Зергер Берік Әлібай

Назарбаевқа - қылыш, Қарақатқа - әшекей: танымал зергер бұйымдарының құны туралы айтты

1042
(Жаңартылды 10:11 17.04.2019)
Берік Әлібайдың айтуынша, зергер өте шыдамды, жүйкесі мықты, қолы епті адам болуы керек

НҰР-СҰЛТАН, 16 сәуір – Sputnik. Дәурен Ерболат. Танымал зергер Берік Әлібай ұлттық нақыштағы әшекей бұйымдар және асыл тастармен көркемделген қылышты қалай жасайтынын, қазақ эстрадасының жұлдыздары қандай әшекей бұйымдарды ұнататынын айтып, табысқа жетудің құпиясымен бөлісті, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі. 

Берік Әлібайдың зергерлік бұйымдары
© Sputnik / Абзал Калиев.
Берік Әлібай жасаған білезіктер

Алғашқы туынды 

Берік Әлібай – Жамбыл облысы Меркі өңірінен шыққан зергер әулетінің өкілі. Оның атасы – Әлімбай ұста-зергер болыпты. Ол 1981 жылы арман қуып, Алматыға келеді. Бір жылдан соң, қазіргі Орал Таңсықбаев атындағы Aлматы сәндік және қолданбалы өнер колледжіне ұста мамандығына оқуға түседі. Соған қарамастан Берік Әлібай ұстазы Мейірхан Әбдірахмановтың кеңесімен зергерлік ісіне мамандана бастайды.

"Нешінші курс екені есімде жоқ. Бір күні ұстазым Әбдірахманов аз ғана темір кесіп берді де: "Пышақ соғып кел. Оны істей алмасаң, ұста болмайсың", - деді.  Темірдің ұзындығы – 7-8 см. Біраз қиналып, әдемі кездік жасадым. Оның сабы қойдың асық жілігінен болды. Мұғалімдер жасаған еңбегіме жоғары баға берді", - дейді зергер студенттік шағын еске алып.

Мамандыққа деген адалдық

Ол 1989 жылы оқуын бітіріп, қаладағы дизайнерлер одағынан жұмысқа шақырту алады. Берік Әлібайдың айтуынша, кеңес кезеңінде Алматыда қалу өте қиын болған екен. Тәуелсіздік жылдары зергер біраз қиындықты көріпті. Бірақ мамандығына деген адалдық осы кәсіпте қалуына септігін тигізген. 

Берік Әлібайдың бұйымдары
© Sputnik / Абзал Калиев. Abzal KALIYEV
Берік Әлібай жасаған сәукеле

"Тоқырау заманында елімізде жұмыс жоқ. Колхоз тарап кетті. Халық абдырап қалды. Қиын қыстау кезеңде күнімді зергерлікпен көрдім. Бала-шағаны да асыру керек қой. Мәскеу, Ленинград қалаларынан адамдар әшекей бұйымдар жасауға тапсырыс берді. Соны жасадым. Байып кетуді ойлаған жоқпын", - дейді зергер.

Берік Әлібайдың айтуынша, зергер өте шыдамды, жүйкесі берік, қолы епті, еңбекқор, әрі ол ісін жақсы көретін адам болуы керек.

Президентке сыйлық

Қазақ зергері үшін тәуелсіздік қастерлі ұғым. Ол тәуелсіз Қазақстанда тұрып жатқанын мақтан тұтады. 1991 жылы зергер мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевқа арнайы белдік жасапты. 

Зергер Берік Әлібай өзі жасаған белдікті ұстап тұр
© Sputnik / Абзал Калиев. Abzal KALIYEV
Зергер Берік Әлібай өзі жасаған белдікті ұстап тұр

"1991 жылы 10 желтоқсанда Алматы қаласындағы Республика сарайында Нұрсұлтан Назарбаевтың алғашқы инаугурациясы өтті. Біз мемлекет басшысына арнайы белдік жасадық. Жанымда 4-5 зергер досым болды. Күн демей, түн демей белдікті үш күнде жасап шығардық. Ақша алған жоқпыз, бірақ тарихта қалдық", - дейді Берік Әлібай.

