Сәкен Сейфуллин атындағы Қарағанды облыстық қазақ драма театры

Сейфуллин атындағы Қарағанды облыстық қазақ драма театры тарихы

1060
Сәкен Сейфуллин атындағы Қарағанды облыстық қазақ драма театрының тарихын Sputnik Қазақстан материалынан оқыңыз

Қарағанды облыстық қазақ драма театрының сахнасында жоғары санаттағы актерлер мен жетекші мамандар өнер көрсетеді

Театрдың құрылу тарихы

Облыстық драма театрының тарихы 1932 жылдан бастау алады. Киелі өнер ордасының іргесін сол кезде кәсіби білімі болмаған жас қыз-жігіттер қалаған еді. Театрдың негізін қалағандар қатарында 200-ден аса рөлде ойнап, талай әртістің жұлдызын жаққан Жәмила Шашкина болды.

Сәкен Сейфуллин атындағы Қарағанды облыстық қазақ драма театры
© Photo : Сейфуллин атындағы Қарағанды облыстық қазақ драма театры
Афиша. Сәкен Сейфуллин атындағы Қарағанды облыстық қазақ драма театры

1962 жылы Жәмила Шашкина ҚазКСР халық әртісі атанды. Сондай-ақ, "Еңбек Қызыл Ту" орденімен, "Тың жерлерді игергені үшін" медалімен, "Құрмет" орденімен, ҚазКСР Жоғарғы кеңесінің "Құрмет" грамотасымен және Мәдениет министрлігінің үздік белгісімен марапатталды.

Киелі өнердің қара шаңырағы театр тарихында есімдері алтын әріптермен жазылған өнер майталмандарын мақтан тұтады. Олардың арасында КСРО мемлекеттік сыйлығының лауреаты Мүлік Сүртібаев, Қазақ КСР халық әртісі Рахия Қойшыбаева, Қазақ КСР еңбек сіңірген әртісі Әйзен Мұсабекова және тағы басқалары бар.

Сәкен Сейфуллин атындағы Қарағанды облыстық қазақ драма театры
© Photo : Сейфуллин атындағы Қарағанды облыстық қазақ драма театры
Сәкен Сейфуллин атындағы Қарағанды облыстық қазақ драма театры

1964 жылы театрға белгілі жазушы Сәкен Сейфуллиннің есімі берілді.

Театрдың ескі ғимаратына не болды

Алғашқы жылдары театр кәдімгі үйде орналасқан еді, болашақ ғимараттың құрылысы 30-шы жылдардың соңында басталды. Жылдар өте ғимарат қаңырап бос қалып, 80-ші жылдары сәулет ескерткіштерінің қатарына қосылды.

Театр ұжымы жаңа ғимаратқа 2008 жылы көшті. Қасиетті өнер ордасын сәулетші Қанат Мұсаев жобалаған. Бүгінде мұнда 700 көрерменге арналған үлкен зал мен 200 адамға шақталған кіші зал бар. Театрдың бас сахнасын Ресейден келген мамандар салса, ал оған қажетті жабдықтар Санкт-Петербургтен жеткізілген. Театрдың салтанатты ашылуына президент Нұрсұлтан Назарбаевтың өзі қатысты.

Қазақстан президенті Сейфуллин атындағы Қарағанды облыстық қазақ драма театрында Айман-Шолпан спектаклінде ойнаған әртістермен бірге, 2008 жыл
© Photo : Сейфуллин атындағы Қарағанды облыстық қазақ драма театрының сайты
Қазақстан президенті Сейфуллин атындағы қазақ драма театрының әртістерімен бірге, 2008 жыл

Театр майдангерлердің балаларына қалай көмектесті

1941 жылы соғыс өрті тұтанғанда, театр актерлері мен қызметкерлері қан майданға аттанды. Қалған труппа бүкіл Қазақстанды аралап, түрлі спектакль қойды. Әртістер майдангерлердің балаларына көмек қорына 43 880 рубль жинап берді. Бұл сол кез үшін аз ақша емес еді.

Тағы оқыңыз: Мұхтар Әуезов атындағы қазақ мемлекеттік академиялық драма театры

Театрдың шығармашылық ұжымы мен репертуары

Қарағанды облыстық қазақ драма театрының директоры – әртіс Сансызбай Бекболатов. Көркемдік жетекшісі – Қазақстан жастар одағы сыйлығының лауреаты Дунай Еспаев.

