Выборы в Казахстане 2021

Сайлауға қатысатын бақылаушы нені білуі керек

58
Sputnik Қазақстан бақылаушылардың негізгі құқықтары мен міндеттерін, сондай-ақ, фото мен видео түсіру тәртібін білді

НҰР-СҰЛТАН, 9 қаңтар – Sputnik. Ертең, 10 қаңтар күні республика бойынша мәжіліс пен мәслихаттардың сайлауы өтеді. Халық таңғы сағат 7:00-ден кешкі 20:00-ге дейін дауыс береді. Ал әрбір партияның сенімді өкілдері, журналистер, отандық және шетелдік байқаушылар сайлауды өткізу барысын бақылайды.

Бақылаушылардың құқықтары 

"Сайлау туралы" конституциялық заңда саяси партиялар, қоғамдық бірлестіктер мен коммерциялық емес ұйымдардың атынан бақылау жүргізетін адамдардың нақты құқықтары жазылған. Олар:

  • сайлау комиссиясының отырысына қатысуға;
  • дауыс беруге, соның ішінде үй-жайдан тыс жерде дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың саны туралы ақпарат алуға;
  • дауыс беруді өткізу және дауыстарды санау кезінде тиісті сайлау учаскесінің дауыс беруге арналған үй-жайында болуға;
  • тасымалданатын сайлау жәшігін бақылап жүруге, соның ішінде оларды тасымалдау кезінде көлік құралында болуға;
  • сайлау учаскесінде, дауыс беруге арналған пунктте дауыс беру барысын, дауыстарды санау және дауыс беру нәтижелерін ресімдеу рәсімін барлық аталған рәсімдерді анық көру мүмкіндігін қамтамасыз ететін жағдайларда байқауға;
  • тиісті сайлау комиссиясының және (немесе) оның мүшелерінің шешімдеріне, іс-әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) жоғары тұрған сайлау комиссиясына немесе сотқа шағымдануға;
  • сайлаушылардың дауыс беруге арналған үй-жайға келу мүмкіндігі болмаған жағдайда олардың дауыс беруге арналған үй-жайдан тыс жерде дауыс беруін өткізу кезінде қатысуға;
  • учаскелік сайлау комиссиясы мүшелерінің пайдаланылмаған сайлау бюллетеньдерін санауы және жоюы кезінде қатысуға;
  • дауыс беру барысына және оның қорытындыларын шығаруға кедергі жасамай, фотожазба, дыбысжазба және бейнежазба жасауға;
  • дауыс беру нәтижелері туралы хаттамаларды жоғары тұрған сайлау комиссияларына беру рәсімін байқауға;
  • дауыс беру өткізілгеннен кейін дауыс беру қорытындылары туралы сайлау комиссиясының хаттамаларымен танысуға, олардың куәландырылған көшірмелерін алуға;
  • сайлау комиссиясы мүшелерінің назарын осы Конституциялық заң талаптарының бұзылуына аударуға, оларға бұзушылықтар туралы тиісті жазбаша мәлімдемелерді, актілерді табыс етуге және табыс еткені туралы белгі соқтыруға құқылы.

Ал сайлау комиссиясының төрағасы байқаушылардың өтініштері бойынша дауыстарды санау хаттамасына олардың жасаған актілерін қоса беруге міндетті.

Бақылаушылардың міндеттері 

Әрбір байқаушының тиісті құжаттары болуы тиіс. Біріншіден, жеке куәлік. Екіншіден, оны жіберген ұйымның мөрімен расталған қағаз. Сайлау учаскесінде байқаушы туралы деректер есепке алу журналына енгізіледі. Бұдан бөлек, заңмен бірқатар міндеттер бекітілген. Олар:

  • сайлау процесіне, сайлау комиссиясының дауыстарды санау және шешімдерді қабылдау рәсіміне араласпау;
  • сайлау комиссиясының жұмысына кедергі келтіретін іс-әрекеттер жасамау;
  • сайлау учаскесінде сайлау комиссиясы төрағасының тиісті сайлау комиссиясы белгілеген тәртіп ережелерін сақтау жөніндегі талаптарын орындау;
  • өз ескертулерін құжатталған, шынайы және тексеруге болатын фактілермен негіздеу;
  • Қазақстан Республикасының осы Конституциялық заңының және өзге де заңнамасының талаптарын сақтау:
  • алаламауға, нақты кандидатқа, саяси партияға артықшылық бермеуге міндетті;

Бақылаушы заң талаптарын бұзған жағдайда сайлау комиссиясы оны тіркеуден шығарып тастауға құқылы.