Бағалы сыйлықтар

Сондай-ақ, зергердің жасаған қылышы басқа елдің президенттеріне де сыйлыққа беріліпті.

"Артымда қайқы қылыш тұр. Мұның бағасы – 10 миллион теңге. Қылышты жасауға бір келі 300 грамм күміс кетті, әрі алтынмен жалатылды. Бір жыл тер төктім. Мен қылышты көп жасамаймын. Өмірімде 4-5 қылыш жасадым. Оның өзі Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевқа, Малайзия короліне, Армения президентіне, Түркияның бұрынғы мемлекет басшысы Сүлеймен Демирелге сыйға берілді. Олар осы елдердің музейлерінде тұр", - дейді Карл Фабержье "Құрмет" орденінің иегері. 

Берік Әлібай жасаған қылыштардың бірі
© Sputnik / Абзал Калиев.
Берік Әлібай жасаған қылыштардың бірі

Әңгіме барысында ол қылыштарды тапсырыспен жасамайтынын атап өтті. Берік Әлібайдың жасаған бұйымдарын адамдар арнайы келіп сатып алады екен. Бірақ зергер қандай адамдар келетіні туралы тіс жармады. Тек Түркияның бұрынғы президенті Сүлеймен Демирелге жасалған сыйлық туралы айтып берді.

"1999 жылы қылышымды адамдар қымбат бағаға сатып алды. Нақты есімде жоқ. Қателеспесем, 2-3 мың доллар. Бұл – сол кездегі Астанадағы бір бөлмелі пәтердің бағасы. 2000 жылы астанамызға Сүлеймен Демирел келген болатын", - дейді Берік Әлібай.

Ұлттық бұйымдарға сұраныс жоғары

Зергер қазақтың ұмыт болған әдет-ғұрыптары мен салт-дәстүрлері халық жадында қайта жандана бастағанына қуанады. Оның пікірінше, әрбір азамат өз елінің тарихын білуі керек. 

Зергерлік бұйым, жүзік
© Sputnik / Абзал Калиев.
Зергер топтамасындағы жүзіктер

"Құдағи, құстұмсық, отау деген жүзіктер бар. Оларды жасап, дәстүрімізді жаңғыртып жатырмыз. Халық оларды көріп таңғалады, әрі қызығушылықпен қарайды. Қазақтар той-томалақ көп өткізеді. Құдайға шүкір тапсырыс бар. Әшекей бұйымдардың бағасы жұмыстың күрделілігіне байланысты. Құны 200 мың теңгеден 5 миллион теңгеге дейін барады", - ол.

Қазақ әншілері қандай әшекей бұйымдарды сатып алады

Сондай-ақ зергер қазақ эстрада жұлдыздарын да жиі тапсырыс түсетінін жеткізді.

"Құдайға шүкір, әншілерден тапсырыс көп түседі. Ашығын айтқанда, жасап үлгере алмай жатамыз. Дәстүрлі әншілер Айгүл Елшібаева, Эльмира Жаңабергенова, Айгүл Қосановадан және тағы басқа эстрада жұлдыздарынан тапсырыс түседі. Жақында Қарақат Әбілдина әшекей бұйымдардың бір жиынтығын сатып алып, еліміздегі танымал әншіге сыйға тартты. Бағасына келісеміз. Көңіл-күйім болған кезде бағасын түсіруім мүмкін", - дейді Берік Әлібай.

Табысқа жетудің құпиясы 

Берік Әлібай жасаған зергерлік бұйым
© Sputnik / Абзал Калиев.
Жұлдыздар жиі тапсырыс беретін зергерлік бұйым

Зергер Қазақстанның ұлттық музейіндегі реставрация бөлімінде таңғы 9-дан кешкі 6-ға дейін жұмыс істейді. Кейін өзінің сүйікті кәсібімен шұғылданады. Осы орайда ол табысқа жетудің құпиясын айтты.

