Кептелісте тұрған көлік жанында жаяу келе жатқан адам

Қарызды қайтармай жүрген адамнан ақшаны қалай алуға болады мамандар кеңес берді

1245
Заң бойынша қарызға қатысты талап қою мерзімі – үш жыл. Демек, осы уақыттың ішінде сотқа жүгіну керек

НҰР-СҰЛТАН, 15 қараша – Sputnik. Қарызға алған ақшасын қайтармай жүретін адамдар жақын достардың ішінен, тіпті, туысқандардың арасында да кездесіп жатады. Біреулер оған қатты ренжісе, енді біреулер "садақа" деп, қолын бір сілтейтін сәттер де жоқ емес. Психолог мамандар қарыз қайтармайтындарды анықтауға болады дейді. Ал заңгерлер қолхатсыз берілген ақшаны қайтарудың жолдарын біледі.

Біржақты көзқараспен қарамаңыз

Психолог Серікгүл Сәлінің айтуынша, қарызды қайтармайтын адамды өз ортасында жақсы біледі. Мысалы, туған-туыстың ішінде біледі, бірақ сыртқа көп айта бермейді. Ал жаңадан танысқан адамның бойынан ондай кемшілікті бірден анықтау қиын. Оны кәсіби психолог мамандар ғана байқай алады.  

"Негізі, нақты бір көрсеткіштері жоқ. Бірақ психолог мамандар анықтай алады. Себебі олардың кәсіби білімі бар, арнайы әдіс-тәсілдерді де меңгерген", – дейді Сәлі.

Маманның сөзіне қарағанда, ақшаны қарызға беретін адам да аңқау болмауы қажет. Мысалы, біреулер қарыз сұраған адамды дұрыс танымаса да, ертең ол кісінің пайдасы тие ме, жоқ па, осы жағын ойлайды. Енді біреулер адамның адалдығына сеніп, қарызға берген ақшасы міндетті түрде қайтарылады деген біржақты көзқараспен жүреді. Бірақ барлығы бірдей емес.  

"Сондықтан күдік болса, ақшаны қарызға бермегеніңіз жөн. Ал беріп қойсаңыз, қайтпаған жағдайда не істейтініңізді іштей талқылап алуыңыз қажет. Жарайды, бермей қойса, басқа біреуден қайтар деп, өзіңізді алдын ала дайындап қойсаңыз, артынан психологиялық тұрғыда жеңіл болады", – деп атап өтті Сәлі.

Ақшаны сотсыз қайтаруға бола ма?

Негізі, борышкер нағыз алаяқ болмаса, ақшаны уақытында қайтармағаны үшін қысылады. Бәлкім, шынымен де, ол қаржылай тығырыққа тіреліп, қарызын бере алмай жүр. Ондайда ақшаны қайтару мәселесін үнемі еске салып отырған дұрыс.

"Жанжал шығып жүрмесін. Ақырын ғана анда-санда есіне салып тұрыңыз. Телефон шаласыз ба, хабарлама жазасыз ба, оны өзіңіз білесіз. Бірақ ұрсысып қалмаңыз. Ең бастысы, қарызды кешіре алмайтыныңызды көрсетіп тұрыңыз. Борышкер шынымен де қаржылай проблемаға тап болса, оған қарызды бөліп төлеуді ұсынуға болады", – дейді кәсіпкер Нұрлан Жақиянов.

Оқи отырыңыз: Алматылық келіншек банкке 45 миллиард теңге қарыз екенін білді

Оның айтуынша, ырымшыл адамдарға осы мазмұндағы хабарламалар да әсер етеді. Мәселен, "Жаңа жылды қарызсыз қарсы алған дұрыс" деген сөзге сенетіндер бар.

"Ал қарыз алған адам телефонды көтермесе, басқа біреудің нөмірінен қоңырау шалуға болады. Оны да алмаса, ортақ таныстарды іздеп көріңіз. Бәлкім, оны танитын достарыңыз, я болмаса, әріптестеріңіз бар шығар. Солар арқылы шықсаңыз, ол адам қаша алмайтынын түсінеді. Бұдан бөлек, сотпен қорқытуға болады. Қарызбен бірге сотқа кететін барлық шығынды төлейтінін де ескертсеңіз, ол адам ойлана бастайды", – деді бизнесмен.

Сотта қолхат қажет пе?

