Тоқтар мен Бейбіт, қазақстандық эстрада жұлдыздары

"Өнер табыстырған жұлдызды жұп" Тоқтар мен Бейбіт туралы не білеміз?

7768
(Жаңартылды 17:08 03.01.2019)
Тоқтар Серіков пен Бейбіт Сейдуалиева – өнерде де, өмірде де жұптары жазылмай жүрген қос әнші. 2000 жылдардың басында танысқан жұлдызды жұп жеті жылдан кейін шаңырақ көтеріп, қазір көпке үлгілі отбасы, алтын асықтай төрт ұл тәрбиелеп отырған жайы бар.

Тоқтар Серіков 1975 жылы Шығыс Қазақстан облысының Шұбартау ауданында дүниеге келген. 1999 жылы қазақ ұлттық консерваториясын бітірген. Әнші, мемлекеттік "Дарын" сыйлығының лауреаты, сазгер. Әкесі осыдан төрт жыл бұрын қайтыс болған, ал анасы Маруся Назарбекқызы Алматыға немерелерін көруге жиі келіп тұрады. Тоқтардың анасы он бір құрсақ көтерген, бірақ бүгінде тек тоғыз баласы ғана қасында. Әншінің әке-шешесі өнерден құр алақан емес, марқұм әкесі жас кезінде тойларда асаба болып, домбыра тартқан өнерлі жан болған екен. 

Тоқтар Серіковтің аяулы жары Бейбіт Сейдуалиева 1979 жылы Жамбыл облысы, Жамбыл ауданында туған. Тараз қаласындағы М.Дулати атындағы мемлекеттік университетті тәмамдаған. Бейбіт те Тоқтар сияқты көп балалы отбасынан шыққан. Анасы біраз жыл бұрын дүниеден озған, ал әкесі екінші рет шаңырақ көтеріпті. 

Тоқтар мен Бейбіт қалай танысты?

Бұл жұлдызды жұпты өнер табыстырды десе де болады. Ерлі-зайыпты алғаш рет Алматыда өткен "Нұр-Мұқасан" тобының концертінде танысады. Ол кезде Тоқтар Серіковтің енді ғана аты шығып, елге таныла бастаған шағы. 

"Нұр-Мұқасан кешінде отырсақ,  қаршадай қара қыз сахнаға шығып, "Өткен күндер-ай" деген әдемі әнді орындады. Қасымда Лұқпан Жолдасов отырған еді. Сол екеуміз "мына қыз керемет әнші екен" деп біраз әңгіме қылдық. Содан кейін осы қызды іздей бастадым. Бір күні кездейсоқ студияда жолығып қалдық. Сол кезде өнерге деген құлшынысы, ізденісі мықты екенін байқадым", - деп еске алады әнші сұқбаттарының бірінде. 

Алғашқы таныстықтан кейін қос әнші ұзақ уақыт аға-қарындас болып араласады. Бірде Тоқтар Серіков концертінде қыз баламен қосылып, ән айтпақшы болып, өзіне жақсы жұп болатын әншіні іздей бастайды. Ұзақ ойланып, өнердегі ағаларымен ақылдаса келе, таңдауы Бейбітке түседі. Сөйтіп екеуі алғаш рет дуэт болып,  "Өзің ғана" деген әнді шырқайды. 

"Сол әнді орындағаннан кейін-ақ, халық бізді қосып қойды. "Екеуі кездеседі екен, көңіл жарастырған екен" деген сияқты түрлі өсек тарады. Басында Бейбіт жылайтын, ел бізді өсек қылып жүр деп. Ақыр аяғында сол өсек шындыққа айналды", - деп күледі әнші Тоқтар. 

"Кукла Борбиге" айналған Бейбіт 

Бейбіт Сейдуалиева орыс тілді балабақшаға барып, орыс мектебін тәмамдаған екен. Содан болса керек, қазақ тілін жетік білмей, ана тілінде ойын толық жеткізе алмайтын кездері болған. Тіпті қазақша әндердің сөзін марқұм анасы орысшаға аударып, мағынасын түсіндірген екен. 

"Педагогика факультетіне оқуға түскен кезде, орыс бөлімі болмай, қазақ тобына түстім. Сол кезде қатты қиналғаным есімде. Алайда өз ана тілім ғой, білмегенім ұят қой деп, үйренуге тырыстым", - дейді Бейбіт. 

Тоқтармен танысқан кезде, болашақ жары "айтқан әніңді қалай түсінбейсің" деп ренжиді екен. 

