Бекжановтар отбасы

Әнші Мирас Бекжанов: Құралай сәбиіміз қыз екенін айтқанда қатты ұрыстым

9852
(Жаңартылды 12:40 24.02.2020)
Белгілі әнші Мирас Бекжанов Sputnik Қазақстанға берген сұхбатында өнер адамдарының бүгінгі жағдайы, шығармашылығы және бала тәрбиесі туралы әңгіме өрбітті

АЛМАТЫ, 21 ақпан - Sputnik, Айгерім Таубай. Жұлдызды жұп Мирас пен Құралайды тыңдарман қауым классикалық әндері арқылы танып, эстрада арқылы сүйсіне тыңдап келеді. Мирас Бекжановты Құралайсыз елестету мүмкін емес. Қос әнші ел алдына бірге шығып, содан бері қатар келе жатыр. Sputnik Қазақстан тілшісі Мирас Бекжановпен шығармашылығындағы жаңалықтар мен мәдениет саласы, отбасы жайында әңгімелесті.

Әнші Темірбек Жүргенов атындағы өнер институтында 10 жылдан бері аға оқытушы болып қызмет етіп келеді.

Ән айту үшін 15 жыл білім алды

"Біздің  біліміміз өнер академиясында жұмыс істеуге жеткілікті. Ақтөбеде музыкалық колледж бітірдік, одан кейін консерваторияда оқыдық. Астанада аспирантураны бітірдік. Ән айту үшін 15 жыл білім алдық. Біздің тікелей мамандығымыз – әнші. Одан бөлек Алматыда "Мирас-Құралай" өнер студиямыз бар. Ол жерде домбыра, пианино пәндері оқытылады. 10 жылдан бері өнер академиясында жұмыс істеп жатырмын. Мүмкін зейнетке де осы жерден шығармын. Кей өнер адамы өмір бойы сахнада жүреді. Ал сұраныс күн сайын өзгеріп жатыр. Қалғанын уақыт көрсетеді", - дейді әнші.

Мирас Бекжанов
© Sputnik / Тимур Батыршин
Мирас Бекжанов

Мирас Бекжанов өзі қызмет ететін академияның елімізде алдыңғы қатарлы білім ордаларының бірі екенін және екінің бірі ол жерде жұмыс істей алмайтынын айтады. Осыдан он жыл бұрын ректор болып тұрған Арыстанбек Мұхамедиұлының шақыруымен осы жұмысқа келген. Ал Алматыға қоныс аударғанына 13 жыл болған.

"Мәдениет қызметкерлерінің алатын айлығы өте аз. Ал сол қызметке келу үшін адамдар көп жыл білім алады. Музыкаға баласын жіберетін ата-аналарға таңғаламын. Концертмейстердің айлығы өте аз. Ал сол мамандықты игеру үшін олар музыка мектебіне барады, музыка колледжіне түседі, консерваторияға, аспирантураға тапсырады.

Мұның бәрі – еңбек. Ал мәдениет екінің бірінің қолы жетпейтін биікте болуы керек. Неге депутаттың балалары музыканы оқымайды? Себебі айлық аз. Керісінше, мәдениет саласының қызметкерлерінің айлығын көбейту керек", - дейді Мирас Бекжанов.

Сондай-ақ, әнші Алматының әр ауданында мемлекеттік музыка мектептері болу керек дейді. Себебі ақылы үйірмелерде тек бір бағытта ғана сабақ өтеді, ал мемлекеттік мектепте музыка тарихы мен теориясы оқытылады.

Мирас пен Құралай Бекжановтар
© Sputnik / Тимур Батыршин Batyrshin Timur
Мирас пен Құралай Бекжановтар

"Ұлымды музыкалық мектепке бергім келді. Алайда мен тұрған Наурызбай ауданында бірде-бір мемлекеттік музыка мектебі жоқ. Әр ауданда музыка мектебі болуы керек. Ақылы үйірмелер бар. Мемлекеттік мектепте балалар музыка тарихы, музыка теориясы, фортепиано сабақтары, домбыра пәнін оқиды. Ал ақылы үйірмеде тек берген пәніңді оқып шығады. Домбыра ма? Тек домбыраны үйретеді. Мәдениет – елдің айнасы. Әр ауданда музыка мектебі болса ел өседі, мәдениет дамиды", - деген ойын білдірді ол.

Алайда өнер адамы бұл идеяны қала әкімдігіне, аудан әкімдеріне жеке барып айтпаған.

Қатал әке

Мирас пен Құралай Бекжановтар 3 қыз, 1 ұл өсіріп отыр. Әншілер қыздарын өнерге жақындатқысы келмейді. Ал ұлдарының ізін жалғап, ән салғанына қарсы емес.

Мирас пен Құралай Бекжановтар 3 қыз, 1 ұл тәрбиелеп отыр
© Photo : Бекжановтар отбасының жеке архивінен
Мирас пен Құралай Бекжановтар 3 қыз, 1 ұл тәрбиелеп отыр

"Қыздарды өнерге жақындатқан жоқпын. Қандай жар, қандай ата-ене жолығатынын білмейміз. Өнерге олардың көзқарасы қалай болатынын да білмейміз. Болашақта отбасына кедергі келтірмесе екен деген ой болды. Бәріне Мирас сияқты күйеу бала қайдан табылады береді. Бастапқыда қыздарым өнерге баруды қалады. Таланты асып-тасып жатса, әрине, қолдаймыз. Өнер жолы – қиын жол. Ұлымыз 8 жаста. Домбыра үйірмесіне барады. Таңнан кешке дейін дайындалады. Өзіне де, маған да ұнайды. Қонақ келсе, домбырасын алып шығады. Ән салып, арасында бізбен бірге сахнаға да шығып жүр", - деді әнші.

