Бақытжан Сағынтаев  Kazakhstan Global Investment Roundtable халықаралық инвестфорумында

Бақытжан Сағынтаев туралы не білеміз

23843
Саяси және мемлекет қайраткері Бақытжан Сағынтаевтың өмірбаянын Sputnik дерекқорынан оқыңыз

Бақытжан Сағынтаев 1963 жылы 13 қазанда Жамбыл облысы Талас ауданы Үшарал ауылында дүниеге келді. Ұлы жүздің Ошақты руынан болады. 

Білімі

С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің философия-экономика факультетін бітірген, экономист, саяси экономика пәнінің оқытушысы.

Отбасылық жағдайы

Әкесі Әбдір Сағынтаев - Социалистік Еңбек Ері, КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты, Ұлы Отан соғысының ардагері. Анасы Бештаева Құндызай үй шаруасымен айналысқан. Өзі үйленген, Меруерт және Надира есімді 2 қызы бар. 

 

Заседание Межправсовета ЕАЭС
© Sputnik / Тимур Батыршин
Бақытжан Сағынтаев

 

Еңбек жолы

  • 1985 жылдан Алматы халық шаруашылығы институтында саяси экономика кафедрасының оқытушысы;
  • 1988 жылдан С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің әлеуметтану кафедрасында ассистент, аға оқытушы, доцент;
  • 1992 жылдан коммерциялық құрылымдарда басшылық қызметтер атқарған;
  • 1998 жылдан Жамбыл облысы әкімінің орынбасары;
  • 1999 жылдан ҚР Шағын бизнеске қолдау көрсету жөніндегі агенттігі төрағасының орынбасары;
  • 2000 жылдан "Шағын кәсіпкерлікке қолдау көрсету қоры" ЖАҚ басқармасының төрағасы;

 

Премьер-министр Казахстана Бакытжан Сагинтаев и председатель правительства Российской Федерации Дмитрий Медведев
© Sputnik / Тимур Батыршин
Бақытжан Сағынтаев пен Дмитрий Медведев

 

  • 2001 жылдан ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнеске қолдау көрсету жөніндегі агенттігі төрағасының бірінші орынбасары;
  • 2004 жылдан ҚР Табиғи монополияларды реттеу жөніндегі агенттігінің төрағасы;
  • 2007 жылдан ҚР Премьер-министрі кеңсесінің жетекшісі;
  • 2008 жылдан Павлодар облысының әкімі;
  • 2012 жылы 20 қаңтар - 24 қыркүйек аралығында ҚР экономикалық даму және сауда министрі;
  • 2012 жылы қыркүйектен 2013 жылдың қаңтарына дейін "Нұр Отан" ХДП төрағасының бірінші орынбасары;
  • 2013 жылдың 16 қаңтарынан бастап Премьер-министрдің бірінші орынбасары - Өңірлік даму министрі;  
  • 2013 жылдың 6 қарашасынан мемлекет басшысының жарлығымен ҚР Премьер-министрінің бірінші орынбасары; 

 

Президент Казахстана Нурсултан Назарбаев и премьер-министр Бакытжан Сагинтаев на открытии Astana Hub
© Sputnik / Владислав Воднев
Нұрсұлтан Назарбаев пен Бақытжан Сағынтаев

 

  • 2014 жылдың 7 сәуірінен Қазақстан премьер-министрінің бірінші орынбасары;
  • 2016 жылдың 10 қыркүйегінен Қазақстан премьер-министрі;

2019 жылдың 25 ақпанында Қазақстан президенті Сағынтаевтың үкіметін отставкаға жіберді. 

  • 2019 жылдың 1 наурызында Қазақстанның мемлекеттік хатшысы болып тағайындалды;
  • 2019 жылдың 24 наурызынан 28 маусымына дейін Қазақстан президенті әкімшілігін басқарды;
  • 2019 жылдың 28 маусымынан – Алматы қаласының әкімі.

Марапаттары

"Құрмет" ордені және мерейтойлық медальдармен марапатталған.

Тағы оқыңыз: Назарбаев Сағынтаев туралы не ойлайтынын айтты

Ғылыми еңбектері

Экономика ғылымдарының кандидаты. Диссертациясының тақырыбы - қала және ауыл халқының өмір сүру деңгейін жақындастыру.
Табиғи монополиялардың әрекет ету аумағын мемлекеттік реттеу, шағын және орта бизнесті дамыту жөніндегі бірқатар ғылыми жұмыс пен жарияланымның авторы.

Әскери шені

Бақытжан Сағынтаев - запастағы капитан.