Қарыз берген адамның қолында қолхат немесе қарыз шарты болса, сотта ақшаны алған адамның кінәсін дәлелдеу қиын емес. Алайда қолхатсыз да қарызды өндіріп алуға болады. Ол үшін аудио және жазбаша айғақтарды көрсету керек. Мәселен, қарыз туралы әңгімені жазып алуға болады. Қажет кезде сол аудионы сотқа тыңдатады. Қарыз алған адам онымен келіспесе, арнайы сараптаманы тағайындауға мүмкіндік бар. Ал аудиожазба болмаған жағдайда мессенджерлер арқылы жазысқан хабарламаларды көрсетуге болады.

"Жолданған SMS-те қарыздың сомасы көрсетілсе, тіптен жақсы. Бірақ хат жазысқанда абайлау керек. Қарыз алған адамды корқытып, ақшаны қайтармасаң, үйтемін-бүйтемін деп, артық кетіп қалмаңыз. Өйткені ол хабарламаны сізге қарсы қолдануы мүмкін. Ондай сөздер күш көрсетіп, ақшаны бопсалаған болып саналады. Сондықтан ресми түрде хат жазысқаныңыз жөн", – дейді заңгерлер.

Заң бойынша қарызға қатысты талап қою мерзімі – үш жыл. Демек, осы уақыттың ішінде сотқа жүгіну керек. Талап қою мерзімін қалпына келтіруге де болады. Алайда ол үшін дәлелді себептер болуы шарт.

"Соттың үкімі шықса да, қарыз алған адам жағдайым болмай тұр, ақшам жоқ деп тағы ақталуы мүмкін. Ондайда сот орындаушысының көмегіне жүгінуге болады. Ол қарызды жалақыдан және басқа да кіріс көздерінен өндіре алады. Шетелге шығуға шектеу қою құзіреті де бар", – деп атап көрсетті мамандар.

1245
Кілт сөздер:
психолог, қарыз
Тақырып бойынша
Бір адам 65 миллион қарыз: Салық төлемей жүргендердің аты-жөні жарияланды
Нұр-Сұлтан тұрғындары жарты миллион теңгеден қарыз екенін білді
Борышкерлік қарыз үшін Нұр-Сұлтан тұрғынының сатып алған қымбат көлігі тәркіленді
Қазақстандықтар коммуналдық қызмет үшін 17 млрд теңге қарыз болып қалды
Баласына қарыз болған Екібастұз тұрғыны төрт бөлмелі пәтерінен айырылды
Жедел жәрдем көлігі

Қазақстанда өткен тәулікте 25 адам коронавирус пен пневмониядан қайтыс болды

2
Коронавирус салдарынан қайтыс болғандардың көпшілігі Алматы қаласында тіркелді. Одан кейінгі көрсеткіш Қарағанды облысына тиесілі

НҰР-СҰЛТАН, 13 мамыр – Sputnik. Денсаулық сақтау министрлігі коронавирус пен ковидті пневмониядан қайтыс болу статистикасын жариялады.

Ведомство мәліметінше, 11 мамырда 20 адам COVID-19 індетінен, тағы бесеуі коронавирус белгісі бар пневмониядан қайтыс болды, бірақ ПТР сынағы теріс.

Коронавирус салдарынан қайтыс болғандардың көпшілігі Алматыда тіркелді – 6, Қарағанды ​​облысында – 3, Нұр-Сұлтан мен Шымкент қаласында және Атырау, Батыс Қазақстан облысында – 2, Ақтөбе, Алматы, Шығыс Қазақстан облысында бір адамнан тіркелді.

"13 мамырдағы жағдай бойынша 39 626 адам коронавирустық инфекцияны емдеуді жалғастыруда (39 143 CVI+ және 483 CVI-), оның ішінде 14 124 науқас ауруханада, 25 502 пациент амбулаториялық деңгейде ем қабылдауда. 788 науқас ауыр жағдайда болса, 183 адамның хәлі ауыр дәрежеде және 116 науқас жасанды тыныс алдыру аппаратына қосылған", – делінген хабарламада.

Айта кетейік, пандемия басталғаннан бері Қазақстанда коронавирустың 350 591 жағдайы анықталды, 307 464 адам сауығып шығып, 3 984 науқас көз жұмды.

Оқи отырыңыз: Ғалымдар организмдегі коронавирусты 5 минуттың ішінде өлтіретін өнімді атады

2
Кілт сөздер:
коронавирус, емделу, қайтыс болды
Тақырып:
Коронавирус эпидемиясы
Тақырып бойынша
Ғалымдар коронавирусты жоятын Қазақстанда қолжетімді өсімдікті атады
Желіде масаның коронавирус тасымалдайтыны туралы хабарлама тарап жатыр
Ғалымдар балаларда коронавирустың жаңа белгілерін анықтады
Қазақстанда тағы бір облыс коронавирус деңгейінің "сары" аймағынан шықты
Қазақстанда коронавирус жұқтырғандардың саны өсті
Жер, монета, иллюстративті сурет

Тоқаев жерді шетелдіктерге сатуға тыйым салатын заңға қол қойды

1338
Ауыл шаруашылығы жерлерін жалға беруге қатысты мораторийдің мерзімі осы жылдың соңында аяқталады

НҰР-СҰЛТАН, 13 мамыр – Sputnik. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев "Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне жер қатынастары мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" заңға қол қойды, деп хабарлайды Ақорда.

