Қазақстандағы Қытай елшісі Чжан Сяо

Қытай елшісі Шыңжаң "лагерьлеріндегі" шынайы ахуалды айтып берді

3743
Қазақстандағы Қытай елшісі лагерьлер туралы жалған ақпарат таратылып жатқанын айтты

НҰР-СҰЛТАН, 3 сәуір – Sputnik. Қытайдың Қазақстандағы төтенше және өкілетті елшісі Чжан Сяо Шыңжаңдағы білім беру және дайындық орталықтарындағы шынайы жағдайды айтып, қазақстандық журналистерге сұқбат берді.

Журналистер елшіден Шыңжаңдағы "лагерьлерге" қатысты ақпараттың қаншалықты шындыққа жанасатынын сұрады. Кейбір батыс бұқаралық ақпарат құралдары мұндай орталықтардан босатылған адамдармен сұқбаттасып, оларға зорлық-зомбылық жасалды деген ақпарат таратқан болатын.

"Мен барлық жауапкершілікті мойныма ала отырып, бұл толықтай өтірік екенін айта аламын. Шынжаңда "концентрациялық лагерь" немесе "ГУЛаг" сияқты лагерьлер мүлдем жоқ. Тек "кәсіптік білім беру және дайындық орталықтары" бар. Қытай тарапы бұл орталықтар жайлы бірнеше рет егжей-тегжейлі мәлімет берген. Кейбір БАҚ бұл орталықтардың дұрыс атауын білмей немесе әдейі түсінбегенсіп, жедел түрде "ақиқат" жаңалық таратып жатыр", - деді елші.

Чжан Сяо мұндай жағдайы Шыңжаңды қаралау, Қытай үкіметіне жала жабу, ұлтаралық алауыздық пен діни қарама-қайшылықтарды тудыру, Қытай халқының терроризмді тұрақтандыру жөніндегі күш-жігерін жою ниеті деп бағалайды. 

"90-шы жылдардан бері "үш зұлым күш" (ұлттық сепаратизм, діни экстремизм және зорлық-зомбылық лаңкестігі) салдарынан бірқатар жантүршігерлік лаңкестік шабуыл болды. 2009 жылы "7,5" қақтығысы жасалып, Шынжаңға кесірі тиді",- деді елші.

Сұқбат барысында Чжан Сяо экстремистік ойы бар адамдар санасын тез арада қалпына келтіріп, қоғамға қайта оралуы тиіс екенін атап өтті. Оның айтуынша, орталықтар осындай мақсатпен құрылып отыр.  

"Қытай тарапы "Конституцияға", "Терроризмге қарсы күрес туралы заңға", "Шыңжаң-Ұйғыр автономиялық аймағындағы дерадикализация актісіне" және әлемнің басқа елдерінің терроризмге қарсы нәтижелі тәжірибелеріне сүйене отырып, "білім беру және дайындық орталықтарын" құрды", -деп жауап берді Қытай елшісі.

Тағы оқыңыз: Қазақстанға Қытай азаматтарының заңсыз көші-қоны ұйымдастырылды

Чжан Сяоның сөзінше, "білім беру және дайындық орталықтары" бір ғана этникалық топқа немесе дінге емес, барлығына бірдей қатысты. Орталыққа қабылдаудың екі негізгі критерийі бар: біріншіден, "үш зұлым күшке" қатысса, екіншіден, ол қоғам үшін зиянды болса.

"Мысалы, кейбір адамдар WhatsApp желілерде "джихад" таратып, қаскөйлік аудио-бейнежазбаларды пайдаланады, алайда олардың сюжеті болымсыз, қылмыстық болып есептелмесе, білім беру және дайындық орталықтарына жібереді. Кейбір адамдар лаңкестік әрекеттерге қатысқаны үшін сотталып, түрмеге жабылған. Түрмеден босатылғаннан кейін, олар әлі күнге дейін экстремистік ойлардан бас тартпай, қоғамға қарсы әрекет жасаса - білім беру және дайындық орталықтарына оқуды жалғастыруға баруы керек", - дейді елші. 

Айтуынша, егер заңға қайшы әрекет жасаса, қандай да бір ұлтқа, дінге қарамастан, дайындық орталықтарына баруға мәжбүр болады.

Чжан Сяо  мұндай орталықтарда заң мен қытай тілі оқытылып, кәсіби біліктілікті арттыруға ден қойылады деп отыр.