Жыл сайын театрда алты жаңа спектакль сахналанады. Театрдың "визиттік картасы" – Мұхтар Әуезовтің "Айман-Шолпаны". Репертуарда түрлі жанр: драма, мелодрама, трагедия, комедия, тарихи қойылымдар (Дулат Исабековтің "Әпкесі", Л.Егембердиевтің "Аққу сезімі", Ә.Оразбековтің "Соқыр үміті" және тағы басқалары) бар.

Театр әртістері:

  • Зылиха Әбдіқалықова
  • Амангелді Мұқашев
  • Батырхан Бәкіжанов
  • Дина Зайытова
  • Ерғали Жүнісбеков
  • Қайрат Кемалов
  • Қарлығаш Жарылғапова
  • Лаура Шыназарова
  • Мақсат Мәліков
  • Талғат Садықов
  • Шайза Нукина және тағы басқалары.

Театрдың жетістіктері

  • 1979 жылы С.Сейфуллиннің "Қызыл сұңқарлар" спектаклі КСРО мәдениет министірлігінің бірінші дәрежелі дипломымен марапатталды.
  • 1982 жылы театр еңбегі жоғары бағаланып, 50 жылдығына орай Халықтар Достығы орденіне ие болды.
  • 1986 жылы С.Жүнісовтың "Өліара" спектаклі Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығын иеленді.
  • 1996 жылы Ж.Жабаевтың 150 жылдығына арналған республикалық фестивальде Ә.Оразбековтың "Бір түп алма ағашы" қойылымы жүлделі ІІ орын алды.
  • 1997 жылы Алматыда өткен М. Әуезовтың 100 жылдығына арналған халықаралық фестивальде театр ұжымы М.Әуезовтың "Қорғансыздың күні" спектаклімен қатысып, екінші орыннан көрінді.
  • 1999 жылы республикалық театр фестивалінде театр ұжымы Г.Гориннің "Атың шықпаса" спектаклімен бас жүлдені жеңіп алды.
  • 2000 жылы Мысырда (Каир) өткен халықаралық экспериментальды фестивальде Египет мәдениет министрлігінің арнайы жүлдесіне ие болды.
  • 2001 жылы Қызылжар қаласында өткен республикалық фестивальде Ш.Мұртазаның "Домалақ ана" спектаклімен ІІІ орын алды.
  • 2006 жылы Астанада өткен республикалық фестивальде Ш.Айтматовтың "Ана – Жер Ана" спектаклімен "Тарихи тақырыпты ашудағы жаңашылдық үшін" номинациясы бойынша жеңімпаз атанды.
  • 2009 жылы ХVII Республикалық театрлар фестивалінде М.Әуезовтің "Абай" трагедиясы үшін Гран-при жеңіп алды.
  • 2011 жылы Украинада "Театр. Чехов. Ялта" халықаралық фестиваліне қатысып, "За яркое воплощение легенды и мифа" номинациясында үздік атанды.
  • 2013 жылы Сербияда "Славия-2013" халықаралық фестивалінде фестиваль шымылдығын М.Әуезовтың "Қарагөз" трагедиясымен ашуға мүмкіндік алып, "Кіші Дон Кихот" марапатына ие болды.
  • 2014 жылы Сейфуллин театрының ұжымы Таразда өткен I халықаралық  фестивальге У.Шекспирдің "Король Лир" қойылымымен қатысып, театр артисі, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі Кеңес Жұмабеков Король Лир рөлін шебер орындағаны үшін марапатталды.
1060
Кілт сөздер:
қойылым, сахна, театр, Қарағанды облысы, Сәкен Сейфуллин
Тақырып:
Қазақстан театрлары (80)
Тақырып бойынша
Цирк әртісі сахнадағы қойылым кезінде биіктен құлап кетті
Театр әртісі Юрий Померанцевке "Еңбек Ері" атағы берілді
Қазақстанның халық әртісі дүниеден озды
Достоевский атындағы театр: тарихы мен қызықты деректер
Қырғыздың халық әртісі Димаш Құдайберген туралы не ойлайтынын айтты
Әмина Өмірзақованың туғанына 100 жыл: Халық әртісі туралы қызықты деректер
Мұхамедиұлы театр әртістерінің қанша алатынын айтты
Халық әртісі Мақпал Жүнісова Димаш туралы не ойлайтынын айтты
Сәби

Балаға берілетін жәрдемақы - 2021: кімге, қалай және қанша төленеді?