"Ал қазір, керісінше, орысша сөйлеуден қалдым. Өйткені үйде бәріміз тек қазақ тілінде сөйлейміз", - дейді ол. 

Ал "кукла Барби" емес, Борби атануын әнші былай деп күліп еске алады: 

"Бір күні Тоқтар маған өзінше орысша сөйлеп, мақтау сөз айтқысы келді. Сөйтіп тұрды да "сен кукла Борбиге ұқсайсың" демесі бар ма. Сол кезде ішек-сілегім қатып күлдім. "Не болды, бір нәрсе бүлдіріп қойдым ба, неге сонша күлдің?" дейді. Кукла Борби емес, Барби дедім. "Барби деген біртүрлі ғой, барбиып тұратын сияқты, Борби әдемі естіледі" деді. Содан "кукла Борби" болып кеттік". 

Айтуынша, жұбайының телефонында әлі күнге дейін "Борби" деп сақтаулы екен. 

"Арамызды әдейі бұзғандар болды"

Тоқтар мен Бейбіт шаңырақ көтергенге дейін жеті жыл бойы аға-қарындас ретінде араласқан. Арадағы достық сезім кейін ғашықтыққа ұласады. Сол алты-жеті жылдың ішінде жұлдызды жұптың арасына от салып, бір-біріне қарсы қойғандар да болған екен. 

"Болар-болмас сөзге бола, екі жаққа ажыратып жіберген кездер болды. Бірақ бір таңғалғаным, Құдайдың бұйрығы деген керемет нәрсе бар. Егер Алла Тағала оны сенің жарың, жолдасың болуды бұйыртса, қаншама қиыншылық болса да, ешқайда кете алмайды екенсің", - дейді Бейбіт. 

Әнші болашақ жарымен алғаш танысқан сәтте-ақ, оның өмірлік азаматы екенін іштей сезген. 

"Бойында ер-азаматқа сай қасиеттердің бәрі бар. Намысшыл, мәрт. Біраз жыл араластық, дос болдық, қаншама қиындықты басымыздан өткердік. Сол кезде мен осы адаммен қол ұстасып өтсем, өкінбейтініме көз жеткіздім", - дейді әнші. 

"Бейбітсіз ас батпайды" 

Тоқтар Серіков қатал отағасылардың қатарынан емес сияқты. Әйеліме жұмсақпын дейді. 

"Мен өз әйелімді еркелете алмасам, онда несіне еркекпін?! Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) әйелдеріңді сыйлаңдар, құрметтеңдер, ол Алланың сендерге берген аманаты деген. Бірақ, енді тайраңдатып, құрбыларымен қосылып алып, сауналарда демалып жүргенін қаламаймын. Ондайға мүлде тыйым саламын. Өзі де оған қызықпайды. Көбінесе екеуміз бірге жүргенді, бірге демалғанды жақсы көреміз",- дейді әнші. 

Тіпті қасында жары болмаса, таңғы асы да батпайтынын жасырмады. 

"Міндетті түрде қасымда отыруы керек. Қарны тоқ болып тұрса да, маған өзі шай құйып беруі керек", - дейді ол. 

Жан досына ақтармаған сырын жұбайы Бейбітке айтады екен. Кем-кетік тұстарымның барлығын жақсы білетін осы кісі дейді.

"Әйеліме кейде қабақ шытатын кездер болады. Себебі мен еркекпін, бірақ ашуым тез тарқайды. Өйткені маған ол адам керек. Оның бір күн болсын теріс қарап ұйықтағанын қаламаймын. Ол жақсы ұйықтап, жақсы тұруы керек. Ол күліп жүрсе, балаларым күліп жүреді. Сондықтан әйелімді құрметтеймін, сыйлаймын", - дейді Серіков. 

"Шешемнен кейін тамақты дәмді пісіретін менің әйелім" деп үнемі жарын мақтап жүреді. 

Отбасы болған соң, үйде ыдыс-аяқ сылдырламай тұрмайтыны анық. Десе де ерлі-зайыпты шама келгенше, ұрыс-керіске бармауға тырысады екен. 

"Әке-шешемнің бір-біріне айғайлап, аттандап жатқанын көрмеппін. Сондықтан өз балаларымның да мұндайды көргенін қаламаймын. Кейде керітартпа мінездерім бар, ашуым басылғанда "неге сөйттің" деп айтып жатады. Мен қалай кешірім сұрайтынымды білесіз бе? Бейбітке "шай қойшы" деймін. Сөйтіп екеуміз дастархан басында басқа әңгіме бастаймыз", - дейді Тоқтар.