"Оқу орталығы түрме емес, бүкіл қоғам үшін мектеп. Мектептің бір ғана мақсаты бар – адамдарға жақсы тәрбие беру. Ол орталықтарда не үйретеді? Біріншіден, қытай тілі үйретіледі. Екіншіден, заңдарды үйренеді. Үшінші, кәсіби біліктілік, мысалы, кондитерлік өнімді әзірлеу, тоқыма бұйымдарын айшықтау және бояу, аяқ киім жөндеу, косметология және шаштараз, электрондық коммерция және т.б", - деді елші.  

Ол орталықтарда адамдардың наным-сенімі мен салт-дәстүрін ұстануға тыйым салынады деген ақпаратты да жоққа шығарып отыр.

"Білім беру және оқыту орталығында азаптау жоқ, тек адам құқықтарын құрметтеу және қорғау бар. Кейбір жалған ақпаратқа қарамастан, оқыту орталығы білім алушылардың діни нанымы мен салт-дәстүріне құрметпен қарайды. Оқушыларға таңдау жасау үшін түрлі тағамдар ұсынады. Халал тағамдар да бар. Сондай-ақ түрлі мәдени және сауықтыру шаралары жиі ұйымдастырылады",- деді елші.

Бұдан бөлек, Чжан Сяо мұндай лагерлерден азат етілгендердің шу көтеруі қолдан жасалған "сценарий" дегенді алған тартқан.

"Менің білуімше, азат етілгендер шу көтеріп, "азаптау" лагерьлеріндегі зұлымдықты тоқтату керек, қытайлықтар ұсынған "Бір белдеу, бір жол" бастамасын тоқтатып, Қытай арманының жүзеге асуына жол бермеуіміз қажет. Экономикалық жағынан Қытайға қарсы тұруымыз керек" деседі. Енді ойланып көріңізші, "босатылған адам" осындай сөздер айта алады ма? Әлбетте, олар Қытайға қарсы күштердің қолында. "Сценарийге" сәйкес, бақытсыздардың рөлін сомдап шықты", - деді Чжан Сяо.

Елшінің пікірінше, мұндай адамдар Шыңжаңның әлеуметтік тұрақтылығын бұзып отыр.

"Олар Шыңжаңдағы қазақ азаматтарының жағдайына алаңдаушылық білдіріп, Қытай мен Қазақстан арасындағы өзара сенімге нұқсан келтіруді көздейді. Екі ел арасындағы достық пен Қытай-Қазақстан ынтымақтастығының дамуына жол бермеу үшін бар күштерін салып жатыр" ,- деді Чжан Сяо.

Елші сұқбат соңында қазақстандықтардың басым көпшілігі шындық пен жалғанды айыра білетінін айтып, өз сөзін түбінде ақиқат жеңеді деп түйіндеді. 

3743
Кілт сөздер:
елші, қытай қазақтары, Қытай
Тақырып:
Шетел қазақтары (37)
Тақырып бойынша
Министр Қытайдағы қазақтар туралы: бірнеше адамға қатысты бізге мәлімет түсіп жатыр
СІМ: этникалық қазақтар Қытайдағы проблемаларға шағымданып жатыр
Қытайдағы қазақтар туралы фильм әлемнің назарын аударды
Шынымен қазақтар қысым көріп отыр ма? Депутат Сағынтаевтан Қытайдағы қандастардың жағдайын сұрады
Жұмыс, қызмет

Президент мемлекеттік қызметшілерді қысқартуға қатысты тапсырма берді

71
Өткен жылы агенттіктің штаты 10 процентке қысқарған, биыл ақпан айының соңына дейін тағы да 15 процентке оңтайландырылмақ

НҰР-СҰЛТАН, 19 қаңтар — Sputnik. Қазақстан президенті мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы Анар Жайылғанованы қабылдады, деп хабарлайды Ақорда.

Кездесуде мемлекет басшысына агенттіктің 2020 жылы атқарған жұмыстарының негізгі қорытындылары туралы егжей-тегжейлі есеп берілді.

Анар Жайылғанова ведомствоның мемлекеттік қызметке орналасу рәсімдерін жетілдіруге, саяси қызметті кәсібилендіруге, қызметкерлерді ынталандыруға және дамытуға бағытталған жұмыстар туралы айтты. Президенттік жастар кадрлық резерві, сондай-ақ, мемлекеттік қызметтің ұйымдастыру мәдениетін өзгертуге қатысты атқарылған шара жайлы ақпарат берді.

Агенттік төрағасы мемлекеттік қызметті цифрландыру, оның ішінде, "Е-қызмет" жүйесінің интеграция аясын кеңейту және i-Qyzmet жүйесін әзірлеу барысына да тоқталды.