Заңда ауыл шаруашылығы жерлерін шетелдіктерге және шетелдік компанияларға, шетелдік үлесі бар қазақстандық компанияларға, азаматтығы жоқ адамдарға, халықаралық қатысу үлесі бар ғылыми орталықтарға, сондай-ақ қандастарға беруге толықтай тыйым салынған.

Сонымен қатар мораторийге дейін ауыл шаруашылығы жерлерін жалға алған шетелдіктер және шетелдік үлесі бар қазақстандық компаниялар үшін жерді жалдау мерзімі ұзартылмайды. Осы заң күшіне енгеннен кейін жер шетелдіктерден қайтарып алынады.

Ал қандастарға жер учаскесі жеке қосалқы шаруашылық, бақ өсіру және саяжай құрылысы үшін беріледі. Олар ауыл шаруашылығы жерлерін Қазақстан азаматтығын алғаннан кейін ғана жалға ала алады.

Тағы оқыңыз: Министр Омаров шетелдіктер қанша гектар жерді жалға алып отырғанын айтты  

13 наурызда мемлекет басшысы шетелдіктерге жерді сатуға және жалға беруге тыйым салатын заң жобасын парламентке жолдады. Тоқаев өзінің президент ретінде заң шығаруға бастамашылық ету құқығын пайдаланған.

Бұған дейін Қасым-Жомарт Тоқаев ауыл шаруашылығы жерлері шетелдіктерге сатылмайтынын бірнеше мәрте мәлімдеген болатын.

Жер туралы заңның атышулы баптарына қатысты жарияланған мораторийдің мерзімі 2021 жылдың желтоқсанында аяқталады.

1338
Кілт сөздер:
жер, ауыл шаруашылығы, Қасым-Жомарт Тоқаев
Тақырып бойынша
Тоқаев жерді сатуға немесе жалдауға тыйым салатын заң жобасын мәжіліске жолдады
Шетелдіктерге жерді сатуға тыйым салатын заң жобасы сенатқа жолданды
Мәжіліс жерді шетелдіктерге сатуға тыйым салатын заң жобасын талқылайды
Жерді сатуға тыйым салатын заң президентке жолданды
Балалар, архивтегі фото

Ақтөбе маңында екі бала суға батып кетті

0
Қаза болған балалар 5 және 6 жаста болған

НҰР-СҰЛТАН, 13 мамыр – Sputnik. Ақтөбе облысында ересектердің қарауынсыз жүрген екі бала суға батып кетті. Бұл туралы жергілікті "Мой Город" басылымы хабарлады.

Қайғылы жағдай 12 мамыр түнде болды. Облыстық төтенше жағдайлар департаментіне хабар түнгі 22:29-да түскен. 5 және 6 жастағы екі бала Ақтөбе маңындағы Бекқұл баба ауылындағы Жаман Қарғалы өзеніне батып кеткен.

Оқи отырыңыз: Семей тұрғыны Ертіс өзеніне құлап кетті

Оқиға орнына құтқарушылар келгенше ауыл тұрғындары бес жастағы баланың денесін судан шығарып алған. Түнгі он екі шамасында құтқарушылар жағадан үш метр, тереңдігі 7 метр жерден екінші баланың денесін алып шықты, ол 6 жаста болған.

Екеуінің ересектердің қарауынсыз жүргені, суға киімсіз түскені анықталды. Соған байланысты төтенше жағдайлар департаменті ата-аналарды балаларын қараусыз қалдырмауға шақырды.

0
Кілт сөздер:
Ақтөбе облысы, суға батты, су, балалар
Тақырып бойынша
Атырау полициясы суға батып жатқан жасөспірімдер қалай құтқарылғанын көрсетті – видео
Нұр-Сұлтанда 21 жастағы қыз бассейнге батып кетті
Жамбыл облысында жоғалған келіншекті іздеуге келген құтқарушының өзі суға кетті
Балаларды құтқармақ болған: Есіл ауданында селфидің соңы қайғылы аяқталды
Шолпанның көз жасы: алты баласы бар 29 жастағы келіншек халықтан көмек сұрады