"Қазақтың барлық қызын қызғанамын" 

Тоқтар Серіков сұлу қыздарға қарайтынын, сұлулыққа қарап таңданатынын жасырмайды. 

"Бірақ Құдай бетін әрі қылсын, мынамен бір күн төсектес болайын деген махаббат емес менікі. Мен қазақтың барлық қызын қызғанамын. Жуырда инстаграм қазақтың қыздары қытайға тигелі жатыр деп шулады. Мен жын соққандай ауырдым. Өз әйелімді, қарындастарымды алып кетейін деп жатқандай қызғандым. Жылағым келді. Бұл сөзді айтқым да келді. Бірақ, артынан ойландым. Менің қарындастарым онсыз да саналы, олар бізден де намысшыл, олардың тиюі мүмкін емес. Қытайға тиетін кімдер – жезөкше қыздар, ар-намысы, тегі жоқ, қазаққа түрі ғана ұқсайтын біреулер. Олар тисе, тие берсін, олар үшін қайғырмаймын да", - дейді әнші. 

Әнші сұлу қыздарды көргенде, олардың тағдырын ойлап, өзіне жаны ашитын, қарайласатын қазақтың қара баласына тұрмысқа шықса екен деп тілейді екен. 

"Бір әйелді бақытты етемін деп, екіншісін бақытсыз қылу – еркектің сорлылығы"

Тоқтар Серіков жары Бейбіттің екінші әйел алуға қарсы екенін ашық айтады. Әншінің пікірінше, бір әйелді бақытты етемін деп, екіншісін бақытсыз қылу – еркектің сорлылығы. Көп әйел алғысы келетіндер, шын мәнісінде, қанағатсыз еркектер дейді. 

"Пайғамбарымыз(с.ғ.с.) еркектердің қанағатсыздығына бола төрт әйел алуға рұқсат берген. Ол белгілі дүние. Әйтпесе ол әйелдер дүниеде көп болады, еркектер аз болады деп айтпаған. Біз, еркектер, өзіміз қанағатсызбыз, тойымсызбыз. Ана біреудің төсі ұнайды, бөксесі ұнайды, барлық еркек сондай, оны несіне жасырамыз", - дейді ол. 

Өнер жұлдызы неліктен екінші әйел алғысы келмейтінін былай түсіндіреді:

"Егер мен екінші әйел алсам, сол екінші әйеліммен ұйықтап жатқанда, аяқ астынан бірінші үйімдегі балам ауырып қалды делік. Балам тұрып, мені іздеді, мен оған ауадай қажет болдым. Сол сәтте мен баламның қасынан табыла алмай қалдым. Қандай сорлылық?! Мен сол баланың әкесімін бе, соның қасында ұйықтауым керек. Мен үстімді кірлеткім келмейді. Таңертең балам мені иіскеп шығарып салады. Қайтып келгенде, мен үйге бөтен иіспен келсем, не деген сорлы әке боламын. Баламды ренжіткім келмейді. Баламды әйелімнен жоғары қоямын, оны алдағым келмейді". 

Бүгінде Тоқтар мен Бейбіт төрт ұлдың ата-анасы. Тұңғышы Беколжас әнге мүлдем қызықпайды, спортқа жақын, әкесімен аңға шыққанды ұнатады. Одан кейін Әлинұр мен Сағинұр есімді егіз ұлдары бар. Ал биыл қарашада жұлдызды жұптың отбасы тағы бір шекесі торсықтай ұлмен толықты. Немересінің есімін әжесі Шағнұр деп қойған екен. 

"Қара пиар деген қара дақ"

Өнерде де, өмірде де көпке үлгі болып жүрген эстрада әншілері "атың шықпаса, жер өртейтін" жұлдыздардың қатарынан емес. Қара пиармен келген атақтың түк қажеті жоқ дейді екеуі де. 

"Шоу үшін, теледидардан жарқ етіп көріну үшін ешқандай жаман қадамға бармаймын. Тек жақсы жағына ғана. Болашақ ұрпаққа жақсы тәлім-тәрбие, үлгі алатындай нәрселерге ғана барамын", - дейді Бейбіт Сейдуалиева. 

Ал Бейбіттің жары Тоқтар қара пиарды "қара дақ" деп аударады екен. 

