Адамдар, жаяу жүргіншілер

Күзде халық санағы басталады: қазақстандықтар нені білуі тиіс

3950
2021 жылдың желтоқсанында халықтың жалпы саны бойынша жедел деректер дайындалады, соңғы қорытынды 2023 жылы шығады

НҰР-СҰЛТАН, 21 ақпан – Sputnik. Биыл күзде Қазақстанда үшінші халық санағы өтеді. Бастапқыда ұлттық санақ 2020 жылға жоспарланған еді, кейін пандемияға байланысты бір жылға шегерілді. Осы жылы кезекті халық санағы қалай өткізіледі? Халық санағы кезінде кімдер есепке алынады және алынбайды?  Ұлттық санаққа бюджеттен қанша теңге жұмсалады? Осы және өзге де сұрақтардың жауабын Sputnik Қазақстан материалынан біле аласыз.

Халық санағы екі әдіспен жүргізіледі

Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросының ақпаратынша, халық санағы шартты екі кезеңнен тұрады.

Бірінші кезең 1 мен 30 маусым аралығында өткізіледі. Интервьюерлер тұрғын үйлер және онда тұратын тұрғындардың санын нақтылау мақсатында әрбір елді мекенді аралайды. Яғни, бұл кезеңде аудандастыруға дайындық болады.

Санақты аудандастыру – бұл өңірдегі әрбір елді мекеннің аумағын санақтың 2-кезеңін өткізу үшін нұсқаушылық және есептік учаскелерге бөлу.

Екінші кезеңде ұлттық санақ басталады. Ол 1 қыркүйектен 30 қазанға дейін созылады.

Биыл халық санағы екі әдіспен жүргізіледі: онлайн-санақ және дәстүрлі үй-үйді аралау.

1 қыркүйек пен 15 қазан аралығында қазақстандықтар sanaq.gov.kz сайты арқылы онлайн-санақтан өте алады. Әрбір адам сайтқа жеке сәйкестендіру нөмірін (ЖСН), ұялы телефон нөмірін, құпия сөзді енгізу арқылы тіркеледі. Ұялы телефон нөмірін енгізгеннен кейін сол нөмірге растау коды, сондай-ақ, санақтан өткеннен кейін оның санақтан өткендігі туралы SMS келеді. Үйге санақ жүргізетін интервьюерлер келген жағдайда, респонденттер осы хабарламаны көрсетіп, санақтан өткенін растауы қажет. Сондықтан интернет арқылы тіркелген респонденттерді интервьюерлер екінші рет сауалнамадан өткізбейді.

Тағы оқыңыз: Қазақстанда елді мекендердің атауын өзгертуге мораторий енгізіледі 

Ал 1-30 қазан аралығында интервьюерлер үй-үйді аралайды. Тұрғындардың мәліметтері планшеттерге енгізіледі.

Онлайн және планшет арқылы сауалнама жүргізу үшін электронды санақ парақтары әзірленді. Онда әр азамат баспана жағдайын сипаттайды, бұдан бөлек, этномәдени сипаттамалар, білім және сауаттылық, көші-қон, неке жағдайы, туу, жұмыспен қамтылуы, күнкөріс көзі және тыныс-тіршілігінің шектелуі туралы жаңа сұрақтар енгізілген.

Халық санағы кезінде кімдер есепке алынады

Ұлттық санақ кезінде келесі азаматтар есепке алынады:

  • халықты есепке алу сәтінде елдегі тұрғылықты жерінде жүрген Қазақстан азаматтары, шетелдіктер және азаматтығы жоқ адамдар;
  • шетелде жүрген қазақстандық дипломаттар, ұзақ мерзімді қызметтік іссапарға байланысты 12 ай және одан көп уақыт шетелде жүрген Қазақстан азаматтары (олармен бірге жүрген отбасы мүшелерін қоса алғанда);
  • Қазақстанда тұрақты тұратын, бірақ 12 айдан аз мерзімге қызметтік іссапарға, келісімшарт бойынша жұмысқа, оқуға шетелге уақытша кеткен адамдар ("Болашақ" бағдарламасы және студенттермен алмасу бағдарламалары бойынша оқитындарды қоса алғанда);
  • Қазақстанда тұрақты тұратын және шетелге уақытша демалуға, емделуге, туыстарына немесе таныстарына қонаққа кеткен адамдар;
  • Қазақстанда тұрақты тұратын, халықты есепке алу сәтінде теңізде жүрген отандық балық аулау және сауда кемелеріндегі теңізшілер;
  • тіркеу құжаттарын рәсімдеп үлгермегендер немесе тұрғылықты тұруға ықтиярхат алмағандарды қоса, шетелден Қазақстанға тұрғылықты тұруға немесе пана іздеп келген Қазақстан азаматтары, шетелдіктер және азаматтығы жоқ адамдар;
  • 12 айдан көп мерзімге шетелден Қазақстанға жұмысқа немесе оқуға келген қазақстандықтар, шетелдіктер және азаматтығы жоқ адамдар;
  • тұрақты тұратын жері басқа елде, бірақ халықты есепке алу сәтінде Қазақстан аумағында уақытша (12 айдан аз) жүрген шетелдіктер, азаматтығы жоқ адамдар және Қазақстан азаматтары.

Есепке алынбайтындар

  • шетелде тұрақты тұратын Қазақстан азаматтары;
  • "Болашақ" бағдарламасы және студенттермен алмасу бағдарламалары бойынша оқитын студенттерді (магистранттарды) қоспағанда, 12 ай және одан көп уақытқа шетелге жұмысқа немесе оқуға кеткен Қазақстан азаматтары;
  • өз мемлекетінің дипломатиялық және басқа өкілдіктерінде жұмыс істейтін шетел азаматтары, шетелдік әскери қызметшілер және олардың отбасы мүшелері;
  • Қазақстан аумағындағы халықаралық ұйымдардың өкілдіктерінде жұмыс істейтін шетел азаматтары;
  • өз мемлекетінің үкіметтік немесе өзге де делегацияларының және заңды органдарының мүшелері болып табылатын шетел азаматтары.

Биылғы санаққа қанша теңге жұмсалады

2018-2023 жылдарға арналған ұлттық халық санағын қаржыландырудың қажетті көлемі 8,2 миллиард теңгені құрайды.

Қазір оның 3,6 миллиард теңгесі (44%) игерілді. 4,2 миллиард теңгесі халық санағы мерзімінің ауыстырылуына байланысты республикалық бюджетке қайтарылды.

"Осы жылы наурызда бұл қаражат халық санағының мақсаттарына (еңбекақы төлеу қоры, іссапар шығыстары, деректерді өңдеуге және таратуға арналған шығыстар) бағытталады деп күтілуде. Бірақ қазіргі уақытта пандемияға байланысты Ұлттық халық санағының 2020 жылдан 2021 жылға шегерілуіне  байланысты көзделген қаражат көзі қайтадан қарастырылуы мүмкін", - делінген статистика бюросының Sputnik Қазақстан сауалына берген жауабында.

Халық санағы кезінде бір адамға 430 теңге немесе 1,02 доллар жұмсалады. Мысалы, 2009 жылғы санақ кезінде бұл сома 2,9 долларды құрады.

Ұлттық бюро халық санағына жұмсалатын шығындардың төмендеуін цифрлық технологиялардың енгізілуімен және санақ процесінің автоматтандырылуымен байланыстырып отыр.

Қанша планшет сатып алынды

Халық санағына қытай өндірісінен шыққан KOUZONE MTK6592 маркалы 27 412 планшеттік компьютер сатып алынды. Біреуі 39 000 теңге шамасында, жалпы 1 миллиард 085,6 миллион теңге жұмсалған.

