Суретші Дәулетияр Балтабаев

Шығармашыл жастар Тоқаев айтқан креативті индустрияны қолдау қорынан не күтеді

145
(Жаңартылды 18:03 10.09.2021)
Қасым-Жомарт Тоқаев ел ішінде жас әрі дарынды мүсіншілер, суретшілер, театр қызметкерлері, музыканттар, қаламгерлер жаңа жанр түрін игеріп жүргенімен, меценаттар көмегі арқылы күн көріп отырғанын ашық айтты

АЛМАТЫ, 10 қыркүйек – Sputnik. Мемлекет басшысы Қазақстан халқына жолдауында креативті индустрияны қолдау қорын құру туралы айтты.

Президент ел ішінде жас әрі дарынды мүсіншілер, суретшілер, театр қызметкерлері, музыканттар, қаламгерлер жаңа жанр түрлерін игеріп, үнемі ізденісте жүретінін айтты. Алайда олар елеусіз қалып, меценаттар көмегі арқылы ғана күн көреді. Соған байланысты енді үкімет нақты шара қабылдап, креативті индустрияны қолдау қорын құруы қажет.

Sputnik Қазақстан бұл бастамаға қатысты шығармашылық адамдары пікірін білді.

Суретшіден құрылысшыға дейін

Осыдан төрт жыл бұрын есімі жарқ еткен суретшінің бірі – Дәулетияр Балтабаев. Ол қазақстандық әнші Димаш Құдайбергеннің суретін майлы бояумен салған соң көпшілік назарына ілікті. Алайда шығармашылық адамы қазір отбасын асырау үшін құрылыста да жұмыс істеуге мәжбүр.

Суретші Дәулетияр Балтабаев
© Photo : Дәулетияр Балтабаевтың жеке архивінен алынды
"Суретші мамандарды театрға немесе көрмелерге тарту өте қиын"

Дәулетияр Балтабаевтың дизайн мамандығы бойынша магистр дәрежесі бар, 11 жылдан бері Шымкент опера театрының көркемдік бутафор бөлімінде жұмыс істейді. Яғни түрлі материалды қолданып, сахнаға қажетті заттар жасайды.

"Әр қойылымға әртүрлі зат дайындалады. Бірде баскиім, бірде қылыш, қалқан керек болады. Ал майлы бояумен сурет салу – хоббиім. Соған қарамастан, осы уақытқа дейін халықаралық, республикалық, облыстық деңгейдегі көрмелерге қатыстым. Қазір қосымша құрылыс саласын да қатар алып жүрмін. Сөздің ашығын айтқанда, ақша керек. Театрдан да жібермей жатыр. Карантинге байланысты айлық төмендеді, хоббиім біршама тоқтап қалды", - дейді Дәулетияр.

Оның айтуынша, суретші мамандарды театрға немесе көрмелерге тарту өте қиын. Себебі айлық аз.

"Көрмелерге қатысып жүрген суретшілердің барлығы дерлік бұрыннан келе жатыр, арасында жас суретшілер тым аз. Майлы бояумен бұрыңғы қағида арқылы жұмыс істеп келеді, жаңаша стиль немесе техника сирек кездеседі. Егер шығармашылықты қолдауға бағытталған қор құрылар болса, мен секілді суретшілерді біріктіретін, жастар жұмыс істей алатын шеберхана ашылғанын қалар едік. Жұмысқа қажет материалдар алынып, белгілі бір мақсат қойылса, нұр үстіне нұр болады", - дейді ол.

Суретші Дәулетияр Балтабаев
© Photo : Дәулетияр Балтабаевтың жеке архивінен алынды
"Адамның жұмыс істеуіне орта әсер етеді"

Ал қазір суретшілер де, өзге шығармашылық иелері жеке жұмыс істейді. Тіпті олардың бірге бас қосуы да қиындай түскен.

"Адамның жұмыс істеуіне орта да әсер етеді. Топ болып, сол атмосфераны сезінсе, жұмыс та қыза түседі деп ойлаймын. Қазір ақсап тұрғаны – көрмелердің тоқтауы. Оған әрине, карантиннің де қатысы бар", - дейді Дәулетияр Балтабаев.

Ертегілер еленсе екен...

Түркістан облысында тұратын Дәурен Жүніс биыл алғашқы кітабын жарыққа шығарды. Алайда өз қаражатына емес, онлайн платформа өкілдері арқылы басылып шықты.

"Бала кезімнен ертегі оқып өстім. Қазақ ертегілерінен бөлек әйгілі Ганс Андерсен, Жюль Верн, Даниель Дефоның кітаптары қолымнан түспеді. 2018 жылы алғаш рет өзім ертегі жаздым. Түрлі баспаға, балалар әдебиетімен айналысып жүрген кісілерге ұсындым. Бірақ қаржылай қиындыққа байланысты шықпай жүрді. Биыл Ordagen платформасы демеуші болып, күтпеген жерден кітабым баспадан шықты", - дейді Дәурен.

