Метро, Алматы

Алматылықтар ереуілге шықты видео

5003
(Жаңартылды 12:08 13.07.2021)
Метро құрылысын тоқтатып тастаған жұмысшылар айлықтары небәрі 51 мың 663 теңге екенін айтты

НҰР-СҰЛТАН, 13 шілде – Sputnik. Алматыда азық-түлік дүкендеріне дейін қарызға батқан метро құрылысшылары жалақысының көтерілуін талап етіп ереуілге шықты шықты, деп хабарлады "КТК" телеарнасы. Айтуларынша, жер астында ерінбей еткен еңбегіне алатын айлықтары небәрі 51 мың 663 теңге.

15 жылдан бері басшылары жалақысын 15 теңгеге де көтермеді дейді олар. 51 мың теңге айлықпен отбасын асыраған құрылысшылардың соңғы мәрте қашан ет жегені еснде жоқ. Метро құрылысын тоқтатып тастаған жұмысшылардың жанайқайы: Алматылықтардың жер астымен жүйіткіп жүргені осы жігіттердің еңбегі.

"Жұрт бізді 200-дің үсті, көп алады деп ойлайды. Егер сенбейтін болсаңыздар, есеп парақшасын көрсетуге болады. Соңғы қымбатшылықты білесіз, қандай болып жатқанын, ол ештеңеге де жетпейді. Тіпті оны айтып жатудың еш қажеттігі жоқ", - деді "Алматыметроқұрылыс" АҚ жер асты үнгушісі Пахрдин Мұсалиев.

Журналистерге жалақы түбіртегін көрсеткен құрылысшылар бет-жүзін төмен қаратты. Сөйтсек, "Алматыметроқұрылыс" компаниясының ең ауыр жұмысын атқаратын азаматтардың айлығы бар-жоғы 76 635 теңге.

Зейнетақы мен медициналық сақтандыру қоры, тағы кәсіподақ жарнасын төлегенде, қолға тиетіні небәрі 51 663 теңге. Метро басшылығы айлықтарын 15 жылдан бері 15 теңгеге де көбейтпепті. Елдегі ең ірі мегаполистің метросын салған мамандар азық-түлікті қарызға алып, ал етті тек түсінде көреді екен. 

Тоннельдегі құрылысшылардан гөрі, түрмедегі қылмыскерлердің жағдайы әлдеқайда жақсы ма дерсің. Жер астында күні бойы жер қазатын 100-ге  тарта жұмысшы қуықтай ғана бөлмеде жуынады. Төрт адамға арналған тар моншада түн ортасына дейін ұзын-сонар кезек. Оның өзі қабырғасын көк басып, төбесі құлағалы тұр.

Оқи отырыңыз: Наразылық білдіргендер жұмыстан қуылады: Ақтөбеде автобус жүргізушілері ереуілге шықты

Жұмысшылардың киім ауыстыратын бөлмесі. Бөлме деп айту қиын. Вагон. Мұнда 200-ге тарта темір шкаф бар. Бірақ жұмысшылар мұнда тек киім ғана ауыстырмайды, осында жуынады, тамақ ішеді.

Тазалықтан жұрдай жерде тышқан қаптаған. Көгерген иіспен тыныстап, шаң жұтқан құрылысшылардың біразы денсаулығынан айырылып, ендігі мүгедек атанған. Алайда жер астында жүріп тапқан дертті емдеуге компания көк тиын де төлемейді екен. Жұмысшылардың жағдайына басы ауырмаған басшылар басы ауырғанын сылтауратын сұхбат беруден қашты. 

Елді тиыннан тарықтырған алпауыт компанияға осылайша ешкімнің тісі өтпей тұр. Десе де жұмысшылары бұдан былай 51 мың теңге айлыққа төзбейді. Олар метро құрылысын тоқтатып, үйді-үйіне тарасты.

