Тоқтар мен Бейбіт, қазақстандық эстрада жұлдыздары

"Өнер табыстырған жұлдызды жұп" Тоқтар мен Бейбіт туралы не білеміз?

7795
(Жаңартылды 17:08 03.01.2019)
Тоқтар Серіков пен Бейбіт Сейдуалиева – өнерде де, өмірде де жұптары жазылмай жүрген қос әнші. 2000 жылдардың басында танысқан жұлдызды жұп жеті жылдан кейін шаңырақ көтеріп, қазір көпке үлгілі отбасы, алтын асықтай төрт ұл тәрбиелеп отырған жайы бар.

Тоқтар Серіков 1975 жылы Шығыс Қазақстан облысының Шұбартау ауданында дүниеге келген. 1999 жылы қазақ ұлттық консерваториясын бітірген. Әнші, мемлекеттік "Дарын" сыйлығының лауреаты, сазгер. Әкесі осыдан төрт жыл бұрын қайтыс болған, ал анасы Маруся Назарбекқызы Алматыға немерелерін көруге жиі келіп тұрады. Тоқтардың анасы он бір құрсақ көтерген, бірақ бүгінде тек тоғыз баласы ғана қасында. Әншінің әке-шешесі өнерден құр алақан емес, марқұм әкесі жас кезінде тойларда асаба болып, домбыра тартқан өнерлі жан болған екен. 

Тоқтар Серіковтің аяулы жары Бейбіт Сейдуалиева 1979 жылы Жамбыл облысы, Жамбыл ауданында туған. Тараз қаласындағы М.Дулати атындағы мемлекеттік университетті тәмамдаған. Бейбіт те Тоқтар сияқты көп балалы отбасынан шыққан. Анасы біраз жыл бұрын дүниеден озған, ал әкесі екінші рет шаңырақ көтеріпті. 

Тоқтар мен Бейбіт қалай танысты?

Бұл жұлдызды жұпты өнер табыстырды десе де болады. Ерлі-зайыпты алғаш рет Алматыда өткен "Нұр-Мұқасан" тобының концертінде танысады. Ол кезде Тоқтар Серіковтің енді ғана аты шығып, елге таныла бастаған шағы. 

"Нұр-Мұқасан кешінде отырсақ,  қаршадай қара қыз сахнаға шығып, "Өткен күндер-ай" деген әдемі әнді орындады. Қасымда Лұқпан Жолдасов отырған еді. Сол екеуміз "мына қыз керемет әнші екен" деп біраз әңгіме қылдық. Содан кейін осы қызды іздей бастадым. Бір күні кездейсоқ студияда жолығып қалдық. Сол кезде өнерге деген құлшынысы, ізденісі мықты екенін байқадым", - деп еске алады әнші сұқбаттарының бірінде. 

Алғашқы таныстықтан кейін қос әнші ұзақ уақыт аға-қарындас болып араласады. Бірде Тоқтар Серіков концертінде қыз баламен қосылып, ән айтпақшы болып, өзіне жақсы жұп болатын әншіні іздей бастайды. Ұзақ ойланып, өнердегі ағаларымен ақылдаса келе, таңдауы Бейбітке түседі. Сөйтіп екеуі алғаш рет дуэт болып,  "Өзің ғана" деген әнді шырқайды. 

"Сол әнді орындағаннан кейін-ақ, халық бізді қосып қойды. "Екеуі кездеседі екен, көңіл жарастырған екен" деген сияқты түрлі өсек тарады. Басында Бейбіт жылайтын, ел бізді өсек қылып жүр деп. Ақыр аяғында сол өсек шындыққа айналды", - деп күледі әнші Тоқтар. 

"Кукла Борбиге" айналған Бейбіт 

Бейбіт Сейдуалиева орыс тілді балабақшаға барып, орыс мектебін тәмамдаған екен. Содан болса керек, қазақ тілін жетік білмей, ана тілінде ойын толық жеткізе алмайтын кездері болған. Тіпті қазақша әндердің сөзін марқұм анасы орысшаға аударып, мағынасын түсіндірген екен. 