Фото мен видео қалай түсіріледі

Бақылаушы сайлау учаскесі ашылғанға дейін 15 минут бұрын келуі тиіс. Одан кейін өз құжаттарын көрсетіп, тіркеуге тұрады. Сайлау учаскесінде фото мен видео түсіре алады. Алайда бірнеше талапты сақтау қажет. Олар: 

  • сайлау учаскесінің мүшелері мен сайлаушыларға кедергі жасамау;
  • дауыс беру құпиясын бұзбау;
  • жеке мәліметтердің құпиясын сақтау;
  • адамның бет-бейнесін жариялауға рұқсат алу;
  • адамның бет-бейнесі көрсетілген фотоны пайдалануға рұқсат алу.

Бұдан бөлек, бақылаушы сайлау комиссиясының төрағасын фото мен видеоға түсіретінін алдын ала ескертуі тиіс. 

Тікелей эфирді кім жүргізе алады

Бұған дейін Орталық сайлау комиссиясының мүшелері аудио мен бейнематериалдарды тек заң бұзушылықтарды дәлелдеу үшін ғана қолдануға болатынын айтқан. 

"Ал фото, видео немесе аудио жазбалар басқа біреуге жіберілсе, я болмаса, жариялаған жағдайда Азаматтық кодекстің талаптары сақталуы қажет. Бақылаушының негізгі мақсаты – дауыс беретін күні сайлауды бақылау. Ал сайлаудың барысын көрсету мен халыққа жеткізу – бұқаралық ақпарат құралдарының функциясы", - деді ОСК мүшесі Серік Сыдықов.

Бұқаралық ақпарат құралдары видео мен фото түсіруден бөлек, онлайн-трансляция да жүргізе алады. Ал қатардағы бақылаушыларда ондай рұқсат жоқ. 

"Бақылаушылар онлайн-трансляция жасай алмайды. Бұның барлығы сайлау туралы заңда жазылған. Бұқаралық ақпарат құралдары ғана тікелей трансляция жүргізе алады", - дейді ОСК мүшелері.

Тәртіп бұзушылықтар анықталса, не істеу керек

Бақылаушылар дауыс санауды қашықтан бақылайды. Бірақ бюллетендегі белгілер көрінуі тиіс. Ол үшін сайлау учаскесіндегі үстелдер бәріне көрінетіндей етіп қойылады. Дауыс санаудан кейін бақылаушы хаттаманың көшірмесін алуға құқылы. 

Сайлау және дауыс санау кезінде тәртіп бұзушылықтар анықталған жағдайда алдымен учаскелік комиссия төрағасына хабар беру керек. Одан кейін арыз-шағымның екі данасы жасалады. Біреуін комиссия төрағасына тапсырады. Оны хаттамаға қосып жіберуі тиіс. Ал екінші данасына қолын қойдыртып алу қажет. Төраға қол қоймаса, куәгерлердің қолын қойдыртады. 

Сайлаудың соңында бақылаушы есеп жазады. Онда нақты дәлелдер көрсетілуі шарт. 

Қазақстандағы парламент сайлауы

Қазақстанда мәжіліс (парламенттің төменгі палатасы) және мәслихаттар сайлауы 2021 жылы 10 қаңтарда өтеді. 9 қаңтар – тыныштық күні.

Алдағы сайлауда мәжілістегі орындарға бес партия таласады.

  • Nur Otan;
  • "Ақ жол" демократиялық партиясы;
  • Қазақстанның халық партиясы (бұрынғы коммунистер);
  • "Ауыл" халықтық-демократиялық партиясы;
  • "Адал" партиясы.

Мәжілістің қазіргі алтыншы шақырылымының өкілеттілік мерзімі 2021 жылдың 24 наурызында аяқталады.
Орталық сайлау комиссиясының мәліметіне сәйкес, алдағы сайлауда 216 мәслихатқа 3 276 депутат сайланады. Соның ішінде республикалық маңызы бар қалалар мен астананың мәслихаттары (589 мандат), 36 облыстық мәслихат (596) және 163 аудандық мәслихат (2 091 мандат) бар.