5003
Кілт сөздер:
метро, Алматы метрополитені, Алматы, ереуіл
Сабақ, оқу

Мұғалімдерді "ханым" және "мырза" деп атау ұсынылды

1151
(Жаңартылды 20:24 27.07.2021)
Мамандардың пікірінше, пандемия мен қашықтан оқу кезінде мұғалімдер, ата-аналар мен оқушылар арасындағы байланысты жақсарту мәселесі туындады

НҰР-СҰЛТАН, 27 шілде — Sputnik. Қазақстандық оқушылар мұғалімдерді есімі және әкесінің атымен атайды.  "Педагог" немесе "ұстаз" сөзін қолданатын мектептер де бар.

Әріптестер арасында педагогтар әйелдерге "ханым" және ерлерге "мырза" сөзін қолдануы немесе тиісті әріптесінің аты мен әкесінің есімін атап сөйлеуі керек.

Білім және ғылым министрлігінде өткен аппараттық жиын кезінде Алтынсарин атындағы ұлттық білім беру академиясының президенті осындай ұсыныс айтты. 

"Қашықтан оқу кезінде ата-аналар, мұғалімдер және оқушылар арасындағы коммуникацияда жаңа әдіс қажет екені байқалды. Біз жаңа жүйені енгізу керек деп санаймыз. Сондай-ақ ата-аналар білім беру тек мектептің емес, ата-ананың да жауапкершілігі екенін түсінулері керек", - дейді Ұлттық академия басшысы.

Мысалы, басқа мұғалімдер мен ата-аналар ұстаздарға Айгүл Қапарқызы, Айгүл ханым, Самат Болатұлы, Самат мырза деп айтуы керек. 

Ал оқушылар Айгүл Қапарқызы, ұстаз немесе педагог деп атауға міндетті болады. 

Біраз бұрын Ғани Бейсембаев мамандар елдегі барлық мектептерде қоңырау орнына ұлттық күй ойнатуды ұсынғанын айтты.

1151
Кілт сөздер:
мектеп, мұғалім
Тақырып бойынша
Қазақстанда барлық мектепте қоңырау орнына күй ойнату ұсынылды
Министр мектеп директоры креслосында отырып қалғандар жайлы: бәрін жұмыстан шығармаймыз
Директордың талабын орындамақ болған қостанайлық мұғалім опық жеп қалды
Енді мұғалім болып жұмысқа тұру үшін диплом жеткіліксіз – Аймағамбетов
Балаларда коронавирус ауыр түрде өте бастады – елордалық дәрігер
Вакцина салынған ыдыс

Алматыда вакцина салдыру қарқыны неге төмендеді

76
Қаланың вакцина егу пункттері күніне 15-20 мың адамға екпе салуға қауқарлы. Соңғы ақпарат бойынша, қалада вакцинаның бірінші компонентін 768 545 адам салдырды

АЛМАТЫ, 27 шілде – Sputnik. Алматы қаласы қоғамдық денсаулық басқармасының басшысы Нариман Табынбаев қалада вакцина салдыру қарқынының төмендеу себебін түсіндірді.

Қазір қалада тәулігіне шамамен 2-3 мың адам вакцина салдырып жатыр.

"Осыдан бір ай бұрын бір күнде 15-16 мың адамға дейін вакцина салдырды. Вакцинациялау қарқынының төмендеуіне әсер ететін 3 фактор бар: вакцинаға уақытылы келмеу, Qazvac, Hayat Vax, Sinovac вакциналарын күтіп қалу,  науқастар көбейгендіктен, үйден шығуға қорқу", - деді Табынбаев.

Қаланың вакцина егу пункттері күніне 15-20 мың адамға екпе салуға қауқарлы. Соңғы ақпарат бойынша, қалада вакцинаның бірінші компонентін 768 545 адам, екінші компонентін 499 185 адам салдырды. 

Алматылық педагогтардың 100%-і вакцина салдырған. Мұндай жұмыс жоғары оқу орындарында да жүргізіліп жатыр. Студенттерді вакциналау олардың жалпы санының 28%-іне жетті. Студенттердің көпшілігі қаладан тыс болғандықтан иммундау процесі баяу өтуде.

Медицина қызметкерлерін вакцинамен қамту ерекше бақылауға алынған. Олардың 95%-і вакцина салдырды.