"Түкке тұрмайтын "қара пиар" деген дүние бар. Болмаған дүниені болдыртып қояды. Өнер жолында артыңнан сөз ергізбей жүру мүмкін дүние негізі. Тек сол жолда тыныш жүруің керек", - дейді. 

Әнші бүгінде әріптестері жиі отыратын инстаграм желісін ұнатпайтынын жасырмады. 

"Кейде парақшамдағы жазбаларды оқыған кезде, жарылып кете жаздаймын. "Бейбіт ханым, сіздің күйеуіңіз қатал адам деп естідік, сізді ұрып-соғады" екен деп жазады. Алла кешірсін, менің оған қалай дәтім барады?! Осындай дүниелерді оқып қаламын. Инстаграм маған ұнамайды, заман талабы сондай болған соң Бейбітке рұқсат етемін. Концерттер туралы ақпарат беруге, тыңдармандарымызды қай жақта жүргенімізден хабардар етіп тұруға ыңғайлы. Бірақ, жасыратыны жоқ, әйеліме ұзақ уақыт отыруға тыйым саламын", - дейді ол. 

"Барлық сұрағымның жауабын намаздан таптым"

Жұлдызды жұп шаңырақ көтергеннен кейін көп ұзамай намазға жығылды. 

"Бұрын қызба мінезді, бәрін бетке тура айтатын адам едім. Намаз мені түзеді. Барлық сұрағымның жауабын намаздан таптым", - дейді әнші Бейбіт. 

Әнші отбасы болған соң, өзі де өзгергенін ашық айтады. 

"Негізінен, бойдақ кезімізде де аузымыздан Алламыз түспей, әрдайым мешітке қарай асығып тұратынбыз. Екеуміз бас қосып, бірігіп түтін түтеткен соң, бес уақыт намазымды қаза қылмайтын болдым. Бейбіт те көп ұзамай мұсылмандық парызын атқаруға көшті. Аллаға шүкір, намазымызды оқып, жыл сайын ораза тұтамыз. Шын мәнінде дін – адамды жақсы іс жасауға ұмтылдырады. Әрі "намаз – мұсылманның қорғанышы" деген сөз де бар", - деген еді сұқбаттарының бірінде Тоқтар Серіков. 

"Әкем өмірден өткенде, өнерден біржола қол үзгім келді"

Тоқтар мен Бейбіттің үш-төрт жыл сахнадан көрінбей, өнерден уақытша қол үзгені қалың тыңдармандарының есінде болар. 

"Әкем өмірден өткенде, өнерден кеткім келді, өнерге зауқым соқпады. Сол кезде Бейбіт "сен кетсең, мен де кетемін ғой" деді. Сөйтіп екеуміз үш-төрт жыл сахнадан қол үздік. Біреулер Тоқтар Серіков дінге бет бұрыпты, содан кейін өнерден кетіп жатыр деп шулады. Шындығы, ол емес. Әкемнің қазасынан кейін сахнаға шыққым келмеді", - дейді Тоқтар Серіков. 

Алайда халықтың ыстық ықыласы мен әншілерге деген махаббаты оларды сахнаға қайта оралтады.  

"Депутат болу қолымнан келмейді"

Тоқтар Серіковке үлкен аға-апаларынан депутат болу туралы ұсыныс та түскен екен. Алайда жұмсақ орындықта отыра бергенді жаны сүймейтін әнші бұл ұсыныстан бас тартыпты. 

"Ол менің орным емес және орындықта таңылып отыру деген қанымда жоқ қасиет. Жұмсақ орындықта отыра беру қолымнан келмейді. Мен өзі күзде, қыста, көктемде қырға шығып, аң ауламасам, ауыратын қазақпын. Осы күнге дейін біреуден сұранып та көрмеген қазақпын. Құдай қосқан жарым Бейбіттен де сұранып көрген емеспін. Ал саясатқа беттегі масканы алып, шынайы маскамен бару керек. Ал шынайы маскамен барғандар ешкімге жақпайды. Менің шешем – сахна, әкем – өнер", - дейді эстрада жұлдызы. 

