Жидебайға саяхат: Абайдың үшінші әйелі Еркежанмен тұрған үйі фото

216
(Жаңартылды 19:15 04.07.2021)
Абайдың Жидебайдағы музей-үйі Семей қаласынан 180 шақырымдай жердегі Абай ауданында орналасқан

Абайдың Ділдә, Әйгерім және Еркежан деген үш жары болған. Бұл үйде ұлы ақын үшінші әйелі Еркежанмен бірге тұрған.

Бастапқыда Еркежан Абайдың інісі Оспанның әйелі болды. Екеуі Жидебайдағы үйді мекен етті. 1892 жылы Оспан қайтыс болғаннан кейін, Еркежан әмеңгерлікпен Абайдың үшінші жары атанады. Осылайша бұл қыстау Абайдың еншісіне өтеді.

Абай мен Еркежанның ортақ балалары жоқ.

Өлкетанушылардың айтуынша, Абай Жидебайдағы үйді қайта салып, күрделі жөндеуден өткізген.

Абай заманынан жеткен құнды жәдігерлермен Sputnik Қазақстан фотолентасынан таныса аласыздар.

216
  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Абайдың үшінші әйелі Еркежанмен бірге тұрған үйі. Ақын өмірінің соңғы он жылын осы жерде өткізген.

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Үй бес бөлме және екі дәлізден тұрады. Музей-үйге кіру ақылы: ересектер 300 теңге, ал балалар 70 теңге төлейді.

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Бұл дәлізде ақынның шәкірттері мен балаларының суреті, аудармалары мен 45 қара сөзінен алынған үзінділер ілінген

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Қонақ бөлмесі. Үйге келген қонақтарды осы бөлмеде күткен. Оң жақтағы төсек – Абайдың бәйбішесі Ділдәнің жасауымен бірге келген төсегі.

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Қабырғада Ділдәдан туған Ақылбай, Әбдірахман, Мағауияның суреттері ілуі тұр. Абай Әбдірахманды Әбіш деп еркелеткен. Ол 27 жасында Алматыда әскери қызметте жүріп қайтыс болды. Араға жеті жыл салып, Мағауия көз жұмды. Мағауияның қырқын берген күні Абай Құнанбайұлы өмірден озды. Абай атамыздың қырқын берген күні тұңғыш баласы Ақылбай қайтыс болған.

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Абайдың әкесі Құнанбай қажының тақиясы. 1875 жылы Меккеден киіп келген. Күмістелген кісе белбеу де сол кісінікі.

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Бұл Абай атамыздың жұмыс бөлмесі. Жұмыс үстелінде сиясауыт, кітаптары, 1896 жылы ұлы Мағауияға жазған хаты, майшам тұр

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Жұмыс бөлмесінің қабырғасында үш ішекті домбыра, қасқыр терісі, күмістелген кісе белбеу ілінген. Кісе белдікке қарап, ақынның ірі денелі адам болғанын білуге болады.

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Кіші қонақ бөлмесі. Жерге сырмақ жайып, үстіне құрақ-көрпе төсеп, малдас құрып отырып, әңгіме дүкен құрған бөлме. Абайдың бос уақытында ойнаған ойындары – тоғызқұмалақ, дойбы. Дойбы тастары қойдың топайшық деген сүйегінен жасалған. Ақын пайдаланған есепшот, былғары дорба. Бұл дорбаға тоғызқұмалақтың тастары салынған.

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Ас бөлмесі. Абай Құнанбайұлы отбасымен оңаша қалғанда осы дастархан басында ас ішкен. Үстел үстінде тостағандары, кішкентай қымыз тегене, үлкен қымыз тегене тұр. Ожау арқардың сүйегінен жасалған

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Ас үйдегі күміс, жез самаурындар. Үлкен самаурынды 1971 жылы Абай атындағы совхоздың еңбекшілері осы мұражайға сыйға тартқан.

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Ыдыс-аяқ сақталған кебеже. Құрт езген астау. Кейде ет табаққа сыймаған етті осы астаумен тартқан

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Ас үйдегі пеш. Қонақтар көп келетін болғандықтан, қос қазан қойылған: біреуіне ет асылса, екіншісіне қуырдақ қуырылған.

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Ақынның анасы Ұлжанның құманы. Ал мына үлкен жез легенге апасы Абайды қырқынан шыққанша суға түсірген.

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Ер-тоқым. Әр тасы күмістен жасалған. Абай екінші әйелі Әйгерімді әйелдікке алған кезде жорға атқа тағып, сыйға тартқан ер-тоқымы.