28914
2021 жылы айлық есептік көрсеткіш 2 917 теңгені құрайды. Осыған байланысты жөргекпұл, көпбалалы отбасылар және аналарға төленетін ай сайынғы жәрдемақы да өседі. Келесі жылы кімге қанша төленетінін Sputnik Қазақстан материалынан оқыңыз

Бала туғанда берілетін біржолғы жәрдемақы

Бала туғанда берілетін біржолғы мемлекеттік жәрдемақы республикалық бюджет есебінен жұмыс істейтін және жұмыс істемейтін әйелдерге төленеді.

  • бірінші, екінші, үшінші балаға – 38 АЕК немесе 110 846 теңге;
  • төртінші және одан кейінгі балаларға – 63 АЕК немесе 183 771 теңге.

Ал отбасында егіз, үшем, төртем дүниеге келсе, біржолғы мемлекеттік жәрдемақы әр сәбиге жеке-жеке төленеді.

Бір жасқа дейінгі ай сайынғы жәрдемақы

Жұмыс істемейтін әйелдерге бала бiр жасқа толық толғанға дейiн төленетін ай сайынғы төлем:

  • бірінші балаға – 5,76 АЕК немесе 16 802 теңге;
  • екінші балаға – 6,81 АЕК немесе 19 865 теңге;
  • үшінші балаға – 7,85 АЕК немесе 22 899 теңге;
  • төртінші және одан кейінгі балаларға – 8,90 АЕК немесе 25 962 теңге.

Декретке дейін жұмыс істеген әйелдерге бала күтіміне байланысты төленетін ай сайынғы төлем былай есептеледі:

Соңғы 2 жыл ішіндегі жалпы табысты 24 айға бөліп, мемлекет бекіткен 0,4 коэффициентіне көбейтіп, одан шыққан сомадан 10% зейнетақы жарнасын алып тастайсыз.

Мәселен, әйел босанғанға дейін екі жыл ішінде 2 500 000 теңге табыс тапты делік.

Осы соманы 24 айға бөлеміз: 2 500 000/24= 104 166 теңге.

104 166 теңге – орташа айлық жалақы.

104 166*0,4 = 41 666 теңге.

41 666 теңгенің 10%, яғни 4 167 теңгесі – ай сайынғы зейнетақы жарнасы.

Сонда жұмыс істейтін әйел бала күтімі үшін ай сайын 37 499 теңге алып отырады.

Жүктілікке және босануға байланысты төлем

Жұмыс істейтін әйелдерге жүктілікке және босануға байланысты төленетін біржолғы әлеуметтік төлемнің мөлшері былай есептеледі:

орташа айлық табысты еңбекке жарамсыздық күндері санының тиісті коэффициентіне көбейтіп, кейін шыққан сомадан 10 процент зейнетақы жарнасын алып тастайсыз. Коэффициент 4,2-ге тең.

Мысалы, соңғы бір жыл ішінде табысыңыз 1 800 000 теңге болды. Осы соманы он екі айға бөлген кезде, орташа жалақы шығады.

1 800 000/12 = 150 000 теңге;

150 000 теңге * 4,2 = 630 000 теңге;

Осы сомадан 10% зейнетақы жарнасын шегересіз. 630 000 – 63 000 = 567 000 теңге.

Яғни, жүктілікке және босануға байланысты біржолғы төлем 567 000 теңгеге тең болды.

Көпбалалы аналар

"Алтын алқа", "Күміс алқа" алқаларымен марапатталған немесе бұрын "Батыр ана" атағын алған, І және ІІ дәрежелі "Ана даңқы" ордендерімен марапатталған көпбалалы аналарға табысына қарамастан төленетін ай сайынғы мемлекеттік жәрдемақы 6,4 АЕК немесе 18 669 теңге.