Тағы оқыңыз: Сағынтаев отставкаға кеткеннен кейін мәлімдеме жасады – видео

23843
Кілт сөздер:
Бақытжан Сағынтаев, бұрынғы премьер-министр
Тақырып:
Өмірбаяндар (118)
Тақырып бойынша
Премьер-министрдің бірінші орынбасары Әлихан Смайылов туралы не білеміз?
"Ештеңе түсінбей отыр": Сағынтаев жұмысына көңілі толмаған министрлерге шүйлікті
Үкіметтің отставкаға кетуі: Сағынтаев министрлерге алғыс білдірді
Білім және ғылым министрі Күләш Шәмшидинова туралы не білеміз?
"Ешкімнің басына бермесін" Сағынтаев марқұм балалардың ата-анасына көңіл айтты
Сағынтаев арнайы кеңес өткізеді
қалам

Балалар әдебиетінің бәйтерегі Бердібек Соқпақбаев туралы не білеміз?

216
Қазақ әдебитетіне өзгеше өрнек, ғажайып сыр-сипат алып келген көрнекті жазушы Бердібек Соқпақбаев туралы Sputnik дерекқорынан оқыңыз

Жазып та көрдім мен де өлең,

Жазып та көрдім, қара сөз.

Ерте ме, кеш пе, мен де өлем,

Өлмейді тек дана сөз, деп жазған Бердібек Соқпақбаев 1924 жылы 15 қазанда дүниеге келді. Туған өлексі – Алматы облысының Нарынқол ауданының Қостөбе ауылы.

Әкесі қарапайым малшы болған, оқымаған жан болса да ауыз әдебиеті үлгілерін көп білген дейді. Балаларының анасы көз алдында дүние салды. Ол кезде Бердібек небәрі сегіз жаста болған. Бұғанасы қата қоймаған ол бала күнінен ауыр еңбекке жегілді. Бердібек Соқпақбаевтың өмірі қазақ даласындағы ашаршылық кезеңімен тұспа-тұс келді. Жетімдіктің зардабын шекті.

Балалар әдебиетін алып бәйтерек десек, оған нәр беріп, құнарландырып тұратын күретамыр Бердікбек Соқпақбаев деуге негіз бар. "Балалық шаққа саяхат", "Менің атым Қожа", "Өлгендер қайтып келмейді" шығармалары – жазушының шоқтығы биік туындылары. Бұл шығармаларда жазушы өзі өмір сүрген заманның шынайы келбетін суреттеді. "Балалық шаққа саяхат" повесінде жазушы анасының ұзақ ауырып қайтыс болғанын, емшектегі інісі Тұрдыбек тоқтаусыз жылап қалғанын жазған. Жұпыны үй ішінде бір үзім нанға зәру күн кешкенін бейнелеген.

"Сегіз жасымда шешем өліп, жетім қалдым. Колхоздастырудың алғашқы жылдары, ең бір қиын кез. Осы күннің өзінде жүрегім қарс айырыла жаздайды. Япыр-ау, қалай тірі қалдым? Осы күнге қалай жеттім? Нағыз итжандының өзі екенмін-ау деп таңданамын", - деп жазды қаламгер естелігінде.

"Дүниеде мен үшін одан асқан жексұрын сөз жоқ. Тақиясын қорыған тазшадай осы сөз қай жағымнан сарп ете қалады деп зәрем ұшып, үрейленіп тұрамын. Балалар, менің қымбатты жан достарым! "Жетім" деген тажалдай суық сөзді айтпаңдар, айналайындар! Ұр, соқ, төбелес! Тіпті етінен ет кесіп ал, бірақ әлгідей деп тілдеме. Аяңдар!", -  дейді Бердібек Соқпақбаев "Балалық шаққа саяхат" повесінде.

Бердібек салған соқпақ

Қазақ әдебитетіне өзгеше өрнек, ғажайып сыр-сипат алып келген көрнекті жазушы Бердібек Ыдырысұлы Соқпақбаев Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтына отан алдындағы борышын өтеп келгеннен кейін түсіп, оны 1949 жылы аяқтады. Содан кейін Мәскеуде Жоғары әдеби курсты бітірген.

Институт бітірген соң Бердібек Бәшен атты қызға үйленді. Аз уақыттан кейін ол шәкірт тәрбиелеуге ден қойған. Еңбек жолын өзінің туған өлкесі Нарынқолда бастады. Біраз жыл ауыл мектебінде ұстаздық етті.

Балалармен бірге жұмыс істегені оның балалар әдебиетіне тың серпіліс әкелуіне ықпалын тигізді. Шығармашылық жолын балаларға арнап өлең жазудан бастады. Олар "Лениншіл жас", "Қазақ пионері", "Пионер" журналдарында басылып тұрды. 1950 жылы "Бұлақ" атты жыр жинағын шығарған.

