Сирийские переговоры. Нур-Султан, 11 декабря 2019 год

Нұр-Сұлтанда Сирия бойынша өткен кездесудің қорытындысы жарияланды

30
Мемлекеттер Израильдің халықаралық құқықты, халықаралық гуманитарлық құқықты, Сирияның және көрші елдердің егемендігін бұзатын, аймақтағы тұрақтылық пен қауіпсіздікке қатер төндіретін әскери шабуылдарын сынға алып, мұны тоқтатуға шақырды

НҰР-СҰЛТАН, 8 шілде – Sputnik. Қазақстанның сыртқы істер министрінің орынбасары Ерлан Әзімбаев Сирия бойынша қабылданған Иран, Ресей және Түркия өкілдерінің бірлескен мәлімдемесін оқыды.

Шілдедегі кездесу

Елордада 7-8 шілдеде Сирия бойынша келіссөздердің кезекті раунды өтті. Келіссөзге қатысушылар арасында кепілгер елдердің (Иран, Ресей және Түркия), Сирия үкіметінің, Сирия қарулы оппозициясының өкілдері, сондай-ақ БҰҰ бақылаушылары, Иордания, Ливан және Ирактың делегациясы бар.

Бұл Сирия бойынша Қазақстанда өтіп жатқан он алтыншы кездесу. Алғаш рет келіссөздер 2017 жылы сол кездегі Астанада өткен болатын. Содан бері Қазақстанның бас қаласында 13 кездесу өтіп, олар "астаналық" деген атауға ие болды. Алайда екі рет – 2018 жылдың шілдесі мен осы жылдың ақпанында келіссөзге қатысушылар Сочи қаласында бас қосты.

Қорытынды мәлімдемеде не айтылды

Құжатқа сәйкес Иран, Ресей мен Түркия "Сирия Араб Республикасының тәуелсіздігі, егемендігі, бірлігі мен аумақтық бүтіндігіне және БҰҰ Жарғысының мақсаттары мен принциптеріне қатысты өздерінің қолдауларын" растады. Мемлекеттер бұл принциптерді жалпы барлығы сақтауы және құрметтеуі керек екенін айтты.

Сонымен қатар үш мемлекет:

  • Сирияның тәуелсіздігі мен аумақтық бүтіндігін және көрші елдердің ұлттық қауіпсіздігін бұзуға бағытталған кез келген сипаттағы терроризм және оның көріністерімен күресу және оған қарсы тұру мақсатында өзара әрекеттестікті жалғастыруға бел буғанын білдірді.
  • бейбіт тұрғындардың өліміне алып келген Сирияның түрлі аумағындағы террористік белсенділік пен азаматтық инфрақұрылымға шабуылдарды сынға алды.
  • ДАИШ, "Джабхат Ан-Нусра" / "Хейат Тахрир Аш-Шам" және "Әл-Каида" немесе ДАИШ-пен байланысты барлық тұлғаның, топтар мен ұйымдардың және БҰҰ Қауіпсіздік кеңесі террористік деп таныған басқа да топтардың көзін жою мақсатында ынтымақтастықты жалғастырып, халықаралық гуманитарлық құықыққа сәйкес азаматтық тұлғалар мен азаматтық инфрақұрылымды қорғауды қамтамасыз етуге уағдаласты.
  • Идлиб деэскалация аумағы мен одан тыс аймақтағы бейбіт тұрғындарға қауіп төндіріп тұрған "Хейат Тахрир Аш-Шам" мен басқа да террористік ұйымдардың белсенділігі артуына қатысты алаңдаушылық білдірді.

Мәлімдемеде көрсетілгендей, елдер Идлиб деэскалация аумағындағы жағдайды жіті қарастырып, Иблид бойынша барлық келісімді толық орындау арқылы "жер бетінде" тыныштықты сақтаудың қажеттілігін баса атап өтті.

Кепілгерлер Сирияның солтүстік шығысындағы жағдайды талқылап, бұл өңірде ұзақ мерзімді қауіпсіздік пен тұрақтылыққа Сирияның егемендігі мен территориялық тұтастығын сақтау арқылы ғана қол жеткізуге болатынын атап өтті.