"Педагогика факультетіне оқуға түскен кезде, орыс бөлімі болмай, қазақ тобына түстім. Сол кезде қатты қиналғаным есімде. Алайда өз ана тілім ғой, білмегенім ұят қой деп, үйренуге тырыстым", - дейді Бейбіт. 

Тоқтармен танысқан кезде, болашақ жары "айтқан әніңді қалай түсінбейсің" деп ренжиді екен. 

"Ал қазір, керісінше, орысша сөйлеуден қалдым. Өйткені үйде бәріміз тек қазақ тілінде сөйлейміз", - дейді ол. 

Ал "кукла Барби" емес, Борби атануын әнші былай деп күліп еске алады: 

"Бір күні Тоқтар маған өзінше орысша сөйлеп, мақтау сөз айтқысы келді. Сөйтіп тұрды да "сен кукла Борбиге ұқсайсың" демесі бар ма. Сол кезде ішек-сілегім қатып күлдім. "Не болды, бір нәрсе бүлдіріп қойдым ба, неге сонша күлдің?" дейді. Кукла Борби емес, Барби дедім. "Барби деген біртүрлі ғой, барбиып тұратын сияқты, Борби әдемі естіледі" деді. Содан "кукла Борби" болып кеттік". 

Айтуынша, жұбайының телефонында әлі күнге дейін "Борби" деп сақтаулы екен. 

"Арамызды әдейі бұзғандар болды"

Тоқтар мен Бейбіт шаңырақ көтергенге дейін жеті жыл бойы аға-қарындас ретінде араласқан. Арадағы достық сезім кейін ғашықтыққа ұласады. Сол алты-жеті жылдың ішінде жұлдызды жұптың арасына от салып, бір-біріне қарсы қойғандар да болған екен. 

"Болар-болмас сөзге бола, екі жаққа ажыратып жіберген кездер болды. Бірақ бір таңғалғаным, Құдайдың бұйрығы деген керемет нәрсе бар. Егер Алла Тағала оны сенің жарың, жолдасың болуды бұйыртса, қаншама қиыншылық болса да, ешқайда кете алмайды екенсің", - дейді Бейбіт. 

Әнші болашақ жарымен алғаш танысқан сәтте-ақ, оның өмірлік азаматы екенін іштей сезген. 

"Бойында ер-азаматқа сай қасиеттердің бәрі бар. Намысшыл, мәрт. Біраз жыл араластық, дос болдық, қаншама қиындықты басымыздан өткердік. Сол кезде мен осы адаммен қол ұстасып өтсем, өкінбейтініме көз жеткіздім", - дейді әнші. 

"Бейбітсіз ас батпайды" 

Тоқтар Серіков қатал отағасылардың қатарынан емес сияқты. Әйеліме жұмсақпын дейді. 

"Мен өз әйелімді еркелете алмасам, онда несіне еркекпін?! Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) әйелдеріңді сыйлаңдар, құрметтеңдер, ол Алланың сендерге берген аманаты деген. Бірақ, енді тайраңдатып, құрбыларымен қосылып алып, сауналарда демалып жүргенін қаламаймын. Ондайға мүлде тыйым саламын. Өзі де оған қызықпайды. Көбінесе екеуміз бірге жүргенді, бірге демалғанды жақсы көреміз",- дейді әнші. 

Тіпті қасында жары болмаса, таңғы асы да батпайтынын жасырмады. 

"Міндетті түрде қасымда отыруы керек. Қарны тоқ болып тұрса да, маған өзі шай құйып беруі керек", - дейді ол. 

Жан досына ақтармаған сырын жұбайы Бейбітке айтады екен. Кем-кетік тұстарымның барлығын жақсы білетін осы кісі дейді.

"Әйеліме кейде қабақ шытатын кездер болады. Себебі мен еркекпін, бірақ ашуым тез тарқайды. Өйткені маған ол адам керек. Оның бір күн болсын теріс қарап ұйықтағанын қаламаймын. Ол жақсы ұйықтап, жақсы тұруы керек. Ол күліп жүрсе, балаларым күліп жүреді. Сондықтан әйелімді құрметтеймін, сыйлаймын", - дейді Серіков. 

"Шешемнен кейін тамақты дәмді пісіретін менің әйелім" деп үнемі жарын мақтап жүреді. 

