімге келді. Осылайша 2022 жылдың мамырынан бастап Ресей мен Сауд Арабиясы өндіруді тәулігіне 500 мың баррельге, БАӘ шамамен 330 мың баррельге, Ирак пен Кувейт 150 мың баррельге ұлғайта алады.

Егер өндіру қарқыны сол деңгейде сақталатын болса, 2022 жылдың күзіне қарай бүгінгі күнгі тәулігіне 5,8 миллион баррель деңгейіндегі шектеу толығымен жойылады.

Мәміле келесі жылдың соңына дейін ұзартылатыны туралы келісімге келді. Егер нарықтағы жағдай қажет ететін болса, онда ОПЕК+ елдерінің бірлескен әрекеті 2022 жылдан кейін де жүзеге асуы мүмкін, деп мәлімдеді Сауд Арабиясының энергетика министрі ханзада Абдель Азиз бен Сальман Әл Сауд

"Россия 24" телеарнасына берген сұхбатында Ресейдің вице-премьері Александр Новак ОПЕК+ елдерінің келесі кездесуі 1 қыркүйекте өтетінін хабарлады. Кездесу барысында нарықтағы жағдайға баға беріп, "қандай да бір түзетуші шаралар" қабылдануы ықтимал.

Сондай-ақ күзге қарай Иранға қатысты америкалық санкциялардың жай-күйі де анық белгілі болады. Егер ол санкциялар күші жойылып, Иран мұнайы нарыққа қайта оралатын болса, ОПЕК+ ұйымы мұнай өндіруді қайта баяулатуы ықтимал.

Одан кейін не болмақ?

Бұл қол жеткен келісім ОПЕК+ аясында мұнай өндірушілер мүддесін келісудің және нарықтағы тұрақтылықты қатамасыз етудің сенімді механизмін қалыптастыру мүмкін болғанын білдіреді, деп санайды ресейлік отын-энергетика кешені технологияларды дамыту институтының сарапшысы Дмитрий Коптев.

"Мұндай өндірудің ұлғайтылған көлемі жеткілікті деңгейде бірқалыпты және ол ұсыныс тапшылығын ұстап тұруға көмектеседі. 2022 жылдың мамырынан бастап 5 мемлекет үшін өндірудің негізгі деңгейі ұлғаяды, - деді сарапшы. – Мұнай жеткізудің артуы шикізат бағасының төмендеуіне алып келді. Осылайша бір баррель WTI бағасы маусымның басынан бері алғаш рет 70 долларға дейін арзандады. Алайда бағаның бұл төмендеуі ұзаққа созылмайды деп ойлаймыз. Себебі нарықтағы сұраныс тапшылығы сақталып отыр және дамыған елдерде қайтадан жаңа локдаундар енгізілмесе, сұраныс бағаны бұрынғы қалпына жылдам қайтара алады. Егер бұлай болмаса, өндіруді арттыру қайта тоқтатылуы мүмкін. Мысалы, Goldman Sachs инвестициялық банкі жыл соңына дейін Brent маркалы мұнайдың бір баррелі 80 доллар шегінде болады деп күтіп отыр".

"УК Спутник — Управление капиталом" бас директоры Александр Лосев квотаны арттыру мұнайдың биржадағы баға қарқынына аса қатты әсер ете қоймайды деп санайды.

"Нарықтағы шикі мұнай тапшылығы қазірдің өзінде тәулігіне 1,5 миллион баррельді құрап отыр және ол ең алдымен Қытай мен Үндістан секілді дамушы елдер экономикасының өсім шамасына қарай арта береді, - деді ол. – Төмен баға жағдайында мұнай барлау, өндіру және мұнай сервистеріндегі инвестиция тапшылығы, сондай-ақ мұнай компанияларын капиталдан айырып отырған батыс қаржыгерлерінің "жасыл айқайы" жағдайды ушықтырып отыр. Дамыған елдердің орталық банктеріндегі ауқымды қаржы эмиссиясымен бірге әлемде шикізаттық суперцикл іске қосылды. Ол 2030 жылға дейін созылуы мүмкін. Сондықтан мұнай бағасы бір баррель үшін 80-90 доллар шегіне жетіп, келесі жыл бойы осы көлемде болуының ықтималдылығы жоғары".

