Владислав Челах

Арқанкергендегі қырғын: Бүгін 15 адамды өлтірген Челахтың ісі қайта қаралады

2721
(Жаңартылды 20:17 22.01.2019)
Владислав Челахтың ісін қайта қарау БҰҰ комитетінің шешімімен байланысты

АСТАНА, 21 қаңтар – Sputnik. Бүгін Астанадағы Жоғарғы сотта 14 шекарашы мен бір қорықшыны өлтірген Владислав Челахтың ісі қаралады, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан

Өткен аптада Жоғарғы сот Челахтың істі қайта қарау туралы өтінішін қанағаттандырды. Сотталушының ісін қайта қарау БҰҰ-ның адам құқықтарын қорғау комитетінің шешімімен байланысты.

Елді есеңгіреткен трагедия қалай болды?

Осыдан 6 жыл 8 ай бұрын, яғни 2012 жылдың 28 мамырында қазақ-қытай шекарасында орналасқан "Арқанкерген" шекара бекетінде қайғылы оқиға болды. 

Мамыр айының соңғы күндерінде Арқанкергендегі шекарашылармен байланыс кенеттен үзіледі. Екі күннен кейін – 30 мамырда Арқанкергенге жіберілген жасақ шекара бекетінің түгі қалмай жанып кеткенін көреді. 

Бір күннен кейін Ұлттық қауіпсіздік комитетіне қарасты шекара қызметі өртеніп кеткен ғимараттан 12 адамның сүйегі, ал келесі күні тағы екі шекарашының мүрдесі табылғанын мәлімдеді. Бұған қоса, бір қорықшының мәйіті табылған. 

4 маусымда шекара бекетінен 24 шақырымда орналасқан қыстаулардың бірінде 15-ші шекарашы Владислав Челах ұсталды. Ол кезде қарағандылық жігіт 19 жаста болған. 

5 маусымда Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаев біркүндік ұлттық аза тұту күнін жариялады. 

Челахтың ісі

Тергеу нұсқасы бойынша, шекара бекеті жеке құрамының қатардағы сарбазы болған Владислав Челах өз қызметтестерін атып өлтіріп, қылмысын жасыру үшін казарманы өртеп, қорықшының көзін құртқан. 

Қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық әскери сот Челахты 15 адамды өлтіріп, мемлекеттік құпияны жария етіп, таратқаны үшін, сондай-ақ қару ұрлап, әскери мүлікті жойып, әскерден қашқаны үшін айыпты деп танып, өмір бойына бас бостандығынан айырды. 

Ең алғаш ұсталған кезде қарағандылық жігіт бірнеше адамды бір өзі жайратып салғанын мойындады. Бірақ кейін сотта барлығын жоққа шығарды. Ол оған қысым жасалғанын, кінәні мойындауға мәжбүр болғанын мәлімдеді. 

2013 жылдың 21 маусымында Қазақстанның Әскери сотында Челахтың адвокаты Серік Сәрсеновтің кассациялық шағымы қаралды. Алайда айыптау үкімі өзгеріссіз қалды. 

2016 жылы Сәрсенов БҰҰ-ның адам құқықтары жөніндегі комитетіне жүгінді. Кейінірек БҰҰ комитетіндегілер Челахтың ісін қарау кезінде халықаралық азаматтық және саяси құқықтар пактісі бұзылды деген шешім шығарды. 

Тағы оқыңыз:

2018 жылдың 23 наурызында адвокат Серік Сәрсенов ұзаққа созылған дерттен көз жұмды. 

"Қара бүркітте" немен айналысып жүр?

Қазір Владислав Челах Қостанай облысындағы Жітіқара қаласында өмір бойына сотталғандар отыратын түрмеде жазасын өтеп жатыр. Аталған түрме көпшілікке "Қара бүркіт" деген атпен танымал. 

Челахтың туысқандары мен жақындары оның кінәлі екеніне сенбейді. Жылына төрт рет абақтыға барып, хал-жағдайын біліп тұрады. 

Бұған дейін Sputnik Қазақстанға берген сұқбатында Владиславтың атасы немересінің түрмеде грек және ағылшын тілдерін меңгеріп, құқық оқып жатқанын айтқан еді. Оған қоса, йогамен айналысады екен. 

Сот "Арқанкергендегі" қанды қырғынға нүкте қойғаннан кейін, Челахтың отбасы Ресейге көшіп кетті. Анасы ұлымен жиі хат жазысып тұрады. 