Отбасы болған соң, үйде ыдыс-аяқ сылдырламай тұрмайтыны анық. Десе де ерлі-зайыпты шама келгенше, ұрыс-керіске бармауға тырысады екен. 

"Әке-шешемнің бір-біріне айғайлап, аттандап жатқанын көрмеппін. Сондықтан өз балаларымның да мұндайды көргенін қаламаймын. Кейде керітартпа мінездерім бар, ашуым басылғанда "неге сөйттің" деп айтып жатады. Мен қалай кешірім сұрайтынымды білесіз бе? Бейбітке "шай қойшы" деймін. Сөйтіп екеуміз дастархан басында басқа әңгіме бастаймыз", - дейді Тоқтар.

"Қазақтың барлық қызын қызғанамын" 

Тоқтар Серіков сұлу қыздарға қарайтынын, сұлулыққа қарап таңданатынын жасырмайды. 

"Бірақ Құдай бетін әрі қылсын, мынамен бір күн төсектес болайын деген махаббат емес менікі. Мен қазақтың барлық қызын қызғанамын. Жуырда инстаграм қазақтың қыздары қытайға тигелі жатыр деп шулады. Мен жын соққандай ауырдым. Өз әйелімді, қарындастарымды алып кетейін деп жатқандай қызғандым. Жылағым келді. Бұл сөзді айтқым да келді. Бірақ, артынан ойландым. Менің қарындастарым онсыз да саналы, олар бізден де намысшыл, олардың тиюі мүмкін емес. Қытайға тиетін кімдер – жезөкше қыздар, ар-намысы, тегі жоқ, қазаққа түрі ғана ұқсайтын біреулер. Олар тисе, тие берсін, олар үшін қайғырмаймын да", - дейді әнші. 

Әнші сұлу қыздарды көргенде, олардың тағдырын ойлап, өзіне жаны ашитын, қарайласатын қазақтың қара баласына тұрмысқа шықса екен деп тілейді екен. 

"Бір әйелді бақытты етемін деп, екіншісін бақытсыз қылу – еркектің сорлылығы"

Тоқтар Серіков жары Бейбіттің екінші әйел алуға қарсы екенін ашық айтады. Әншінің пікірінше, бір әйелді бақытты етемін деп, екіншісін бақытсыз қылу – еркектің сорлылығы. Көп әйел алғысы келетіндер, шын мәнісінде, қанағатсыз еркектер дейді. 

"Пайғамбарымыз(с.ғ.с.) еркектердің қанағатсыздығына бола төрт әйел алуға рұқсат берген. Ол белгілі дүние. Әйтпесе ол әйелдер дүниеде көп болады, еркектер аз болады деп айтпаған. Біз, еркектер, өзіміз қанағатсызбыз, тойымсызбыз. Ана біреудің төсі ұнайды, бөксесі ұнайды, барлық еркек сондай, оны несіне жасырамыз", - дейді ол. 

Өнер жұлдызы неліктен екінші әйел алғысы келмейтінін былай түсіндіреді:

"Егер мен екінші әйел алсам, сол екінші әйеліммен ұйықтап жатқанда, аяқ астынан бірінші үйімдегі балам ауырып қалды делік. Балам тұрып, мені іздеді, мен оған ауадай қажет болдым. Сол сәтте мен баламның қасынан табыла алмай қалдым. Қандай сорлылық?! Мен сол баланың әкесімін бе, соның қасында ұйықтауым керек. Мен үстімді кірлеткім келмейді. Таңертең балам мені иіскеп шығарып салады. Қайтып келгенде, мен үйге бөтен иіспен келсем, не деген сорлы әке боламын. Баламды ренжіткім келмейді. Баламды әйелімнен жоғары қоямын, оны алдағым келмейді". 

Бүгінде Тоқтар мен Бейбіт төрт ұлдың ата-анасы. Тұңғышы Беколжас әнге мүлдем қызықпайды, спортқа жақын, әкесімен аңға шыққанды ұнатады. Одан кейін Әлинұр мен Сағинұр есімді егіз ұлдары бар. Ал биыл қарашада жұлдызды жұптың отбасы тағы бір шекесі торсықтай ұлмен толықты. Немересінің есімін әжесі Шағнұр деп қойған екен. 

