Абай Құнанбайұлы

Қазақстанда қанша Абай Құнанбайұлы бар статистика белгілі болды

1347
Қазір республикада ұлы ақынның 17674 аттасы бар, Абай есімді қазақстандықтардың дені Түркістан облысында тұрады

НҰР-СҰЛТАН, 16 қаңтар – Sputnik. Қазақстанда қазіргі таңда аты-жөні Абай Құнанбайұлы болып жазылған 31 адам тұрады.

Бұл туралы ұлттық экономика министрлігі статистика комитетінің Sputnik Қазақстан сауалына берген ресми жауабында айтылған.

Абайлар көп, Құнанбайлар аз

Қазір Қазақстанда аты мен тегі Абай Құнанбайұлы болып жазылған үш адам бар. Олар – Жамбыл, Қызылорда және Түркістан облыстарында.

Ал құжатында аты мен әкесінің аты Абай Құнанбайұлы деп көрсетілген қазақстандықтар саны – 28.

Ең көп Түркістан облысында – он адам тұрады. Одан кейін:

  • Алматы облысы – 3
  • Шығыс Қазақстан облысы – 3
  • Шымкент – 3
  • Ақтөбе облысы – 2
  • Алматы – 2
  • Павлодар облысы – 2
  • Ақмола облысы – 1
  • Қарағанды облысы – 1
  • Қызылорда облысы – 1

Сондай-ақ, республикада ұлы ақынның 17674 аттасы бар. Абай есімді қазақстандықтардың дені – 2100 – Түркістан облысында тұрады екен. Алматы облысында 2062, ал Нұр-Сұлтан қаласында 1610 Абай бар.

Абайдың әкесі Құнанбайдың есімін алған отандастарымыздың саны әлдеқайда аз болып шықты. Небәрі – 170 адам. Өңірлер арасында тағы да Түркістан облысы көш бастап тұр. Бұл аймақта 61 адамның жеке куәлігінде есімі Құнанбай болып жазылған.

Тағы оқыңыз: Қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбайұлы туралы қызықты деректер

Ғұлама ойшылдың әжесі Зеренің есімі де елімізде танымал болып шықты. Статистика комитетінің дерегіне сүйенсек, бүгінде республикада 12393 Зере бар. Ең көбі – Алматы облысында (1811), Алматы қаласында (1495) және Нұр-Сұлтанда (1364).

Ал Құнанбайдың екінші әйелі, Абайдың анасы Ұлжан есімін 8807 нәзік жан алған. Басым бөлігі – 2069 –  Түркістан облысында тұрады.

Абайдың үш әйелі

Ақынның Ділдә, Әйгерім және Еркежан деген үш жары болғанын білесіздер. Қазақстандықтар арасында Еркежан есімі ең кең таралған.

Бірінші әйелі Ділдәнің 504 аттасы бар. Өңірлер арасында үздік үштікке Қарағанды облысы (120), Шығыс Қазақстан (88) және Алматы облыстары (57) кірген.

Жены Абая
Абай Құнанбайұлы отбасымен

Абайдың екінші жары – Әйгерім (шын есімі – Шүкіман). Әйгерім есімді нәзік жандар елімізде аз емес екен – 11146.

  • Түркістан облысында – 1380
  • Алматы облысында – 1223
  • Қызылорда облысында – 1148.

Ұлы ақынның үшінші жары – Еркежан. Қазір республикада Еркежан есімді 12544 адам бар. Олардың 3198-і Шығыс Қазақстан облысында тұрады екен. 2125-і – Алматы облысында, 1157-сі – Алматы қаласында.

Айта кетсек, биыл Қазақстанда Абайдың 175 жылдығы аталып өтеді. Мерейтойға орай халықаралық, республикалық және аймақтық деңгейде 500-ден астам іс-шара ұйымдастырылады.

Абайдың 175 жылдығы құрметіне Семей қаласы ерекше мәртебеге ие болады. Ел президенті жуырда үкіметке тиісті шаралар қабылдауды тапсырды.

Сонымен қатар, ақын туралы телесериал және бірнеше деректі фильм түсіру жоспарланып отыр.