Дәурен Жүніс былтыр алғашқы кітабын жарыққа шығарды
© Photo : Дәурен Жүністің жеке архивінен алынды
"Қаншама автор туындыларын шаң басып жатыр"

Айтуынша, әдебиет төңірегіндегі шығармашылықпен айналысатындар арасында қаржы табу, суретші немесе редактор табу мәселесі бар.

"Қаншама автордың туындыларын шаң басып жатыр. Қор немесе үкіметтік емес ұйымдардан сол кісілерге қолдау қажет. Тым болмаса балалар әдебиетіне арнап байқаулар ұйымдастырса екен. Қазір де бірлі жарым байқау ұйымдастырылады. Жылына бір рет емес, бірнеше мәрте ұйымдастырған дұрыс деп ойлаймын", - дейді ол.

Мұндай жағдайда жас қаламгер жүлденің сыйы қомақты болмай-ақ, байқауға жолданған үздік туындылар басылып шықса деген тілек білдірді.

"Қомақты жүлде әрі кетсе 2-3 авторға беріледі. Оның орнына байқауға жолданған 100, тым болмаса 50 автордың туындысын басып шығаруға болады. Автор кезекті туындысы үшін шабыттанады, ал кітап сөрелері жүзге жуық жаңа ертегімен толығады. Бәсекелестік туындаса, сапа да артады. Балалар әдебиетін осылай дамытуға болады", - деген пікір білдірді автор.

Жас қаламгер кітабы
© Photo : Дәурен Жүністің жеке архивінен алынды
"Бәсекелестік болса, сапа да артады"

Қазақ ертегілері кейіпкерлері арқылы бірқатар анимациялық фильм түсіруге де болады.

"Бәрі бір-бірімен тығыз байланысты. Мәселен, қазір балалар Marvel немесе DC туындыларын асыға күтеді. Ал оның ішіндегі кейіпкерлер қазақ ертегілерінде де бар. Қазақ ертегілеріндегі Желаяқ, Таусоғар, Мыстан кемпір секілді өзімізде бар кейіпкерлерді анимациялық фильм қалпына салып көрсетіп жатыр. Ертегідегі кейіпкерлер артқан сайын, жаңа мультфильмдер де көбейетіні анық", - деп түйіндеді Дәурен Жүніс.

Қорыта айтқанда, елде дарынды жас жетерлік. Бірі бабы мен бағы қатар жанып, сүйікті ісінен қаржы тапса, енді бірі тұрмысын түзеу үшін шығармашылықтан алыстауға мәжбүр. Мемлекет басшысы бұл жолы ел үкіметіне жыл соңына дейін жаңа мәдениетті және оның дарынды өкілдерін дәріптеуге бағытталған нақты шаралар жоспарын ұсынуды тапсырды. Қор құру мәселесі де назардан тыс қалмауы қажет. Сол жұмыс барысында бұл жастардың тілегі мен талабы да назарға іліксе құба-құп.

145
Кілт сөздер:
Қасым-Жомарт Тоқаев, жастар
Тақырып бойынша
Палестиналық суретші адам сенгісіз тепе-теңдікке қол жеткізді – фото
Суретші құрғап қалған көлге футбол жұлдызы Лионель Мессидің портретін салды - видео
Тоқаев ең төменгі жалақыны көтеруді тапсырды: кімдердің жағдайы жақсарады
Дәрінің орнына жарқын бояу: суретші емдік әсері бар картиналар салады – видео
Жастар мемлекеттің басқару тізгінін қолға алуға дайын болу керек – Тоқаев
портфель ұстаған адам

"Айына 643 мың теңге алады": сенатор мәслихат басшыларының жалақасын жариялады

20
(Жаңартылды 11:36 23.09.2021)
Сондай-ақ сенат депутаттары тексеру комиссия мүшелерінің жалақысын көтеру керек деп санайды

НҰР-СҰЛТАН, 23 қыркүйек – Sputnik. Сенаторлар жергілікті мәслихат хатшылары мен тексеру комиссияларының мәртебесін ғана емес, жалақысын да көтеруді талап етті, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.

Депутат Мұрат Бақтиярұлының айтуынша, бұл мәселе көптен бері көтеріліп келеді. Бірақ әлі күнге дейін шешілген жоқ.

"Біз өңірлерге іс-сапармен шыққанда жергілікті мәслихаттардың мәртебесін көтеру бойынша әлі де шешімін таппаған мәселелердің бар екеніне куә болдық. Атап айтқанда, үкіметтің 2021 жылғы маусымдағы қаулысына орай, жергілікті деңгейде қызмет атқаратын мемлекеттік қызметшілердің жалақысы екі еседен артық көтерілген. Алайда барлық деңгейдегі мәслихат хатшыларының еңбекақысы сол бұрынғы қалпында қалып қойды. Ондай жағдай 2016 жылы да болған", - деді Бақтиярұлы сенаттың жалпы отырысында.