"Қара пиар деген қара дақ"

Өнерде де, өмірде де көпке үлгі болып жүрген эстрада әншілері "атың шықпаса, жер өртейтін" жұлдыздардың қатарынан емес. Қара пиармен келген атақтың түк қажеті жоқ дейді екеуі де. 

"Шоу үшін, теледидардан жарқ етіп көріну үшін ешқандай жаман қадамға бармаймын. Тек жақсы жағына ғана. Болашақ ұрпаққа жақсы тәлім-тәрбие, үлгі алатындай нәрселерге ғана барамын", - дейді Бейбіт Сейдуалиева. 

Ал Бейбіттің жары Тоқтар қара пиарды "қара дақ" деп аударады екен. 

"Түкке тұрмайтын "қара пиар" деген дүние бар. Болмаған дүниені болдыртып қояды. Өнер жолында артыңнан сөз ергізбей жүру мүмкін дүние негізі. Тек сол жолда тыныш жүруің керек", - дейді. 

Әнші бүгінде әріптестері жиі отыратын инстаграм желісін ұнатпайтынын жасырмады. 

"Кейде парақшамдағы жазбаларды оқыған кезде, жарылып кете жаздаймын. "Бейбіт ханым, сіздің күйеуіңіз қатал адам деп естідік, сізді ұрып-соғады" екен деп жазады. Алла кешірсін, менің оған қалай дәтім барады?! Осындай дүниелерді оқып қаламын. Инстаграм маған ұнамайды, заман талабы сондай болған соң Бейбітке рұқсат етемін. Концерттер туралы ақпарат беруге, тыңдармандарымызды қай жақта жүргенімізден хабардар етіп тұруға ыңғайлы. Бірақ, жасыратыны жоқ, әйеліме ұзақ уақыт отыруға тыйым саламын", - дейді ол. 

"Барлық сұрағымның жауабын намаздан таптым"

Жұлдызды жұп шаңырақ көтергеннен кейін көп ұзамай намазға жығылды. 

"Бұрын қызба мінезді, бәрін бетке тура айтатын адам едім. Намаз мені түзеді. Барлық сұрағымның жауабын намаздан таптым", - дейді әнші Бейбіт. 

Әнші отбасы болған соң, өзі де өзгергенін ашық айтады. 

"Негізінен, бойдақ кезімізде де аузымыздан Алламыз түспей, әрдайым мешітке қарай асығып тұратынбыз. Екеуміз бас қосып, бірігіп түтін түтеткен соң, бес уақыт намазымды қаза қылмайтын болдым. Бейбіт те көп ұзамай мұсылмандық парызын атқаруға көшті. Аллаға шүкір, намазымызды оқып, жыл сайын ораза тұтамыз. Шын мәнінде дін – адамды жақсы іс жасауға ұмтылдырады. Әрі "намаз – мұсылманның қорғанышы" деген сөз де бар", - деген еді сұқбаттарының бірінде Тоқтар Серіков. 

"Әкем өмірден өткенде, өнерден біржола қол үзгім келді"

Тоқтар мен Бейбіттің үш-төрт жыл сахнадан көрінбей, өнерден уақытша қол үзгені қалың тыңдармандарының есінде болар. 

"Әкем өмірден өткенде, өнерден кеткім келді, өнерге зауқым соқпады. Сол кезде Бейбіт "сен кетсең, мен де кетемін ғой" деді. Сөйтіп екеуміз үш-төрт жыл сахнадан қол үздік. Біреулер Тоқтар Серіков дінге бет бұрыпты, содан кейін өнерден кетіп жатыр деп шулады. Шындығы, ол емес. Әкемнің қазасынан кейін сахнаға шыққым келмеді", - дейді Тоқтар Серіков. 

Алайда халықтың ыстық ықыласы мен әншілерге деген махаббаты оларды сахнаға қайта оралтады.  

"Депутат болу қолымнан келмейді"

Тоқтар Серіковке үлкен аға-апаларынан депутат болу туралы ұсыныс та түскен екен. Алайда жұмсақ орындықта отыра бергенді жаны сүймейтін әнші бұл ұсыныстан бас тартыпты. 