1347
Кілт сөздер:
Абай Құнанбайұлы, Абайдың 175 жылдығы, ақын
Тақырып:
Абайдың 175 жылдығы (65)
Тақырып бойынша
Абай мұрасы бізге қалай жетті - фото
Абай жылы Ресейде қазақ әдебиетіне деген қызығушылықтың жаңа толқынын тудырады – Швыдкой
Абай ма, әлде Ленин бе? - Ақмола облысындағы атышулы ескерткіштің тарихы
Ленинді Абай алмастырды: Қарағандыда он көшенің атауы өзгереді
Абай тұрған үй: ақынның музейіне саяхат – видео
Абай мінәжат еткен: Семей халқы көне мешітті қалай сақтап қалды - видео
Абай Құнанбайұлы ұрпағының шежіресі
Ереванда Абай мен Жамбыл шығармалары армян тілінде сөйледі
Тоқаевтың "Абай және ХХІ ғасырдағы Қазақстан" атты мақаласы жарияланды
Архивтегі фото

35 адам бас санитар дәрігерді сотқа берді шешім қабылданды

409
Сот бас санитар дәрігердің қаулыларын заңсыз деп тануға ешқандай негіз жоқ екенін мәлімдеді

НҰР-СҰЛТАН, 24 қыркүйек –  Sputnik. Нұр-Сұлтан қаласының әкімшілік сотына 35 адам арызданды. Барлығы бас мемлекеттік санитар дәрігердің қаулысында көрсетілген талаптарды заңсыз деп тануды талап еткен, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан.  

Сот материалдарына сәйкес, арызданушылар вакцина алмаған жұмыскерлер үшін міндетті ПТР-тест енгізу, профилактикалық екпе жасау, сондай-ақ вакцина салдырмағандарды жұмысқа кіргізбеу сияқты тармақтарды заңсыз деп санайды.

"Қаулы конституциялық нормаларды бұзады, өмірге қауіп төндіреді және денсаулыққа зиян келтіреді, адамдардың еңбек ету құқығын бұзады. COVID-19 вакцинасы тексерілмеген", - дейді олар.

Әкімшілік сот бас мемлекеттік санитар дәрігер шығарған қаулылардың бір бөлігін заңсыз деп тану және күшін жою туралы шағымды қанағаттандырудан бас тартты.

"Сот қаулыларды шығару кезінде заңнама нормаларының бұзылуын анықтаған жоқ. Азаматтардың еңбек құқықтары бұзылмаған, өйткені COVID-19-ға қарсы вакциналанбаған жұмыскер кепілдендірілген еңбек құқықтарын сақтайды, еңбек функцияларын қашықтан жүзеге асыруға рұқсат етіледі. Ол үшін қажетті жағдайлар жасалуда", - делінген сот үкімінде.

Судьяның айтуынша, қаулылардың даулы тармақтары вакциналауды ұйымдастыру мәселесін регламенттейді. Оны вакциналауды міндеттеу деп қабылдауға болмайды. Ал Қазақстан Республикасының фармацевтикалық нарығына қандай да бір вакцинаны кіргізу препараттың қойылатын талаптарға сәйкестігін білдіреді.

"Анықталған мән-жайлардың бәрін, жалпы әлемдік инфекциямен күресуге бағытталған шараларды қабылдаудың қажеттілігін ескере келіп, сот бас санитар дәрігердің қаулыларын заңсыз деуге негіз жоқ деп тапты", - деді судья.

Оқи отырыңыз:

409
Тақырып:
Коронавирус эпидемиясы
Архивтегі фото

Тоқаев айтқан бустерлік вакцина кімге салынады? 

62
Қазақстанда бустерлік вакцинаға қатысты нақты шешім қабылданған жоқ. вакцинадан кейінгі иммунитеттің қанша уақытқа дейін сақталатынын жан-жақты зерделеп жатыр

НҰР-СҰЛТАН, 24 қыркүйек – Sputnik. Бүгінде бүкіл әлемде бустерлік вакцинаны салдыру мәселесі кеңінен талқыланып жатыр. Ал кейбір мемлекеттер оны егуге кірісіп кеткен. Себебі коронавирустың жаңа штамдары көбейіп барады. Оған қоса, вакцинадан кейін ауырып қалатын адамдардың саны артып келеді. Енді иммунитетті күшейту үшін үшінші дозаны салу қажет. Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев та биылғы жолдауында бустерлік вакцина туралы айтты. Бірақ оны қашан және кімге егеді? Үшінші доза коронавирусқа қарсы иммунитетті күшейте ала ма? Ревакциналау қалай өтеді? Sputnik Қазақстан осы мәселелерді зерделеп көрді.