"Бұл кәсіппен шұғылданып, байып кетпейсің. Бірнеше бизнесті алып жүрген соң, жағдайым жаман деп айта алмаймын. Қаражат жинап, басқа кәсіпке салдым. Дүкен аштым, сирек кездесетін заттарды сатып алдым. Адам тек зергерлікпен байи алмайды. Әрине, одан өзге кәсібің болуы керек. Мұны шәкірттеріме де айтамын", - дейді ол.

Әке жолы

Берік Әлібайдің 4 баласы бар. Кенже ұлы әке жолын қуған екен

"25 жастағы кіші ұлым - зергер. Ол да әшекей бұйымдар жасайды. Мұнда тұрған барлық заттың тарихын біледі. Үйдегі кейбір бұйымдарды сатып жатсам, кенже балам сатқысы келмейді. Соған риза болып қаламын. Ұрпағым мен жасаған заттардың қадірін білмесе, мұны жинамас та едім. Олар барлығын түсінеді", - деді Берік Әлібай.

Сөз соңында зергер өзінің жасаған туындыларына баласындай қарайтынын, сондықтар оларды санамайтынын айтып кетті.

1042
Кілт сөздер:
өнер жұлдыздары, қазақ әншілері, әшекей, ұлттық
Тақырып бойынша
Елден жасырған ұл, коттедж жыры, ұшақтағы шу: Дауға қалған шоу-бизнес жұлдыздары
Құлақтан кіріп, бойды алар... Қазақ музыкасы Мәскеу халқын тәнті етті
"Қып-қызыл жала!". Қыдырәлі мен Қарақат өздеріне тағылған айыпты жоққа шығарды
Ырза Тұрсынзада: халықтың тарихи тамыры мен дәстүрі шетелдік брендтерден мықты
Айнұр Тұрсынбаеваның аста-төк тойы: гауһар тасты әшекейден бастап көлікке дейін - видео
Қазақстан туы

Тәуелсіздігіміздің 30 жылдығын нақты істермен қарсы алуымыз керек Тоқаев

919
(Жаңартылды 21:22 21.10.2020)
Президент тәуелсіздігіміздің отызыншы жылына қуатты, өнімді еңбекпен жету керек екенін атап өтті

НҰР-СҰЛТАН, 21 қазан — Sputnik. Реформалар жөніндегі жоғары кеңестің алғашқы отырысында  президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тәуелсіздіктің 30 жылдығы қалай атап өтілетінін айтты.

"Келесі жылы ел Тәуелсіздігінің 30 жылдығын атап өтеміз. Бұл айтулы датаны мерекелік іс-шаралармен емес, нақты істермен қарсы алуымыз керек. Тәуелсіздігіміздің 30-жылына қуатты, өнімді еңбекпен жеткен абзал", - деді мемлекет басшысы.

Президенттік айтуынша, ең алдымен, азаматтардың әл-ауқатын арттыруға бағытталған тиімді реформалар жүзеге асырылуы керек.

Ұзақ ойлануға уақыт жоқ, жоғары кеңес жұмыс топтарының алдында мемлекеттік маңызды міндеттер тұр, деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Глава государства Касым-Жомарт Токаев провел первое заседание Высшего cовета по реформам
© Photo : сайт Акорды
Реформалар жөніндегі жоғары кеңестің алғашқы отырысы

Айта кетсек, 1991 жылы 16 желтоқсанда Қазақ КСР Жоғары Кеңесі "Мемлекеттің тәуелсіздігі және егемендігі туралы" заң қабылдады. Бұл күн - Тәуелсіздік күні, басты мемлекеттік мереке.