Оқи отырыңыз: Алматыда вакцина салдырған 4 адам коронавирус жұқтырып, жансақтау бөліміне түскен

76
Кілт сөздер:
Алматы, коронавирус, вакцина
Тақырып:
COVID-ке қарсы вакцина
Тақырып бойынша
Бес қалада карантин күшейтіледі – комиссия шешімі
Алматыда вакцина салдырған 4 адам коронавирус жұқтырып, жансақтау бөліміне түскен
Балаларда коронавирус ауыр түрде өте бастады – елордалық дәрігер
Жаңа антирекорд: 6 800-ге жуық адамнан коронавирус инфекциясы табылды
Қазақстанда тағы 110 адам коронавирус пен пневмониядан қайтыс болды
Нью-Йорк қаласы

АҚШ экономикасына дефолт қаупі төнді 

0
Пандемия кезінде экономика көлемінен асып түскен Американың мемлекеттік қарызы шарықтау шегіне жетті. Үкімет дефолт қаупі жайлы сөз етуде. Шығынға жол бермес үшін конгресс тез арада жедел әрекетті қолға алмақ

НҰР-СҰЛТАН, 27 шілде – Sputnik. Америкалықтар 2008 жылдағы дағдарыстан бері сырттан қарыз алуды арттырып келеді. Обама билікте болған кезде тоғыз триллионға, Трамптың кезінде жеті триллион долларға ұлғайды. 2018 жылы жалпы ішкі өнімнің 78 процентіне жетті – Дүниежүзілік банк мұны қауіпті деп атады.

Қарыз шегін арттыру керек, әйтпесе күзде қаржы міндеттемелеріне қызмет көрсету бойынша проблема туындауы мүмкін. Кредиторлар АҚШ-тың қарызды өтеу мүмкіндігіне күмәнданса, не болатыны туралы РИА Новости материалында. 

Болжам бойынша мемлекеттік қарыз АҚШ экономикасының көлемінен он жылдан кейін ғана асуы керек. Алайда пандемия мен ұлттық шаруашылықты қолдауға арналған үлкен шығындардың салдарынан бұл әлдеқайда ертерек қалыптасты. Тәуелсіз есептеулер бойынша 2020 жылы билік ел экономикасына тоғыз триллион долларға жуық қаражат салды. Соның нәтижесінде мемлекеттік қарыз ЖІӨ-ден асып түсті. 

Наурыздың соңына қарай 28 триллион доллар немесе ЖІӨ-нің 101 проценті. Мұндай жағдай тарихта бір рет қана – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бірден, 1946 жылы болды. Ол кезде көрсеткіш 106 процентті құрады. Ал қарыз өсіп жатыр: қазір - 28,5 триллион доллар. Заң бойынша енді қарыз алуға болмайды. 

АҚШ мемлекеттік қарыздың шарықтау шегіне бірінші рет жетіп отырған жооқ. 2008 жылдағы дағдарыстан кейін бұл көрсеткіш тұрақты өсіп жатыр. 

2019 жылы Трамп 2021 жылдың 31 шілдесіне дейін мемлекеттік қарызды шектеусіз ұлғайтуға мүмкіндік беретін заңға қол қойды. Межелі күннен кейін Қаржы министрлігі облигациялар сату есебінен қосымша қаражат тарта алмайды.

Алайда Вашингтонның бұдан басқа амалы жоқ. Пандемия кезінде экономиканы қолдауға жұмсалған қомақты шығын салдарынан бюджетте үлкен саңылау пайда болды. 

Бюджет тапшылығы негізінен мемлекеттік облигацияларды сату есебінен жабылып жатыр. 2020 қаржы жылында (30 қыркүйекте аяқталды) тапшылық кемінде үш есе – 3,1 триллион долларға дейін ұлғайды. Алайда коронавирусқа қарсы күрес бойынша барлық шараларды есептегенде, ол төрт триллионға жететінін анық. 

Осылайша Вашингтонның алдында екі жол тұр: 31 шілдеге дейін мемлекеттік қарыз шегін арттыру немесе қарыз алу лимитінің әрекет етуін тоқтату. Әйтпесе АҚШ-тың қаржы министрі Джанет Йеллен конгреске жолдаған хатында ескерткендей, ел дефолтқа тап болып, экономикаға орны толмас шығын келтіріледі. 