Бустерлік вакцинаны егуге кірісті

Қазіргі кезде коронавирусқа қарсы вакцина алғандардың арасында вирус жұқтырған адамдардың саны көбейіп жатыр. Ал кейбір ғалымдар оны жаңа штамдардың таралуымен байланыстырып отыр. Дегенмен бір мәселе анық, адамдардың коронавирусқа қарсы иммунитеті төмендеп қалған. Осыған байланысты бірқатар мемлекетте бустерлік вакцинаны салу шаралары басталды.

Мәселен вакциналау жағынан оқ бойы озық тұрған Израиль карантинді жеңілдетіп, бетпердені шешуге рұқсат берсе де, аз уақыттан кейін қайтадан шектеу шараларын енгізуге мәжбүр болды. Себебі вирус жұқтырғандардың саны көбейе бастады. Жақында ревакциналау қолға алынды. Әуелі екпенің үшінші дозасы 60 жастан асқан адамдарға егілсе, артынан 40 жастағылар да қосылды. Мұғалімдер, медицина қызметкерлері мен жүкті әйелдерге бустерлік вакцина салуға шешім қабылданды.

Осы елдің денсаулық сақтау министрлігі таратқан мәліметке сәйкес, екпенің екі дозасын алған зейнеткерлер бустерлік вакцина салдырса, коронавирусқа қарсы иммунитет 5-6 есеге күшейеді.

Ал Грекияда медицина қызметкерлері коронавирусқа қарсы вакцинаның үшінші дозасын алуға міндеттелді. Ондай талап басқа саладағы қызметкерлерге де қойылады деген жоспар бар.

АҚШ сарапшылары бустерлік вакцинаны тек 65 жастан асқан адамдарға ғана салуға кеңес беріп отыр. Дегенмен коронавирусты жұқтырғаннан кейін аурудың асқыну қаупі болса, 18 жастан асқандардың барлығы үшінші дозаны ектіре алады. Бірақ жаппай ревакциналауға рұқсат жоқ.  

Ұлыбритания болса, 50 жастан бастап бустерлік вакцинаны егуге кірісті. Бұдан бөлек, Италия, Германия, Венгрия мен Франция үшінші дозаны салу шараларын бастап кетті. Олардың бәрі Pfizer немесе Moderna-ның бір дозасын бустерлік вакцина ретінде қолданып жатыр. Ал Ресей коронавирусқа қарсы имунитеті төмендеп қалған адамдарға "Спутник Лайтты" салдыруға кеңес берді.  

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы не дейді?

Өткен айда Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ревакциналауға уақытша мораторий енгізуге шақырды. Ұйым басшысы Тедрос Аданом Гебреисус қыркүйектің аяғына дейін күте тұруды сұрады. Әйтпесе кедей елдерге вакцина жетпей жатыр. Қазіргі вакциналардың бір дозасын бустерлік екпе ретінде қолданса, коронавирусқа қарсы препараттардың тапшылығы туындайды.

Ғалымдардың айтуынша, вакциналау барлығына бірдей болуы керек. Сонда ғана пандемияны тоқтатуға болады. Өйткені бір елдің халқы толығымен вакцина алса да, екпе алмаған мемлекетте вирус мутацияға түсе береді. Артынан ол бәрібір жан-жаққа таралып кетеді. Сондықтан вакциналау шаралары кезінде өзара теңдік принципін ұстанған жөн.

Қазақстанда бустерлік вакцина бола ма?

Қазақстанда бустерлік вакцинаға қатысты нақты шешім қабылданған жоқ. Ғалымдар коронавирусқа қарсы вакцинадан кейінгі иммунитеттің қанша уақытқа дейін сақталатынын жан-жақты зерделеп жатыр. Соның негізінде шешім қабылданады.

"Вакцинадан кейін уақыт өте келе, адам ағзасындағы антиденелердің саны азаяды. Біреуде бір жыл, енді біреуде бес жылға дейін сақталады. Созылмалы ауруы болса, иммунитеттің қорғану қабілеті жылдам төмендейді. Сол себепті бустерлік вакциналау немесе ревакциналау жасалады. Шетелде ондай шаралар басталып кетті", - деді профессор Ләззат Ералиева Sputnik Қазақстан тілшісіне берген сұхбатында.    

