үй

Баспана бағасы тағы қымбаттай ма - сарапшылар болжамы

1215
(Жаңартылды 12:23 12.10.2021)
Сарапшы халық табысының төмендеп кеткеніне баса назар аударды. Халықтың басым бөлігінің үй сатып алатын жағдайы жоқ

НҰР-СҰЛТАН, 10 қазан – Sputnik. Қазақстанда соңғы бір жылдың ішінде баспана күрт қымбаттап кеткен. Президентке есеп берген бәсекелестікті қорғау агенттігінің басшысы жылжымайтын мүліктің біршама арзандағанын айтты. Дегенмен, Қазақстанның құрылысшылары одағы баспана бағасы тағы 30 процентке көтеріледі деп отыр. Ал Қазақстанның жылжымайтын мүлік федерациясы, керісінше, арзандайтынына сенімді.

Федерация одақпен неге келіспейді?

Жақында Қазақстан құрылысшылары одағының президенті Талғат Ерғалиев келесі жылы көктемде баспана бағасы күрт көтерілетінін мәлімдеді. Оның айтуынша, қазіргі кезде құрылыс жұмыстары 35-40 процентке, ал құрылыс материалдарының бағасы 60-90 проценке өсіп кеткен. Баспананың бір шаршы метрі болса, 15 процентке ғана көтеріліп отыр.

"Демек, ертең баға тағы өседі. Коммерциялық баспана салатын құрылысшылар бағаны бірден көтере алмайды. Оны біртіндеп өсіреді. Сөйтіп, 2022 жылдың көктеміне қарай баға 20-30 процентке артады деп отырамыз", - дейді Ерғалиев.

Ал Қазақстанның жылжымайтын мүлік федерациясының президенті Ермек Мүсірепов онымен келіспейді. Баспана бағасы, соның ішінде халықтың басым бөлігі алатын үйдің құны, керісінше, 10-15 процентке төмендейді. Оның да өзіндік себептері бар.

"Біздің болжамымыз бойынша баспана бағасы көтерілмейді. Халықтың басым бөлігінің үй сатып алуға жағдайы жоқ. Мұндайда бағаны тағы көтерудің қажеті қанша?", - деді Мүсірепов Sputnik Қазақстан тілшісіне берген сұхбатында.

Сарапшы халық табысының төмендеп кеткеніне баса назар аударды. Осының салдарынан сан алуан бағдарлам аясында үйді ипотекаға алған адамдар ай сайынғы төлемді жасай алмай, ақша жағынан қиналып қалуы мүмкін.

"Ал кредитті жабуға жағдай болмаса, үйді сатуға тура келеді. Сөйтіп, бір-екі жыл бұрын сатып алынған үйлердің біразы сатуға шығарылуы мүмкін. Бұның бәрі жылжымайтын мүлік нарығына да әсер етеді, баспана бағасы төмендейді", - деп атап өтті Мүсірепов.

Сұраныс саябырсыды ма

Баспана бағасына зейнетақы жинақтарының бір бөлігін мерзімінен бұрын пайдалану науқаны да әсер етті. Біреулер бұрынғы ипотекасын жапса, енді біреулер тағы қарызға кірді.

"Негізі, бүгінде зейнетақы жинақтарын пайдалану науқаны басылып қалды. Демек, сұраныс төмендеді. Оған қоса, халықтың табысы азайып барады. Бұндай жағдайда баспана бағасының көтерілуі екіталай, керісінше, 15 процентке дейін төмендейтін шығар", - деді Мүсірепов.

Қазақстан риэлторлары одағының вице-президенті Елена Грива жылжымайтын мүлікті сатып алу келісімшарттарының азайғанын растап отыр. Бірақ өткен жылмен салыстырғанда үйді сатып алатындардың саны күрт төмендеген жоқ.

"Иә, зейнетақы жинақтарын пайдалануға рұқсат бергеннен кейін үйді сатып алатындардың саны күрт көбейген. Ақпан, наурыз, сәуір, мамырда белсенділік жоғары болды. Содан кейін тынышталып қалды. Бірақ қаңтар айымен салыстырғанда маусымда да жақсы көрсеткіштер болды", - деді Грива бізге берген сұхбатында.

Осы орайда сарапшы ақшасы бар адамдардың не істеп жатқанын айтты.

"Қазір адамдар девальвациядан қорқады. Содан тапқан табысын ақшамен сақтауға үрейленеді. Сол себепті банктегі салымдарын шығарып, жылжымайтын мүлікке салып жатыр. Мысалы, басқа аймақтарда тұратын адамдар Алматыға келіп, үй сатып алады да, жалға беріп қояды, я болмаса, өздері тұрады. Сондықтан осы адамдардың есебінен сұраныс сақтала береді", - дейді Грива.

Оның ойынша, алдағы уақытта баспана қымбаттамайды, жылжымайтын мүліктің арзандауы да екіталай.

"Қазір үйді сататындар қойған бағасын түсіріп отырған жоқ. Бірақ біз тағы бір жайтты байқадық. Сатушылар бағаны түсірмесе де, саудаласудан қашпайды. Кей кезде 20 процентке дейін түсіріп жатады. Бірақ көп жағдайда 5 проценттен аспайды. Сондықтан алдағы уақытта баспана арзандамаса да, саудаласудың арқасында бағаны түсіруге болады", - деп атап өтті Грива.