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Бұл Абайдың әмеңгерлікпен алған үшінші жары Еркежанның бөлмесіндегі төсек. Жасауымен бірге келген. Ағаш пен сүйектен жасалған. Тұскиіз жөндеуден өтпеген, сол баяғы қалпын сақтап тұр. Шымылдық былтыр ақынның 175 жылдық мерейтойына орай жаңартылды.

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Абайдың үшінші әйелі Еркежанның асыл бұйымдары: маржан моншақ, сырға, күміс білезіктері.

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Ет сақтаған бөлме – шошала немесе тошала. Қонақтың көптігінен жұмасына төрт-бес қара мал сойылған. Сол малдың етін осы бақанға іліп, сыймағанын көлденең сырғауыл тартып ілген. Ал қара қазанға ет асқан.

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Аңшылықтан кейін бүркіт қондырған тұғыры

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Үйдің кіреберіс ауласында Абай мінген пәуеске тұр.

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Музей-үйден басталатын жолмен әрі қарай жүрсеңіз, Абай-Шәкәрім мемориалдық кешеніне келесіз. Бұл кесенелерде Абай Құнанбайұлы кенже інісі Оспанмен және Шәкәрім Құдайбердіұлы өзінің ұлы Ахатпен жерленген.

  • © Sputnik / Нұргүл Абай

    Бұл қорымда Абайдың әжесі Зере мен анасы Ұлжан, ағасы Құдайберді жатыр. Зират мемориалдық кешенге баратын жолдың бойында орналасқан.

Кілт сөздер:
Абай Құнанбайұлы, Абайдың 175 жылдығы, музей, фото

Ең тәтті мереке: бүгін халықаралық қарбыз күні фото

45
(Жаңартылды 18:10 03.08.2021)
Шөлді керемет басатын және құнарлылығы аз жеміс болғандықтан қарбыз құрметіне жеке бір күн арнау артық болмас. Бұл мерекені қашан және кім белгілегені туралы ақпарат болмаса да, ол танымалдылығын жоғалтпақ емес

Бүгін әлемдегі ең тәтті мереке – Халықаралық қарбыз күні. Сөздікке сенсек, қарбыз – біржылдық бақша дақылы. Қарбыз қабығының түрлі түсін кездестіруге болады: ақ, жасыл, сары, тор, жолақ, дақ түрінде. Ал ішіндегі мәйегі қызыл, алқызыл, ақ немесе сары түсті де болады.

Қарбыз жидек болып саналады және әлемнің 96 елінде оның 1200-ден астам түрі өседі.

Тарихшылар Оңтүстік Африканы қарбыздың отаны деп атайды. Ежелгі Мысырда адамдардың оны еккені қазба жұмыстары кезінде табылған жәдігерлер арқылы расталды. Қарбыз дәндерін фараон қабірлеріне де салған. Осылайша Тутанхамон моласынан қарбыз дәндері табылған.

Х ғасырға қарай қарбызды қытайлар да тани бастады. Ол көне Қытайға Жерорта теңізінде жүзген сауда кемелері арқылы жеткен. Қытайлар қарбызды емдік қасиеті жоғары деп бағалаған. Сондықтан болар бүгінде Қытайда өзгелерден әлдеқайда көп көлемде қарбыз егіледі.

Қарбыз өсетін мемлекеттер қатарында Түркия, Иран, Мысыр, Америка елдері, Ресей, Қазақстан мен Өзбекстан да бар.

45
  • © AP Photo / Nikolas Giakoumidis

    Ұлттық қарбыз күні деп аталатын бұл мереке АҚШ-тан бастау алған. Америка қарбыз жеу көрсеткіші бойынша басқа елдермен салыстырғанда көш бастап тұр. Жазғы пикник кезінде америкалықтар дастарханға міндетті түрді қарбыз қояды.

  • © AP Photo / Rajesh Kumar Singh

    Шөлді керемет басатын және құнарлылығы аз жеміс болғандықтан, қарбыз құрметіне жеке бір күн арнау артық емес. Бұл мерекені қашан және кім белгілегені туралы ақпарат болмаса да, ол танымалдылығын жоғалтпай келеді.

  • © AFP 2021 / Toru Yamanaka

    Жапонияда қарбыздың адам сенгісіз түрлері өседі. Ғалымдар бұл елде төрт бұрышты, пирамида немесе жүрек пішінді, диаметрі небәрі он сантиметрді құрайтын қарбыз өсіріп шығарды.