Қазақстандық ғалымдар алдымен қауіп-қатер тобына кіретін мамандарды, атап айтқанда, дәрігерлер мен мұғалімдерді, сондай-ақ, созылмалы ауруы бар және егде жастағы адамдарды ревакциналау қажет деп санайды. Алайда әзірше нақты шешім жоқ. Бустерге қолданылатын вакцина да анықталмапты.

"Қазіргі кезде біз осы мәселені зерделеп жатырмыз. Мысалы адам вакциналау кезінде QazVac салдырды. Ал ревакциналау үшін қандай екпені алуға болады? Біз осыны зерттеп, әлемдік тәжірибені де бақылап отырмыз. Мәселен Израильде үш вакцина – Pfizer, Moderna мен AstraZeneca тіркелген. Олар ревакциналауды қолда бар екпемен жасап жатыр. Біз де ревакциналауға қатысты шешім шығарған кезде өзімізде тіркелген вакциналарды қараймыз. Оған дейін Pfizer де келетін шығар", - деп атап өтті Ералиева. 

Ал биологиялық қауіпсіздік институтының мамандары QazVac-тың "дельта-штамға" төтеп бере алатынын мәлімдеді. Сондықтан ревакциналау кезінде отандық екпені де қарастыруы әбден мүмкін.

Тоқаев қандай тапсырма берді?

Осы айдың басында халыққа жолдау жасаған мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев денсаулық сақтау саласын тұрақты екпе алу жүйесіне дайындауды тапсырды. Осы орайда президент адамзаттың талай індетті бастан өткергенін, ал вакцина табылғаннан кейін қауіпті дерттерге тосқауыл қойғанын еске салды.

"Алдағы уақытта әлемде коронавирустың жаңа штамдары шығуы мүмкін. Сарапшылар басқа да індеттер пайда болатынын айтты. Біз оның қашан болатынын күтіп, қарап отыра алмаймыз. Осындай жағдайда өмір сүріп, ары қарай дамуға бейімделуіміз керек. Қазір бустерлік вакцинаны сатып алу өте маңызды", - деді Тоқаев.

Бұған дейін денсаулық сақтау министрі Алексей Цой да вакцинаны қайта егу шаралары туралы айтқан. Оның сөзіне қарағанда, Қазақстанда халықтың басым бөлігі маусым-шілде айларында екпе салдырды. Сол себепті әзірше антиденелердің деңгейі әлі жоғары болып тұр. Ал ревакциналауды 9 айдан кейін жасауға болады. Дегенмен екпені ақпан айында салған адамдар да бар.

"Мәселен ақпан айында алғашқы болып вакцина салдырған адамдарға қазан айына қарай екпені қайта салу қажет. Оның уақыты шамамен 1 қазан", - деді Цой отырыстардың бірінде.

Қазақстан ревакциналау тәртібін пысықтап алғаннан кейін Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымымен консультация жүргізеді. Содан кейін ғана вакцинаны қайта салу шаралары басталады.

62
Тақырып:
COVID-ке қарсы вакцина
Пожар возле лицей №60 в Сарыаркинском районе столицы

Нұр-Сұлтанның оң жағалауында салынып жатқан ғимарат өртенді видео

0
(Жаңартылды 20:33 24.09.2021)
Өрт сағат 19.49-да оқшауланды. Қаза тапқандар мен зардап шеккендер жоқ

НҰР -СҰЛТАН, 24 қыркүйек – Sputnik. Өрт елордада салынып жатқан тұрғын үй кешенінен басталды.

Бұл туралы Нұр-Сұлтан қаласының төтенше жағдайлар департаменті хабарлады.

Сағат 19.35-те өрт сөндірушілер Кенесары көшесі, 3А мекенжайында түтін көрінгені туралы хабарламаға шығып кетті.

Өрт сөндірушілер оқиға орнына 7 минут ішінде жетіп, жаңадан салынып жатқан тұрғын үй кешенінің аумағында 50 шаршы метр аумақта рубероид жабыны мен жиналған қоқыс өртеніп жатқанын анықталды.

Өрт сағат 19.49-да оқшауланды.

Қаза тапқандар мен зардап шеккендер жоқ.

Оқи отырыңыз:

0