Оқи отырыңыз: 

1215
Кілт сөздер:
баспана, баға, қымбатшылық, бағдарлама
Тақырып бойынша
Көпбалалы отбасы мен жастарға қалай баспана алуға болады
Тоқаев баспана мен жол құрылысына қатысты тапсырма берді
Қазақстанда баспана бағасы төмендеп келеді
Баспана бағасы арзандай ма – сарапшылар болжам жасады
азық-түлік

"Жемқорлыққа жол беріп алдық": Тоқаев азық-түлік бағасына қатысты пікір білдірді

7
Оның айтуынша, азық-түлік бағасының өсімі әлем нарығындағы күрделі мәселе

НҰР-СҰЛТАН, 20 қазан — Sputnik. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев азық-түлік бағасының қымбаттауына қатысты пікір білдірді, деп хабарлады Ақорда. 

Президент жұмыс сапарымен Қарағанды облысына барды. Ол жерде мемлекет басшысы "Қазақмыс корпорациясы" жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жоспарымен танысты.

Оның айтуынша, азық-түлік бағасының өсімі әлем нарығындағы күрделі мәселе. 

Әлемде барлық тауардың бағасы шамамен 40-50 пайызға қымбаттады. Елде азық-түлік бағасы қордаланған мәселелердің салдарынан қымбаттап отыр.

"Бұл мәселені шұғыл шешуге қанша тырыссақ та, жағдайды өздеріңіз де көріп отырсыздар. Аталған мәселені жүйелі түрде шешуіміз қажет. Ауыл шаруашылығы саласына қыруар қаржы бөлсек те, азық-түліктің басым бөлігін сырттан аламыз. Өзге елдер субсидияның не екенін де білмейді. Білсе де, дәл осындай мол қаржы бөлінбейді. Бір жағынан адамдарды босаңсытып жібердік, екінші жағынан сыбайлас жемқорлыққа жол беріп алдық", – деді президент.

Президент бұл мәселемен түбегейлі айналысу керек екенін, үкіметке, ауыл шаруашылығының жаңа министріне міндет жүктегенін атап өтті.

Оқи отырыңыз: 

7
Кілт сөздер:
президент, азық-түлік, баға
Тақырып бойынша
"Әрбір 10-шы тұрғын зардап шегеді": президент азық-түлік тапшылығы туралы айтты
Азық-түлік қымбаттады: Үкіметте баға өсімін тежеу мәселесі талқыланды
Қостанай облысының тауар өндірушілері елордаға 270 тонна азық-түлік әкеледі
Нұр-Сұлтандағы жәрмеңке: Қарағанды облысы 600 тонна азық-түлік әкеледі
әмиян

Кредит қайтаруға жағдай келмесе, не істеу керек - заңға өзгеріс енгізілді

2123
(Жаңартылды 17:30 20.10.2021)
Жаңа ережеге сәйкес, жеке тұлғалар кредитті төлей алмаса, мәселені тікелей банкпен немесе микроқаржы ұйымымен шешуге құқылы

НҰР-СҰЛТАН, 20 қазан – Sputnik. Қазақстанда 1 қазаннан бастап проблемалық кредиттерді реттеудің бірыңғай тәртібі енгізілді. Енді банк те, микроқаржы ұйымы да бірден коллекторларға жүгінбейді. Олар қарыз мәселесін алдымен борышкермен өзара шешуге міндетті.

Осы орайда заңға нақты ереже енгізіліп отыр. Sputnik Қазақстан проблемалық кредитті заң аясында реттеудің бірыңғай тәртібін ұсынады.

Банк пен борышкердің міндеті

Жаңа ережеге сәйкес, жеке тұлғалар кредитті төлей алмаса, тікелей банкпен немесе микроқаржы ұйымымен мерзімі өтіп кеткен берешек мәселесін шешуге құқылы. Бірақ әрбір тарап өзіне жүктелген міндеттерді бұлжытпай орындауға тиіс.

Біріншіден, кредит алған адамның мерзімі өтіп кеткен берешегі болса, банк болсын, микроқаржы ұйымы болсын, сол сәттен бастап 20 күннің ішінде оған хабарласып, төлем мерзімін өткізіп алғаны туралы ескертуге міндетті. Қызметкерлер берешек жайында айтып қана қоймай, мерзімі өтіп кеткен төлемнің нақты мөлшерін көрсетуге тиіс.

Қарызды төлемегені үшін қандай жауапкершілік болатыны ескертіледі. Сосын проблемалық кредит мәселесін шешу үшін банкке немесе микроқаржы ұйымына шақырады.

Екіншіден, кредит алған адам өз кезегінде берешектің мерзімі өткен күннен бастап 30 күннің ішінде кредиттік ұйымға қарызды қайта құрылымдау туралы жазбаша өтініш тапсырады. Онда нақты бірнеше мәселені көрсету керек.