Жайылғанованың айтуынша, өткен жылы агенттіктің штаты 10 процентке қысқарған, ал биыл ақпан айының соңына дейін тағы да 15 процентке оңтайландырылмақ.

Қасым-Жомарт Тоқаев агенттік төрағасына орталық және жергілікті деңгейдегі мемлекеттік қызметшілерді қысқарту үдерісінің ашықтығы мен тиімділігін бақылауды қамтамасыз етуді тапсырды. Сонымен қатар президент мемлекеттік басқару тұжырымдамасын әзірлеу және жүзеге асыру аясында ведомствоның жұмысын жандандыруға нұсқау берді. 

71
Кілт сөздер:
мемлекеттік қызметші, президент
Тақырып бойынша
Тоқаев биыл кімдердің жалақысы өсетінін айтты
Мамин екі министрді не себепті ауыстырды – сарапшылар пікірі
2021 жылы мемлекеттік қызметшілер қандай декларация тапсырады
Президенттің төрағалығымен үкіметтің кеңейтілген отырысы қашан өтеді
Мемлекет басшысы Ахметжан Есімовті қабылдады
Темір тор мен кісен, архивтегі сурет

Тоңазытқыштағы нәресте өлімі: сот залында шу шықты видео

1128
(Жаңартылды 19:33 19.01.2021)
Бұрынғы бас дәрігердің жұбайы сот үкімін естігеннен кейін судьяға дөрекі сөйлеп, "олардың бәрін антикор басқарып отыр" деп шықты

НҰР-СҰЛТАН, 19 қаңтар – Sputnik. Ұзақ уақытқа бас бостандығынан айырылған дәрігерлер өз эмоциясын ұстай алмады. "Ақ Жайық" порталында сот залында түсірілген видео да жарияланды.

Айта кетейік, дүйсенбі күні Атырауда жаңа туған баланы алдын ала сөз байласу арқылы өлтіргені үшін айыпталған облыстық перинаталдық орталықтың дәрігерлеріне қатысты үкім шыққан болатын. Сот оларды кінәлі деп танып, перинаталдық орталықтың бұрынғы бас дәрігері Қуаныш Нысанбаевты 18 жылға, акушер-гинеколог Асқар Қайыржанды 16 жылға, акушер Жәмилә Құлбатырованы 15 жылға бас бостандығынан айыруға шешім қабылдады. Ал неонатолог-дәрігер Руслан Нұрмұхамбетов пен Дариға Жұмабаева қылмыс туралы хабарламағаны үш жылға бас бостандығын шектеу жазасына кесілді.

Судья үкімді жариялағанда дәрігерлер өз эмоциясын ұстай алмады. Акушер-гинеколог Асқар Қайыржан "үкіммен келіспеймін!" деп, сотталушыларға арналған кабинаның терезесін ұра бастады. Осыдан кейін қарауыл оны сот залынан алып кетті.

Бұрынғы бас дәрігердің жұбайы сот үкімін естігеннен кейін судьяға дөрекі сөйлеп, "олардың бәрін антикор басқарып отыр" деп шықты. Ал Қуаныш Нысанбаевтың өзі ештеңе түсінбегенін жеткізді. Содан кейін әділ сот болмады деп айқайлады.

"Неге бұл жерде Әлімбаева (кезекші неонатолог-дәрігер) жоқ. Ол бірінші болып баланы қараған", – деді ол. Оны да сот залынан алып кетуге тура келді.

Акушер Жәмилә Құлбатырова да сот үкімімен келіспейтінін мәлімдеді.

"Мен дәрігерлердің айтқанын ғана істедім. Басқа еш кінәм жоқ!", – деп айқайлады Құлбатырова.

Судья Гүлмира Дәулетова үкімді аяғына дейін оқып, 15 күннің ішінде қарсы шағым түсіруге болатынын айтты.

Жаңа туған нәрестенің өлімі

2019 жылдың 29 қыркүйегінде Атырау перинаталдық орталығында дүниеге келген нәресте қимылсыз жатқаннан кейін дәрігерлер оны өлі туды деп тіркеген. Алайда сәбиді тоңазытқыш камераға апарған кезде аяғы қимылдай бастаған.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметтің хабарлауынша, дәрігерлер құжатты түзетпеу үшін оны тоңазытқышта қалдыруға шешім қабылдаған. Сотта тергеуші Асқарбек Ермұқашев дәрігерлердің телефон арқылы сөйлескен стенограммасы бар екенін айтқан.