Мінезі жұмсақ әнші қыздарының тәрбиесіне келгенде қатал екенін жасырмады. Оның айтуынша, ұл баладан гөрі қызды тәрбиелеу қиын.

Мирас Бекжанов қыз өсірген оңай емес дейді
© Photo : Бекжановтар отбасының жеке архивінен
Мирас Бекжанов қыз өсірген оңай емес дейді

"Үйленген соң 4 жыл сәби сүйе алмадық. Төрт жылдан кейін сәби дүниеге келетінін естіп, Ақтөбедегі ата-анамыз, туыс-туғанымыз, өзіміз ұл баланың есімін тізіп жазып қойдық. Бір күні Құралай сәбидің қыз екенін айтқанда қатты ұрыстым. "Сенің мұның не? Қызды ертең өсіресің, оқытасың, сосын оны басқа үйге жіберсің" деп айтқаным бар (күледі). Содан Құралай түнімен жылап шықты. Таңертең көзі ісіп кеткен. Екінші сәбиіміз де қыз болды. Ол үйреніп кеткен кезіміз. Үшінші сәбиде тексерілуге барғанда "ұл" деді. Екеуіміз бір-бірімізге қарап күле береміз, күле береміз. Сол жердегі дәрігер "100 пайыз емес, 100 пайыз" емес дейді. Біздің күлгенімізден қорқып кетті", - деп есіне алды әнші.

Бекжановтар отбасы
© Photo : Бекжановтар отбасының жеке архивінен
Бекжановтар отбасы

"Қыз бала өсірген өте қиын екен. Ұл бала да оңай  емес шығар. Ұлымыз кіші болған соң әлі білінген жоқ. Ал қыздарымыз бойжетіп қалды. Олардың көзқарасы, ойы, араласатын ортасы қандай екені маңызды. Мінезім – жұмсақ, ал қыздарыма келгенде қаталмын. Туған күн, жиындарға өзім апарып, өзім алып келемін", - дейді әнші.

Әншінің неге іші ашиды

"Классика – өте қиын сала. Ал  сенің өнеріңді көпшілік түсіне бермейді. Орындаушыларды халық танымайды. Ал ол кісілердің еңбегі зор. Бұрын біз Ермек Серкебаев, Бибігүл Төлегенова, Роза Жамановаларды білетінбіз. Қазір сұрасаң, ешкімді танымайды. Себебі насихат жоқ. Насихат эстрадаға жасалады. Соны көргенде ішің ашиды", - деді Бекжанов.

Мирас Бекжанов
© Sputnik / Тимур Батыршин
Мирас Бекжанов

Айтуынша, жақында ғана сексеннің сеңгіріне шыққан Ескендір Хасанғалиев жұлдызды жұпқа сый жасады.

"Ескендір Хасанғалиев ағамыз бізге бірнеше ән сыйлады. Ағамыздың "Ескірмеген махаббат" әніне бейнебаян түсіргелі жатырмыз. Алтын той, күміс тойға жеткен үлкен кісілерді насихаттап, сол кісілердің тойы бізге де жұғысты болсын деген ниетпен бейнебаянға дайындалып жатырмыз. Ал күзде Нұр-Сұлтан қаласында концерт береміз", - деп жоспары жайлы айтты әнші.

9852
Кілт сөздер:
Мирас пен Құралай Бекжановтар
Тақырып бойынша
Хасанғалиевтің әніне неге тыйым салынды – сексенге толған әнші жайлы қызық деректер
"Таяқ жедім, аш болдым, бірақ ешкімге айтпадым": Сәкен Майғазиевтен 10 кеңес  
Бибігүл Төлегенова 90 жасқа толды: "Әдемі қартайып келемін"
"Бәрін Тасқынмен салыстырдым": Роза Рымбаева туралы қызықты деректер
Танымал әнші бірнеше рет зорланғанын ашық айтты
Әнші сахнада ән айтып тұрған кезде көз жұмды
Сұлтанғали Смайылов ұлдарымен бірге

"Оттан қорықпайтын адам жоқ": өмірін адам құтқаруға арнаған әулетпен сұқбат

382
(Жаңартылды 16:52 19.10.2020)
19 қазан – құтқарушылар күні. Биыл азаматтық қорғау органдарының құрылғанына 25 жыл болды. Sputnik Қазақстан тілшісі құтқару қызметінде жұмыс істейтін Смайыловтар отбасымен сұқбаттасты

АЛМАТЫ, 19 қазан – Sputnik. Өрт – тілсіз жау. Төтенше жағдайды алдын ала болжап білу мүмкін емес. Ал ұшқыннан шыққан өртті ауыздықтауда ондаған, тіпті жүздеген адамның маңдай тері жатыр. Зейнеттегі азаматтық қорғау полковнигі Сұлтанғали Смайылов бұл салаға 33 жылын арнаған. Артынан ерген екі ұлы да ізін қуды.