Олар:

  • қарыз мерзімін өткізіп алудың себебі;
  • қарызды қайта құрылымдауға қатысты өз ұсыныстары;
  • кірістердің төмендегенін және өз міндеттемелері бойынша төлем жасаудың мүмкін еместігін көрсету (өтінішпен қоса тиісті құжаттар беріледі).

Үшіншіден, қарыз алушының өтініші міндетті түрде қабылдануы шарт. Оны тіркеуге алып, банк немесе микроқаржы ұйымның қарауына шығарады. Өтініште толық мәлімет болмаса, кредит алған адамға хабар беріледі. Ол бес күннің ішінде қосымша мәлімет пен құжатты ұсынады.

Өтінішті қарау тәртібі

Кредитор қарыз алушыдан құжаттардың толық пакетін алғаннан кейін өтінішті қарайды. Оның мәселесін қарау кезінде ағымдағы қаржылық жағдайы мен төлем қабілеттілігі, әлеуметтік жағдайы, кепілге алынған баспананың жалғыз болуы, қарыз бойынша міндеттемелерді адал орындау сияқты факторлар ескеріледі.

Кредит берген мекеме өзінің жауабын күнтізбелік 15 күннің ішінде беруге тиіс. Жауаптың үш нұсқасы бар.

Олар:

  • кредитор қарыз алушы ұсынған банктік қарыз/микрокредит шартының талаптарына өзгерістерді енгізуге келісім береді;
  • кредитор банктік қарыз/микрокредит шартының талаптарын өзгертуге қатысты өз ұсыныстарын жасайды;
  • кредитор қарызды қайта құрылымдаудан бас тартуға шешім қабылдайды (жауапта нақты себептері көрсетілуі шарт).

Қарызды қайта құрылымдау қалай жасалады?

Қарызды қайта құрылымдауды бірнеше жолмен жасауға болады. Соны өтініште көрсетуге болады. Банк мен микроқаржы ұйымы да осы әдістердің біреуін ұсына алады.

  • сыйақы мөлшерлемесін төмендету;
  • төлемді кейінге қалдыру;
  • өтеу әдісін өзгерту;
  • қарыз мерзімін ұлғайту;
  • борыш жүктемесін азайту (мерзімі өткен негізгі борыш, сыйақы, айыпақы және төлемдер мен комиссиялардың өзге де түрлері);
  • ипотекаға алынған жылжымайтын мүлікті өздігімен сату немесе кепіл мүлкін кредиторға беру;
  • жылжымайтын мүлікті сатқанда барлық міндеттемені сатып алушыға тапсыру.

Банктің тиісті шешімі шыққаннан бастап күнтізбелік 15 күннің ішінде келісімшартқа өзгеріс енгізіледі.

Екі жақ бір келісімге келмесе...

Қарыз алушы қарызды қайта құрылымдау талаптары бойынша кредитормен келісімге келе алмаса, қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне жүгінуге құқылы. Арызда банкпен немесе микроқаржы ұйымымен бір шешімге келмеудің нақты себептерін көрсету керек.

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі өз кезегінде өтініштің негізінде кредиторға қатысты құжаттамалық тексеру жүргізеді. Сол кезде банктің немесе микроқаржы ұйымы қабылдаған шешіміне баға беріледі.

Тексеріс кезінде кредитор халықтың әлеуметтік осал топтарына жататын борышкерлердің кепілге салынған мүлкін өндіріп алу рәсімін бастай алмайды.

Кредит алғанда нені ескеру керек

Мамандар кредит алғанда маңызды бірнеше мәселені ескеру кеңес беріп отыр:

  • кредит алған адамның ай сайынғы төлемі табыстың жартысынан аспауға тиіс;
  • келісімшартқа қол қойғанға дейін мұқият оқып шығу қажет;
  • қарыздың мерзіміне, сыйақы мөлшерлемесіне (тұрақты немесе құбылмалы), жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесіне, ай сайынғы төлемнің мөлшеріне, сондай-ақ, кредитті төлей алмаған жағдайда қандай міндеттер болатынына бас назар аудару керек;
  • келісімшартта банктің есепшотына түсетін ақшаны өндіріп алу, қарызды коллекторлық агенттікке беру және сотқа жүгіну құқықтары да жазылуы мүмкін.

"Артынан проблема болмас үшін кредит мен микредиттерді рәсімдеуге өте мұқият қараған жөн, бұл ақылға салынған шешім болуға тиіс. Қарызға ақша алатын адам маңызды бір мәселені түсінуі керек. Кредит – ол жауапкершілік. Кез келген кредитті қайтаруға тура келеді", - дейді мамандар.

Оқи отырыңыз: 

2123
Кілт сөздер:
банк, кредит, заң
Тақырып бойынша
Қазақстандық бес банктен 8,5 млн теңге кредит қалай алғанын түсінбей қалды
Борышкер 5 адам өлтірді: депутаттар кредит мөлшерлемесін төмендетуді талап етті
Түркістанда кредит алуға барған әйел полицияға арызданды – банк қызметкері ұсталды
Қарағандыда досының үйінде бірнеше күн жатқан ер адам кредит алғанын ұмытып қалған