919
Кілт сөздер:
мерейтой, тәуелсіздік, Қасым-Жомарт Тоқаев
Тақырып бойынша
Назарбаев Тоқаев неге президент болғанын айтып берді
Жоғары кеңестің алғашқы отырысы: Тоқаев алты бағытты айқындады
Әлеуметтік саланы қайта жаңғыртуға арнайы топ жұмылдырылады
"Біліп отырмыз": Моңғолиядағы қазақтар Тоқаевқа хат жолдады
Алматының әкімі Тоқаевқа қандай ұсыныс жасағанын айтты
Ақорда ғимараты

Әлеуметтік саланы қайта жаңғыртуға арнайы топ жұмылдырылады

1587
(Жаңартылды 20:49 21.10.2020)
Әлеуметтік кодексте азаматтардың балабақшаға барғаннан зейнетке шыққанға дейінгі өмірі толық қамтылған, деді президент

НҰР-СҰЛТАН, 21 қазан – Sputnik. Ақордада президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен Реформалар жөніндегі жоғары кеңестің алғашқы отырысы өтті. Президент реформаның басты алты бағыты бойынша 6 жұмыс тобын құруды ұсынды. Олардың бірі әлеуметтік саладағы реформалармен айналысады.

Мемлекет басшысы әлеуметтік саланы қайта жаңғыртуға арнайы топ жұмылдырылатынын айтты. Ол өзінің тікелей тапсырмасымен Қазақстан үшін мүлде жаңа құжат, атап айтқанда, Әлеуметтік кодекстің әзірленіп жатқанына тоқталды.

"Шын мәнінде, бұл құжат жекелеген адам мен мемлекет арасындағы қарым-қатынасты жүйелеуге, олардың өзара міндеттемелерін айқындауға, сондай-ақ, қазақстандықтарға берілетін төменгі әлеуметтік кепілдіктерді нақтылауға арналған. Яғни, құжатта азаматтардың балабақшаға барғаннан зейнетке шыққанға дейінгі өмірі толық қамтылған", – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Әлеуметтік кодекс туралы не белгілі

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі кодексті әзірлеуге кірісті. 

Жаңа құжатқа әлеуметтік мәселелерді реттейтін нормативті-құқықтық актілер енеді. Кодекс жобасы 2021 жылы ұсынылады.

Әлеуметтік қамсыздандыру саласы 17 заң және ондаған заңнамалық актімен реттеледі. Бұл саланы реттеуді қиындатып, күрделендіріп жіберді. Салдарынан мемлекеттің жауапкершілігі айқын емес, ал азаматтар өз құқығын түсінбей жүр. Осыған байланысты президент үкіметке елдің әлеуметтік кодексін әзірлеуді тапсырған болатын.

1587
Кілт сөздер:
Қасым-Жомарт Тоқаев, әлеуметтік сала
Тақырып бойынша
Назарбаев Тоқаев неге президент болғанын айтып берді
Жоғары кеңестің алғашқы отырысы: Тоқаев алты бағытты айқындады
Қазақстанда Әлеуметтік кодекс әзірленеді
Тоқаевтың тапсырмасы орындалмай жатыр: мәжіліс министрді есеп беруге шақырды
Путин Тоқаевтың қандай адам екенін айтты
Нидерланды, архив

Ресей еуропалықтарды өзара сыйластыққа негізделген диалогқа мәжбүрлемек пе?

0
Еуропа Ресей Федерациясының MH17 рейсінің күйреуіне байланысты Нидерланды және Австралиямен үшжақты консультациядан шығу туралы шешіміне байланысты шу шығарды

Алайда бұл шудың табиғаты мен жоғары лауазымды шенеуніктердің сөздері батыстың қайғылы жағдайдың себептерін анықтауға қатысты ниетінің шынайы еместігін көрсетеді, деп жазады РИА Новости. 

Нидерланды сыртқы істер министрі Стеф Блоктың: "Бүгін Ресей Федерациясы MH17 рейсінің жойылуы төңірегінде өз жауапкершілігіне қатысты келіссөздерді тоқтату туралы біржақты шешім қабылдады" деген ресми мәлімдемесінен осыны аңғаруға болады.