7768
Кілт сөздер:
жұлдызды жұп, өнер жұлдыздары, өмірбаян, отбасы, әншілер, Бейбіт Сейдуалиева, Тоқтар Серіков
Тақырып:
Өмірбаяндар (116)
Тақырып бойынша
Танымал әнші жаңа бейнебаян шығарып, интернетті бұзды - видео
Әнші Шахризат қыздардың сахнада жүруіне қарсы шықты
Төреғали Төреәлі шу туралы: жұрттың тірлігі маған келгенде жаңалық болып кетеді
Димаш Құдайберген журналистер алдында жанды дауыспен ән айтты – видео
"Ағайын, итеріп жіберейін бе?" Төреғали Төреәлі жұртқа жаңа қырынан танылды
Данэлия неліктен Димаш ұсынған ақшадан бас тартқанын түсіндірді
Данэлия Төлешова "Балалар Евровидениесінде" 6-орын алды
"Кем-кетігім болса, еркелігім деп қабылдарсыздар". Төреғали халықтан кешірім сұрады
"Нағыз патриот!". Димаш 118 ел аруы қатысқан байқауда ана тілінде ән шырқады — видео
Құрбан айт мейрамы

Биыл Қазақстанда Құрбан айт қашан және қалай аталып өтеді

564
Құрбан айт – мұсылмандардың қасиетті мерекелерінің бірі. 2021 жылы бұл мейрам 20, 21, 22 шілде күндері аталып өтеді

Құрбан айт – Ораза айттан кейін 70 күн өткен соң келетін мейрам. Мұсылман қауымы Құрбан айтты қатарынан үш күн тойлайды. Айт күндері құрбандық шалынады.

Қазақстан заңнамасы бойынша Құрбан айттың бірінші күні – демалыс. Биыл 20 шілде сейсенбіге түсіп тұр.

Құрбан сөзі нені білдіреді

Құрбан – араб тілінде "жақындау" дегенді білдіреді, яғни жасаған сауап істер арқылы Аллаға жақындай түсу. Ал шариғаттағы терминдік мағынасы "шарттарымен санаса отырып құлшылық ниетімен мал бауыздау" дегенге келеді.

Құлшылық жасаудың түп мәні – Жаратушының жарлығына бағыну, разылығына ұмтылу, сауап жинау. Құрбандық шалу тек мал бауыздаумен ғана шектелмейді. Онда адамның ішкі ниеті, шын пейілі, дінге бекемдігі, басқаларға жанашырлығы таразыға түседі. Сондай-ақ пенденің пендешілігі мен мәрттігі, сараңдығы мен жомарттығы да сыналады.

Құрбан айт мерекесінің тарихы сонау Ибраһим (ғ.с.) пайғамбар заманынан бастау алады.

Құрбан шалу кімдерге уәжіп

Құрбан шалу белгілі бір адамға уәжіп болуы үшін мына шарттар керек:

  • мұсылман болу;
  • Құрбан айт уақытында жолаушы болмау;
  • негізгі қажеттерден тыс нисап мөлшеріндегі қаржыға ие болу.

Нисап мөлшері – 85 грамм алтын яки құнына тең келетін ақша. Нисап мөлшерінде артық қаражаты болмаса да, кедей мұсылман кісінің құрбан шалуына болады.

Жалпы Ханафи мәзһабында құрбан айтта шамасы жеткендерге құрбан шалу – уәжіп.

Құрбан шалу уақыты

Құрбан шалудың уақыты Құрбан айттың бірінші күні айт намазынан кейін басталып, айттың үшінші күні күн батқанға дейін жалғасады.

Құрбандық қалай шалынады

Құрбандық шалғанда, ең алдымен, құрбан шалынатын жердің таза болуына көңіл бөлу керек.

Малды соятын жерге ұрмай-соқпай апарып, оны құбылаға қаратып, сол жағымен жатқызады. Сосын "Иә, Алла Тағалам, Ибраһим мен Мұхаммед пайғамбарлардан қабыл алғаныңдай менің де құрбандығымды қабыл ала гөр!" деп бата жасалады. Сосын "Аллаһу акбар!" және "Лә иләһа иллаллаһ" деп айтылып тұрады.

Тағы оқыңыз: Құрбандық шалу кезінде неге тыйым салынады?

Малды қинауға болмайды, сол үшін оны өткір пышақпен бауыздайды. Пышақты малдың көзінше қайрауға тыйым салынады.

Құрбан шалып жатқан адам құрбандықты өз қолымен бауыздағаны абзал. Өйткені, бұл – құлшылық амал. Мал бауыздай алмаған жағдайда қасапшының жанында тұрып, өз көзімен көргені дұрыс.

Сойылатын мал құрбандық ниетімен бауыздалуы керек.

Малдың жаны шыққаннан кейін барып қана терісі сыпырылады.

