Құрбан айт, архивтегі сурет

"Жеті адам ортақтаса алады": мешітте құрбандық шалу шарттары қандай?

1739
(Жаңартылды 15:48 04.08.2019)
Елорданың Әзірет Сұлтан мешіті, Нұр-Астана мешіті және Сәдуақас Ғылмани мешітінде құрбандық шалу акциясы жүргізіледі

НҰР-СҰЛТАН, 4 тамыз – Sputnik, Арман Асқар. Астанадағы мешіттер арнайы акция аясында құрбандық шалып, етті мұқтаж адамдарға таратады. Оған кез келген адам қатыса алады, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.

"Раббың үшін құрбан шал!"

Әзірет Сұлтан мешітінің наиб имамы Бақытжан Өткелбаевтың айтуынша, биыл Құрбан айт аясында үш мешіт "Раббың үшін құрбан шал!" акциясын бастады. Олар – Әзірет Сұлтан мешіті, Нұр-Астана мешіті және Сәдуақас Ғылмани мешіті.

"Біз акцияны жылдағыдай ұйымдастырып жатырмыз. Соның аясында халық мешітпен бірге құрбандық шала алады. Мешіт барлығын ұйымдастырады. Бірақ біз тек ірі қараны ғана шаламыз. Негізгі мақсат – халыққа етті көп тарату. Ал кіші малда ет аз болады. Сосын ірі қараның есебі ыңғайлы", - деді Өткелбаев Sputnik Қазақстан тілшісіне берген сұқбатында.

Раббың үшін құрбат шал! акциясы
© Sputnik / Арман Асқар
"Раббың үшін құрбат шал!" акциясы

Оның сөзіне қарағанда, бір ірі қараны жеті адам құрбандыққа шала алады. Сиырдың бағасы 315 000 теңге деп белгіленді. Сонда әрбір адам 45 000 теңгеден тапсыруы керек.

Мешітке жеті адам ертіп келу керек пе?

"Бір адам отбасының атынан құрбандық шалады. Ол бір немесе бірнеше сиыр шала алады, я болмаса бірнеше адаммен бірігіп шалса да болады. Мешітке жеті адам алып келу міндетті емес. Өзі келсе, біз қалған алты адамды тауып береміз. Сосын 11 тамыз Құрбан айт күні намаздан кейін "Алтын таға" мал базарында барлық малды шаламыз. Бөлшектейміз, пакетке саламыз. Сөйтіп, мұқтаж жандарға мешіттен таратамыз", - дейді Өткелбаев.

Тағы оқыңыз: Құрбан айтта не істеуге болмайды - видео

Мешіт арқылы құрбандық шалатын адам барлық шараға өзі де қатыса алады. Сол жерде еттің үштен бір бөлігін алып кетсе де болады.

"Мал базарында біз ас ұйымдастырамыз. Сол жерде құран оқылады. Сондықтан мал шалатын адам осы шараларға қатысса да болады. Ал уақыты болмаса, өкілдікті мешітке береді. Біз сол кісінің атын атаймыз да, қасапшылар малды шалады. Негізі, мешіт құрбандық шалу шараларын атқарып қана қоймай, халықтың өзі шалған малдың етін де қабылдайды. Сөйтіп, мешіт арқылы мұқтаж жандарға үлестіріледі", - деп атап өтті наиб имам.

Раббың үшін құрбан шал! акциясының шарттары
© Sputnik / Арман Асқар
"Раббың үшін құрбан шал!" акциясының шарттары

Құрбандықты кім шалуы қажет?

Құрбандық шалу төрт шартқа ие жандарға уәжіп: мұсылман болуы, ақылды және балиғат жасына толуы, құрбан айт уақытында жолаушы болмауы және негізгі қажеттерден тыс нисап мөлшеріндегі қаржыға ие болуы.

Нисап мөлшері - 85 грамм алтын, яки соның құнына тең келетін ақша. 40 қойдан 119 қойға дейін иелік еткендерге де құрбандық шалу міндеттеледі. Мұндай байлық мөлшері қолында жоқ адамдарға құрбандық шалу міндет болмағанмен, жағдайы келсе құрбандық шалуына рұқсат етілген.

Тағы оқыңыз: Қасиетті Құрбан айт мерекесі туралы деректер

Құрбандыққа шалынған малдың етін үш бөлікке бөліп тарату – мұстахап. Бір бөлігі – туған-туыс, көршілеріне бай болса да сыйға тартылады, екінші бөлігі – кедей мен мұқтаж адамдарға, үшінші бөлігі – өзінің отбасына, бала-шағасына тиесілі. Бірақ шалынған малдың етін түгелдей кедей-мұқтаждарға таратуға болады.

Құрбандыққа қандай мал жарамды?