Тағы оқыңыз: Президент халық санағына қатысты тапсырма берді

Олардың стилусы, қорғайтын қабы, қауіпсіздік әйнегі, Powerbank қосымша гарнитурасы бар.

Санақ аяқталғаннан кейін барлық техника мектептерге жіберіледі.

Уақытша қызметкерлердің жалақысы

Ұлттық санақты өткізу үшін 32 509 адам уақытша жұмысқа тартылмақ.

Бірінші кезеңде тіркеуші ретінде 4 562 адам, ал екінші кезеңде санақ жүргізетін интервьюер қызметіне 23 033 адам қабылданады.

1-кезең интервьюеріне (тіркеушіге) отыз күн үшін 75 743 теңге төлеу жоспарланған.

2-кезең интервьюеріне (санақтан өткізушіге) 94 679 теңге төленеді.

45 күнге толық көлемде қызмет көрсетілген кезде 1-ші және 2-ші нұсқаушы-бақылаушы 113 614 теңге жалақы алады.

Үй-үйді аралауға жіберілетін адамдар мына талаптарға сәйкес іріктеледі:

  • 18 жастан асқан Қазақстан азаматтары;
  • бастамашыл, жауапты, тіл табысқыш;
  • дербес компьютерде жұмыс істеу дағдысы бар;
  • жұмыс өтілі мен кәсіби біліміне талаптар қойылмайды.

Жұмысқа алынған санақ персоналы арнайы дайындықтан өтеді. Уақытша қызметкерлермен өтеулі қызмет көрсету шарты жасалады.

Санақ жүргізу кезінде интервьюерлерде көк түсті сөмке, шарф және куәлік болады.

Ұлттық санақ қорытындысы

2021 жылдың желтоқсанында халықтың жалпы саны бойынша жедел деректер дайындалады. 2022 жылы алдын ала қорытындылар жарияланса, 2023 жылы халық санағының соңғы қорытындысы шығады.

3950
Кілт сөздер:
сауалнама, планшет, қазақстандықтар, халық санағы
Тақырып бойынша
Қазақстанда биыл өткізілуі тиіс халық санағы неге кейінге қалдырылды?
Қазақстанда халық санағына қанша қаржы жұмсалмақ
Министр халық санағы үшін сатып алынатын планшеттер кейін кімге берілетінін айтты
Келімбетов биыл халық санағы қалай жүргізілетінін түсіндірді
Жауынгерлер

1 наурызда әскерге шақыру басталады министрлік негізгі өзгерістерді жариялады

1238
Әскерге шақыру барысынан хабардар ету процесін автоматтандыру мақсатында биыл пилоттық режимде SMS-хабарламалар тарату жоспарланып отыр

НҰР-СҰЛТАН, 26 ақпан – Sputnik. Қорғаныс министрлігі көктемгі әскерге шақыру шараларын өткізу тәртібін түсіндірді, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.

Бас штабтың ұйымдастыру-жұмылдыру жұмысы департаментінің бастығы Сәкен Жүсіповтің айтуынша, көктемгі әскерге шақыру науқаны 1 шілдеге дейін жалғасады. Осы уақыт ішінде 18 бен 27 жастағы 13,5 мыңнан астам адам әскерге жіберіледі деген жоспар бар. Пандемияға байланысты сақтық шараларына баса назар аудырылады.

Сонымен қатар, халықпен тікелей қарым-қатынасты азайту әрі көктемгі әскерге шақыру барысынан хабардар ету процесін автоматтандыру мақсатында пилоттық режимде мерзімді әскери қызметке шақырылуға тиісті азаматтарға SMS-хабарламалар тарату жоспарланып отыр. Хабарламалар "1414" арқылы жіберіледі.

Департамент бастығының айтуынша, әскерге шақырылғандар ПТР-тесттен өтіп, коронавирусқа қарсы вакцина да салынады.