Құрбан шалғаннан кейін малдың қан-жынын далаға қалдырмай, көміп тастаған жөн. Бұл – құрбандық малына әрі құрбан құлшылығына деген құрметтің белгісі.

Құрбандыққа шалуға болатын мал

Құрбандыққа қой, ешкі, сиыр, түйе малының еркектерін де, ұрғашыларын да шалуға болады.

Қой мен ешкі ең кемі бір жасар болуы қажет. Дегенмен, алты айлық қозы бір жасар қой секілді ірі, қоңды болса құрбандыққа жарамды. Ал, ешкі міндетті түрде бір жасқа толған болуы қажет. Сиыр екі жасқа, түйе бес жасқа толғанда құрбандыққа шалуға болады.

Түйе мен сиырды 7 адам бірлесіп немесе бір адам жеке шала алады.

Құрбанды ортақтасып шалған уақытта әрбір адам құрбан шалу ниетімен ортақтасуы керек. Бір кісі құрбан үшін, ал екіншісі тек қана етін алу ниетімен ортақтасса, шалынған мал құрбан болып есептелмейді.

Құрбандыққа жарамайтын мал

Құрбандыққа бір немесе екі көзі соқыр мал, құрбан шалу орнына өз бетінше жетуіне шамасы жетпейтін ақсақ мал жарамайды. 

Сонымен қатар тісінің көбі жоқ, мүйіздерінің бірі сынған мал құрбандыққа шалынбайды. Тым әлсіз мал мен құйрығының жартысынан көбі жоқ және құлағы жоқ мал сойылмайды. Лас нәрсемен тамақтанып жүрген мал да құрбандыққа жарамсыз.

Құрбандыққа шалынған малдың еті

Құрбандық шалған отбасы еттің бір бөлігін өзіне қалдырып, екінші бөлігін ағайын-туыс, көршілерге, ал ұшінші бөлігін мұқтаж жандарға үлестіргені абзал.

Тағы оқыңыз: "Көбісі намыстанады": қазақ жігіті қойдың ішегінен қалай пайда тауып отырғанын айтты

Шалынған малдың етін түгелдей кедей-мұқтаждарға таратуға да болады. Егер құрбандық шалған адам аса дәулетті болмаса және отбасында адам саны көп болса, онда құрбандықтың етін түгелдей өз отбасына да қалдыра алады.

Құрбан айт намазына дайындық

Құрбан айт намазына баратын адамдар сол күні ертерек тұрып, ғұсыл алып, таза киім киіп, хош иісті әтір сеуіп, үйінен көтеріңкі көңіл-күймен шығады.

Ораза айт намазында таңертең мешітке барар алдында үйден құрма секілді тағамдардан дәм татып шыққан абзал болса, Құрбан айтта, керісінше, нәр татпай шыққан дұрыс. Өйткені пайғамбарымыз Мұхаммед (с.ғ.с.) сол күнгі оразасын жаңа сойылған құрбан етімен ашқанды құп санаған.

Сондай-ақ Ораза айтта пітір садақасы берілсе, Құрбан айтта жай садақа беріледі.

Құрбан айтта ауыз бекітуге бола ма  

Зүл-хиджа айының алғашқы он күні Аллаға құлшылық қылып, игі амалдар жасауға ең берекелі күндер болып саналады.

Құрбан айтқа бір күн қалғанда ораза ұстаудың маңызы зор. Яғни, Зүл-хиджа айының 9-шы жұлдызында болатын Арапа күні ауыз бекітуге болады.

Құрбан айт қалай тойланады

Құрбан айт намазынан кейін барлық мұсылман ағайын-туыстарға, дос-жарандары мен көрші-қолаңға "Айт қабыл болсын!" айтып, айтшылайды. Үйлерге кіріп, құран оқып, тілек тілейді.

Бір-біріне сыйлық беріп, мерекелік көңіл-күйде жүреді, айттық сұрайды. Қазақ айт мерекесімен құттықтап, айттық сұраған жанның бетін ешқашан қайтармаған.

Тағы оқыңыз: Әлемге әйгілі әсем мешіттер – фото

Ренжісіп қалған адамдар бір-бірінен кешірім сұрап, қайта табысады. Әр шаңырақта қазан асылып, мол дастарқан жайылады.

Сырқат кісілердің көңілін сұрап, арнайы бас сұғу, жетім-жесір, мұң-мұқтаждарға қол ұшын беріп, оларға айттың қуанышын сездіру де өте сауапты іске жатады.