Мәжілістің 98 депутаты да партиялық тізім бойынша сайланады. Бұдан бөлек, тағы 9 депутат Қазақстан халқы ассамблеясының атынан мәжіліске келеді.

 

58
Кілт сөздер:
сайлау
Тақырып:
Мәжіліс сайлауы (157)
Тақырып бойынша
ОСК сайлау алдында тұрғызылған биік дуалға қатысты түсініктеме берді
Орталық сайлау комиссиясы қазақстандықтарға үндеу жасады
Желіде Қостанай облысында мерзімінен бұрын сайлау өтіп жатқаны туралы ақпарат тарады
Сайлау учаскелеріне бюллетеньдер қалай жеткізілді – видео
Сайлау комиссияларының 1,5 мыңға жуық мүшесі жұмыстан шеттетілді
Үкімет үйі

Тоқаевтың төрағалығымен үкіметтің кеңейтілген отырысы басталды

104
(Жаңартылды 10:56 26.01.2021)
Кеңейтілген отырыста елдің әлеуметтік-экономикалық дамуының 2020 жылғы қорытындылары мен алдағы жоспары талқыланады

НҰР-СҰЛТАН, 26 қаңтар – Sputnik. Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен жаңарған үкіметтің кеңейтілген отырысы басталды, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан.

Отырыс онлайн өтіп жатыр. Жиында елдің әлеуметтік-экономикалық дамуының 2020 жылғы қорытындылары мен алдағы жоспары талқыланады.

Журналистер отырыстан жаңалықтарды "Қазмедиа орталығынан" таратады.

Еске салсақ, бұрынғы үкімет 10 қаңтарда өткен парламент сайлауынан кейін отставкаға кеткен болатын.

18 қаңтарда мемлекет басшысы Қазақстан үкіметінің жаңа құрамын бекітті.

Премьер-министр мен министрлердің басым бөлігі өз орнын сақтап қалды. Екі министр ғана ауысты. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне Серік Шәпкенов келсе, ұлттық экономика министрлігін Әсет Ерғалиев басқарды.

Тағы оқыңыз: Мамин екі министрді не себепті ауыстырды – сарапшылар пікірі

Сондай-ақ, сыртқы істер министрі Мұхтар Тілеуберді төртінші вице-премьер қызметін қоса атқарады.

Қазақстанда мәжіліс сайлауы 10 қаңтарда өтті. Дауыс беру қорытындысына сәйкес, парламенттің төменгі палатасына үш партия  – Nur Otan, "Ақ жол" және Қазақстанның халық партиясы (бұрынғы коммунистер партия) өтті.

"Nur Otan" партиясы – 76 мандат, "Ақ жол" демократиялық партиясы – 12 мандат, ал Қазақстанның халық партиясы 10 мандат алды.

Сондай-ақ, мәжіліс депутаттарының қатарына Қазақстан халқы Ассамблеясының өкілдері де енді.

104
Кілт сөздер:
Үкімет, Қасым-Жомарт Тоқаев
Тақырып бойынша
Тоқаев қазақстандықтар қызу талқылап жатқан заң жобасына қатысты пікір білдірді
Қазақстанда көлеңкелі үкімет құрылуы мүмкін бе – министр жауап берді
Тоқаевтың көмекшісі коронавирусқа қарсы вакцинаны екінші рет салдырды
Тоқаев биыл кімдердің жалақысы өсетінін айтты
Су кодексіне түзету енгізілді: Тоқаев заңға қол қойды
Ауыз су

Су кодексіне түзету енгізілді: Тоқаев заңға қол қойды

109
Қолданысқа енгізілген заң ауылдық жерлердегі халықты ауыз сумен жабдықтау қызметінің құнын төмендетуді қарастырады

НҰР-СҰЛТАН, 25 қаңтар – Sputnik. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев "Қазақстан Республикасының Су кодексіне жергілікті өкілді, орталық және жергілікті атқарушы органдар арасында ауызсумен жабдықтауды субсидиялау жөніндегі өкілеттіктердің аражігін ажырату мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" заңға қол қойды, деп хабарлады Ақорданың сайты.

Оқи отырыңыз: Таза ауыз су әрбір үйде болуы керек – Тоқаев

Жаңа түзетулерге сәйкес, енді жергілікті жерде ауыз сумен жабдықтау қызметінің бағасын мәслихаттар анықтайды. Мысалы, мәслихат республика бойынша ең төменгі тарифтен төмен емес және облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуын ескере отырып, орташа облыстық деңгейден жоғары емес төлемдер мөлшерін бекіте алады.