"Ол менің орным емес және орындықта таңылып отыру деген қанымда жоқ қасиет. Жұмсақ орындықта отыра беру қолымнан келмейді. Мен өзі күзде, қыста, көктемде қырға шығып, аң ауламасам, ауыратын қазақпын. Осы күнге дейін біреуден сұранып та көрмеген қазақпын. Құдай қосқан жарым Бейбіттен де сұранып көрген емеспін. Ал саясатқа беттегі масканы алып, шынайы маскамен бару керек. Ал шынайы маскамен барғандар ешкімге жақпайды. Менің шешем – сахна, әкем – өнер", - дейді эстрада жұлдызы. 

7795
Кілт сөздер:
жұлдызды жұп, өнер жұлдыздары, өмірбаян, отбасы, әншілер, Бейбіт Сейдуалиева, Тоқтар Серіков
Тақырып:
Өмірбаяндар (117)
Тақырып бойынша
Танымал әнші жаңа бейнебаян шығарып, интернетті бұзды - видео
Әнші Шахризат қыздардың сахнада жүруіне қарсы шықты
Төреғали Төреәлі шу туралы: жұрттың тірлігі маған келгенде жаңалық болып кетеді
Димаш Құдайберген журналистер алдында жанды дауыспен ән айтты – видео
"Ағайын, итеріп жіберейін бе?" Төреғали Төреәлі жұртқа жаңа қырынан танылды
Данэлия неліктен Димаш ұсынған ақшадан бас тартқанын түсіндірді
Данэлия Төлешова "Балалар Евровидениесінде" 6-орын алды
"Кем-кетігім болса, еркелігім деп қабылдарсыздар". Төреғали халықтан кешірім сұрады
"Нағыз патриот!". Димаш 118 ел аруы қатысқан байқауда ана тілінде ән шырқады — видео
Ұлы Отан соғысының алғашқы күндері

Ұлы Отан соғысы қалай басталды

105
(Жаңартылды 09:46 22.06.2021)
Тура 80 жыл бұрын 22 маусымда фашистік Германия және оның жақтастары соғыс жарияламастан Кеңес Одағына шабуыл жасады

НҰР-СҰЛТАН, 22 маусым – Sputnik. 1941-1945 жылдары миллиондаған адам қаза тапты. Олардың ішінде солдаттар ғана емес, қарапайым азаматтар да көп болды. Ресми мәліметке сәйкес, төрт жылға созылған Ұлы Отан соғысында 25-27 миллион адам қаза болды.

22 маусымда бес миллион фашист шекараны кесіп өтті

Германия II Дүниежүзілік соғысты 1939 жылы қыркүйек айында бастап кетті. Бірақ ол кезде қарулы қақтығыстар Еуропа жерінде жүріп жатты. Дегенмен араға бір жыл салса да, 1941 жылы Кеңес Одағы соғысқа дайын болған жоқ. Ал жаудың нақты шабуыл жасайтын уақыты белгісіз болса, алдын ала дайындық жасау да мүмкін емес.

Первые дни Великой Отечественной войны
© Sputnik / Борис Лосин
Ұлы Отан соғысының алғашқы күндері

Германияның КСРО-ға баса көктеп кіруі жалғыз осы мемлекеттің ғана соғыс ашқанын білдірген жоқ. Олармен бірге 1941 жылы 22 маусымда Румыния, Венгрия, Финляндия, сондай-ақ,  Хорватия, Словакия, Испания, Голландия, Норвегия, Дания, Швеция және Еуропаның басқа да елдерінің ерікті құрылымдары болды. Әлбетте Германияның одақтастары – Италия мен Жапония да КСРО-ға қарсы шықты.

Мұрағат деректеріне сәйкес, 1941 жылы 22 маусымда Кеңес Одағының шекарасын жаудың шамамен бес жарым миллион солдаты мен офицері кесіп өтті. Ал жұмысшылар мен шаруалардың Қызыл Армиясында бар болғаны бес миллионнан астам адам болды. Жалпы Ұлы Отан соғысы басталғанда неміс армиясы мен оның одақтастарының саны 11 миллионнан асты.