Қазіргі "Арқанкерген" 

Ел есінде қайғылы оқиғамен жатталып қалған "Арқанкерген" шекара бекеті таулы аймақта орналасқан. Алматы облысы Үшарал қаласынан 200 шақырым қашықтықта. Жыл сайын жаз кезінде бұл жерге Үшаралдан шекарашылар жасағы жіберілген екен. Себебі осы мезгілде Қытайдың шекаралас аудандарының тұрғындары таудан дәрілік шөп жинау үшін Қазақстан аумағына кіреді, ал шекарашылардың міндеті – осындай заң бұзушылықтардың алдын алу болған. 

Алты жыл бұрынғы трагедиядан кейін шекара бекеті қалпына келтірілмеген. Мемлекеттік шекараның бұл учаскесі шекара авиациясы, сондай-ақ шекараны қорғаудың заманауи техникалық құрылғыларымен күзетіледі.

2721
Кілт сөздер:
қорықшы, Арқанкерген, шекара бекеті, шекарашылар, үкім, сот, БҰҰ, Жоғарғы сот, Владислав Челах, Серік Сәрсенов, Астана
Білім министрі Асхат Аймағамбетов

Бірыңғай кеңістік құрылады: білім министрлері Аймағамбетовтің идеясын қолдады

253
Орталық Азия елдері өңірлік ынтымақтастықты кеңейтіп, жоғары оқу орындарының ғылыми, зияткерлік және шығармашылық әлеуетін біріктіреді

НҰР-СҰЛТАН, 19 маусым – Sputnik. Орталық Азия елдерінде жоғары білім берудің бірыңғай Орталық Азия кеңістігі құрылады. Мұндай шешім Түркістандағы Орталық Азия елдері білім министрлерінің қатысуымен өткен форумда қабылданды, деп хабарлайды білім министрлігінің баспасөз қызметі.

Шараға Қазақстан, Өзбекстан, Түркіменстан және Қырғызстан білім министрлері, сондай-ақ Орталық Азия елдеріндегі білім министрліктерінің өкілдері, халықаралық ұйымдар, ректорлар және тағы басқалары қатысты.

Қазақстанның білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов жоғары білім беру саласында Орталық Азия кеңістігін құруды ұсынды. Шетелдік әріптестері оның бастамасына қолдау білдірген. Форум қорытындысы бойынша Түркістан декларациясы қабылданды.

"Жоғары білім берудің бірыңғай Орталық Азия кеңістігін құру бүгінгі таңда объективті қажеттілік болып отыр. Жыл сайын танылатын білім туралы құжаттардың жалпы санының 70%-ке жуығы –  Орталық Азия жоғары оқу орындарының құжаттары. Бүгінде Орталық Азия елдерінің 20 мыңға жуық азаматы Қазақстанның жоғары оқу орындарында білім алады. Бұл көрсеткіш жыл сайын өсіп келеді", - деді Аймағамбетов.

Тағы оқыңыз: 2021 жылы магистратура және докторантураға түсу ережелері қандай

Министр бірыңғай кеңістік аясында Еуропадағы сияқты біліктілікті танудың жеңілдетілген процедурасы мәселесін қарастыруға болатынын айтты.

Түркістан декларациясына сәйкес, енді Орталық Азия мемлекеттері өңірлік ынтымақтастықты кеңейтіп, бүкіл Орталық Азия жоғары оқу орындарының ғылыми, зияткерлік және шығармашылық әлеуетін біріктіреді.

Сондай-ақ тараптар студенттермен алмасу үшін білім бағдарламаларының, бірлескен ғылыми жобалардың санын ұлғайтуға және ОА елдерінің көшбасшы студенттері арасында өзара байланыс орнатуға, тәжірибе алмасу және жұмыс бағыттарын талқылау үшін ОА елдерінің жоғары оқу орындары ректорларының форумдарын өткізуге келісті. 

Орталық Азия кеңістігіне қатысушы елдердің ынтымақтастығы Болон процесі қағидаты бойынша ұйымдастырылады. Сондай-ақ жоғары білім саласындағы Орталық Азия кеңістігі жанынан білім министрліктері арасындағы жұмысты үйлестіру, жоғары білімнің тартымдылығын арттыру және бәсекеге қабілеттілікті күшейту үшін хатшылық құрылады.