Оқи отырыңыз: Сегіз сағат жер астында жатқан нәресте тіріліп кетті - видео

Филологиялық сараптаманың қорытындысы да жасалды. Сонда дәрігерлердің бір-бірімен кеңесіп, баланың тағдырын шешкені анық байқалады. Әңгіменің стенограммасында "Құдай бізді кешірсін" деген сөздер бар.

1128
Кілт сөздер:
Атырау, бала өлімі
Тақырып бойынша
Атырауда 108 нәресте шетінеді: дәрігерлер жас босанған әйелдердің өзін кінәлайды
Нәресте тоңазытқыштан табылды: атыраулық дәрігерлердің ауыр қылмысы ашылды
Алматыда он жыл күткен нәресте он күнде шетінеп кетті: оқиғаның мән-жайы
Қызыл қаласында анасы көшеде ұмытып кеткен нәресте үсіп өлді
"Алты айлық нәресте бар": үш облыста коронавирус жұқтырған 14 адам анықталды 
Ядролық реактор

Атом энергетикасының жаңа бағыттары дамиды

0
Америкалықтар атом энергетикасының әскери бағытын дамытуға бел буды. Қазіргі президент Дональд Трамп қарулы күштер мен ғарышты игеру үшін төмен қуатты ядролық реакторлар әзірлеу туралы жарлыққа қол қойды

Қосымша қуат көзі ме

Елу жылдан бері алғаш рет АҚШ атом энергиясын әскери-теңіз күштерінен тыс қолданбақ. АҚШ Қарулы күштерінде атомдық реакторлар сүңгуір қайықтар мен әуе тасымалдағыштарда қолданылады. Осының арқасында америкалық флоттың ең үлкен кемелері теңізде шектеусіз уақыт бойы бола алады.

Өзге елдердің әскери-теңіз күштері де ядролық энергияны пайдаланады. Мысалы, француздардың "Шарль де Голль" әуе тасымалдағышы мен Ресейдің "Петр Великий" ауыр зымыран крейсері атомдық тартылыс күшінің арқасында жұмыс істеп тұр. Алайда, АҚШ-та атоммен жүретін кемелер бұдан да көп. Америкалықтар мұнымен тоқтап қалмақ емес.

"Президент Трамптың тапсырмасы бойынша қорғаныс министрлігі елдегі әскери алаңда шағын атомдық реакторлардың шығындары есебінен олардың энергетикалық икемділігі мен экономикалық тиімділігін көрсету жоспарын әзірлейді және жүзеге асырады, сондай-ақ қуаттылығы шағын мобильдік реакторды сынақтан өткізеді. Мұндай қуат көздері күн энергиясын қолдану мүмкін емес қиыр ғарышты зерттеуде және қорғаныс саласында таптырмас құрал екені анық", - деп хабарлады Ақ үйдің баспасөз қызметі.

Билік шағын ядролық реакторлар нақты не үшін қажет болғанын айтпай отыр. Defensenews.com порталының сарапшылары мұнда мәселе армия базаларындағы резервтік қуат көздері туралы болып отыр деп санайды. Егер, әскери нысанда электр қуаты өшіп қалса, реактор маңыздылығы өте жоғары жабдықты қуатпен қамтамасыз етеді.

Жарлықтың мәтініне сәйкес, алғашқы прототиптің сынақтары жарты жыл ішінде басталуы керек. Сарапшылар бұл сынақ АҚШ-тағы ең ірі полигонның бірі - Невада полигонында өтеді деп болжап отыр. 

Ғарышты бағындыру 

"Secure World Foundation" коммерциялық емес ұйымының ғарыш қауіпсіздігі мәселелері жөніндегі сарапшысы Брайан Уиден Айға, Марсқа және басқа планеталарға бағытталған ұзақ мерзімді рейстер ядролық энергиясыз ұша алмайтынын еске салды. Болашақта ракторлар Жерден тыс алғашқы колониялар үшін қажет болады.

Кейбір сарапшылар жаңа технологияларды орбиталық қару-жарақ платформаларында қолдануға да болады деп санайды. Негізінде, бұл сценарий ғарышты әлеуетті ұрыс алаңы деп санайтын АҚШ-тың ғарыш күштерінің агрессивті доктринасына сәйкес келеді.