Осы орайда ол мәслихат хатшыларының жалақысын да жариялады.

Оның айтуынша, аудандық деңгейдегі мәслихат хатшысы аудандық мәслихат аппарат басшысынан екі есе, ал бөлім басшысынан 50 процентке төмен жалақы алады.

"Мысалы, Қызылорда облысында аудандық деңгейде мәслихат хатшысы 200 мың теңге, ал мәслихаттың аппарат басшысы 453 мың теңге, бөлім басшысы 302 мың теңге алады. Ал облыстық деңгейде мәслихат хатшысы 467 мың теңге, мәслихаттың аппарат басшысы 634 мың теңге, ал бөлім басшысы 400 мың теңге жалақы алады. Мәслихат хатшыларының аппарат қызметкерлерінен төмен жалақы алуы лауазымдық иерархия қағидаларының сақталмауына әкеліп соғуда", - деп атап өтті Бақтиярұлы.

Сондай-ақ сенат депутаттары тексеру комиссия мүшелерінің жалақысын көтеру керек деп санайды.

"Тексеру комиссиялары төрағаларының жалақысы тек 33 процентке, тексеру комиссиясы мүшелерінің жалақысы 17 процентке ғана көбейді. Ал басқа мемлекеттік қызметшілердің жалақысы екі немесе одан көп есеге өсті. Бұл ретте тексеру комиссиясының мүшелері өз өкілеттіліктеріне сәйкес, жергілікті атқарушы органдарының жұмысына баға беріп, тиімділігінің тәуелсіз қорытындысын әзірлейтінін атап өткен жөн", - дейді Бақтиярұлы.

Бұдан бөлек, сенаторлар мәслихаттарға қол жинау және петиция жасау құзіретін беруді ұсынды.

Олар үкімет басшысына депутаттық сауал жолдап, мәслихат хатшылары мен тексеру комиссияларының мәртебесін ғана емес, жалақысын да көтеруді сұрады.

Оқи отырыңыз: 

20
Кілт сөздер:
жалақы, сенатор, мәслихат
Тақырып бойынша
Аймағамбетов мектеп директорларына жалақы төлеу жүйесі өзгеретінін мәлімдеді
Министр қай өңірде орташа жалақы 321 мың теңгеге дейін өсетінін айтты
Ең төменгі жалақы 60 мың теңгеге дейін көтеріледі – жолдау
2022 жылы зейнетақы мен ең төменгі жалақы қанша болады
Архивтегі сурет

Нұр-Сұлтанға қарай жолға шыққан қызылордалық он күннен бері табылмай жатыр

67
(Жаңартылды 18:04 22.09.2021)
Жігітті туыстары, полиция мен еріктілер іздестіріп жатыр. Бірақ әзірге еш нәтиже жоқ

НҰР-СҰЛТАН, 22 қыркүйек – Sputnik. Жеке көлігімен Қызылорда қаласынан Нұр-Сұлтанға кеткен 25 жастағы жігіт он күн бойы туыстарымен байланысқа шықпаған. Полиция іздеу жұмыстарын бастады.

Пропавший житель Кызылорды Самат Бегимбай
© Photo : ОФ "Волонтеры Кызылорды"
Хабар-ошарсыз кеткен Қызылорда тұрғыны Самат Бегімбай

"Қызылорда еріктілері" қоғамдық қоры қазақстандықтардан жоғалған адам туралы ақпаратты өңірлерде барынша таратуды сұрады. Туыстары жолға шыққан жас жігіттен он күн бойы хабар ала алмай отыр.

"Самат Бегімбай 12 қыркүйек таңғы он шамасында қара түсті Subaru Legacy көлігіне отырып Жезқазған тас жолымен Қызылордадан Нұр-Сұлтанға кеткен. Содан бері байланысқа шыққан жоқ", - деп мәлімдеді қордағылар.

Жігіт 25 жаста, өзімен бірге ноутбугы мен жеке заттары болған. Жоғалған күні үстіне сұр түсті спорт киімін киген.

Қала полициясы кез келген ақпарат іздеу жұмыстары үшін маңызды екенін айтты.

"Жас жігіт іздестіріліп жатыр, барлық ресурс жұмылдырылды. Ол жайлы кез келген ақпарат үшін ризашылығымызды білдіреміз, - деді полициядағылар.

Із-түзсіз кеткен ер адамды көрген-білгендер болса, "102" нөміріне хабарласуына болады.

Оқи отырыңыз: 

67
Кілт сөздер:
Қызылорда, полиция, жас жігіт