Көпбалалы отбасыларға төленетін жәрдемақы

2020 жылдың қаңтарынан көпбалалы отбасыларға табысына қарамастан бала санына қарай сараланған мөлшерде жәрдемақы төленеді.

2021 жылы оның мөлшері:

  • 4 балаға – 16,03 АЕК немесе 47 548 теңге;  
  • 5 балаға – 20,04 АЕК немесе 58 457 теңге;
  • 6 балаға – 24,05 АЕК немесе 70 154 теңге;
  • 7 балаға – 28,06 АЕК немесе 81 851 теңге;

8 және одан көп баласы бар отбасыларға әр бала үшін 4 АЕК мөлшерінде жәрдемақы төленеді.

28914
Кілт сөздер:
көпбалалы отбасы, жәрдемақы
Дни культуры и искусства Казахской ССР в Москве. Выступление Казахского государственного оркестра народных инструментов имени Курмангазы

"Туып-өскен үйім домбыра, ән, күй, жыр": Ахмет Жұбанов жайлы не білеміз

610
(Жаңартылды 20:57 13.12.2020)
Қазақ музыкасын зерттеуші ғалым, композитор, қазақтың тұңғыш дирижері, Қазақстанның халық әртісі Ахмет Жұбанов жайлы Sputnik Қазақстан дерекқорынан оқыңыз

Музыкаға деген ұмтылыс

Ахмет Қуанұлы Жұбанов 1906 жылы 29 сәуірде Ақтөбе облысы Темір ауданында Ақжар деген жерде дүниеге келген. Ахметтің әкесі Қуан балаларын оқытуды армандайды, осы ниетпен Темір уезіне берілген екі мектептің бірін өз ауылында ашқызады.

1911 жылы Темір уезінде екі орыс мектебі ашылды. Сол жылы оқу бітірген Құсайын есімді мұғалім уезге келеді. Ол Ахмет Жұбановтың үйінде жатады. Құсайын домбыра мен скрипка, мондолин тартады, аздап нотадан да хабары болған. Осы аспаптың қайсысында ойнаса да, Ахмет Жұбанов жанынан табылған. 

Бес жастан асқан Ахмет сол аспаптың бәрінде ойнап кетеді. Дирижер өз естеліктерінде мектептегі ұстазының музыкаға деген ұмтылысын арттырғанын айтады.

"Менің туып-өскен үйім – домбыра, ән, күй, жыр. Көркем әңгімені кәрі-жасына дейін қадірлейтін осындай ауылда өскен мен бес жасымда хат танып, домбыра тартып, өлең айтып, тақпақ жаттайтынмын. Ауылдың қақ ортасында суы мол үлкен құдық болатын, кешке қарай салқын түскен соң ауыл адамдары құдықтың басына жиналушы еді. Ән, күй, жыр тыңдап, ақындар айтысын тамашалайтынмын. Әсіресе, күйге деген ықыласы ерекше-тұғын. Күй тартпайтын кәрі-жас, әйел, еркекті кездестірмейтінбіз", - дейді естелігінде Жұбанов.

Тағы бір есте қалғаны, ауылдастарым қуанышты да, қаңғыны да  өлең, жыр арқылы білдіретін. Сондықтан маған бүкіл дала ән-жыр айтып, күмбірлетіп күй тартып, әсем әсерге бөлейтін. Әнші, күйші, жырау дегендерді ауыл адамдары пір тұтатын, дейді дирижер.

Ахметтің әкесі Қуан 1919 жылы қайтыс болады. Содан кейін үн үш жасар Ахмет оқудан қол үзуге мәжбүр болады. Келесі жылы әкеден қалған аз ғана мал жұтап, үй ішінің бар ауыртпалығы баланың басына түседі.

Ерте есейген Ахмет

1924 дирижер ауыл комсомолына мүше болады. Сол жылы ауылында ашылған "Шамшырақ" оқу үйінің меңгерушісі болып, ауылдың мәдениетіне қызу араласады. Сол жылдары киноға барғанда дыбыссыз фильмді сүйемелдеп тұрған скрипакашымен танысады. Қарт музыкант жас жігітті ілтипатпен қарсы алады. Содан кейін кәсіби білім алу үшін Ленинградқа оқуға түседі.