Бірінші қай қалаларға шабуыл жасалды

1941 жылы 22 маусымда тура сағат 4:00-де неміс-фашист басқыншылары КСРО-ға қарсы соғысты бастады. Осы дата мен уақыт жайында танымал өлеңде айтылады. Алайда мұрағат материалдары бойынша шекараны бұзу әрекеттері одан бұрын басталған.

© Sputnik / Anatoliy Garanin
Әуе қорғанысы әскерлері прожекторларының сәулесі. Мәскеу қаласы

Түнгі сағат 3:30-да жаудың авиациясы Беларусьтың  Брест, Гродно, Барановичи, Кобрин және тағы басқа қалаларына соққы жасады. Бірнеше минуттан кейін неміс ұшақтары Украинаға бомба тастай бастады. Соның ішінде Киев қаласы да бар. Артынан Балтық жағалауы елдеріне шабуыл жасалды.

Таңғы сағат бестің кезінде бас қолбасшы Иосиф Сталинге неміс жаяу әскерінің Батыс және Балтық жағалауына қарай шыққаны туралы хабар берілді. Шамамен осы уақытта фашистердің артиллериясы Брест қамалына оқ жаудырды. 

Первые дни Великой Отечественной войны
© Sputnik / Василий Савранский
Ұлы Отан соғысының алғашқы күндері

Алайда Сталин Германия мен оның одақтары КСРО-ға қарсы соғыс ашқанына бірден сенген жоқ. Таңғы сағат 4:30-да Кремльде өткен саяси бюро мүшелерінің кеңесінде ол шекарадағы жағдайды Германия тарапынан жасалған араңдатушылық әрекет деп санайтынын айтты. Жарты сағаттан кейін ғана Германияның КСРО-дағы елшісі, граф фон Шуленбург халық комиссары Молотовқа "Германия сыртқы істер министрлігінің Кеңес үкіметіне арналған нотасын" тапсырды. Осы құжатта Германияның КСРО-ны Еуропаның шығыс шекарасындағы үлкен қауіп ретінде қарастыратыны, сол себепті Гитлердің бұл қауіп-қатерді жоюға бұйрық бергені туралы жазылды. 

22 маусымда түске қарай сыртқы істер халық комиссары Вячеслав Молотов радио арқылы Ұлы Отан соғысының басталғанын мәлімдеді.

105
Кілт сөздер:
Ұлы Отан соғысы
Книжная полка

"Мемлекеттік қызметте жүру қиын болды": жазушы Төлен Әбдік жайлы қызық деректер

92
(Жаңартылды 18:05 14.06.2021)
Қазақстан Республикасының мемлекеттік сыйлығының лауреаты, жазушы Төлен Әбдік жайлы Sputnik дерекқорынан оқыңыз

Бүгінгі қазақ әдебиетіндегі ерекше есімдердің бірі – Төлен Әбдік. Қазақ прозасында ерекше қолтаңбасы бар қаламгер 1942 жылы 4 қыркүйекте Қостанай облысының Жангелдин ауданындағы Еңбек ауылында дүниеге келген.

"Әкем мен шешем кәдімгі, қарапайым адам болатын. Елге белгілі адам емес, бірақ әркімнің ата-анасы өзіне өте қымбат қой. Ол сені дүниеге әкелді, өлшеусіз жақсы көрді, сен үшін жанын қиюға бар. (...) Әке-шешем мені шексіз жақсы көретін. Өйткені мен жалғыз бала болдым", - дейді Төлен Әбдік ата-анасы жайлы.

"Әлекең өзіндік юморы бар керемет, сұлу адам болатын. Орта бойлы еді. Жарықтық қулық айтар кезінде көзі бір күлімдейтін еді, сол кезде таза сүйкімді болып кететін еді. Әкесінің тәрбиесінде өскеннен болар Төленнің әр шығармасында әдемі юмор бар", - дейді Төлен Әбдіктің досы, жазушы Қойшығара Салғара.

Қаламгердің қызмет жолы

Төлен Әбдік 1965 жылы қазіргі  Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік ұлттық университетінің филология факультетін бітірген. Шығармалары 1964 жылдан бастап түрлі газет-журнал беттерінде жарияланды.