Өрт сөндірушіден департамент басшысына дейін

Түркістан облысы Қызылқұм ауданында дүниеге келген Сұлтанғали Смайылов 2020 жылы ақпанда зейнетке шықты. Алайда бұл саладан әлі де болса, алыстай қойған жоқ. Себебі екі ұлы да әкесі секілді қызмет бабын қатардағы өрт сөндіруші болудан бастады. 

"Нағашым өрт сөндіруші болды. Қазір ол кісі де зейнетке шықты. Нағашымның жұмысына қарап, елге қызмет жасап жүргенін көріп, бір жағынан формасына да қызығып осы саланы таңдадым", - деп бастады әңгімесін зейнеттегі азаматтық қорғау полковнигі.

Осылайша Сұлтанғали Иманғалиұлы 1987 жылы Алматыда өрт-техникалық училищесінде оқуды аяқтап, туған жеріне оралған. Сол жылы Түркістан қаласында өрт сөндіру бөлімінің қарауыл бастығы болып жұмысқа орналасқан.

"Бастапқыда қарауыл бастығы болдым. Бұл қазіргі тілмен айтқанда – ауысым жетекшісі. Бір ауысымға 10-12 жігіт түседі. Бәріміз бірге өртті сөндіруге барамыз, жетекші болған адам өрт қауіпсіздігі сақталуын бақылайды. Ал жалпы сол жердегі құтқарушылармен қатар жұмыс істейді", - деп түсіндірді алғашқы жұмысын Смайылов.

Айтуынша, еңбек жолын басшылық қызметтен бастауына бұған дейін әскер қатарында борышын өтегені, сонымен қатар Алматыда білім алып келгені әсер еткен.

Одан кейінгі жылдары аға инженер, аға анықтаушы, бөлім бастығының орынбасары, бөлім бастығы, облыстық төтенше жағдай басқармасының басшысы қызметін атқарған. Зейнетке шығар алдында Түркістан облысы ТЖД бастығының орынбасары болды.

"Жарылыс болып, құлап түстім"

Смайылов сұқбат барысында қызмет жолында есінде жақсы сақталған үш төтенше жағдайды айтып берді.

"Жұмысқа орналасқаныма бірнеше жыл болған кезде Шымкентте май сақтайтын ірі зауытта өрт шықты. Бізді қосымша күш ретінде жіберген болатын. Сол кезде адам шығыны да болды. Өрт сөндіру барысында қатты жарылыс болып, сол жарылыстан құлап түстім. Саусағым шығып кетіпті", - деп еске алды ол.

Оттан қорықпайтын адам жоқ
© Photo : Смайыловтар әулетінің жеке архивінен алынды
Зейнеттегі полковник басынан кешкен үш төтенше жағдай туралы айтып берді

Тағы бір оқиға – Төрткөлдегі мақта зауытыныңдағы өрт. Айтуынша, сол кезде күн өте қатты суық болған. Оған Төрткөлдің желі қосылып, өртті ауыздықтау оңайға соқпаған. Екі минут тоқтап қалсақ, желдің күшінен өрт сөндіргіш құрылғы қатып қалатын еді, дейді ол.

Келесі төтенше жағдай – Арыс қаласындағы жарылыс. Ол кезде облыстың төтенше жағдай департаменті басшысы еңбек демалысында болып, Смайылов басшылық қызметті атқарып жүрген. Әңгіме кезінде сол жердегі оқиғаны еске алды. 

"Арыс қаласына жақындағаннан-ақ жарылыстың дауысы, снарядтың ұшқыны ұшып жатты. Бізді көрген халық көмек сұрай бастады. Үш қабатты тұрғын үйдің ішінде мүгедек адам қалып қойғанын айтқан соң қызметтік автокөлікпен барып, сол кісілерді шығарып алдық", - деді ол.

Айтуынша, өрт сөндіру көлігінің ішінде тұрған кезде құтқарушылардың жанына жарылғыш зат түскен.

Иыққа погон таққан соң...

Сұлтанғали Смайыловтың екі ұл, екі қызы бар. Қос ұлының құтқару саласында қызмет етуіне өзі бастамашы болмаса да, үлгі бола білгенімен байланыстырды.

"Полиция, прокуратураның жұмысы өте қиын. Ұлттық қауіпсіздік қызметіндегілер үйдің бетін көрмейді. "Балам, әкенің жолын қуып, адал жұмыс істесең, жетістікке жетесің" дегенімде, ұлдарым бұл сөзімді құп көрді. Себебі өздерінің ынтасы болды. Мен қанша қинасам да, бұл саланы ұнатпай тұрса, қызмет ете алмайды", - дейді ол.

Әкенің сөзін кенже ұлы да қостай кетті. Азаматтық қорғау қызметінде екі жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан Ерғали Сұлтанғалиұлы әкесі мен ағасының формасына, еңбегіне қарап қызығушылық пайда болғанын жеткізді. Сондай-ақ, Қазақстанда құтқарушылардың білім алуы үшін бар жағдай жасалғанын айтты.

"Көкшетеу техникалық институтында тегін білім алдым. Ол жерде білім алған түлектерді жұмысқа міндетті түрде орналастырады. Иыққа погон таққан соң, өсуге деген талпыныс бар", - дейді Ерғали.