Құрбандыққа қой, ешкі, сиыр, түйе секілді малдар жарамды. Қой мен ешкі ең кемі бір жасар болуы керек. Дегенмен, алты айлық қозы бір жасар қой секілді ірі, қоңды болса, құрбандыққа жарамды. Ал ешкі бір жасқа толған болуы қажет. Сиыр екі, түйе бес жасқа толғанда құрбандыққа шалуға болады. Құрбандық малының дені сау, етті және дене мүшелері түгел болуы керек. Оның бойында құрбандық ретінде шалуға кедергі келтіретін кемшіліктер болмауы шарт.

Баран
© Sputnik / Вадим Брайдов
Құрбандық малы

Қой немесе ешкіні тек қана бір адам құрбандыққа шала алады. Ал сиыр немесе түйені, яғни ірі қараны бір кісінің жалғыз өзі не жеті кісінің бірігіп шалуына болады. Құрбандықты бірге шалған уақытта әрбір адам ниетімен ортақтасуы керек. Бір кісі құрбандық үшін, ал екіншісінің ниеті басқа болса, шалынған мал ортақтасқандардың бәрі үшін құрбандық болып есептелмейді.

1739
Кілт сөздер:
құрбандық, құрбан айт, мешіт
Тақырып:
Құрбан айт 2019 (29)
Тақырып бойынша
Құрбан айтта қорадан шығып кеткен қой қала тұрғындарының зәресін алды – видео
Қазақстан мешіттері 61 мың отбасыға құрбандық етін таратты
Құрбан айтта демалыс жоқ: тамызда қазақстандықтар қанша күн демалады?
Мүфтият Құрбан айт мерекесі қай күні басталатынын хабарлады
Медициналық аппарат құрылғысы

Невропатолог адамдар не себепті инсульт алатынын айтты

518
(Жаңартылды 10:53 30.10.2020)
Невропатолог инсульттың алғашқы үш белгісі бар екенін айтады. Адамның бет терісінің салбырауы, кеуде тұсқа дейін көтеріп созғанда қолды бір сызық бойымен ұстай алмау және жеңіл фразаны қайталай алмау

АЛМАТЫ, 30 қазан – Sputnik. 29 қазан – Дүниежүзілік инсультқа қарсы күрес күні. Инсульт – ми қан тамырларының бітелуі немесе жарылуы кезінде пайда болатын ауру. Атаулы күнге орай невропатолог, Алматы қалалық жедел шұғыл көмек көрсету ауруханасының екінші дәрежелі дәрігері Әсем Телеубаева Sputnik Қазақстан тілшісіне сұқбат беріп, инсульттың алдын алу, жедел жәрдем келгенге дейін көрсетілу қажет көмек жайлы айтты.

– Инсульт тек егде жастағы адамдарда бола ма? Кейінгі кезде инсульттің де "жасарып" жатқаны жайлы естиміз. Статистика не дейді?

– Жыл сайын 40 мыңнан астам инсульт алады. Оның ішінде 5 мың адам алғашқы 10 күнде қайтыс болады. Тағы 5 мың адам ауруханадан шыққаннан кейін қайтыс болады. Бұл – ауруханаға жеткізілген науқастар есепке алынған статистика. Жедел жәрдем келмей жатып қайтыс болатын адам да көп. Ең көп сырқаттанушы – 41 жастан 60 жасқа дейінгі адамдар, одан кейін 61-70 жас аралығындағы науқастар, алайда бұл ауру қазір жастар арасында да кездеседі.

Инсультқа ұшыраған адамдарды саралайтын болсақ, науқастардың 50%-ті сыртқы фактор салдарынан ауырады. Мысал ретінде жас жігітті алайық. Ол бірнеше күн бойы компьютер алдында отырады, аз қозғалады, майлы тамақ жейді. Мұның бәрі семіздікке алып келеді. Оған қосымша темекі тартып, ұйқысы қанбай, жүйке жүйесі тозса, адамның қан қысымы жоғарылайды. Оның бәрі инсультқа алып келеді.

Инсультқа генетика да әсер етеді. Жақын туысы ауырған адам да кейін инсульт алуы мүмкін. Сонымен қатар қант диабеті, жүрек ауруы, жүрекше фибрилляциясы, гипертония, ми қан тамырларының туа біткен патологиялық аурулары инсультқа алып келеді.

Қарт адамдар қан қысымының жоғарылағанына бейімделген. Оларда гипертония (қан қысымының төмендеуінен әртүрлі мүшелер мен тән жүйелерінде ауытқулардың пайда болуы) ауруының көп жылдық тәжірибесі бар. Жастарда ондай жоқ. Сол себепті жастар арасында инсульт жиі кездеседі.

– Бір рет инсульт алған адам екінші рет ауырып қалуы жиі кездесе ме?