564
Кілт сөздер:
құрбандық мал, мереке, құрбан айт
Самарқан келбеті

Өзбекстанға саяхаттайтын қазақстандықтар нені білуге тиіс

117
Өзбекстанға саяхаттау үшін ПТР-тест тапсыру қажет пе, балалар үшін қандай құжаттарды алу керек, ірі айыппұл төлемеу үшін не істеу керек – толығырақ Sputnik материалында

Қазір Қазақстаннан Өзбекстанға ұшақпен немесе автокөлікпен жетуге болады. Пойыз қатынасы қашан қалпына келтірілетіні әзірше белгісіз. Бірақ "Узбекистон темир йуллари" компаниясы пойыз қатынасын қайта іске қосу үшін Қазақстан мен Ресейге хат жолдады.

Осы жылдың 15 наурызынан бастап күшіне енген Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы мемлекеттік шекарадан өту ережелерімен коронавирустың бар-жоғын анықтайтын жедел тест тапсыру тәртібі жойылды.

Қазақстаннан Өзбекстанға қалай жетуге болады

Әлемнің кейбір елінде пандемия әлі де өршіп тұрғанына қарамастан, Өзбекстан туристер үшін өз шекарасын ақырындап аша бастады. Ел билігі мұны барлық қауіпсіздік шарасын сақтай отырып, жоғары жауапкершілікпен жүзеге асырып жатыр.

Биыл наурыздың ортасында әуежайда, теміржол бекетінде және шекарадағы өткізу орындарында елге келген туристер мен басқа да жолаушылардың ағзасында коронавирустың антигені бар-жоғын анықтайтын жедел тест тапсыру тәртібі жойылды. Алайда жаңа ережелер жарияланды.

15 наурыздан бастап Өзбекстанға ұшақпен немесе пойызбен келген барлық шетелдік азамат коронавирус жұқтырмағанын растайтын ПТР-тест нәтижесі бар анықтаманы қоса алып жүруге міндетті. Ол тесті шекарадан өткенге дейін кемінде үш тәулік бұрын тапсыруы керек.  

Оқи отырыңыз: 2021 жылы саяхат жасауға ең қауіпті елдер аталды 

Бұл ереже автокөлік құралы арқылы шекараны кесіп өтетін жолаушыларға да қатысты. ПТР-тест нәтижесі бар анықтама болмаған жағдайда шетелдіктер COVID-19 антигенінің бар-жоғын анықтайтын жедел тест тапсыруы керек.  

Антигенді анықтайтын жедел тест адамның бойындағы коронавирусты инфекцияның диагностикасына арналған. Бұл тест те ПТР-тест секілді әдіспен алынады. Яғни, зертхана қызметкері мақта тампонының көмегімен мұрын қуысынан жұғынды алады. Бұл тексеру әдісінің басты артықшылығы – нәтижені жылдам алу мүмкіндігі. Тест нәтижесі орыс және ағылшын тілінде ұсынылады.

Сондай-ақ шекарадан жеке көлік құралымен де өтуге болады. Ол үшін жеке басын растайтын куәлік, жүргізуші куәлігі мен техникалық паспорт, коронавирус жұқтырмағанын дәлелдейтін ПТР-тест нәтижесі қажет.

ПТР: тест талаптары

Өзбекстанға саяхаттағысы келетін қазақстандықтар осы жылдың 25 наурызынан бастап белгіленген сапа стандарттарына сәйкес келетін зертханада ПТР-тест тапсырған болса ғана ел аумағына кіре алады. Мұндай зертхананың тізімін Өзбекстан Республикасының салалық ведомстволары әзірледі. Қазақстандықтар үшін:

  • "ОЛИМП" клиникалық-диагностикалық зертханасы;
  • INVIVO зертханасы;
  • "Сұңкар" медицина орталығы;
  • INVITRO зертханасы;
  • EL Lab PCR зертханасы.

Өзбекстанда карантинді бұзғаны үшін айыппұл көлемі қанша

Коронавирус жұқтырғандар санының күрт өсуіне байланысты Өзбекстан билігі күшейтілген карантин талаптарын енгізіп, құқық қорғау органдары бетперде тағу мен әлеуметтік қашықтықты сақтау режимін бақылауды күшейтті.

Өзбекстанның әкімшілік жауапкершілік туралы кодексінің 54-бабы қоғамдық орындарда бетпердесіз жүру беске дейінгі базалық есептік шамада, яғни 1 225 000 сом (шамамен 116 доллар) көлемінде айыппұл салуды көздейді.