"Адам алдына үлкен мақсат қойғаннан кейін, мысалы ғылым әлемінде қалай болғанда да үлкен жаңалық ашуға тырысады. Оның қандай жаңалық болатыны – екінші әңгіме. Сенің ашқан жаңалығың халқыңа, еліңе, адамзатқа қалай әсер етеді деген шекараны сезу ғой", - дейді Төлек Әбдік.

Ал қаламгер қалам тартқан тақырып жайлы жазушы-досы Қойшығара Салғара: "Төлен не жазу керек екенін толық меңгерген адам. Бар айыбы оның жетістігі де шығар. Сирек жазады, бірақ әр шығармасы оқырманын ерекше күйге бөлейді, ойға шақырады, еріксіз ойландырады. Қаламынан шыққан шығарманың  әрқайсының өзінше жаңалығы бар", - дейді.

Жазушы 1965-1970 жылдары "Қазақстан пионері" (қазіргі "Ұлан") газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі болып қызмет етті.

1970-1977 жылдары "Жалын" альманахында бөлім меңгерушісі, бас редактордың орынбасары болды. 1977-1979 жылдары "Қазақфильм" киностудиясында бас редактор, 1979-1990 жылдары Қазақстан орталық партиясында жауапты қызметте болған.

Біраз жыл "Қазақ әдебиеті" газетінің бас редакторы, Қазақстан жазушылар одағының екінші хатшысы болып істеді. 1993 жылы ҚР президенті әкімшілігіне жауапты қызметте болды.

1997 жылдан Қазақстан президенті аппаратының ішкі саясат бөлімі меңгерушісінің бірінші орынбасары болған.

"Мемлекеттік қызметте жүру маған қиын болды. Бұл уақытта өсіп қалған адамбыз. Жазушылар одағында, баспаларда жұмыс істеп қалғанбыз. Содан кейін орталық комитетке келіп жұмыс істеу – ауыр шаруа. Галстугың қисаймай, барлық түймені салып жүру керек. Осының бәрі адамды қинайды, еркін жүргің келеді. Кішкене өмірімді жеңілдеткен нәрсе Әбіш Кекілбай, Марал Ысқақбай, Әшірбек Сығай төртеуміздің бір бөлімде істегеніміз. Өзгелерге ұқсамаймыз, әзіл айтып, күліп, мәз болып жүреміз", - дейді Әбдік.

Жазушы шығармалары

"Бүгінгі тарихқа да, баяғы тарихқа да сын көзімен қарауға қалыптасқанмын. Қазір хандарды көкке көтеріп, фильм түсіріп жатамыз ғой. Хандарды көкке көтерудің қажеті жоқ. Қазақтың халық ауыз әдебиетінде хандар жыры деген жоқ, батырлар жыры деген бар", - дейді жазушы.

Төлен Әбдіктің алғашқы шығармасы университет қабырғасында көңіліне ұнаған бойжеткенге байланысты жазылған. Замандастарының айтуынша, сол күнде жас та болса сол әңгімесі өз ортасында біраз талқыланып, жақсы бағаланған. Одан кейінгі жылдары "Көкжиек" (1969 жыл), "Күзгі жапырақ" (1971 жыл), "Ақиқат" (1974 жыл), "Айтылмаған ақиқат" (1979 жыл) әңгіме, повестер жинақтарын, "Өліара" (1985 жыл), "Ақшоқыда қыс қатты" (1987 жыл), "Парасат майданы" (2002 жыл) романдары жарық көрді.

"Өліара" романын жазған кезде қиналдық. Жоспар деген болады, соған үлгеруің керек. Жоспарда тұрған соңғы жүз беттей бітпеген. Содан бір шипажайға жолдама алып, барып бір күн ұйықтадым. Кешкі сағат сегізден таңғы сағат сегізге дейін отырдым. Менің бір жаман жерім түнде жазамын", - дейді қаламгер.

Айтуынша, күніне 12 беттен жазған.

Сонымен қатар қаламгердің әңгіме, повестері орыс тілінде "Истина" (1980 жыл, 1981 жыл) деген атпен шықты. Грек аңыздары – "Эллада ерлерін" (1977 жылы) қазақ тіліне аударған.