Күшігім менің саққұлақ,

Келеді әне шапқылап,

Сақтығыңды көрейін,

Қойшы атайға берейін, деген мектеп оқулықтарындағы өлеңнің авторы да Соқпақбаев.

Содан кейін Алматыға әдеби ортаға келеді. "Қазақ әдебиеті" газетінде, "Балдырған" журналында тартымды мақала, әңгіме жазды.

Бердібек Соқпақбаев өлеңнен прозаға ауысты, сол екі қасиет біріге келе сценарий жазатын болған. Қазақ кино өнерінің алтын қорына енген "Менің атым Қожа" фильмінің сценарийін жазды. 1963 жылы экранға шыққан бұл туынды қазақ кино өнерінің бойтұмарына айналды. Шәкен Айманов атындағы "Қазақфильм" киностудиясында редактор болып жұмыс істеді.

Көргенін көркем суреттеп, көз алдыңа елестетіп жан бітіретін жазушылық қасиетінің арқасында балалар мен жасөспірімдерге арналған 20-дан астам әңгіме, повесть, роман ұсынды. "Менің атым Қожа", "Балалық шаққа саяхат" повестері балаларға арналса, "Бозтөбеде бір қыз бар" жасөспірімдерге, "Өлгендер қайтып келмейді" романы ересектерге арналып жазылған. Оның "Қайдасың, Гауһар" повесінде жазушының бірінші әйелі Бәшенмен тұрған кезі, басынан кешкен оқиғалары қаз қалпында бейнеленген.

Жазушының туындылары КСРО халықтарының және шетелдердің көптеген тіліне аударылып, сахнада, экранда көрсетілді.

Бердібек Соқпақбаевтың кей шығармасы бірнеше жыл бойы қолжазба күйінде жатып қалған. Күллі қазақ білетін "Менің атым Қожа" повесі де алғашында протестік шығарма деп танылды. Сондықтан алдамен орыс тіліне аударылып, кейін ғана қазақ тілінде басылды.

Соған қатысты жазушы Жүсіпбек Қорғасбек "қоғамдағы, идеологиядағы жалғандыққа іштей наразылығы қаламгер романдарының эпизодтарында ашық беріледі" дейді.

1967 жылы балалар мен жасөспірімдерге арналған фильмдердің Канн қаласында өткен халықаралық фестивалінде "Менің атым Қожа" фильмі арнаулы жүлдеге ие болды. Сол арқылы жер жүзінің киносүйер қауымы қазақ елінде кино өнері бар екеніне көз жеткізді, сол арқылы Қазақстанның табиғатын, болмысын білді. Фильмнің шыққанына жарты ғасырдан асса да, көрерменін әлі жалықтырған жоқ.

Бердібек Соқпақбаев Қазақстан Жазушылар одағында балалар әдебиеті жөніндегі әдеби кеңесші болған, одақта 1952-1970 жылдары түрлі қызмет атқарды.

Әке жолымен...

Бердібек Соқпақбаевтың шығармаларының шет тілдерге аударылуына елеулі үлес қосып жүргендердің бірі – қаламгердің қызы Самал Соқпақбаева. Тегіне тартып, елдің аударма ісіне еңбек сіңірді. Бердібек Соқпақбаевтың талай шығармасын орыс тіліне аударды.

"Менің атым Қожа" повесін әкемнің көзі тірісінде аударып, өзіне көрсеттім. Бұл менің шығармашылық жұмысымның алдыңғы қатарында болған жұмыс. Әкем аударманы ұнатып, жазған еңбегімді қабылдады. "Балам, шығармашылық жолмен жүре бер, қолыңнан біраз нәрсе келеді" деген әкемнің лебізі бар", - дейді Соқпақбаева.

"Қай шығарманы алсаңыз да, үлкен шеберлікпен жазылған... Өте ақылды, жүрегі жомарт кісі болатын. Балаларды жақсы көретін. Біздің отбасыда бізбен бірген тұрғанда мен де еркелеп өстім. Анам да әкемнің шығармашылығын сыйлап, бар жағдайын жасап жүрген әйел болатын", - дейді қызы.

"Бердібек марқұм көп ашуланатын. "Балалық шаққа саяхатта" өз мінезі туралы "ыза болсам, күйіп-жанып, дызақтап кетемін. Ойланбай істеп, ойланбай сөйлеп, өкінетін кездерім көп болады" дейтіні бар ғой. Сондай еді марқұм. Басын кесіп алса да, илікпейтін. Сол кішірейе білмегендігінен де барлық сыйлықтан құр қалған болар. Мақтау қағазын да алмай өтті ғой", - деген бірінші жары Бәшен Баймұратқызы.