Қаржы министрлігі "қосымша шұғыл шаралар" қабылдауға тура келеді. Алайда Йеллен атап өткендей, қаржы мекемесінің мемлекеттік төтенше қаржыландыру қолдану мүмкіндігі қатты шектеулі. 

"Мұнда көптеген факторға байланысты айтарлықтай белгісіздік бар. Соның ішінде үкіметтің төлемдері мен түсімдерін бірнеше ай бұрын есептеу проблемалары да бар", - деді министр. 

Алайда шекті көтермесе, жаңа қаржы жылында, 1 қазанға қарай қарызға қызмет көрсету қабілеті тоқтатылады. Негізінен дәл сол күні АҚШ қарзынашылығы шығынды 150 миллиард долларға қысқартуға тура келеді.

Жалпы қаржы министрі мемлекеттік қарыздың рекордтық өсімін көздеп отыр. Алайда бұған байланысты конгресте бірауызды шешім болмай тұр. Демократтардың пікірінше, шекті арттыру керек. Республикашылдар Байден мен үкіметтен шығындарды қысқартып, үлкен қарызды азайту шараларын қабылдауды талап етіп отыр.

Соған қарағанда шекті қарыздың деңгейін кезекті рет көтереді. Ал экономистер АҚШ дефолтын "ақырзаман" ретінде қарастырып жатыр. 

"Америкалықтар мұндайға ешқашан жол бермеген. Бұл қауіпті жағдай болар еді", - деп санайды JPMorgan-ның АҚШ бойынша бас экономисі Майкл Фероли. 

Бірақ дефолт болу қаупінің өзі-ақ нарықта дүрбелең тудыруы мүмкін. Егер ешқандай шара қабылданбаса, АҚШ Қаржы мекемесі 30 шілдеде мемлекеттік бағалы қағаздарды да, мемлекеттік қарызға қызмет көрсетуді қамтамасыз етіп отырған жергілікті органдардың  қағаздарын да сата алмай қалады.

2011 жылы өкілдер палатасының қарыз шегін көтеруден бас тартуы мен дефолт қаупінің туындауына байланысты Standard & Poor’s халықаралық рейтинг агенттігі тарихта алғаш рет АҚШ-тың дербес кредиттік рейтингін төмендетті. Соның артынша-ақ қор нарығында құлдырау бола жаздады: тиісті органдар бір мәмілеге келгенге дейін S&P 500 индексі бес күн қатарынан төмендеді. 

CNBC атап өткендей, осы жолы мемлекеттің қарызды өтеу мүмкіндігіне күмәнданған кредиторлар Вашингтоннан әлдеқайда жоғары процентті талап етуі мүмкін. Ал бұл өз кезегінде домино әсерін қалыптастырады: ипотекалық және автокредиттен бастап корпоративтік қарызға дейінгі проценттік мөлшерлемелер жаппай өсе бастайды.

Ал бұл тұрақтылыққа оң әсер етпейтіні анық. "Қаржы дағдарысы күшейіп, жұмыс орындары мен америкалықтардың жинақтарына қауіп төнеді. Бұл біз пандемиядан кейін қайта аяққа тұрмаған кезде болып отыр", - дейді Джанетт Йеллен. 

Кредиторлар АҚШ үкіметінің қарыз өтеу қабілетіне жиі күмәнданып отыр. Америкалық жетекші қаржыгердің бірі, Bridgewater Associates атты әлемдегі ірі хедж-қордың негізін қалаушы миллиардер Рэй Далио атап өткендей, бюджет, сауда теңгерімі мен қазіргі операциялардың есебі бойынша үштік тапшылық жақын уақытта шетелдік инвесторларды қазынашылық облигациялардан үркітіп, доллардың құлдырауына себепші болады. Бұл көлемі жағынан 2008 жылғы дағдарыстан ғана емес, 1930 жылғы Ұлы депрессиядан да асып түсуі мүмкін қаржы дағдарысына апаратын тікелей жол.

0