Әскери кемелер, архивтегі сурет
© Photo : Официальный сайт Минобороны РК

"Менің ойымша, бұл америкалықтарға бірінші кезекте ғарыштағы әрекеттер үшін қажет», - деді "Арсенал Отечества" журналының бас редакторы Виктор Мураховский. – Бізде "атомдық реактор" деген сөз тіркесі әртүрлі заттарды білдіреді. Біріншіден, бәсеңдеткіш серіппелері мен қуат реттеуіші бар уранды бөлудің тізбекті реакциясы негізінде жұмыс істейтін құрылғы. Ресейде мұндай құрылғылар "Буревестник" пен "Посейдон" бұйымдары үшін әзірленіп қойған. Екіншіден, жер серіктерінде және метеостанцияларда қолданылатын изотоптық ядролық энергия көздері. Олардың тиімділігі әлдеқайда аз болғанымен зияны аса үлкен емес". 

Сарапшы 1950-1960 жылдары АҚШ та, КСРО да ұшақтарға арналған шағын ядролық реактор жасауға тырысқанын еске түсірді. Алайда, бұл жобалардан бас тартты. Себебі, тіпті ең үлкен ұшақтың өзі экипажды биологиялық қорғау жүйесін тарта алмады. Сондықтан реакторларды пайдалану аясы тек үлкен кемелермен шектелді.

Мураховскийдің айтуынша, осы уақытқа дейін әлемдегі бірде-бір ел ұшқыш басқаратын ұшақтарда, шағын кемелерде немесе жерүсті көлік құралдарында қолдануға болатын бөліну реакциясындағы шағын реакторын жасай алмады. Сонымен бірге, сарапшы америкалықтардың ресейлік "Буревестник" пен "Посейдонды" қайталағысы келетініне күмәнданатынын айтты.

"Бұл жүйелер ерекше, - деп түсіндірді ол. – Олар жау ядролық соғыс бастаған кез-келген жағдайда кепілдендірілген жауапты соққы жасау үшін және батыстағылардың зымыранға қарсы қорғаныс жүйелерінің көзін жою үшін әзірлденді. Америкалықтарға бұл мақсатты орындауға жарамды қару-жарақ жетерлік". 

Радиация проблемасы 

Ядролық күш қондырғысы бір кездері 1949-1959 жылдар аралығында АҚШ әскери-әуе күштерінде қызмет еткен Convair В-36 құрлықаралық стратегиялық бомбалаушылары үшін жасалған болатын. NB-36H ұшатын зертхананың тұмсық бөлігінде 12 тонналық қорғаныс капсуласы орнатылды. Ал, қуаты бір мегаватт, диаметрі 1,2 метр және салмағы 16 тонна болатын жылдам нейтрондар негізіндегі реакторды бомбалар бөлігіне орналастырды. Ол ұшу кезінде іске қослып, әуе кемесінің бортына ауа тартқыштар арқылы кіретін атмосфералық ауамен салқындатылуы керек болатын. Экспериментті ұшақ 47 ұшуды орындады, бірақ ядролық қозғалтқыш қысқа уақытқа ғана қосылды.

Шыны керек, бұл идея өте тартымды көрінді. Мұндай ұшу аппаратын бірнеше күн бойы жанармай құюды қажет етпей, әуедегі әскери кезекшілікті орындай алатын стратегиялық бомбалаушы немесе барлаушы ұшақ ретінде пайдалануға болады. Алайда проблемалар тым көп болды.

Қазақстанға Иран Әскери-теңіз күштерінің кемелері келіп жетті
© Photo : министерство обороны Республики Казахстан

Біріншіден, кез-келген ұшақ өз еліне құлап кетуі ықтимал "үрейлі "бомба болып табылады. Екіншіден, эксперименталдық борттың соңында радиоактивті заттар "еріп жүрді". Оның үстіне, экипаж бәрібір үлкен сәулеленуге ұшырапды. Ядролық қарудың жалғыз тасымалдағышы ретінде құрлықаралық баллистикалқ зымырандарды дамыту атомды ұшақтардың күрделі әрі қауіпті бағдарламасын келешектен айырды. 

Жиырма бес тонналық Chrysler TV-8 танкісі ешқашан жаппай шығарылған емес. Ол штатты жүйелердің белгілі бір бөлігімен ғана жабдықталған толық көлемді макет түрінде болған. Машинаны атомдық реактор әсерінен жылумен жабдықтайтын бу қозғалтқышы іске қосуы керек болды.

Алайда, америкалық әскерилер Chrysler корпорациясының бұл инновациялық жаңашылдығын бағаламады. Танкті тым күрделі деп танып, оның жауынгерлік қабілеті мүмкіндіктері дәстүрлі түрде қолданылып келе жатқан машиналардан бас тарту үшін жеткіліксіз деп санады. 1956 жылдың 23 сәуірінде TV -8 жобасы жабылды.

 

0