  • © AP Photo / Muhammed Muheisen

    Бүгінде қарбыз әлемнің барлық елінде өседі. Олардың қатарында Түркия, Иран, Мысыр, Америка елдері, Ресей, Қазақстан мен Өзбекстан да бар.

  • © Sputnik / Kirill Barag

    Ресей мен Еуропада қарбыз алғаш рет ХІ-ХІІ ғасырда пайда болды (басқа дерек бойынша XIV ғасырда). Ал Америкаға Африка құлдарымен бірге еуропалық басқыншылар әкелген.

  • © AP Photo / Jacquelyn Martin

    Кейбір елде қарбыздан "нардек" деп аталатын тәтті тағам әзірлейді. Яғни ол қарбыз сөлін бал болғанға дейін булау арқылы дайындалады. Сондай-ақ қарбыз қабығынан тосап әзірлеп, қысқа маринад жасайтындар да бар.

  • © AFP 2021 / Myo Kyaw Soe

    Тарихшылар Оңтүстік Африканы қарбыздың отаны деп атайды. Ежелгі Мысырда адамдардың дәл оны еккені қазба жұмыстары кезінде табылған жәдігерлермен расталды. Қарбыз дәндерін фараон қабірлеріне де салған. Осылайша Тутанхамон моласынан қарбыз дәндері табылған.

  • © AP Photo / Sue Ogrocki

    Қарбыз – біржылдық бақша дақылы. Оның қабығының ақ, жасыл, сары, тор, жолақ, дақ түріндегі алуан түр-түсін кездестіруге болады. Ал ішіндегі мәйегі қызыл, алқызыл, ақ немесе сары түсті де болады. Қарбыз жидек болып саналады және әлемнің 96 елінде оның 1200-ден астам түрі өседі.

  • © AP Photo / Rahmat Gul

    Қарбыз фараон мазарларының қабырғаларында бейнеленіп, көнемысырлық аңыз-әңгімелерде кездескен. Сонымен қатар көне папирус жазбаларындағы медициналық рецептілерде де қарбыз жайлы айтылған.

  • © AFP 2021 / Luis Acosta

    Қарбыз тек дәмді ғана емес, сондай-ақ пайдалы жидек болып саналады. 90 процент судан тұратын қарбызда небәрі 6 процент қант бар. Суретте Калифорния губернаторы болған Арнольд Шварцнеггер дұрыс тамақтануды таңдайтынын көрсетіп тұр. Мексика, 2006 жыл.

  • © AP Photo / Sakchai Lalit

    Қарбыз құрамында А дәрумені, В тобына жататын дәрумендер кешені, С дәрумені мен фолий қышқылы өте көп. Өте қуатты антиоксидант саналатын ликопин де осы жидек құрамында жеткілікті деңгейде.

  • © Sputnik / Konstantin Chalabov

    Қарбыз иммунитетті нығайтумен қатар жүйке жүйесі жұмысын реттеп, қанның қызыл түйіршіктерін түзуге көмектеседі. Сонымен қатар қарбыз мәйегіндегі темір, калий, натрий, фосфор, магний да ағзаға оң әсер етеді.

  • © AFP 2021 / Matt Cowan/Getty Images for Coachella

    Қарбыз қан аздығы, жүрек-қантамыр аурулары, бауыр мен несеп шығару жолдары ауруларын емдеуде жиі қолданылады.

  • © AP Photo / Maxim Shipenkov

    Қарбыз шөл басу үшін таптырмас амал. Сондай-ақ оның көңіл-күйді көтеруге де оң әсер ететіні белгілі. Суретте: Қазақстан жеріне қонған Ресей ғарышкері Олег Артемьев қарбыз құшақтап тұр.

  • © AP Photo / Matilde Campodonico

    Сондықтан бүгінгі Халықаралық қарбыз күнінде осы жидекті тоя жеп алыңыз. Себебі бұл мереке кезінде қарбыз жеу, оның дәнін алысқа түкіру сынды көңілді шаралар ұйымдастыру әдетке айналған.