Олар терроризммен күресті сылтау етіп өзін-өзі басқару бойынша заңсыз бастамаларды қамтитын жаңа жағдай қалыптастыруға толық қарсы екендерін жеткізді. Сирияның бірлігін бұзып, көрші елдердің ұлттық қауіпсіздігіне қауіп төндіруге бағытталған Заевфратьедегі сепаратистік жоспарларға қарсы тұрудағы айнымастығын растады.

Осыған байланысты елдер халыққа қарсы бағытталған соғыс әрекетінің күшеюіне қатысты алаңдаушылық танытты. Сонымен қатар тараптар Срия Араб Республикасына тиесілі мұнай саудасының табысын заңсыз тартып алу және басқа тарапқа тапсыруға қарсы екендерін жеткізді.

Мемлекеттер Сириядағы Израильдің халықаралық құқықты, халықаралық гуманитарлық құқықты, Сирияның және көрші елдердің егемендігін бұзатын, аймақтағы тұрақтылық пен қауіпсіздікке қатер төндіретін әскери шабуылдарын сынға алып, мұны тоқтатуға шақырды.

Кепілгер мемлекеттер сириялық қақтығыс соғыс жолымен шешілмейтінін айта келе, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 2254 резолюциясына сәйкес БҰҰ қолдауымен сириялықтардың өзі жүзеге асыратын ұзақ мерзімді саяси процесті сүйемелдеуді қолдайтындарын растады.

Олар Сочидегі Сирияның ұлттық диалог конгресінің шешімдерін орындау үшін Астана форматындағы кепілгер елдердің шешуші үлесімен құрылған Женевадағы Конституциялық комитеттің маңызды рөлін атап өтті.

Мемлекеттер Женевада Сирия конституциялық комитетінің кезекті, алтыншы отырысын мүмкіндігінше тезірек өткізу қажеттілігін атап өтті. Осыған байланысты олар Конституциялық комитетке қатысушы сириялық тараппен және БҰҰ Бас хатшысының Сирия бойынша арнайы өкілі Гейр Педерсенмен үнемі өзара әрекеттесу арқылы комитет жұмысын қолдауға қатысты шешімдерін растады.

Кепілгер елдер жалпы халықтық мақұлдауға жататын конституциялық реформаны әзірлеу бойынша комитет өз мандатын растауы үшін комитет өз жұмысы барысында бірқатар өкілеттік пен рәсімнің негізгі ережелерін сақтауы керек екеніне сенімділік танытты.

Мемлекеттер Сириядағы гуманитарлық жағдай мен елдегі денсаулық сақтау жүйесінің жұмысын, экономикалық және гуманитарлық ахуалды күрделендіріп тұрған коронавирус пандемиясының ықпалына қатысты алаңдаушылық танытты. Халықаралық құқық, халықаралық гуманитарлық құқық пен БҰҰ Жарғысын бұзатын барлық біржақты санкцияларды мойындамайтындарын растады.

Олар кемсіту, саясиландыру және алдын ала шарт қоюсыз елдің бүкіл аумағында барлық сириялыққа гуманитарлық көмек көлемін ұлғайту қажеттілігін атады. Сириядағы гуманитарлық жағдайды жақсарту және саяси тұрақтандыру процесін ілгерілету мақсатында халықаралық қауымдастық, БҰҰ мен оның гуманитарлық агенттіктерін маңызды инфрақұрылымдарды қалпына келтіру арқылы Сириядағы көмекті арттыруға шақырды.

Тараптар босқындарды қауіпсіз және ерікті түрде елге қайтару мен Сириядағы тұрғылықты орындарынан азаматтардың еркін жүріп-тұруын қамтамасыз етудің маңыздылығын атап өтті. Осыған байланысты халықаралық қауымдастықты сириялық босқындарға қажетті көмек көрсетуге шақырып, барлық мүдделі тараппен өзара әрекеттестікті жалғастыратындарын растады.