Заң жобасының негізгі мақсаты:

  • халықты ауыз сумен жабдықтауды қамтамасыз ету рәсімін оңтайландыру;
  • жаңадан салынған ауыз сумен жабдықтау жүйелерін жеңілдікті объектілер тізіміне қосуды жеделдету;
  • ауылдық жерлердегі халықты ауыз сумен жабдықтау қызметінің құнын төмендету.

Айта кетейік, бүгінде халықты ауыз сумен жабдықтау қызметінің құнын төмендету мақсатында мемлекеттен субсидия бөлініп тұрады. 2021 жылда осы мақсатта 16 миллиард теңге қарастырылған.

Ресми мәліметке сәйкес, қазіргі кезде ауыл халқының 87 проценті орталықтандырылған ауыз сумен қамтамасыз етілген. Осы санатқа 4 078 ауыл кіреді. Олардың ішінде 42 проценті субсидия алған.  

109
Кілт сөздер:
ауыз су, Қасым-Жомарт Тоқаев
Тақырып бойынша
Министрді де алдаған: Павлодар тұрғындары өңірдегі былықты жайып салды
"Бәрі түсінікті": министрден көңілі қалған Нығматулин қолын бір-ақ сілтеді
Ақорда миллиардтаған қаражаттың жымқырылғанын хабарлады
Қызылордада көпқабатты үйдің тұрғындары судың түсінен шошып отыр
Назарбаева сенаттың ұсынысына атүсті қараған үкіметтегі шенеуніктерді сынады  
2025 жылға қарай халық толықтай ауыз сумен қамтылады – Мамин 
Бойжеткен, иллюстративті фото

Семейде сұлулық байқауының жеңімпазы басшылық қызметке тағайындалды

0
Екі жыл бұрын "Семей ханымы" байқауының жеңімпазы атанған Диана Шаяхметова бүгінде төрт баланың анасы

НҰР-СҰЛТАН, 27 қаңтар – Sputnik. Семей қаласының тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы бөлімінің бастығы қызметіне "Миссис-2019" байқауының жеңімпазы тағайындалды. Ол мұндай міндетті бұрынғы бастығының жұмыстан босатылуына байланысты уақытша атқаратын болды.

"Диана Шаяхметова 25 қаңтардан бастап Семей қаласының тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық бөлімінің бастығы қызметіне тағайындалды. Ол екі жыл бұрын "Семей ханымы-2019" байқауына қатысып, жеңімпаз атанған болатын", – деп жазады облыстық Arnapress басылымы.

Осы кезге дейін Шаяхметова аталған бөлім бастығының орынбасары қызметін  атқарып келген.

34 жастағы келіншек бүгінде төрт баланың анасы.

Ал бөлімнің бұрынғы басшысы Амантай Өтелбаевтың қызметінен босатылуына қатысты әлі ресми ақпарат жоқ. Басылым дерегінде оның Семей қаласының тұрғын үй-коммуналдық секторын дамытуға қосқан үлесі ұшан-теңіз екені айтылған.

Оқи отырыңыз: Дауға қалған Семей полициясының бастығы қандай жағдайда қызметінен кететінін айтты

Айта кетейік, 25 қаңтарда Семей қаласының әкімі ауысты. Облыс әкімі Даниал Ахметовтің өкімімен Нұрымбет Сақтағанов жаңа әкім болды. Оның кандидатурасы қалалық мәслихаттың кезектен тыс екінші сессиясында мақұлданды.

Ахметов экс-әкім Ермак Сәлімовке жұмысы үшін алғыс білдіріп, оның бұдан әрі облыс әкімінің тұрғын үй және құрылыс мәселелері жөніндегі кеңесшісі болып қала беретінін атап өтті.

0
Кілт сөздер:
Семей, жаңа қызмет
Тақырып бойынша
Семей медицина университетінің басшылығы билікке үндеу жасады
"Бір көзді баланы ертіп жүрдім": Семей өңірінің тұрғыны полигонның зардабы жайлы айтты
Семей полицейлері тұрғындарды ұйқыдан оята алмай, үйге көршінің қақпасы арқылы кірді
Абайдың отаны Семей туралы қызықты деректер
Сұлулық байқауы жеңімпазының жансыз денесі табылды – қылмыстық іс қозғалды