– Инсульт алған барлық науқаста бірінші жылы жағдайдың қайталану қауіпі жоғары. Ал науқас ауруханада емделіп, үйге шыққан кезде барлық ұсынысты орындаса, инсульттің қайталану қауіпі азаяды. Себебі инсультпен ауырып шыққан науқастар өмір салтын толығымен өзгертеді. Науқас жедел жағдайдан шыққаннан кейін бірден оңалту шаралары басталады. Науқастың жұтыну, сөйлеу, жүру секілді қалыпты әрекеттерін орындау қабілеті қаншалықты бұзылғаны анықталады. Науқас үйге шығатын кезде оның туыстарын моральдық тұрғыдан дайындаймыз. Күнделікті қандай мөлшерде сұйықтық ішу керек екені, ұйқы режимі, жаттығу жұмыстары түсіндіріледі.

– Инсульттың қандай түрі бар? Қай түрі жиі кездеседі?

– Аурудың үш түрі бар: ишимиялық, гемморрагиялық, субарохноидальді инсульт. Ең жиі кездесетін түрі – ишимиялық инсульт. Бұл – мидың бір бөлігінде тромбтың пайда болуы. Соның салдарынан мидың бір бөлігінің қан айналымы азаяды немесе қан айналымы тоқтайды. Гемморрагиялық инсульт – қан тамырының атылуы. Субарохноидальді инсульт – ми қабығы тамырларының жарылуы нәтижесінде пайда болатын ми мен оның қабығы арасында пайда болған қанды ісік.

– Адамдар инсульттің қандай белгілерін міндетті түрде білу керек?

– Инсульттың алғашқы белгілері – беттің қисайып кетуі. Науқасқа "жымиыңыз, тісіңізді көрсетіңіз" дегенде, бір беті төмен салбырап тұрады. Сондай-ақ, екі қолды көтеріп, кеуде тұсымен бір сызық бойында ұстап тұрыңыз дейміз. Сондай жағдайда бір қолы төмен түсіп кетеді. Үшінші белгісі – жеңіл фразаны қайталау. Соны қайталай алмау инсульттың бір белгісі болып есептеледі.

– Инсульт болған жағдайда жедел жәрдем келгенше қалай көмек көрсеткен жөн?

– Үй жағдайында инсульт белгілерін байқаған кезде науқасты тыныштандырып, төсекке жатқызу керек. Бас жағы 30 градусқа жоғары болатындай етіп, жастық қойған жөн. Егер науқас есінен танып қалған болса, қырымен жатқызу қажет. Өйткені ол құсуы мүмкін. Жейдедегі түймені ағытып, ауа ағынын қамтамасыз ету керек. Мүмкіндік болса, жедел жәрдем келгенше қан қысымын өлшеп, жоғары болса, қысымды төмендететін дәрі беру керек. Сонымен қатар инсульт белгісі байқалған жағдайда науқасқа тамақ беру және қан тамырын кеңейтетін дәрі беруге тыйым салынады.

– Инсульттың алдын алу бойынша қандай да бір нұсқама бар ма?

– Иә, аурудың алдын алу бойынша бірнеше нұсқама бар. Бұл қан қысымын бақылау, қандағы холестерин деңгейін бақылау, қандағы қант деңгейі мен өз салмағын бақылау, дұрыс тамақтану, темекіні тастау, жаттығу жасау, күйзелісті бақылау, жыл сайын медициналық тексеруден өту.

Оқи отырыңыз: "Бәрін уси-пуси құртады": мамандар бала тілінің неге кеш шығатынын түсіндірді

Артық салмақ инсульт қауіпін арттыратын бірнеше факторды өзімен бірге алып келеді. Бұл – қан қысымының жоғарылауы, жүрек қан тамырлары ауруы және қант диабетінің дамуы.

– Инсульттан кейін емделу орта есеппен қанша уақытқа жалғасады?

– Науқастарға 6 айдан 2 жылға дейін ем алу қажет екенін айтамыз. Бірақ оның нақты жауабы жоқ, өйткені бұл науқастың өзіне де, жанындағы туыстарына да байланысты. Егер науқас ем алуға дайын болып, инсульттың қайталанбауы үшін барлық шараны жасаса, тез сауығып кетуге мүмкіндік бар.