Смайыловтар әулеті
© Photo : Смайыловтар әулетінің жеке архивінен алынды
"Балам, әкенің жолын қуып, адал жұмыс істесең, жетістікке жетесің"

Ал тұңғыш перзенті Серікғали Сұлтанғалиұлы 19 жасынан бас азаматтық құтқару саласында қызмет етіп келеді. Биыл осы салада жүргеніне 11 жыл болды. Оның ішінде 2009-2018 жылдары өрт сөндіруші болған. Бұл жылдары елорда мен Шымкент қаласында жұмыс істеген. Кейінгі екі жылда лейтенант шешін алған соң Түркістан облысына ауысқан. 

"Үйдің үлкен баласы болған соң әкенің жолын жалғауды өзіме жетістік санадым. Екіншіден, бала күнімен құтқарушының қызметін көріп өстім. Елдің алғысын алып, ел игілігіне қызмет еткім келді. Әкемнің тарапынан таңдауыма қысым жасау не қарсылық таныту болған емес", - дейді үлкен ұлы.

Әкем – ұстазым. Ол кісі болса, басқа ұстаздың қажеті де жоқ. Өзі қатал әрі тәртіппен жүреді, дейді Серікғали әкесі жайлы.

Әке өсиеті

Сұлтанғали Смайылов қос ұлына Қазақстанның әр азаматын қорғау – қызметтік парызы екенін үнемі айтып отырады.

Ерғали Сұлтанғалиұлы
© Photo : Смайыловтар әулетінің жеке архивінен алынды
Ерғали Сұлтанғалиұлы құтқарушылар күнінің 25 жылдығына орай Түркістан облысы ТЖД бастығының алғыс хатымен марапатталды

"Елін, халық сүйген адам әрқашан өседі. Екі ұлыма да адамды оттан, судан қорғау – қызметтік парызы екенін үнемі айтып отырамын. Ұлдарымның жұмысына байланысты өміріне қауіп төнеді деп қорықпаймын. Не болса да қызмет бабындағы жағдай деп қараймын", - дейді Смайылов.

Үлкен ұлы, азаматтық қорғау аға лейтенанты Серікғали Сұлтанғалиұлы осы салада зейнетке шыққанша жұмыс істеуге дайын екенін жеткізді.

"Оттан қорықпайтын адам жоқ, алайда қауіпсіздік шараларын сақтаса бәрі жақсы болады. Ішкі тәртіп бойынша ғана жұмыс істеу қажет. Елге қызметке әрқашан дайынбыз. Зейнетке де осы салада шыққым келеді", - дейді үлкен ұлы Серікғали.

Ал кенже ұлы құтқару қызметінде қыздардың да көп жұмыс істейтінін айтып, болашақ жарының да осы салада қызмет етуі мүмкін екенін жеткізді.

382
Кілт сөздер:
сұхбат, өрт сөндірушілер
Тақырып бойынша
"Басқа іспен айналыса алмаймын" Әке жолын қуған полицейдің әңгімесі
"Таңдауым Ерланға түсті": ерлі-зайыпты полицейлер махаббат хикаясын айтып берді
17 жыл бойы краншы болған әйел: жұмысқа таңғы 5-те тұрамын
Көп жыл Назарбаевтың ұшағын басқарған пилот Елбасы туралы айтып берді
Елордада өрт сөндірушілер коронавируспен күресуге көшеге шықты – видео
Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов

Қашықтан оқыту қашан аяқталады Аймағамбетов эксклюзивті сұқбат берді

21204
(Жаңартылды 11:17 14.09.2020)
Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов Sputnik Қазақстан тілшісіне берген эксклюзивті сұқбатында көпті мазалап жүрген сауалдарға жауап берді

НҰР-СҰЛТАН, 12 қыркүйек – Sputnik, Ксения Воронина, Арман Асқар. Қазақстан коронавирустың шарықтау шегінен өтті. Дегенмен, тұмау маусымы кезінде вирустың екінші толқыны басталып кетеді деген қауіп бар. Сол себепті жаңа оқу жылын қашықтан білім беру форматында бастауға шешім қабылданды.

Мектепте кезекші сыныптар ашылса да, оған, көбінесе, бірінші сынып оқушылары барып жүр, қалғаны үйде отырып, сабақ оқиды. Сөз жоқ, ондайда ата-аналарға көп салмақ түседі. Себебі баланың жұмыс орнын жасақтау, техниканы орнату, сабақ барысы мен үй тапсырмасын қадағалау сияқты қосымша жұмыс пайда болады.

Sputnik Қазақстан тілшісіне сұқбат берген білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов қашықтан оқытудың артықшылығы мен кемшілігіне тоқталып, дәстүрлі форматқа ауысудың мерзімі туралы айтып берді.

- Асхат Қанатұлы, бүгінде қашықтан оқыту процесіне қатысты арыз-шағымдар аз емес. Әсіресе, ата-аналар тарапынан жиі сын айтылады. Көбісі балаларға көмектесеміз деп, еңбек демалысын қыркүйекке ауыстырған екен. Біреулер жұмысты мүлдем тастап кеткен. Енді, біреулер біраз ақша шығарып, балаларын білім беру орталықтарына беріп жатыр. Қашықтан оқыту шешімін қабылдағанда осы мәселелер неге ескерілмеді?