Кілт сөздер:
қарбыз, мереке, күн
Тақырып бойынша
Әлемдегі ең үлкен таңдай қақтырарлық бассейндер – фото
Алматыдағы Сайранның түбі көрінді – фото
Пандемия қандай өзгеріс енгізді: көлік саласы қызметкерлерінің тыныс-тіршілігі – фото
Өзбекстан президенті Түркістанда зәулім мешіт салып жатыр – фото

Пандемия қандай өзгеріс енгізді: көлік саласы қызметкерлерінің тыныс-тіршілігі фото

46
  • жолаушылар пойызы
  • Машинист Костанайского эксплуатационного локомотивного депо Александр Фурсов
Пандемия көлік саласының жұмысына да бірқатар өзгеріс енгізді. Қазір автобус пен пойыздар ішін, метро вагондары мен ұшақ орындықтарын дезинфекциялау қалыпты жағдайға айналды

Бұл салада өте көп маман қызмет етеді. Диспетчерлер, кондукторлар, бақылаушылар, машинистер, жолсеріктер, ұшқыштар, стюардессалар, техникалық қызметкерлер – көлік саласында еңбек ететін мамандардың бір бөлігі ғана.

Қазақстан территориясы арқылы 5 халықаралық автомобиль бағыты өтеді, халықаралық әуе байланысына қызмет көрсететін 14 әуежай жұмыс істейді.

Каспий теңізіндегі кеме қатынасы Ресей, Иран және Әзербайжанмен суда байланыс орнатуға мүмкіндік береді.

Қазақстанның көлік саласы қызметкерлерінің күнделікті еңбегі мен кәсібі туралы суреттер топтамасынан көріңіз.

 

46
  • жолаушылар пойызы

    Қазақстанда көлік саласы мамандарының жеке мерекесі бар. Ол әдетте тамыздың бірінші жексенбісінде аталып өтеді.

  • © Sputnik / Тимур Батыршин

    Бұл салада көп адам еңбек етеді. Себебі ол автокөлік, теміржол, су және авиация көлігі өкілдерінің басын біріктіреді. Суретте: Алматының Халықаралық әуежайындағы жедел басқару орталығы.

  • © Sputnik / Тимур Батыршин

    Қазақстан территориясы арқылы 5 халықаралық автомобиль бағдары өтеді, халықаралық әуе байланысына қызмет көрсететін 14 әуежай жұмыс істейді.

  • © Photo : Пресс-служба АО "НК "Қазақстан темір жолы"

    Диспетчерлер, кондукторлар, бақылаушылар, машинистер, жолсеріктер, ұшқыштар, стюардессалар, техникалық қызметкерлер – бұл көлік саласында еңбек ететін мамандардың бір бөлігі ғана.

  • © Sputnik / Владислав Воднев

    Автобус жүргізушілері күн сайын жүздеген километр жол жүреді.

  • © Sputnik / Тимур Батыршин

    Пандемия көлік саласының жұмысына да бірқатар өзгеріс енгізді. Мәселен, қазір автобус пен пойыздардың ішін, метро вагондары мен ұшақ орындықтарын толық дезинфекциялау қалыпты жағдайға айналды.

  • © Sputnik / Тимур Батыршин

    Коронавирус салдарынан өткен жылы ұшақ қатынасы біршама қысқарды. Алайда биыл қазақстандық авиакомпаниялар жаңа бағыттарды іске қосты.

  • © Sputnik / Владислав Воднев

    Бүгінгі цифрландыру дәуірінде билетті смартфон арқылы оңай сатып алуға болатынына қарамастан, жолсеріктер мен бақылаушылар қызметі Қазақстанда әлі ұзақ уақыт бойы қажетті мамандық қатарында болатыны анық.

  • © Sputnik / Владислав Воднев

    Ауру өршіп тұрған кезде Қазақстанның кейбір қаласында карантиндік шектеулер қоғамдық көліктің жұмысын тоқтататқан еді. Қазір демалыста автобус жүрмейді.

  • © Sputnik / Владислав Воднев

    Жолаушылардың қауіпсіздігі мен оларға қолайлы жағдай жасау – көлік қызметкерлері үшін басымдыққа ие. Сондықтан дезинфекциялау мен санитарлық тазалауға ерекше мән беріледі.

  • © Sputnik / Тимур Батыршин

    Қазақстандықтар пандемияға қарамастан саяхаттап жүр және оларға бұл істе көлік саласының қызметкерлері көмекші.

  • © Photo : департамент транспортного контроля CTS

    Вирустың таралуына жол бермес үшін Нұр-Сұлтанда жолақы үшін қолма-қол ақшамен есеп айырысуға тыйым салынды. Бұл цифрландырудың дамуына өзіндік үлес қосты.

  • © Sputnik / Абзал Калиев

    Пандемияға дейін Қазақстанда ерекше пойыздар жүрді. Мысалы, "денсаулық пойызы" Қазақстанның қиыр шетіндегі елді мекендерге барып, жергілікті тұрғындарды медициналық тексеруден өткізді.