"1932 жылы оқуды бітіріп, аспирантураға түсті. Бірақ ол кезде біздің үкімет хат жазып, училище ашылып жатқанын айтты. Музыкант керек екенін айтып, шақырды", - дейді Жұбановтың қызы Ажар Ахметқызы.

Ахмет Жұбанов 1933 жылы Алматы музыкалық драма училищесіне ұстаздық қызметке келеді. Осы кезден бастап өмірінің соңғы күндеріне дейін ол қазақтың музыкалық мәдениеті жолында қызмет етті.

Шығармашылық жолы

1934 жылы бір топ домбырашының басын қосып, қазақ ұлт аспаптар оркестрінің негізін қалаған. Сол оркестрдің көркемдік жетекшісі әрі дирижері болған. Жұбанов өзі құрған оркестрге Құрманғазының атын береді.

1936 жылы алғаш Мәскеуде өткен Қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігіне, кейін 1949 жылы өткен екінші онкүндікте де Құрманғазы атындағы халық аспаптар оркестрі үлкен абыройға ие болған.

1936 жылы композитордың "Музыка әліппесі" атты тырнақалды кітапшасы жарық көрген.

1945-1951 жылдары Алматы консерваториясының ректоры, 1954-1961 жылдары осы консерваториядағы өзі ашқан халық аспаптар кафедрасының меңгерушісі болып, қазақ халық музыкасының тарихынан, дирижерлік өнер мен аспаптану пәнінен сабақ берді.

"Ол – тумысынан ерекше туындыгер, ерекше композитор. Оның барлық музыкасы өміршең. Оның композиторлық таланты опералық шығармаларды шығаруда кеңінен ашылды деуге болады", - дейді Ахмет Жұбановтың шөбересі, дирижер Алан Бөрібаев.

1938 жылдан бастап Ахмет Жұбанов композиторлық жұмыспен айналыса бастайды. Жазушы Ғабит Мүсіреповтің "Қозы-Көрпеш – Баян сұлу" драмасына, Мұхтар Әуезовтің "Абай" спектакліне, "Амангелді" кинофильміне музыка жазды. Камералық шығармалардың ішінде "Қазақтың жеті биі", "Тәжіктің он биі" сияқты фортепианоға арналған, "Ария", "Көктем", Жезкиік", "Романс" сияқты қобызға арналған шығармаларының қазақ өнерінде алатын орны ерекше.

Ахмет Жұбанов 1936 жылы "Халық композиторлары. Құрманғазы", 1942 жылы "Қазақтың халық композиторларының өмірі мен творчествосы" атты кітаптарын жазды. 

Ахмет Жұбановтың композиторлық шығармаларының көрнектілері Латиф Хамидимен бірлесіп жазған "Абай" (1944 жылы) және "Төлеген Тоқтаров" (1947 жылы) опералары, қызы Ғазиза Жұбанова аяқтаған "Құрманғазы" (1970 жылы) операсы.

Қазақстан тарихындағы алғашқы дыбысты фильм "Амангелді" фильміне Михаил Гнесин мен Ахмет Жұбанов музыкасын жазды.

1968 жылы "Замана бұлбұлы" атты кітабы үшін Ахмет Жұбанов Қазақ ССР Ғылым академиясының Шоқан Уәлиханов атындағы сыйлығына ие болды.

Жұбановтар әулеті

Жұбановтар әулеті дарын қонған отбасы. Сөзімізге Ахмет өнер саласындағы бірінші академик болғаны, бауыры Құдайбергеннің қазақ тіл білімі саласын зерттеген профессор екені дәлел бола алады. Ахметтің қызы Ғазиза Жұбанова қазақ әйелдерінің ішінен шыққан бірінші кәсіби композитор, жиені Алан Бөрібаев дарынды дирижер.

Құдайберген Жұбанов – қазақ тілінің теориялық негізін қалаушы, қазақ тіл білімінің тұңғыш профессоры, педагог, түркітанушы. Ал оның ұлы Асқар Жұбанов өмірін математикалық лингвистикаға арнаған ғалым.

Ахмет Жұбанов 1968 жылы Алматыда 62 жасында дүниеден өтті.