Кепілгер мемлекеттер Тұтқындарды босату, қайтыс болғандардың денесін жеткізу және із-түзсіз жоғалғандарды іздеу жөніндегі жұмыс тобы аясында осы жылдың 2 шілдесінде еркінен тыс тұтқында болған азаматтарды алмасудың сәтті өткенін жоғары бағалады. Бұл операция сириялық тараптың Астана форматындағы кепілгер елдердің қолдауымен өзара сенім шараларын нығайтуға дайын екенін көрсетіп, кепілгер елдердің жұмыс тобы аясындағы өзара әрекеттестікті кеңейтуге деген құлшынысын құптады.

Келесі кездесу қашан өтеді

Іс-шараға қатысушы мемлекеттер Нұр-Сұлтанда Сирия бойынша кезекті кездесу өткізгені үшін қазақстандық билікке алғыс білдірді.

Келесі келіссөздерді осы жылдың соңына дейін өткізу туралы шешім қабылданды. Кездесу нақты қашан өтетіні санитарлық-эпидемиологиялық жағдайға байланысты болады.

30
Тоқаев Ақмола облысының жаңадан сайланған ауыл әкімдерімен кездесті

Тоқаев ауыл әкімдерін сайлау туралы: алғаш рет ашық әрі әділ өткізіліп отыр

35
(Жаңартылды 16:36 27.07.2021)
Тоқаев сайлаудың ауылдағы ағайынға өз әлеуетін толық пайдаланып, елді мекендерді дамыту үшін жаңа мүмкіндік беретінін атап өтті

АЛМАТЫ, 27 шілде – Sputnik. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Ақмола облысының жаңадан сайланған ауыл әкімдерімен кездесті, деп хабарлады Ақорда.

Президент ауылдардың, аудандық маңызы бар қалалар мен ауылдық округтердің басшыларының тікелей сайлауы саяси жаңғырудың жаңа кезеңін білдіретін маңызды әрі тарихи оқиға екенін атап өтті.

"Шын мәнінде ел тарихында осындай сайлау алғаш рет ашық әрі әділ өткізіліп отыр. Халық тарапынан ешқандай шағым түспеді. Мұндай сайлау болған емес. Біз сайлауды біреуге ұнау үшін емес, азаматтардың тұрмыс сапасын жақсарту үшін өткіземіз", – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысы бұл сайлаудың ауылдағы ағайынға өз әлеуетін толық пайдаланып, елді мекендерді дамыту үшін жаңа мүмкіндік беретініне тоқталды.

Президент әкімдердің сайлауалды жұмыстарына оң баға беріп, олардың қызметіне табыс тіледі.

Қасым-Жомарт Тоқаев олардың халық сенімін ақтау үшін қолдан келгеннің бәрін жасайтынына сенім білдірді.

Жиын соңында жаңадан сайланған әкімдер мемлекет басшысына өз бастамасын жүзеге асырғаны және еліміз бен ауыл игілігі жолында еңбек етуге мүмкіндік бергені үшін алғыс айтты.

Қазақстанда 25 шілдеде ауыл әкімдерін тікелей сайлау өткенін еске салып өтейік. 

35
Кілт сөздер:
сайлау, Қасым-Жомарт Тоқаев
Ақорда

Тоқаев Астрахан облысының тұрғындарына алғыс айтты

49
Кездесу барысында Тоқаев Қазақстан мен Ресей Федерациясы арасындағы стратегиялық және одақтастық қатынастардың қарқынды дамып келе жатқанын атап өтті

АЛМАТЫ, 26 шілде – Sputnik. Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Ресейдің Астрахан облысының губернаторы Игорь Бабушкинді қабылдады.

Кездесу барысында Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан мен Ресей Федерациясы арасындағы стратегиялық және одақтастық қатынастардың қарқынды дамып келе жатқанын және екі ел өңірлерінің ықпалдастығы кеңейе түскенін атап өтті.

"Қазір Атырау, Батыс Қазақстан, Маңғыстау және Қазақстанның өзге де облыстары Астрахан облысымен көптеген бағыт бойынша өзара тиімді кооперацияны жүзеге асыруда. Экономикалық белсенділіктің жаңғыруына орай шекара маңындағы сауда қарқыны біртіндеп қайта қалпына келіп жатқаны байқалады", - делінген Ақорда таратқан ақпаратта.