  • © Sputnik / Тимур Батыршин

    Бұл азаматтар борттағы жолаушылардың қауіпсіздігі мен аман-есен жерге қонуы үшін жауапты. Ұшқыштар кабинаның санитарлық тазалаудан өтуін күтіп тұр.

  • © Sputnik / Тимур Батыршин

    Ал бұл Азаматтық авиация академиясының курсанттарына арналған имитациялық жаттығу орны. Курсанттар штурвалды өз басқаруына алған кезде арнайы проектор тиісті қала немесе әуежайдың визуалды кескінін экранға шығарады да, студенттер үлкен әуе кемесін басқаруды үйренеді.

  • Машинист Костанайского эксплуатационного локомотивного депо Александр Фурсов
    © Photo : Пресс-служба АО "НК "Қазақстан темір жолы", Константин Вишниченко

    Пойыздың тоқтауы өте ұзақ екенін бәрі жақсы біледі. Сондықтан бірнеше метрге созылып жатқан ұзын көлікті тоқтатып, апатқа жол бермеу де үлкен кәсібилікті қажет етеді. Қостанай локомотивті депосының машинисі Александр Фурсов теміржолда қалып қойған трактормен соқтығысудың алдын алып, пойызды дер кезінде тоқтата алды.

  • © Photo : Пресс-служба АО "Международный аэропорт Нурсултан Назарбаев"

    Қазір авиалайнерлер қолайсыз ауа райында да аспанға көтеріліп, жолаушыларды тиісті орынға жеткізе алады.

  • © Photo : Аэропорт Алматы/Елена Сергиенко

    ПТР-тест, вакциналау паспорты мен бетперде тағу сынды талаптардың барлығы уақыт өте келе күшін жойып, артта қалады деген үміт жоқ емес. Сол шақта еркін саяхаттап, шектеусіз өмірдің құндылығын сезінетін мүмкіндік туады.

Кілт сөздер:
көлік, теміржол, фото
Тақырып бойынша
Алматыдағы Сайранның түбі көрінді – фото
Олимпиада ойындарының кадрдан тыс қалған қызықты сәттері – фото
Елорда әкімдігі қоршауға алынды: тұрғындар вакциналауға қарсы митингке шықты – фото
Палестиналық суретші адам сенгісіз тепе-теңдікке қол жеткізді – фото
Көл, архивтегі сурет

Өскемендік жігіт суға батқан 14 жастағы қызды құтқарып қалды

0
Ол бірнеше рет суға сүңгіген. Алғашында су лай болғандықтан, ештеңе көрмеген. Жағдай өте қауіпті су қоймасында болды

АЛМАТЫ, 4 тамыз – Sputnik. Өскемендік жігіт суға батқан 14 жастағы қызды құтқарды, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан.

Шығыс Қазақстан облысы төтенше жағдай департаменті баспасөз қызметінің хабарлауынша, Виктор Землянухин туыстарымен бірге "Ермак" бау-бақша қоғамы аумағындағы саяжайда болған. Ол көмек сұрап айқайлаған дауыс естіген. Бірден учаскеге жақын жердегі су қоймасына жетті. Жігіт жағаға келіп, ол жерде жүзе алмайтын бірнеше адамның не істерін білмей абдырап тұрғанын көрген. Олардың айтуынша 14 жасар қыз суға батқан.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Shygys Qazaqstan oblysynyn TJD (@shygysqaz_tjd)

Виктор Землянухиннің айтуынша, ол бірнеше рет суға сүңгіген. Алғашында су лай болғандықтан, ештеңе көрмеген.

"Екінші рет ауа жұтып сүңгіген кезде қызды көріп қалдым. Су бетіне шығарып, жағаға қарай сүйрей бастадым. Сол жерде жасанды тыныс алуға көмектесіп, жүрегіне массаж жасадым. Анам Элла Землянухина мені алмастырып, жедел жәрдем келгенше алғашқы көмек көрсетуді жалғастырды", - дейді ол.

Жағдай өте қауіпті су қоймасында болған. Қазір қыздың өміріне қауіп жоқ.

 

0
Кілт сөздер:
Өскемен, су
Тақырып бойынша
Он үш жастағы бала ата-анасының көзінше суға батып кетті
Әкесі ұлдарының киімін жағадан тапқан: Ақмола облысында екі ағайынды суға батып кетті
Сыныптастарымен кездескен: Ақмола облысында жасөспірім суға батып кетті
Павлодарда "суға батқан" жасөспірім мен ер адам аман табылды
Батыс Қазақстанда балықшы суға батып кетті