Осы жылдың 30 сәуірінен бастап инфекцияның таралуына жол бермеуге бағытталған басқа да талаптарды бұзғаны үшін азаматтар 20 базалық есептік шама көлемінде – 4 900 000 сом (шамамен 465 доллар) айыппұл төлейді. Лауазымды тұлғалар үшін бұл жаза көлемі 30 базалық есептік шама көлемінде, яғни 7 300 000 сом (шамамен 693 доллар) болуы мүмкін.

Қазақстандықтарға арналған виза мен тіркеу

Бүгінгі күні Өзбекстанға бару үшін қазақстандықтарға виза қажет емес. Өзбекстан аумағында 90 күн ішінде 30 тәулікті визасыз өткізуге болады. Шекарадан өту үшін небәрі шетел төлқұжаты қажет. 14 жасқа дейінгі балалар туралы мәлімет ата-ананың бірінің төлқұжатына жазылуға тиіс немесе балаларда да жеке шетел төлқұжаты болуы керек. Ал 14 жастан асқан балалардың міндетті түрде жеке шетел төлқұжаты болуы қажет.

Өзбекстан аумағында тіркеусіз жеті күн өткізуге болады. Осы мерзім аяқталғаннан кейін тіркелу керек. Алайда тіркеуді алу үшін міндетті түрде құқық қорғау органдарына жүгіну қажет емес. Бұл рәсімді қонақ үйлерде, пәтер жалға беретін жеке тұлғалардан және виза мен тіркеу бөлімдерінен алуға болады. Тіркеу туралы анықтаманы барлық кезде өзімен бірге алып жүруі керек. Себебі төлқұжатты тексеру орнының қызметкерлері аталған анықтаманы Өзбекстан аумағынан шығар кезде сұрауы мүмкін.

Өзбекстанда саяхаттап қайтқан қазақстандықтардың басым бөлігі ел билігі туристерге мейлінше жақсы көзқараспен қарайтынын атап өтті. Бірақ жағымсыз жағдайға тап болмас үшін елдің ішіндегі заң мен ережені қатаң сақтауға кеңес береді.

117
Кілт сөздер:
саяхат, Өзбекстан
Жол көлік апаты

Алматыда жүк көлігі жаппай жол апатына себеп болды: 6 адам зардап шекті

0
Жол-көлік оқиғасы салдарынан алты адам жарақат алған, оның ішінде екі бала ауруханаға жеткізілді

НҰР-СҰЛТАН, 16 мамыр - Sputnik. Алматыдағы Алатау ауданында ірі жол апаты болды.

Оқиға куәгерлері мен қатысушыларының айтуынша, Volvo жүк көлігі кептелісте тұрған авткөліктерге соғылды.

Volvo жүк көлігінің жүргізушісі артқы айнаға алаңдап қалған.

Фура протаранила автомобили
© Sputnik / Стрингер
Алматыда жүк көлігі мен үш автокөлік соқтығысты

Ең алдымен ол жылдамдықпен Lexus-тың артынан соғып, жаппай жол апатына себеп болады.  Жеңіл автокөлік өз кезегінде Toyota Surf-ті, ол алдында тұрған Nissan Almera-ға соғылды.

Жол апаты салдарынан алты адам зардап шекті, оның ішінде екі бала бар.

Оқи отырыңыз: Шығыс Қазақстан облысында өртенген жүк көлігінен екі адамның мәйіті табылды

Фура протаранила автомобили
© Sputnik / Стрингер
Алматыда жүк көлігі мен үш автокөлік соқтығысқан

Атап айтсақ, Lexus RX 300 көлігіндегі бес адам: жүргізуші мен жолаушылар, оның ішінде 10 жасар бала. Сондай-ақ Nissan Almera-ның жолаушысы - төрт жасар қыз.

Алтауы да түрлі жарақаттармен ауруханаға жеткізілді.

0
Кілт сөздер:
Алматы, балалар, жүк көлігі, автокөлік, жол апаты
Тақырып бойынша
Рөлде шенеуніктің ұлы болған: Нұр-Сұлтанда жетім баланы көлік қағып кетті  
Алматыда екі көлік бетпе-бет соқтығысты: жүргізуші апат орнынан қашып кетті
Жаяу адамды басып кетті: Алматыда атышулы жол апатына кінәлілер сотталды – видео
Туысының көлігін ұрлап мінген: Шымкентте жасөспірім сұмдық жол апатын жасады – видео