Қазақстан мен Астрахан облысының арасын негізгі байланыстырушы ретінде Ресей бойынша ең көп тұратын сол жердегі қазақ диаспорасы маңызды рөл атқарып отыр.

Президент Астрахан қазақтарының тарихи отанымен рухани байланысын нығайтуына, ата-бабасының тілі мен мәдениетін сақтауына жан-жақты қолдау көрсетіп жатқаны үшін Игорь Бабушкинге ризашылығын білдірді.

Мемлекет басшысы қазақ халқының Бөкей хан, Құрманғазы, Дина Нұрпейісова және басқа да ұлы перзенттерінің есімін Астрахан жерінде ұлықтап келе жатқаны үшін аймақ әкімшілігі мен тұрғындарына алғыс айтты.

49
Кілт сөздер:
Қасым-Жомарт Тоқаев
Нью-Йорк қаласы

АҚШ экономикасына дефолт қаупі төнді 

0
Пандемия кезінде экономика көлемінен асып түскен Американың мемлекеттік қарызы шарықтау шегіне жетті. Үкімет дефолт қаупі жайлы сөз етуде. Шығынға жол бермес үшін конгресс тез арада жедел әрекетті қолға алмақ

НҰР-СҰЛТАН, 27 шілде – Sputnik. Америкалықтар 2008 жылдағы дағдарыстан бері сырттан қарыз алуды арттырып келеді. Обама билікте болған кезде тоғыз триллионға, Трамптың кезінде жеті триллион долларға ұлғайды. 2018 жылы жалпы ішкі өнімнің 78 процентіне жетті – Дүниежүзілік банк мұны қауіпті деп атады.

Қарыз шегін арттыру керек, әйтпесе күзде қаржы міндеттемелеріне қызмет көрсету бойынша проблема туындауы мүмкін. Кредиторлар АҚШ-тың қарызды өтеу мүмкіндігіне күмәнданса, не болатыны туралы РИА Новости материалында. 

Болжам бойынша мемлекеттік қарыз АҚШ экономикасының көлемінен он жылдан кейін ғана асуы керек. Алайда пандемия мен ұлттық шаруашылықты қолдауға арналған үлкен шығындардың салдарынан бұл әлдеқайда ертерек қалыптасты. Тәуелсіз есептеулер бойынша 2020 жылы билік ел экономикасына тоғыз триллион долларға жуық қаражат салды. Соның нәтижесінде мемлекеттік қарыз ЖІӨ-ден асып түсті. 

Наурыздың соңына қарай 28 триллион доллар немесе ЖІӨ-нің 101 проценті. Мұндай жағдай тарихта бір рет қана – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бірден, 1946 жылы болды. Ол кезде көрсеткіш 106 процентті құрады. Ал қарыз өсіп жатыр: қазір - 28,5 триллион доллар. Заң бойынша енді қарыз алуға болмайды. 

АҚШ мемлекеттік қарыздың шарықтау шегіне бірінші рет жетіп отырған жооқ. 2008 жылдағы дағдарыстан кейін бұл көрсеткіш тұрақты өсіп жатыр. 

2019 жылы Трамп 2021 жылдың 31 шілдесіне дейін мемлекеттік қарызды шектеусіз ұлғайтуға мүмкіндік беретін заңға қол қойды. Межелі күннен кейін Қаржы министрлігі облигациялар сату есебінен қосымша қаражат тарта алмайды.

Алайда Вашингтонның бұдан басқа амалы жоқ. Пандемия кезінде экономиканы қолдауға жұмсалған қомақты шығын салдарынан бюджетте үлкен саңылау пайда болды. 

Бюджет тапшылығы негізінен мемлекеттік облигацияларды сату есебінен жабылып жатыр. 2020 қаржы жылында (30 қыркүйекте аяқталды) тапшылық кемінде үш есе – 3,1 триллион долларға дейін ұлғайды. Алайда коронавирусқа қарсы күрес бойынша барлық шараларды есептегенде, ол төрт триллионға жететінін анық. 

Осылайша Вашингтонның алдында екі жол тұр: 31 шілдеге дейін мемлекеттік қарыз шегін арттыру немесе қарыз алу лимитінің әрекет етуін тоқтату. Әйтпесе АҚШ-тың қаржы министрі Джанет Йеллен конгреске жолдаған хатында ескерткендей, ел дефолтқа тап болып, экономикаға орны толмас шығын келтіріледі. 