"Әскерге шақырылатындарға ПТР-тест екі рет жасалады. Біріншісі – әскери жиын пунктінде, ал екіншісі – әскери бөлімдерде жүргізіледі. Ал оларға вакцина егу жеке құраммен бірге қызмет өткеру орындарында ұйымдастырылатын болады", – деді Жүсіпов орталық коммуникациялар қызметінде өткен онлайн брифингте.

Осы орайда департамент басшысы әскери міндеттіліктен жалтарғаны үшін әкімшілік және қылмыстық жазаның бар екенін еске салды.

"Әскерге шақыруды кейінге қалдыру немесе одан босату мәселелерін ақша үшін көмек көрсетуге уәде беретін адамдар арқылы шешуге әрекет етпеңіздер. Олар – алаяқтар. Әскерге шақыруды кейінге қалдыруды онсыз да беруге болатынын біле тұра, халықтың хабарсыз екенін пайдаланып, ақша алуға тырысатындар жоқ емес. Ондай жағдайда сыбайлас жемқорлық жағдайлары бойынша қорғаныс істері жөніндегі департаменттерге немесе сенім телефонына хабарласу қажет", – деп атап көрсетті Жүсіпов.

Қандай жағдайда кейінге қалдыруға болады?

Бүгінде заң бойынша әскерге шақыруды бірнеше жағдайда кейінге қалдыруға болады. Олар:

  • отбасы жағдайына байланысты;
  • білімді жалғастыруға;
  • денсаулыққа байланысты.

Бұдан бөлек, педагог мамандарға да әскерге шақыруды кейінге қалдыруға мүмкіндік беріліп отыр.

Оқи отырыңыз: "Біз емес, коронавирус кінәлі": Қазақстанда әскерге шақыру қалай жүріп жатыр

Айта кетейік, 8 ақпанда Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев мерзімді әскери қызметтегі әскери қызметшілерді запасқа шығару, сондай-ақ, 2021 жылдың наурыз – шілдесінде және қыркүйек – желтоқсанында мерзімді әскери қызметке шақыру туралы жарлыққа қол қойған болатын.

1238
Кілт сөздер:
әскерилер, әскери борыш
Тақырып бойынша
Дабыл бойынша көтерілді: қазақстандық әскерилер тауда құтқару операциясын бастады
Әскерилер коронавирус індетімен күресуге қауқарлы ма?
Тоқаев дезинфекция жасап жүрген жігітті таныды - видео
Президент әскерилер мен полицейлерді марапаттады
Әскерге шақыру басталды: полковник күзгі науқан несімен ерекшеленетінін айтты
Кісенделген күдікті, архивтегі сурет

Қазақстандық психологтар педофилдердің ұқсас белгілерін анықтады

232
(Жаңартылды 14:12 26.02.2021)
Психологтар балаларға сексуалдық сипатта зорлық көрсеткені үшін сотталғандардың биологиялық және биографиялық мәліметтерін салыстырып, бірқатар сәйкестіктерді анықтады

НҰР-СҰЛТАН, 26 ақпан – Sputnik. Қазақстанның қылмыстық-атқару жүйесінің психолог мамандары педофилдерге тән белгілердің біршама ұқсастығын айқындауға тырысты, деп хабарлады Қарағанды облысы қылмыстық-атқару жүйесі департаментінің баспасөз қызметі.

Қарағанды облысындағы түрмелерде балаларға қатысты сексуалдық сипаттағы зорлық-зомбылық көрсеткен екі жүзге жуық азамат жазасын өтеп жатыр.

Педофилдің белгілерін анықтау үшін психологтар сотталғандармен сұқбаттасып, олардың өмірбаянымен танысты және түрлі зерттеу жүргізді.