610
Кілт сөздер:
композитор
Тақырып:
Өмірбаяндар
Тақырып бойынша
"Көкейімнен кетпейді": ұлттың ұлы ұстазы Ыбырай Алтынсариннің тілегі
Бүгін Нұрғиса Тілендиевтің туған күні: әйгілі композитор туралы қызықты деректер
"ХХ ғасыр Гомері" деген бағаға ие болған Жамбыл Жабаев жайлы қызықты деректер
Композитор Дүйсенов: орындаушының бейғамдығынан әнімнің бағы жанбай қалды
"Абай-Тоғжан" музыкалық драмасы: астанада жаңа театр ашылады
Теңіз кемелері

Ресей теңіз кемелерін жаңартады ма

0
1144 "Орлан" жобасының крейсерлері әуе тасымалдағыштан кейінгі әлемдегі ірі соғыс кемелері болып табылады. Сыйымдылығы – 25,8 мың тонна, ұзындығы – 250 метр, ені – 28,5 метр, экипаж саны – 760 адам

Жаңа зымырандар, заманауи борттық жабдықтар, бірегей әскери мүмкіндіктер – 1144 "Орлан" жобасының "Адмирал Нахимов" атты ауыр атомдық зымыран крейсері "Петр Великий" орнына Ресей әскери теңіз кешеніне қызметке түседі. Бұл 2022 жылы іске асады деп болжанып отыр.

Алғашқы қадам 

1144 "Орлан" жобасының крейсерлері әуе тасымалдағыштан кейінгі әлемдегі ірі соғыс кемелері болып табылады. Сыйымдылығы – 25,8 мың тонна, ұзындығы – 250 метр, ені – 28,5 метр, экипаж саны – 760 адам. 

Ресейде осы типтегі екі вымпел бар. "Петр Великий" Солтүстік флоттың құрамында жұмыс істейді. Бірақ "Нахимов" қолданысқа енгізілген сәттен бастап оны модернизацияға жөнелтеді. Екеуі де кез-келген нысананы жоюға қабілетті толық қаруланған теңіз платформалары. Стандартты жиынтық - П-700 "Гранит" кемеге қарсы зымырандарының 20 іске қосу қондырғысы, "Оса-М", "Кинжал" зениттік-зымырандық кешендері және С-300Ф "Форт" алыс қашықтықта әрекет ету зымыраны және "Метел" және "Водопад" кемеге қарсы зымыран торпедалар, АК-130 реактивті бомбометтер мен автоматты қос ұңғылы зеңбірек. 

 Адмирал флота Касатонов фрегаты
© Sputnik / Александр Гальперин

Атомдық энергетикалық қондырғысы, автономдылығы екі ай болса, жылдамдығы 31 торапты құрайды. Жүрісінің қашықтығы шектеусіз деуге болады. Крейсерлер Қиыр Солтүстік жағдайында да жұмыс істей алады және Ресейдің Арктика аймағында әскери қатысуын қамтамасыз етуге қабілетті. Бұл аймақты көптеген сарапшылар жақын болашақта табиғи ресурстар үшін соғыс өтетін алаң деп санайды. 

Алайда, барлық кемелер уақыт өте келе тозады. Егер 80-жылдардың аяғы мен 90-жылдардың басында "Орландар" кез-келген жауға төтеп бере алса, бүгінде жағдай өзгерді. Ресейде бірінші дәрежедегі соғыс кемелерін жасауда әлі де қиындықтар бар болғандықтан, қорғаныс министрлігі қолда бар кемелерді жаңартып, оларға бірінші кезекте жаңа қару-жарақ орнату туралы шешім қабылдады.

Кешен платформасы 

"Адмирал Нахимов" кемесі 1999 жылы жөндеуге жіберілген. Бірақ іс жүзінде крейсердегі жөндеу жұмыстары қорғаныс өнеркәсібіне ауқымды қаражат бөлінген 2013 жылы басталды. 2015 жылға қарай Северодвинскідегі "Севмаш" кәсіпорнында кемеден ескі жабдық шешіліп, корпусындағы ақауларға зерттеу жүргізілді. Модернизацияны 2018 жылға дейін аяқтау жоспарланған болатын. Бірақ бұл мерзім бірнеше рет кейінге шегерілді. Жөндеу жұмыстары борттағы құрал-жабдықтар мен қару-жараққа жаңа жабдықтарды енгізу арқылы пысықталды.