Александр Новактың айтуынша, келесі жылдың мамырында Ресей мұнай өндірісі бойынша дағдарысқа дейінгі деңгейге жетуі керек. Оның айтуынша, 60 доллар шегіндегі орташа баға аясында ресейлік бюджетке қосымша 400 миллирд рубль қаражат түседі.

Өз кезегінде "Райффайзенбанк" аналитиктері осы жылғы мұнайдың орташа бағасы бойынша болжамдарымен бөліскен шолуды ұсынды. Онда Brent маркалы мұнайдың бір баррелі 68,7 доллар шегінде бағаланса, 2022 жылғы баға болжамы баррель үшін 68 доллар деңгейінде көрсетілген.

Sputnik сұхбат алған сарапшылар ОПЕК+ жаңа келісімі Әзербайжан мен Қазақстан сынды посткеңестік кеңістіктегі мұнай өндіруші елдердің валютасы үшін де тиімді болатынын атап өтті.

"Қазіргі жағдай мұнай мен жалпы энергия тасымалдаушы шикізат үшін сұраныс пен бағаның өсуіне ықпал ететіндіктен, экспорттаушы мемлекеттер қымбаттаған шикізатты сату арқылы қосымша табысқа кенелу арқылы тиімді жағдайда тұр, - дейді Дмитрий Коптев. – Энергия тасымалдаушы шикізатты импорттайтын тұтынушылар, керісінше, қосымша шығынға батады. Сәйкесінше петровалютаның (табиғи ресурстарды сататын елдердің валютасы – Sputnik) нығаюын, ал басқа валютаның әлсіреуін күтуге болады".

Картель қатысушылары қол жеткізген мұнай өндіруді біртіндеп ұлғайту сценарийі Қазақстан, Ресей мен Әзербайжан үшін ең тиімді нұсқа болып отыр. Бірақ кез келген жағдайға дайын болу керек, деп санайды Ресей ұлттық энергетика қауіпсіздігі қорының жетекші сарапшысы Станислав Митрахович.

"Егер баға соғысы басталса, онда өндірісті қалпына келтіруге дайын болу керек. Ал мұның соншалық тез бола қоюы екіталай. Сондықтан мұнай өндіруді мейлінше бірізді сипатта қалпына келтіру дәл біз үшін аса маңызды", - дейді ол.

Сарапшының айтуынша, егер ОПЕК+ елдері бір мәмілеге келе алмаған жағдайда, бұл мұнай бағасының құлдырауына алып келер еді. Ал бұл өз кезегінде ресейлік рубль, әзербайжан манаты мен қазақстандық теңгенің девальвациясына себепші болар еді.

"Ал әзірше қазіргі баға Қазақстан, Ресей мен Әзербайжанға тиімді болып отыр. Ол біздің ұлттық валютамыздың нығаюына ықпал етіп отыр", - деді Станислав Митрахович.

"Бұрынғы КСРО-ның барлық елі үшін мұнай бағасының жоғары болуы тиімді, - деп келісті Александр Лосев. – Алайда бірқатар мемлекет өз қауіпсіздігін толық қамтамасыз етуге қауқарлы емес. Оның үстіне Орталық Азияда АҚШ, Ұлыбритания, Түркия, Қытай, Ресей, Парсы шығанағының монархиялары, Үндістан, Пәкістан мен терроризмге бейімделген мемлекеттік емес топтардың қатысуымен жаңа "Үлкен Ойын" басталғалы тұр".

Егер бұрынғы КСРО елдері қазір ЕАЭО аясындағы нақты интеграцияны бастамаса, онда бүгінде туындап отырған геоэкономикалық және әскери қауіп-қатерге барлығы бірдей төтеп бере алмайды, деп түйіндеді сарапшы.

72
Кілт сөздер:
мұнай
қызметекер шприцке вакцина толтыруда

AstraZeneca мен "Спутник Лайт" вакциналары бірлескен сынақтан өткізіледі

29
Гамалея орталығы, AstraZeneca, Ресейдің тікелей инвестициялар қоры мен "Р-Фарм" компаниясы 2020 жылдың 21 желтоқсанында өзара әрекеттестік туралы меморандумға қол қойды

НҰР-СҰЛТАН, 27 шілде - Sputnik. Ресей Федерациясының денсаулық сақтау министрлігі коронавирусқа қарсы AstraZeneca және "Спутник Лайт" вакциналарына бірлескен зерттеу жүргізуді мақұлдады, деп жазды РИА Новости.