Сонымен, педофилия үшін сотталғандардың негізгі белгілері:

  • орташа жасы – 32,5 жас (ең жас сотталған азаматтың жасы 17-де, ал ең ересегі 59-да);
  • көбісінің өз балалары бар;
  • 75%-і бұрын сотты болмаған;
  • толық отбасында өскен;
  • отбасында жалғыз бала болған;
  • жұмысшы мамандығына оқыған;
  • зиянды әдеттері бар;
  • заңды некеге тұрмаған;
  • флегматиктер немесе меланхоликтер;
  • астениктер (бойы ұзын және арық);
  • бала кезінде психологиялық зақым келген.

Сонымен қатар мынандай заңдылықты анықтау мүмкін болды: кәмелет жасына толмағандарға қатысты сексуалдық сипаттағы зорлық көп жағдайда сәуір және мамыр айында, өте сирек жағдайда ақпан айында жасалады.

Оқи отырыңыз: "Кастрация жасалғанда қатты қиналдым": педофил журналистермен сөйлесті

232
Кілт сөздер:
психологтар, педофил
Тақырып бойынша
Педофил құрбанына айналған қыздың ағасы Қостанайдан табылды
Қарағанды облысында балаларды бірнеше рет зорлаған педофил сотталды
Келбетін өзгертіп, шетелге қашқан педофил 13 жылдан кейін ұсталды
Күйеуі жазған SMS-тен күдіктенген: Түркістан облысында қызын зорлаған педофил сотталды
Байқоңырда педофил өмір бойына түрмеге қамалды – оқиғаның мән-жайы
Маңғыстау облысында педофил өмір бойына сотталды
Оқиға орнында түсірілген сурет

Алматы маңында Ан-2 ұшағы далалы аймаққа шұғыл қонды видео

0
(Жаңартылды 15:03 26.02.2021)
Боралдай – Кеген бағыты бойынша санитарлық рейс орындайтын Ан-2 ұшағы тас жол маңына шұғыл қонды

НҰР-СҰЛТАН, 26 ақпан – Sputnik. Санитарлық рейс орындайтын "Азия Континенталь" компаниясының Ан-2 ұшағы Алматы облысындағы Боралдай тас жолынан шығысқа қарай бір жарым шақырым қашықта шұғыл қонуға мәбүр болды, деп хабарлады азаматтық авиация комитеті.

"Ұшақ бортында бес адам болған. Зардап шеккендер мен қаза тапқандар жоқ", – делінген хабарламада.

Ақпаратта төтенше жағдай бүгін сағат 12:30-да болғанын атап өткен. 

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Sputnik Казахстан (@sputniknewskz)

Тергеу шараларын индустрия және инфрақұрылымды дамыту министрлігінің әуе кемелері апаты мен оқиғаларды тергеу басқармасы жүргізеді.

Айта кетейік, осыған ұқсас жағдай 8 ақпан күні Шығыс Қазақстан облысында болған. Өскемен – Зайсан бағытында санитарлық рейс орындайтын Ан-2 ұшағы шұғыл қонған.

Оқи отырыңыз: Жолаушы ұшақ қозғалтқышы өртенген сәтті видеоға түсіріп алды

Зайсан қаласындағы науқасқа көмек көрсету үшін ұшып шыққан ұшақ бортында үш экипаж мүшесі мен екі медициналық қызметкері болған.

Кейіннен ұшақтың қайта көкке көтерілгені хабарланған.

0
Кілт сөздер:
Алматы облысы, ұшақ апаты
Тақырып бойынша
Жеке ұшақ, қымбат көлік, бірнеше коттедж: Ертаев пен Ибрагимнің мүлкі тәркіленді
Испан кемпірқосағы мен отқа оранған ұшақ: Aerial Photography Awards 2020 үздік суреттері
Ұшақ бортында ауырып қалған бала Ақтауда қайтыс болды
Индонезиядағы Boeing 737 апаты: құтқарушылар ұшақ жолаушыларының дене бөлшектерін тапты
Бразилияда футболшылар мінген ұшақ апатқа ұшырады
Алматыда ұшақ әуежайға қонар кезде оқыс оқиға болды