- Қашықтан білім беру шешімі эпидемиологиялық жағдайға байланысты қабылданған болатын. Біз де заңға бағынамыз, бас санитарлық дәрігердің қаулысын және жергілікті жердегі санитар дәрігерлердің шешімін орындауымыз керек. Олар карантиндік режимді реттеген, мектептерге қатысты шешімді де қабылдап отыр. Біз болсақ, осы шешімді орындап, қажетті жағдай жасап келеміз.

Ал ата-аналарды қолдау мәселесіне келетін болсақ, білім министрі ондай сұрақтарды қарамайды. Әлеуметтік қорғау және санитарлық қызмет мәселесі менің құзіретіме жатпайды.

Тағы оқыңыз: Депутат білім министріне шүйлікті: ведомство жауабы қандай

Негізі, қашықтан оқытуға қатысты арыз-шағымдар бізде ғана емес, басқа жақта да көп. Өзге елдердің бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілерін қарап шықсаңыз, бәріне ортақ бір тенденцияны байқайсыз. Барлық жерде ата-аналар тарапынан сын айтылады. Себебі барлық жерде оларға қосымша салмақ түсіп жатыр. Сосын барлық жерде педагогтер балаларға көбірек білім беруге тырысады. Содан баланың онлайн сабақта отырғанын талап етеді.

Біз де халықаралық тәжірибені зерделейміз, шетелдегі әріптестерімізбен сөйлесіп тұрамыз. Әлем бойынша қашықтан оқытуға қатысты барлығына ортақ бірнеше проблеманың бар екенін көріп отырмыз. Мәселен, бізде қашықтан білім берудің сапасы төмен дейді. Өйткені интернеттің жылдамдығы баяу. Алайда жақсы интернеті бар дамыған мемлекеттердің өзінде қашықтан және дәстүрлі жолмен берілген білімнің арасында үлкен айырмашылық бар.

Негізі, біз де мектептердің ашылғанын қалаймыз және балалардың дәстүрлі форматта білім алғанын қолдаймыз. Иә, мұғалімдер үшін арнайы курстар ұйымдастырылды. Дегенмен, олардың жаңа форматта жұмыс істеу дайындығына қатысты мәселе бар.

- Биыл төртінші тоқсан төтенше жағдаймен тұспа-тұс келді. Артынан қашықтан оқыту жүйесі енгізілді. Ашығын айту керек, сол кезде оқушылар босаңсып кетті. Олардың білімін бағалау жағынан да жеңілдік жасалды. Қазір баға қою жүйесі өзгерді. Тіпті, бала онлайн-сабаққа уақытында қосылмаса, бағаны төмендету жағдайлары да бар. Мектеп формасын кию керек дейді. Сонда қашықтан білім алатын баланың білімі қалай бағаланады? Нақты бір регламент бар ма? 

- Мұғалім баға қойғанда тым қатты болмауы керек. Біз болсақ, осы жұмысты тым қатты регламентке де салып жібермеуіміз қажет. Себебі пәндер, сабақтар, жалпы педагогикалық жұмыс – бұл шығармашылық процесс. Бүгінде жалпы рекомендациялар бар. Соның бәрі мұғалімдерге арналған курстарда талқыланған болатын.

Сосын бала онлайн-сабаққа қосыла алмады, мектеп формасын кию керек дейсіз, ондай фактілер жалпыға бірдей емес екені белгілі. Үш миллион оқушының бәрі солай білім алып жатыр деп қабылдамау қажет. Онлайн-сабақтар кезіндегі эксцестер де солай.

Мен мұғалімдерді қорғап отырған жоқпын. Бірақ педагогтерге де қашықтан білім беру оңай емес екенін түсінуіміз керек. Қазір маңызды трансформация жүріп жатыр. Педагогтер, оқушылар мен ата-аналар жаңа жағдайға бейімделуде.

Бүгінде 500 мыңға жуық педагог жаңа жағдайға тап болды, проблемалар да бар. Бірақ сабақтар жалғасуда. Иә, кей кезде асыра сілтеу де бар. Мен төртінші тоқсанда анық бір нәрсені айттым, баланы экранның алдына мектеп формасында отырғызудың қажеті жоқ. Барлық бала экранның алдында отырсын деген талап жоқ. Бір жерде байланыс дұрыс істемесе, оқушыларға бейнетрансляцияны ағытуға рұқсат болсын деп кеңес бергенбіз.

Біз әріптестерімізбен осы іспетті жағдайларды күнде талқылап отырамыз, кемшін тұстарын көрсетеміз, жаңа жолдарын ұсынамыз. Мен өзім аптасына, кем дегенде үш рет білім беру бөлімдерінің басшыларын жинап, кеңес өткізіп тұрамын.

Біз стриминг қосамыз да, оған 300-ден астам адам кіре алады. Олардың ішінде жергілікті жердегі әдістемелік кабинеттер де бар. Жазда тікелей мектеп директорларымен жұмыс істедік. Бүгінде арнайы чаттар бар, сол жерге барлық шешімді жіберіп отырамыз. Мектеп директорлары бәрін біліп отырады. Осылайша, әрбір педагогке министрліктің ұстанымын жеткізуге мүмкіндік бар.

- Сіз өзіңіз қашықтан оқытудың қандай артықшылықтарын көріп отырсыз? Жаңа мүмкіндіктер бар дейді...

-   Негізі, білім беру синхронды ("онлайн" немесе "стриминг", ондайда оқу процесі тікелей эфир арқылы жүргізіледі - Sputnik) форматтан бұрын асинхронды сипатта болуы керек. Бұл – қашықтан оқыту қағидаттарының бірі.