"COVID-19 жаңа коронавирустық инфекциясының алдын алуға арналған "гетерологиялық прайм-буст" әдісі бойынша енгізілетін AZD1222 және rAd26-S препараттары комбинациясының қауіпсіздігі мен иммуногенділігін анықтауға арналған І/ІІ кезеңдерінің зерттеуі", - деп жазылған клиникалық зерттеулер жүргізуге арналған рұқсат тізімінде.

Сынаққа 150 адам қатысады. Зерттеу 2022 жылдың 2 наурызында аяқталады деп күтілуде.

Гамалея орталығы, AstraZeneca, Ресейдің тікелей инвестициялар қоры мен "Р-Фарм" компаниясы 2020 жылдың 21 желтоқсанында өзара әрекеттестік туралы меморандумға қол қойды. Ол құжатта "Спутник V" вакцинасы компоненттерінің бірі мен AstraZeneca компаниясы Оксфорд университетімен бірлесіп әзірлеген AZD1222 вакцинасы компоненттерінің бірін біріктіріп қолдану үшін клиникалық зерттеулер жүргізу аясында ынтымақтастық орнату қарастырылған.

Оқи отырыңыз: Екпенің әсерін коронавирус симптомынан қалай ажыратуға болады

 

29
Кілт сөздер:
Ресей, вакцина
Тақырып бойынша
Вакцина салдырған студенттерге сыйлық беретін университет көбейді
"Вакцина алмағанына өкінеді": денсаулық министрі халыққа үндеу жасады 
1 қыркүйекке дейін балаларды вакцина салдыруға міндеттей ме?
Жүкті әйелдерге коронавирусқа қарсы вакцина салдыруға бола ма – видео
Әуежай.  Ashyq

Қазақстан мен Өзбекстан арасында жаңа әуе рейсі ашылады

40
(Жаңартылды 16:43 27.07.2021)
Ақтөбеден Нөкіске қандай авиакомпания ұшатыны әзірге белгісіз. Қазір Қазақстан мен Өзбекстан арасында аптасына 32 рейс орындалады

АЛМАТЫ, 27 шілде – Sputnik. Шілденің соңында Ақтөбе–Нөкіс бағыты бойынша жаңа әуе қатынасы ашылады. Қазақстан премьер-министрі Асқар Мамин мен Өзбекстан көлік министрі Илхом Махкамовтың кездесуі барысында осындай шешім қабылданды.

Премьер-министр сайтының хабарлауынша, қос тарап биыл 29 шілдеден бастап Ақтөбе–Нөкіс бағыты бойынша аптасына 2 рет жаңа әуе қатынасын ашуға келісті. Ал қазір Қазақстан мен Өзбекстан арасында аптасына 32 рейс орындалады. 

Сонымен қатар Мамин мен Махкамов бірлескен ірі инфрақұрылымдық жобаларды іске асыру – "Дарбаза – Мақтаарал" жаңа теміржол желісін, "Түркістан – Шымкент – Ташкент" жоғары жылдамдықты магистралін салуды талқылады.

"Кездесу кезінде тараптар транзиттік-көлік саласындағы ынтымақтастықты дамыту перспективаларын, жүк тасымалын ұлғайту, теміржол және автомобиль көлігін дамыту, бірлескен ірі инфрақұрылымдық жобаларды іске асыру мәселелерін талқылады", - делінген хабарламада. 

Қазір Қазақстан мен Өзбекстан тараптары өзара сауда көлемін ұлғайту үшін көлік-логистика әлеуетті арттыру бойынша шаралар қабылдап жатқаны айтылды. 2021 жылдың қаңтар-мамырында тауар айналымы 46%-ке өсіп, $1,5 миллиардты құрады. Қазақстанның Өзбекстанға экспорты 58,4%-ке ұлғайды. 