Естеріңізге сала кетейік, 2014 жылдың шілдесінде малайзиялық "Боинг" ұшағы апатының мән-жайына қатысты алғашқы консультация 2019 жылдың басында өткен болатын. Ресей тарапы бірден: "Олардың назары "апатқа байланысты Ресейдің заңды тұрғыдағы жауапкершілігін мойындауға" емес, осы оқиғаға байланысты және оның шынайы себептерін анықтауға бағытталған түбегейлі маңызды мәселелердің барлығына аударылатын болады" деп мәлімдеді. Сонымен қатар, Мәскеу соғыс жүріп жатқан аймақта өз әуе кеңістігін жаппағаны үшін Украинаның жауапкершілігі мәселесін қарау қажеттігін баса айтты.

Әрине, Блок мұны жақсы біледі. Бірақ шындықты әдейі бұрмалап отыр. Ресейдің нәтижесіз консультациялардан бас тартуы "әсіресе, құрбандардың туыстары үшін ауыр тиді" деген сөзі осыған дәлел бола алады.

Мәскеуді осы шешімі үшін айыптауға асыққан батыстың көптеген қайраткері де құрбандар тақырыбына қатысты шындықтан алшақ кетуге тырысуда. Осылайша, АҚШ-тың Нидерландыдағы елшісі Пит Хукстра Ресейдің консультациядан шығуын "құрбан болғандардың туыстарына және олардың әділеттілікке ұмтылысына жасалған кезекті бір соққы" деп мәлімдеді.

Мұндай жаңалықтарды шенеуніктер ұсынған қалыпта қабылдаған кейбір голландықтар реакциясының қатал шыққаны таңғаларлық емес. Мысалы, Блок оқырмандарының бірі бірден Ресейге қатысты: "Нидерландыдан барлық ресейлікті дереу шығарыңыз, елшілікті толығымен жабыңыз, Ресеймен сыртқы сауданы тоқтатыңыз, енді Ресей газын сатып алмаңыз. Біздің флотты Қырымға жіберіңіз" деп ашулы кеңес берді.

Алайда ешкім көңілі қалған Голландия қоғамына Мәскеудің мұндай қадамға не үшін барғанын нақты түсіндіріп бермей отыр. Ресей сыртқы істер министрлігі бұған дейін егер голландықтар ақыр аяғында басқа жолды таңдамаса, яғни Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотқа Ресейге қарсы шағым түсірмесе, консультацияны айрықша ынтызарлықпен жалғастыратынын түсіндірген еді.

Сыртқы істер министрлігінің мәлімдемесінде: "Нидерландықтардың достық пиғылға жат мұндай әрекеттері үшжақты консультацияның жалғасуына және оған Ресейдің қатысу тетігіне нұқсан тигізеді. Ендеше, үшжақты консультацияның бұзылуына байланысты жауапкершілік толықтай ресми Гаагаға жүктеледі" делінген. Батыс баспасөзі міне, осы жәйтті көрсетпеуге, тіпті бұл туралы мүлде жақ ашпауға тырысуда. Айтпақшы, Гаага Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотқа шағым түсіру арқылы құрбан болған жандардың туыстарына зиян тигізіп отырғанын айтқан жөн.

Шындығында, нидерландықтар Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотқа бірнеше рет шағым түсірген. Алғашқысы 2016 жылдан бері қаралып келеді, кейін ол жаңа шағыммен толықтырылды. Ол кезде MH17 ұшағына қатысты іс жан-жақты қаралып жатты. Ал осы жылдың 10 шілдесінде Нидерланды үкіметі сол сотқа мемлекетаралық шағым түсіреді, оны сол жерде қаралып жатқан істерді қолдау мақсатында түсіргенін мәлімдейді.

Белгілі бір мәселе бойынша Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотқа мемекетаралық шағым түсірген кезде, осы мәселе бойынша сол жерде қаралып жатқан барлық жеке істің тоқтатылатыны белгілі. Бұл 2018 жылы Еуропалық кеңеске мүше мемлекеттер бірауыздан қабылдаған Адам құқықтары туралы еуропалық конвенция жүйесін реформалау туралы Копенгаген декларациясының 45-тармағында нақты көрсетілген.