Бала 6-7 сабақ бойы экранның алдында отыра алмайды, үнемі отыруға да міндетті емес. Ал онлайн-сабақ кезінде оқушыны "5 минутқа кетіп қалғаны" үшін жазаласа немесе бағасын төмендетсе, олай істеген дұрыс емес. Ондай жағдайлар бар шығар, бірақ көп емес сияқты.

Тағы оқыңыз: Қашықтан оқытуға 70 млн доллар бөлінгені рас па - Аймағамбетов жауап берді

Бүгінде педагогтердің басым бөлігі синхронды білім берудің тиімсіз тұстарын түсінді. Ал асинхронды формат кезінде бала қалаған уақытта сабақ оқиды. Қашықтан оқытудың артықшылығы да сол, оқушы берілген тапсырманы өзіне ыңғайлы уақытта орындай алады. Дәл осы артықшылықты тиімді пайдалану қажет. Педагогтерге арналған курстар кезінде біз осы мәселеге баса назар аудардық. Бір жерде асыра сілтеу болып жатса, оны түзейтін боламыз.

- Қашықтан оқытудың тағы бір артықшылығы бар емес пе? Ата-аналар мектеп бағдарламасын терең зерделей бастады, оқулықтарға қатысты сұрақтары да көбейді. Бұған дейін сіз оқулықтарды құрастыру тәсілдері өзгереді деп айтқансыз. Авторлар мен сарапшыларға арналған оқыту шаралары болады дедіңіз. Осы жұмыс басталды ма?

- Бұл жұмыс атқарылып жатыр. Өткен аптада мен баспалар, авторлар мен сарапшылармен кеңес өткіздім. Авторлар мен сарапшылар үшін университеттерде арнайы курстар ұйымдастырылды. Бұл жерде маңызды бір мәселені ескеру керек, мықты мамандардың барлығы бірдей дидактика мен педагогика жағынан жақсы оқулық шығара бермейді. Авторларға да көмек пен қолдау қажет. Оған қоса, мектептерде әдістеме де, оқу бағдарламалары да өзгерді. Сондықтан барлық оқулық сараптама мен апробациядан өтуі керек. Сол жерде мұғалімдер, сарапшылар мен авторлар бәрін қарайды, талқыға салады, бір шешімге келіп, өзгеріс енгізеді.

Талқылаудан кейін апробация басталады. Біз балалардың жаңа оқулықты қалай қабылдағанын зерделейміз. Мұғалімдерге қаншалықты қиын болды, осы жағын да қараймыз. Содан барып бағдарлама бекітіледі де, оның негізінде оқулық басылып шығады.

Сосын мектеп оқулықтарын шығаратын баспаларға жаңа талаптар қойылып отыр. Мәселен, оқулықтардың электронды нұсқасы тегін болуы шарт.

- Жаңа стандарт бойынша жазылған оқулықтар қашан шығады?

- Біз осы жұмысты 12 жылдық білім беру жүйесіне көшу шараларымен үндестіруіміз керек. Әйтпесе, екі жұмыс болып кетеді, бюджеттен артық шығын шығады. Бала бірінші сыныпқа барған кезде жаңа оқулықтарды да алуы тиіс. 

- 2021 жылы 12 жылдық білім беру жүйесіне көшу жоспарланған болатын. Қашықтан оқытудан кейін осы жоспар кейінге шегеріле ме?

- Жоқ, ол әсер етпейді. 12 жылдық білім беруге көшу жоспар бойынша атқарылып келеді.

- Коронавирус шыққанда пандемия 2023 жылға дейін жалғасады деген болжам болған. Осыған байланысты "қашықтан оқыту үш жылға созылуы мүмкін" деген негативті сценарийді қарастырып отырған жоқсыз ба?

- Жоқ, қашықтан оқыту үш жыл болмайды. Біз біртіндеп дәстүрлі білім беру формасына көшуді жоспарлап отырмыз.

- Сонда осы жоспардың мерзімі қандай? Қашықтан оқыту қашан аяқталады?

- Соңғы шешімді бас санитарлық дәрігер қабылдайды. Дәл қазір ол шешімнің қай кезде шығатынын айта алмаймын. Әзірше, қашықтан оқытуды тек бірінші тоқсанда ғана қалдыруға ұсыныс жасалды.

- Ашығын айту керек, бүгінде мектеп тапшылығы мәселесі әлі де бар. Нұр-Сұлтанның өзінде орын тапшылығы сезіледі. Карантин болмай тұрғанда кейбір сыныптарда 40 оқушы отырды. Енді, пандемиядан кейін қатаң санитарлық талаптар болады. Осындай жағдайға дәстүрлі білімге көшу шаралары қалай атқарылады?

- Енді, республика бойынша 7 мың мектептің барлығы толып тұрған жоқ. Басым бөлігі бір ауысыммен жұмыс істейді. Сосын шағын жинақты мектептер бар. Мәселен, ауыл мектептері жартылай бос тұр. Ондай мектептер жылда жабылады, себебі бала жоқ, адамдар ауылдан қалаға көшіп жатыр. Содан қаладағы мектептер балаға тез толып кетеді.