Өткен жылдың мамыр айында Ресей қорғаныс министрінің орынбасары Алексей Криворучко ауыр крейсерге алғашқылардың бірі болып "Циркон" гипердыбысты зымырандарын орнатылатынын мәлімдеді. Олар нысанаға дыбыс жылдамдығынан тоғыз есе жылдам ұшып жетеді. Соның арқасында "Циркон" кез-келген әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйесі үшін алынбас қамалдай. Қашықтығы 1000 шақырымға жуықтайды. Осылайша, "Циркон" америкаық "Гарпун" дыбысқа дейінгі кемеге қарсы зымырандарынан асып түсетін түрі бар. 

"Орландардың" әуедегі шабуылға қарсы қорғаныс жүйесі барлық кезде мінсіз болып келді. Модернизацияға дейін "Нахимовта" С-300Ф "Форт" ЗЗЖ болса, енді оған С-400-дің әлдеқайда жетілдірілген әскери-теңіз нұсқасы орнатылады. Түрлі типтегі зениттік оқ-дәрімен оқ ататын бұл кешен "көзге көрінбейтін" ұшақтар мен қанатты және баллистикалық басқа да нысандарға тосқауыл бола алады. 40Н6 жүйесінің зымырандары нысандарды 400 километр қашықтықтан дәлдей алады. "Адмирал Нахимовқа" С-400 ЗЗЖ-ның 96 іске қосу шахтасы орнатылады деп болжануда. Бұл осы кемені әлемдегі әуедегі шабуылдан ең жоғары деңгейде қорғалған кеменің бірі етеді. 

Сексен ұяшық 

Сонымен қатар, жақын аймаққа арналған "Кортик" зениттік-зымыран жүйесінің орнына"Панцирь-МЕ", "Оса-М" зениттік зымырандарының орнына "Редут" жаңа жүйесі келеді. Алайда, модернизация көбіне соққы жасау кешендеріне жүргізілмек. "Циркон", "Адмирал Нахимовтан" бөлек тағы П-800 "Оникс" кемеге қарсы зымырандары және "Калибр" қанатты зымырандары да орнатылады. 

"Граниттер" бір кездері қуатты қару болған. Оның жылдамдығы үш Мах, қашықтығы 625 киломтерге жетті. Бес жүз килотонналық ядролық оқтұмсық бір соққымен авиатасымалдағышты да жойып жіберуі мүмкін. Бірақ көлемі үлкен - ұзындығы он метр және салмағы жеті тонна. Жаңа кемеге қарсы зымырандардың қуаты аз болғанымен, олар әлдеқайда жедел және дәлдігі жоғары. 

Крейсердің кемеге қарсы қаруы да жаңартылады. "Адмирал Нахимовке" жақын қашықтықтағы торпедалар мен суасты қайықтарынан қорғайтын "Пакет-НК" кешені орнатылады. "Пакет-НК" жоғары автоматтандырылған. Ол нысанды өз бетінше анықтайды және саралайды, қозғалыс параметрлерін нақтылап, торпедоға нақты нысан мәліметін ұсынады. 

Сол сияқты, крейсердің электроникасы да толық модернизацияланады. Бұл кеме экипажының жағдай туралы хабардар болуын едәуір арттырады және борттағы қаруды қолдану мүмкіндігін әлдеқайда кеңейтеді. Сонымен қатар, крейсерге байланыс пен навигацияның жетілдірілген жүйелері, радиоэлектронды қорғаныс кешендері және жаңартылған үш Ка-27М палубалық тікұшақтарымен қамтамасыз етеді. Бұл машиналар экипаждың ықтимал жаудың сүңгуір қайықтарын табуын айтарлықтай жеңілдетеді.

0
Тақырып бойынша
АҚШ әскери-теңіз флотын қайта жарақтандырмақ
Балықшы теңіз алыбына мініп алды – экстремалды видео
Қара теңіз аймағында жаңа жүйе сынақтан өткізіліп жатыр
"Скиф" – теңіз түбіндегі құпия
Әскери-теңіз күштерінің әлеуеті артқан жыл