"Біз үшеу едік" драмасы Ғабит Мүсірепов атындағы театрда сахналанған.

"Маған әкемнің барлық шығармасы ұнайды. Ішінде ерекше ұнайтыны - "Әке" және "Өліара". Себебі "Әке" өзіміздің өмірбаянымызға байланысты жазылған. Өте жақсы көретін Әбдік атам шығарма прототипі", - дейді қаламгердің қызы Қарлығаш Әбдікова.

Төлен Әбдіктің үлкенді-кішілі отызға жуық еңбегі бар. Себебі автор әр кейіпкерінің мінезін зерттеп, өлшеп жазады. Ал оның образдары қиялдан емес, сіз бен біздің жанымыздағы адамдар.

Қаламгердің жары Күлән Ашуова Төлен Әбдіктің адалдығын жоғары бағалайды. "Жас күнінде өмірі кекірейіп, жан-жағына қарамай жүретін. Кеудесін жоғары ұстайтын. Өзі бір адам менсінбейтін деп ойлайтынмын. Сөйтсем кәдімгі қарапайым, өркөкіректік жоқ екен, Құдай берген таланты, талабы бар. (...) Төленнің жаратылысы адал жігіт. Мен оған үлкен әдеби сын айта алмаймын, бірақ "мына жері келіспей тұр" деген ой айтамын. Соны оқып шығады да, "шынында бірдеңе бар екен" деп, жөндейді", - дейді жазушының жары.

"Адамды жануарлар әлемінен бөліп ұстайтын – адамгершілік. Сондықтан адамгершілік қасиет тәрбиемен келеді, ата-анаңның бойынан да келуі мүмкін. Содан кейін білім деген болады, білімнің ішінде әдебиет пен өнер", - дейді қаламгердің өзі.

Марапаттары

Қаламгер 2002 жылы президент жарлығымен "Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері" құрметті атағымен марапатталды.

2003 жылы Франц Кафка атындағы халықаралық сыйлығы мен алтын медалу берілді.

2004 жылы Қазақстан Республикасының мемлекеттік сыйлығының иегері атанды.

2013 жылы "Парасат" ордені берілді.

92
Кілт сөздер:
жазушы
Тақырып:
Өмірбаяндар (117)
Тақырып бойынша
"ХХ ғасыр Гомері" деген бағаға ие болған Жамбыл Жабаев жайлы қызықты деректер
"Көкейімнен кетпейді": ұлттың ұлы ұстазы Ыбырай Алтынсариннің тілегі
Адам жанының суреткері Қадыр Мырза Әли туралы не білеміз
"Әйеліме тамақ тауып берудің өзі оңай болмады": ақын Қасым Аманжолов жайлы не білеміз
"Туып-өскен үйім – домбыра, ән, күй, жыр": Ахмет Жұбанов жайлы не білеміз
Ақорда

Тоқаев бірқатар ауыс-түйіс жасады

0
Шайх-Хасан Жазықбаев "Астана" өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы лауазымына тағайындалды

НҰР-СҰЛТАН, 22 маусым – Sputnik. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев бірқатар өкімге қол қойды, деп хабарлайды Ақорда.

Мемлекет басшысының өкімімен Қаныш Асанханұлы Әбубәкіров Қазақстан Республикасы қарулы күштерінің құрлық әскерлері десанттық-шабуылдау әскерлерінің қолбасшысы лауазымынан босатылды.

Оқи отырыңыз: Тоқаев сыртқы істер саласында ауыс-түйіс жасады

Сондай-ақ, Тоқаевтың өкімімен Мереке Мәтімұлы Күшікбаев Қазақстан Республикасы қарулы күштерінің құрлық әскерлері десанттық-шабуылдау әскерлерінің қолбасшысы лауазымына тағайындалды, ол "Астана" өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы лауазымынан босатылды.

Шайх-Хасан Саттарқұлұлы Жазықбаев "Астана" өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы лауазымына тағайындалды.

0
Кілт сөздер:
Қасым-Жомарт Тоқаев, кадрлық тағайындаулар