Түркістан декларациясы ынтымақтастықтың келесі бағыттарын көздейді:

  • ОА елдері жоғары оқу орындарының альянсын қалыптастыру;
  • ОА елдерінің білім беру сапасын қамтамасыз ету жөніндегі аккредиттеу кеңесін құру;
  • ОА елдері студенттерінің альянсын құру;
  • Біліктілікті және білім туралы құжаттарды тану жөніндегі ұйымдар қауымдастығын құру.
253
Кілт сөздер:
Орталық Азия, жоғары білім алу, Асхат Аймағамбетов
Тақырып бойынша
Қыркүйектен бастап студенттер 31 мың теңге алады
"Әділдік үшін өзгертіп жатырмыз": Аймағамбетов биылғы жаңашылдықтар туралы айтты
"Бұл - өте маңызды мәселе": Аймағамбетов жаңа бұйрыққа қол қоятынын айтты
Аймағамбетов қазақстандық мұғалімдерге хат жазды
Димаш Құдайберген

Димаш Құдайберген желіде жақсы жаңалығын бөлісті

254
(Жаңартылды 13:48 19.06.2021)
Жас орындаушылар бақ сынайтын "Новая волна" байқауы Сочиде 19 мен 25 тамыз аралығында өтеді

НҰР-СҰЛТАН, 19 маусым – Sputnik. Танымал қазақстандық әнші Димаш Құдайберген "Новая волна" байқауына қатысатынын айтты.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Dimash Kudaibergen (@kudaibergenov.dimash)

"Достар, "Новая волна" байқауына баратынымды ресми түрде растаймын. Мен оған әділқазылар алқасының мүшесі және қонақ ретінде қатысамын. Кездескенше!", - деп жазды Димаш Instagram-дағы парақшасында.

Жас орындаушылардың "Новая волна" халықаралық байқауы Сочиде 19 мен 25 тамыз аралығында өтеді.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от New Wave / Новая волна (@newwave_official)

Бұған дейін жобаның негізін қалаған Игорь Крутой байқау бағдарламасында бірнеше шығармашылық кеш жоспарланғанын мәлімдеді: Дима Билан, Александр Розенбаум, сондай-ақ Николай Басковтың мерейтойы аталып өтеді.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Игорь Крутой (@igorkrutoy65)

Фестивальдің қатысушылары: София Ротару, Григорий Лепс, Филипп Киркоров, Светлана Лобода, Zivert, Niletto, Полина Гагарина, Пелагея, Валерий Леонтьев, Ирина Аллегрова және басқа да танымал орындаушылар.

254
Кілт сөздер:
жаңалықтар, байқау, Димаш Құдайберген
Тақырып бойынша
Димаш Иманғали Тасмағамбетовтың қандай адам екенін айтты
Димаш Құдайберген "Славян базары" ән байқауына қазылық етеді
Димаш 27 жасқа толды: әкесі әншінің туған күнді қалай тойлайтынын айтты
"Ерекше әсерге бөледі": желіде Димаш орындаған әндердің видеосы тарады
Архивтегі фото

Вакцина салдырған алматылық ойламаған жерден олжалы болды

0
(Жаңартылды 15:36 19.06.2021)
Алмалы ауданындағы екпе пунктінде "Вакцина сал, сыйлық ұтып ал!" акциясының нәтижесі шығарылды

НҰР-СҰЛТАН, 19 маусым – Sputnik. Алматыда вакцина салдырған 62 жастағы тұрғын iPhone12 ұтып алды, деп хабарлады Almaty.tv.

Алмалы ауданына қарасты сауда ойын-сауық орталығына күніне 50 шақты азамат екпе алуға келеді. Солардың ішінде ерікті түрде "Вакцина сал, сыйлық ұтып ал!" акциясына қатысқандар бүгін ойынның нәтижесін білді. Кездейсоқ таңдалған жеңімпаздарға бірқатар сыйлық тағайындалған. Ал бас жүлде iPhone12 смартфонның иегері 62 жастағы қала тұрғыны болды.

"Мамырда бірінші ұтыс ойынын өткіздік. 7 маусымнан бастап екіншісін өткізіп жатырмыз, бас жүлде − iPhone12 телефоны", − деді көпсалалы кешеннің бас директоры Жұмабек Артығалиев.

Айта кетейік, ай басында қаладағы "ЦУМ" сауда үйінде вакцина салдырғандардың арасында 5 жүлде ойнатылды: ІРhonе 12 смартфоны, Samsung Galaxy A02 телефоны, "Starbucks" желісінен, "Wendy's" мейрамханасынан сертификаттар, сондай-ақ кәдесыйлар орталығынан сертификаттар берілді. Бас жүлде ІРhonе 12-ні Дарья Сургутанова есімді тұрғын иеленді.

0
Кілт сөздер:
ұтыс, вакцина
Тақырып бойынша
Алматыда бұрын-соңды болмаған ұтыс өтіп жатыр
Атырау облысының әкімі халық арасында екпені тым аз салдырудың себебін айтты
Коронавирус вакцинадан кейін неге жұғады -  дәрігер түсіндірді
Студенттерге вакцина салдыру міндетті ме – Бекшин жауап берді
Вакцина салдырған алматылық ІРhonе 12 ұтып алды