Қаржы министрлігі "қосымша шұғыл шаралар" қабылдауға тура келеді. Алайда Йеллен атап өткендей, қаржы мекемесінің мемлекеттік төтенше қаржыландыру қолдану мүмкіндігі қатты шектеулі. 

"Мұнда көптеген факторға байланысты айтарлықтай белгісіздік бар. Соның ішінде үкіметтің төлемдері мен түсімдерін бірнеше ай бұрын есептеу проблемалары да бар", - деді министр. 

Алайда шекті көтермесе, жаңа қаржы жылында, 1 қазанға қарай қарызға қызмет көрсету қабілеті тоқтатылады. Негізінен дәл сол күні АҚШ қарзынашылығы шығынды 150 миллиард долларға қысқартуға тура келеді.

Жалпы қаржы министрі мемлекеттік қарыздың рекордтық өсімін көздеп отыр. Алайда бұған байланысты конгресте бірауызды шешім болмай тұр. Демократтардың пікірінше, шекті арттыру керек. Республикашылдар Байден мен үкіметтен шығындарды қысқартып, үлкен қарызды азайту шараларын қабылдауды талап етіп отыр.

Соған қарағанда шекті қарыздың деңгейін кезекті рет көтереді. Ал экономистер АҚШ дефолтын "ақырзаман" ретінде қарастырып жатыр. 

"Америкалықтар мұндайға ешқашан жол бермеген. Бұл қауіпті жағдай болар еді", - деп санайды JPMorgan-ның АҚШ бойынша бас экономисі Майкл Фероли. 

Бірақ дефолт болу қаупінің өзі-ақ нарықта дүрбелең тудыруы мүмкін. Егер ешқандай шара қабылданбаса, АҚШ Қаржы мекемесі 30 шілдеде мемлекеттік бағалы қағаздарды да, мемлекеттік қарызға қызмет көрсетуді қамтамасыз етіп отырған жергілікті органдардың  қағаздарын да сата алмай қалады.

2011 жылы өкілдер палатасының қарыз шегін көтеруден бас тартуы мен дефолт қаупінің туындауына байланысты Standard & Poor’s халықаралық рейтинг агенттігі тарихта алғаш рет АҚШ-тың дербес кредиттік рейтингін төмендетті. Соның артынша-ақ қор нарығында құлдырау бола жаздады: тиісті органдар бір мәмілеге келгенге дейін S&P 500 индексі бес күн қатарынан төмендеді. 

CNBC атап өткендей, осы жолы мемлекеттің қарызды өтеу мүмкіндігіне күмәнданған кредиторлар Вашингтоннан әлдеқайда жоғары процентті талап етуі мүмкін. Ал бұл өз кезегінде домино әсерін қалыптастырады: ипотекалық және автокредиттен бастап корпоративтік қарызға дейінгі проценттік мөлшерлемелер жаппай өсе бастайды.

Ал бұл тұрақтылыққа оң әсер етпейтіні анық. "Қаржы дағдарысы күшейіп, жұмыс орындары мен америкалықтардың жинақтарына қауіп төнеді. Бұл біз пандемиядан кейін қайта аяққа тұрмаған кезде болып отыр", - дейді Джанетт Йеллен. 

Кредиторлар АҚШ үкіметінің қарыз өтеу қабілетіне жиі күмәнданып отыр. Америкалық жетекші қаржыгердің бірі, Bridgewater Associates атты әлемдегі ірі хедж-қордың негізін қалаушы миллиардер Рэй Далио атап өткендей, бюджет, сауда теңгерімі мен қазіргі операциялардың есебі бойынша үштік тапшылық жақын уақытта шетелдік инвесторларды қазынашылық облигациялардан үркітіп, доллардың құлдырауына себепші болады. Бұл көлемі жағынан 2008 жылғы дағдарыстан ғана емес, 1930 жылғы Ұлы депрессиядан да асып түсуі мүмкін қаржы дағдарысына апаратын тікелей жол.

0