Ал оқушы көп болса, мектеп инфрақұрылымы да соған сай болуы қажет. Спорт залдары, асхана, компьютерлік техника – бәрі-бәрі бала санына сәйкес жасалауы шарт. Егер мектепте 25 балаға бір компьютер келсе, онда цифровизация туралы айтудың өзі қисынсыз.

Мәселен, қазір компютерлерді тым көп алып жатырсыңдар деп сын айтатындар аз емес. Соның бәрін не үшін алып жатырсыңдар дейді. Бүгінде осы шаралардың арқасында 5 оқушыға бір компьютер келеді. Демек, жағдай өзгерді. Солай емес пе?

Бұдан бөлек, физика, химия мен биология кабинеттерін жасақтау, мультимедиялық кабинеттер мәселесі бар. Бұның барлығы пандемияға қарамастан, шешіліп жатыр.

Әрине, коронавирус пандемиясы білім беру жүйесіне өз әсерін тигізді. Дегенмен, қазіргі жағдайды тиімді пайдалансақ, білім беру саласын модернизациядан өткізіп алуға мүмкіндік бар.

Анықтама: 2020-2021 оқу жылында 3,3 миллион оқушы білім алуға кірісті. Олардың ішінде бірінші сыныпқа барған 352 мың бала бар.

Бастауыш сынып оқушылары кезекші топтарға барып, мектепте сабақ оқи алады. Бұдан бөлек, шағын жинақты мектептің балалары дәстүрлі форматта білім алып жүр. Жалпы, ондай оқушылардың саны 800 мыңға жуық. Ал 2,6 миллион бала қашықтан сабақ оқиды.

21204
Кілт сөздер:
коронавирус, мұғалімдер, оқушылар, Білім және ғылым министрлігі, Асхат Аймағамбетов
Нидерланды, архив

Ресей еуропалықтарды өзара сыйластыққа негізделген диалогқа мәжбүрлемек пе?

0
Еуропа Ресей Федерациясының MH17 рейсінің күйреуіне байланысты Нидерланды және Австралиямен үшжақты консультациядан шығу туралы шешіміне байланысты шу шығарды

Алайда бұл шудың табиғаты мен жоғары лауазымды шенеуніктердің сөздері батыстың қайғылы жағдайдың себептерін анықтауға қатысты ниетінің шынайы еместігін көрсетеді, деп жазады РИА Новости. 

Нидерланды сыртқы істер министрі Стеф Блоктың: "Бүгін Ресей Федерациясы MH17 рейсінің жойылуы төңірегінде өз жауапкершілігіне қатысты келіссөздерді тоқтату туралы біржақты шешім қабылдады" деген ресми мәлімдемесінен осыны аңғаруға болады.

Естеріңізге сала кетейік, 2014 жылдың шілдесінде малайзиялық "Боинг" ұшағы апатының мән-жайына қатысты алғашқы консультация 2019 жылдың басында өткен болатын. Ресей тарапы бірден: "Олардың назары "апатқа байланысты Ресейдің заңды тұрғыдағы жауапкершілігін мойындауға" емес, осы оқиғаға байланысты және оның шынайы себептерін анықтауға бағытталған түбегейлі маңызды мәселелердің барлығына аударылатын болады" деп мәлімдеді. Сонымен қатар, Мәскеу соғыс жүріп жатқан аймақта өз әуе кеңістігін жаппағаны үшін Украинаның жауапкершілігі мәселесін қарау қажеттігін баса айтты.

Әрине, Блок мұны жақсы біледі. Бірақ шындықты әдейі бұрмалап отыр. Ресейдің нәтижесіз консультациялардан бас тартуы "әсіресе, құрбандардың туыстары үшін ауыр тиді" деген сөзі осыған дәлел бола алады.

Мәскеуді осы шешімі үшін айыптауға асыққан батыстың көптеген қайраткері де құрбандар тақырыбына қатысты шындықтан алшақ кетуге тырысуда. Осылайша, АҚШ-тың Нидерландыдағы елшісі Пит Хукстра Ресейдің консультациядан шығуын "құрбан болғандардың туыстарына және олардың әділеттілікке ұмтылысына жасалған кезекті бір соққы" деп мәлімдеді.

Мұндай жаңалықтарды шенеуніктер ұсынған қалыпта қабылдаған кейбір голландықтар реакциясының қатал шыққаны таңғаларлық емес. Мысалы, Блок оқырмандарының бірі бірден Ресейге қатысты: "Нидерландыдан барлық ресейлікті дереу шығарыңыз, елшілікті толығымен жабыңыз, Ресеймен сыртқы сауданы тоқтатыңыз, енді Ресей газын сатып алмаңыз. Біздің флотты Қырымға жіберіңіз" деп ашулы кеңес берді.

Алайда ешкім көңілі қалған Голландия қоғамына Мәскеудің мұндай қадамға не үшін барғанын нақты түсіндіріп бермей отыр. Ресей сыртқы істер министрлігі бұған дейін егер голландықтар ақыр аяғында басқа жолды таңдамаса, яғни Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотқа Ресейге қарсы шағым түсірмесе, консультацияны айрықша ынтызарлықпен жалғастыратынын түсіндірген еді.