Пандемияға қарамастан, Қазақстан мен Өзбекстан арасында жүк тасымалының барлық түрі бойынша көрсеткіш артқан. Тек 2021 жылдың І тоқсанында контейнерлік тасымалдар 2020 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 57% өсіммен 233,9 мың ЖФЭ-ге дейін артты. Автомобиль көлігімен жүк тасымалдау көлемі осы жылдың 6 айында 18%-ке өсіп, 1,3 миллион тоннаны құрады.

40
Кілт сөздер:
рейстер, Өзбекстан, Қазақстан
Тақырып бойынша
Өзбекстан президенті Тоқаевтың кеңесшісін жалдады
Қазақстан мен Өзбекстан қырғыз халқына қандай көмек көрсететіні белгілі болды
Өзбекстан президентінің қызы отбасында болған қызық оқиғаны еске алды
Тоқаев пен Назарбаев Өзбекстан президентімен сөйлесті
Студенттер тауда жоғалып кетті: іздеуге Өзбекстан құтқарушылары тартылды
Нью-Йорк қаласы

АҚШ экономикасына дефолт қаупі төнді 

0
Пандемия кезінде экономика көлемінен асып түскен Американың мемлекеттік қарызы шарықтау шегіне жетті. Үкімет дефолт қаупі жайлы сөз етуде. Шығынға жол бермес үшін конгресс тез арада жедел әрекетті қолға алмақ

НҰР-СҰЛТАН, 27 шілде – Sputnik. Америкалықтар 2008 жылдағы дағдарыстан бері сырттан қарыз алуды арттырып келеді. Обама билікте болған кезде тоғыз триллионға, Трамптың кезінде жеті триллион долларға ұлғайды. 2018 жылы жалпы ішкі өнімнің 78 процентіне жетті – Дүниежүзілік банк мұны қауіпті деп атады.

Қарыз шегін арттыру керек, әйтпесе күзде қаржы міндеттемелеріне қызмет көрсету бойынша проблема туындауы мүмкін. Кредиторлар АҚШ-тың қарызды өтеу мүмкіндігіне күмәнданса, не болатыны туралы РИА Новости материалында. 

Болжам бойынша мемлекеттік қарыз АҚШ экономикасының көлемінен он жылдан кейін ғана асуы керек. Алайда пандемия мен ұлттық шаруашылықты қолдауға арналған үлкен шығындардың салдарынан бұл әлдеқайда ертерек қалыптасты. Тәуелсіз есептеулер бойынша 2020 жылы билік ел экономикасына тоғыз триллион долларға жуық қаражат салды. Соның нәтижесінде мемлекеттік қарыз ЖІӨ-ден асып түсті. 

Наурыздың соңына қарай 28 триллион доллар немесе ЖІӨ-нің 101 проценті. Мұндай жағдай тарихта бір рет қана – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бірден, 1946 жылы болды. Ол кезде көрсеткіш 106 процентті құрады. Ал қарыз өсіп жатыр: қазір - 28,5 триллион доллар. Заң бойынша енді қарыз алуға болмайды. 

АҚШ мемлекеттік қарыздың шарықтау шегіне бірінші рет жетіп отырған жооқ. 2008 жылдағы дағдарыстан кейін бұл көрсеткіш тұрақты өсіп жатыр. 

2019 жылы Трамп 2021 жылдың 31 шілдесіне дейін мемлекеттік қарызды шектеусіз ұлғайтуға мүмкіндік беретін заңға қол қойды. Межелі күннен кейін Қаржы министрлігі облигациялар сату есебінен қосымша қаражат тарта алмайды.

Алайда Вашингтонның бұдан басқа амалы жоқ. Пандемия кезінде экономиканы қолдауға жұмсалған қомақты шығын салдарынан бюджетте үлкен саңылау пайда болды. 

Бюджет тапшылығы негізінен мемлекеттік облигацияларды сату есебінен жабылып жатыр. 2020 қаржы жылында (30 қыркүйекте аяқталды) тапшылық кемінде үш есе – 3,1 триллион долларға дейін ұлғайды. Алайда коронавирусқа қарсы күрес бойынша барлық шараларды есептегенде, ол төрт триллионға жететінін анық. 