Сондай-ақ, Нидерландының Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотқа түсірген шағымы басқа заңды органмен - Украинаның Ресейге қарсы ісін қарастырып жатқан БҰҰ-ның халықаралық сотымен мүдделер қақтығысын тудыруы мүмкін екенін ұмытпаған жөн, оған MH17-ге қатысты жауапкершілік те кіреді. Еуропалық сот (ЕО-дағы жоғарғы инстанциялық сот) 2014 жылы Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотта қаралатын мемлекетаралық істер басқа халықаралық сот органдарының юрисдикциясын бұзбауы керек деген пікірін білдірді. Демек, Нидерланд үкіметі жекелеген істерді қарауды кешіктіріп қана қоймай, әртүрлі инстанциялар арасында мүдделер қақтығысын туғызып отыр, бұл да іске кедергі келтіруі мүмкін.

Бұл жерде заңды сауал туындайды: Гаагаға дәл қазір жанжалға негізделген шағымын түсіре отырып, бір уақытта Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сот пен Ресеймен консультация мәселесі төңірегінде сот процесін бастау не үшін қажет болды? Бір қызығы, Нидерланд баспасөзі өзінің премьер-министрі Марк Рюттенің бұл сұраққа жауабын талап еткен емес. Марк Рютте тек: "ең жақсы уақытты таңдадым" дегенді ғана айтты, бірақ неге олай ойлайтынын түсіндіруден бас тартты.

Біріншіден, тағайындалған төрт "айыпталушының" MH17-тің жойылуына еш қатысы жоқ. Екіншіден, ресейлік арнайы қызметтің офицерін (демек, Ресей мемлекетін) осы процеске қатысты етіп көрсетуге тырысқан әрекет сәтсіз аяқталды. Есіңізде болса, 2018 жылдың көктемінде бүкіл әлемде бұқаралық ақпарат құралдары антиресейлік Bellincgat құрылымының ұсынысы бойынша бұл оқиғаға қатысты етіп Олег Иванниковтың есімін көрсетті. Алайда MH17 ісі бойынша Гаагада өткен алғашқы сот отырысында прокурорлар Иванниковты күдікті деп санамайтынын және бұл іске ешқандай қатысы жоқ екенін айтқан еді. Дегенмен, БАҚ бұл фактіні мүлдем елемеуге тырысты. 

"Боингте" қаза тапқандардың туыстары істің тұйыққа тірелуіне қатысты қатты алаңдайтынын америкалық елші Хукстраға жолдаған хатында білдіреді. Олар 2014 жылы мемлекеттік хатшы Джон Керри айтқандай, АҚШ-ты оқиғаға қатысты спутниктен түсірілген суреттерді сотқа ұсынуға шақырды. Алайда, ешқандай суреттер жіберілмеді. Бірақ Хукстра қазір қаза тапқандардың туыстарына алаңдап отырғандай сыңай танытып, белгілі бір дәрежеде бұған Ресейді айыптап отыр.

Соттағы істің тұйыққа тіреліп жатқанын түсінген Гаага Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотқа шағым түсіретін қадамға дейін барады. Ондағы көздеген мақсаты – жаңа шағым арқылы сот процесін мейлінше созу.

Ендеше, Нидерландымен, тіпті ресми емес топ шеңберінде болса да, қандай да бір диалогты бастаймын деп үміттенген Ресей не істеуі керек еді? Егер екінші тарап бәрін өзі шешіп қойған болса, қандай диалог туралы әңгіме айтуға болады?

Осындайда Сергей Лавровтың "Батыстың сыртқы саясатқа жауап беретін азаматтары өзара сыйластықтың қажет екенін түсінбейді. Мүмкін, біз олармен сөйлесуді біраз уақытқа доғаруымыз керек" деген сөзі еске түседі: Ресейдің MH17 бойынша консультациядан шығу туралы шешімі министрдің осы сөзін жүзеге асыру бағытында жасалған алғашқы қадамы деуге болады.

0