Сыртқы істер министрлігінің мәлімдемесінде: "Нидерландықтардың достық пиғылға жат мұндай әрекеттері үшжақты консультацияның жалғасуына және оған Ресейдің қатысу тетігіне нұқсан тигізеді. Ендеше, үшжақты консультацияның бұзылуына байланысты жауапкершілік толықтай ресми Гаагаға жүктеледі" делінген. Батыс баспасөзі міне, осы жәйтті көрсетпеуге, тіпті бұл туралы мүлде жақ ашпауға тырысуда. Айтпақшы, Гаага Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотқа шағым түсіру арқылы құрбан болған жандардың туыстарына зиян тигізіп отырғанын айтқан жөн.

Шындығында, нидерландықтар Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотқа бірнеше рет шағым түсірген. Алғашқысы 2016 жылдан бері қаралып келеді, кейін ол жаңа шағыммен толықтырылды. Ол кезде MH17 ұшағына қатысты іс жан-жақты қаралып жатты. Ал осы жылдың 10 шілдесінде Нидерланды үкіметі сол сотқа мемлекетаралық шағым түсіреді, оны сол жерде қаралып жатқан істерді қолдау мақсатында түсіргенін мәлімдейді.

Белгілі бір мәселе бойынша Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотқа мемекетаралық шағым түсірген кезде, осы мәселе бойынша сол жерде қаралып жатқан барлық жеке істің тоқтатылатыны белгілі. Бұл 2018 жылы Еуропалық кеңеске мүше мемлекеттер бірауыздан қабылдаған Адам құқықтары туралы еуропалық конвенция жүйесін реформалау туралы Копенгаген декларациясының 45-тармағында нақты көрсетілген.

Сондай-ақ, Нидерландының Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотқа түсірген шағымы басқа заңды органмен - Украинаның Ресейге қарсы ісін қарастырып жатқан БҰҰ-ның халықаралық сотымен мүдделер қақтығысын тудыруы мүмкін екенін ұмытпаған жөн, оған MH17-ге қатысты жауапкершілік те кіреді. Еуропалық сот (ЕО-дағы жоғарғы инстанциялық сот) 2014 жылы Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотта қаралатын мемлекетаралық істер басқа халықаралық сот органдарының юрисдикциясын бұзбауы керек деген пікірін білдірді. Демек, Нидерланд үкіметі жекелеген істерді қарауды кешіктіріп қана қоймай, әртүрлі инстанциялар арасында мүдделер қақтығысын туғызып отыр, бұл да іске кедергі келтіруі мүмкін.

Бұл жерде заңды сауал туындайды: Гаагаға дәл қазір жанжалға негізделген шағымын түсіре отырып, бір уақытта Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сот пен Ресеймен консультация мәселесі төңірегінде сот процесін бастау не үшін қажет болды? Бір қызығы, Нидерланд баспасөзі өзінің премьер-министрі Марк Рюттенің бұл сұраққа жауабын талап еткен емес. Марк Рютте тек: "ең жақсы уақытты таңдадым" дегенді ғана айтты, бірақ неге олай ойлайтынын түсіндіруден бас тартты.

Біріншіден, тағайындалған төрт "айыпталушының" MH17-тің жойылуына еш қатысы жоқ. Екіншіден, ресейлік арнайы қызметтің офицерін (демек, Ресей мемлекетін) осы процеске қатысты етіп көрсетуге тырысқан әрекет сәтсіз аяқталды. Есіңізде болса, 2018 жылдың көктемінде бүкіл әлемде бұқаралық ақпарат құралдары антиресейлік Bellincgat құрылымының ұсынысы бойынша бұл оқиғаға қатысты етіп Олег Иванниковтың есімін көрсетті. Алайда MH17 ісі бойынша Гаагада өткен алғашқы сот отырысында прокурорлар Иванниковты күдікті деп санамайтынын және бұл іске ешқандай қатысы жоқ екенін айтқан еді. Дегенмен, БАҚ бұл фактіні мүлдем елемеуге тырысты. 

"Боингте" қаза тапқандардың туыстары істің тұйыққа тірелуіне қатысты қатты алаңдайтынын америкалық елші Хукстраға жолдаған хатында білдіреді. Олар 2014 жылы мемлекеттік хатшы Джон Керри айтқандай, АҚШ-ты оқиғаға қатысты спутниктен түсірілген суреттерді сотқа ұсынуға шақырды. Алайда, ешқандай суреттер жіберілмеді. Бірақ Хукстра қазір қаза тапқандардың туыстарына алаңдап отырғандай сыңай танытып, белгілі бір дәрежеде бұған Ресейді айыптап отыр.

Соттағы істің тұйыққа тіреліп жатқанын түсінген Гаага Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотқа шағым түсіретін қадамға дейін барады. Ондағы көздеген мақсаты – жаңа шағым арқылы сот процесін мейлінше созу.

Ендеше, Нидерландымен, тіпті ресми емес топ шеңберінде болса да, қандай да бір диалогты бастаймын деп үміттенген Ресей не істеуі керек еді? Егер екінші тарап бәрін өзі шешіп қойған болса, қандай диалог туралы әңгіме айтуға болады?

Осындайда Сергей Лавровтың "Батыстың сыртқы саясатқа жауап беретін азаматтары өзара сыйластықтың қажет екенін түсінбейді. Мүмкін, біз олармен сөйлесуді біраз уақытқа доғаруымыз керек" деген сөзі еске түседі: Ресейдің MH17 бойынша консультациядан шығу туралы шешімі министрдің осы сөзін жүзеге асыру бағытында жасалған алғашқы қадамы деуге болады.

0