Осылайша Вашингтонның алдында екі жол тұр: 31 шілдеге дейін мемлекеттік қарыз шегін арттыру немесе қарыз алу лимитінің әрекет етуін тоқтату. Әйтпесе АҚШ-тың қаржы министрі Джанет Йеллен конгреске жолдаған хатында ескерткендей, ел дефолтқа тап болып, экономикаға орны толмас шығын келтіріледі. 

Қаржы министрлігі "қосымша шұғыл шаралар" қабылдауға тура келеді. Алайда Йеллен атап өткендей, қаржы мекемесінің мемлекеттік төтенше қаржыландыру қолдану мүмкіндігі қатты шектеулі. 

"Мұнда көптеген факторға байланысты айтарлықтай белгісіздік бар. Соның ішінде үкіметтің төлемдері мен түсімдерін бірнеше ай бұрын есептеу проблемалары да бар", - деді министр. 

Алайда шекті көтермесе, жаңа қаржы жылында, 1 қазанға қарай қарызға қызмет көрсету қабілеті тоқтатылады. Негізінен дәл сол күні АҚШ қарзынашылығы шығынды 150 миллиард долларға қысқартуға тура келеді.

Жалпы қаржы министрі мемлекеттік қарыздың рекордтық өсімін көздеп отыр. Алайда бұған байланысты конгресте бірауызды шешім болмай тұр. Демократтардың пікірінше, шекті арттыру керек. Республикашылдар Байден мен үкіметтен шығындарды қысқартып, үлкен қарызды азайту шараларын қабылдауды талап етіп отыр.

Соған қарағанда шекті қарыздың деңгейін кезекті рет көтереді. Ал экономистер АҚШ дефолтын "ақырзаман" ретінде қарастырып жатыр. 

"Америкалықтар мұндайға ешқашан жол бермеген. Бұл қауіпті жағдай болар еді", - деп санайды JPMorgan-ның АҚШ бойынша бас экономисі Майкл Фероли. 

Бірақ дефолт болу қаупінің өзі-ақ нарықта дүрбелең тудыруы мүмкін. Егер ешқандай шара қабылданбаса, АҚШ Қаржы мекемесі 30 шілдеде мемлекеттік бағалы қағаздарды да, мемлекеттік қарызға қызмет көрсетуді қамтамасыз етіп отырған жергілікті органдардың  қағаздарын да сата алмай қалады.

2011 жылы өкілдер палатасының қарыз шегін көтеруден бас тартуы мен дефолт қаупінің туындауына байланысты Standard & Poor’s халықаралық рейтинг агенттігі тарихта алғаш рет АҚШ-тың дербес кредиттік рейтингін төмендетті. Соның артынша-ақ қор нарығында құлдырау бола жаздады: тиісті органдар бір мәмілеге келгенге дейін S&P 500 индексі бес күн қатарынан төмендеді. 

CNBC атап өткендей, осы жолы мемлекеттің қарызды өтеу мүмкіндігіне күмәнданған кредиторлар Вашингтоннан әлдеқайда жоғары процентті талап етуі мүмкін. Ал бұл өз кезегінде домино әсерін қалыптастырады: ипотекалық және автокредиттен бастап корпоративтік қарызға дейінгі проценттік мөлшерлемелер жаппай өсе бастайды.

Ал бұл тұрақтылыққа оң әсер етпейтіні анық. "Қаржы дағдарысы күшейіп, жұмыс орындары мен америкалықтардың жинақтарына қауіп төнеді. Бұл біз пандемиядан кейін қайта аяққа тұрмаған кезде болып отыр", - дейді Джанетт Йеллен. 

Кредиторлар АҚШ үкіметінің қарыз өтеу қабілетіне жиі күмәнданып отыр. Америкалық жетекші қаржыгердің бірі, Bridgewater Associates атты әлемдегі ірі хедж-қордың негізін қалаушы миллиардер Рэй Далио атап өткендей, бюджет, сауда теңгерімі мен қазіргі операциялардың есебі бойынша үштік тапшылық жақын уақытта шетелдік инвесторларды қазынашылық облигациялардан үркітіп, доллардың құлдырауына себепші болады. Бұл көлемі жағынан 2008 жылғы дағдарыстан ғана емес, 1930 жылғы Ұлы депрессиядан да асып түсуі мүмкін қаржы дағдарысына апаратын тікелей жол.

0