518
Кілт сөздер:
ауру, дәрігер, инсульт
Тақырып бойынша
"Еркектің қуатын арттырады": Германияда оқыған дәрігер қан алдырудың пайдасын айтты
Жас дәрігер Сапарбаевқа: Жалақым 180 мың теңге, жағдайымыз жаман емес
Ауыр дертпен күресіп жүрген астаналық жігіт: бақсы-балгерлерге бармаңдар
"Бәрін уси-пуси құртады": мамандар бала тілінің неге кеш шығатынын түсіндірді
Қазақстанда зейнетке шығу жасы төмендей ме?
Аурухана, архивнтегі фото

Бір тәулікте коронавирус пен пневмониядан алты адам қайтыс болды

13
Қазір коронавирус инфекциясынан 3 461 адам ем қабылдап жатыр, арасында 313 бала бар, 9 науқастың жағдайы аса ауыр деп бағаланған

АЛМАТЫ, 30 қазан – Sputnik. Қазақстанда өткен тәулікте коронавирус инфекциясынан 4 адам, пневмониядан 2 адам қайтыс болды, деп хабарлады денсаулық сақтау министрлігі.

29 қазанда 392 адамнан коронавирус инфекциясы табылды және 195 адамға коронавирус белгісі бар пневмония диагнозы қойылды.

Оқи отырыңыз: Қазақстанда індетке шалдыққан 400-ге тарта науқас анықталды

Қазір коронавирус инфекциясынан 3 461 адам ем қабылдап жатыр, оның 313-і бала. Стационарларда 2 303 науқас бар, 1 158 адам амбулаториялық жағдайда емделуге шешім қабылдаған.

Оның ішінде 135 адамның жағдайы ауыр, 9 науқастың жағдайы аса ауыр екені хабарланды. 16 адам жасанды тыныс алу аппаратына қосылған.

Пандемия басталғалы Қазақстанда 111 492 адам коронавирус жұқтырды, 1 тамыздан бастап 37 574 адам пневмонияға шалдықты.

Коронавирустан 1 844 адам, 1 тамыздан бастап пневмониядан 399 адам қайтыс болды.

13
Кілт сөздер:
коронавирус
Тақырып:
Коронавирус эпидемиясы
Тақырып бойынша
Парламент бюджетке түзетулерді қабылдады: қосымша ақша қайда жұмсалады
2 миллион теңге берілмейді: дәрігерлердің өтемақысын неге тоқтатты?
Қазақстанның бір облысында блок бекеттер қойылады
Алматыда коронавирус жұқтырған үш жігіттің шәуеті тартылып қалған
Қоңыр аю

Аю 50 жастағы әйелге тап берді видео

0
(Жаңартылды 10:58 30.10.2020)
Зардап шеккен әйел жануарлар үйінде жұмыс істеген, ол көптеген дене жарақатымен ауруханаға жеткізілді  

НҰР-СҰЛТАН, 30 қазан – Sputnik. Ресейдің Курск облысында жануарлар үйіндегі аю қызметкерге тап берді, деп хабарлады РИА Новости.

Әлеуметтік желіде тараған видеодан әйелдің тордың жанынан өтіп бара жатқанын көруге болады. Ол жолда тұрған таяқтан аттаймын деп, жыртқыш отырған торға тым қатты жақындап кеткен. Дәл сол кезде аю оны қолынан ұстап алып, ішке қарай тартқылайды, бір табанымен арқасынан да ұстап тұрады. Оны көрген қызметкерлер жүгіріп келіп, оны таяқпен ұра бастайды. Алайда аю қайтпайды. Ақырында әйелдің күрткесін жыртып тынады.  

Оқиға Фатежск ауданында орналасқан Новые дворы ауылында болған. Осы аймақтағы тергеу басқармасының мәліметіне сәйкес, зардап шеккен әйел жануарлар үйінде жұмыс істейді. Ол жерде үй жануарларымен бірге жабайы аңдарды да ұстайды.

Қостанай облысында 11 жастағы баланы қасқыр талап тастады

"Әйел аю отырған тордың жанынан өтіп бара жатқанда жыртқыштың шабуылына тап болды. Аю оны қолынан ұстап алып, өзі отырған торға тартқан. 50 жастағы әйел көптеген дене жарақатымен Курск облысының клиникалық ауруханасына жеткізілді", - дейді тергеушілер.

Тергеушілер тексеріс шараларын бастады. Соның нәтижесінде процессуалдық шешім қабылданады. "Фатежские будни" басылымының мәліметінше, әйелге гималай аюы тап берген.

Ал әлеуметтік желілерде тараған ақпаратта аюдың өлгені туралы айтылады. Тордың ішінде үшкір таяқ қалып қойған. Аю соған өкпесін тілгізіп алған.

0
Кілт сөздер:
жануарлар әлемі, аю
Тақырып бойынша
Көжекке тұтқиылдан қаршыға шабуылдады: оқиғаның соңын ешкім күтпеген еді - видео
Буйвол туристердің көлігіне тап беріп, оны мүйізімен көтерді – видео
Лақ бір топ жыртқышқа тойтарыс берді – қызықты видео
Кішкентай ит арыстандармен айқасты, оқиғаның соңын ешкім күтпеді – видео