Бердібек Соқпақбаев бірінші жарымен екіге айырылған соң бірнеше жылдан кейін Бибігүл есімді қызға үйленген. Одан Әлнұр және Мұхтар деген екі ұл сүйді.

1974 жылы "Өлгендер қайтып келмейді" романы Қазақстан Республикасының мемлекеттік сыйлығына ұсынылды. Бірақ жазушы лауреат атанбаған. Бердібек Соқпақбаев қайтыс болардан аз уақыт бұрын бір топ қаламгер "Халық жазушысы" деген атаққа ұсынылған. Алайда кейін сол атақ алғандар ішінде Соқпақбаевтың есімі болмай шыққан.

216
Кілт сөздер:
Бердібек Соқпақбаев
Тақырып:
Өмірбаяндар (118)
Әділбек Алдабергенов

Запастағы генерал-майор Әділбек Алдабергеновтің өмірбаяны

128
Әділбек Алдабергенов әскери училище курсантынан бастап, Қазақстан Қарулы Күштері Бас штабы бастығының орынбасарына дейінгі қызмет жолынан өтті. Ол Ауғанстандағы Кеңес әскерлерінің шектеулі контингенті құрамында арнайы мақсаттағы топты басқарды

Генерал-майор Әділбек Алдабергенов туралы не білеміз? Бұл жөнінде Sputnik Қазақстан дерекқорынан оқыңыз.

Білімі

Әділбек Алдабергенов 1961 жылы 6 ақпанда Шығыс Қазақстан облысы Жұлдыз ауылында дүниеге келген. Қазақ және орыс тілдерін біледі.

1984 жылы Рязань жоғары әуе-десанттық командалық училищесін, ал 1996 жылы Фрунзе атындағы Әскери академияны бітірді.

Еңбек жолы

Алдабергеновтың еңбек жолы ауқымды.

1984-1985 жылдары еңбек жолын Қапшағай қаласындағы Орта Азия әскери округінің 22-1 жеке арнайы мақсаттағы бригадасында (42610 ә/б) арнайы мақсаттағы топ командирі лауазымынан бастады.

1985-1986 жылдары Ауғанстан, Забуль провинциясының Шахджой елді мекенінде орналасқан 22-ші жеке арнайы мақсаттағы бригада құрамында 186-шы жеке арнайы мақсаттағы жасақта арнайы мақсаттағы топ командирі болды. Осы кезде ол 50-ден астам барлау жұмыстарын жүргізді.

1986-1988 жылдары – арнайы мақсаттағы топтың командирі, 546-шы арнайы мақсаттағы оқу полкінің (71170 ә/б) рота командирі, Қапшағай қаласы.

1988-1991 жылдары – ГКӘТ құрамында (Германиядағы Кеңес әскерлерінің тобы) арнайы мақсаттағы үшінші жеке гвардиялық бригада барлау ротасының командирі (83149 ә/б), Фюрстенберг қаласы.

1991-1992 жылдары – 3-ші жеке гвардиялық арнайы мақсаттағы бригадасы (21208 ә/б) ЕОӘО (Еділ-Орал әскери округі) арнайы мақсаттағы жасақ командирінің штаб бастығы, Самара облысының Рощинск елді мекені.

1992-1993 жылдары – Қапшағай қаласындағы 35-ші жеке гвардиялық әуе-десанттық бригадасы парашюттік-десанттық батальоны командирінің орынбасары, командирі (32363 ә/б), Қапшағай қаласы.

1995-1998 жылдары – штаб бастығы – 35-ші жеке гвардиялық десанттық-шабуылдау бригадасы командирінің орынбасары (32363 ә/б), Қапшағай қаласы.

1998-2001 жылдары – 35-ші жеке гвардиялық десанттық-шабуылдау бригадасының командирі (32363 ә/б), Қапшағай қаласы.

2001-2004 жылдары – Қарулы Күштер мобильді күштері қолбасшысының орынбасары – штаб бастығы, бірінші орынбасары.

2004-2007 жылдары – "Батыс" өңірлік қолбасшылығында штаб бастығы, қолбасшының бірінші орынбасары.

2007-2008 жылдары – "Шығыс" өңірлік қолбасшылығында штаб бастығы, қолбасшының бірінші орынбасары.

2008-2009 жылдары – 14776 ә/б командирі, Астана (Нұр-Сұлтан).

2009-2013 жылдары – Қарулы Күштер Құрлық әскерлері Аэроұтқыр әскерлерінің қолбасшысы.

2013-2016 жылдары – Қарулы Күштер Құрлық әскерлері Бас қолбасшысының бірінші орынбасары, штаб бастығы.

2016 жылдың 22 қазанынан – Қазақстан Қарулы Күштері Бас штабы бастығының орынбасары.

2021 жылдың наурызында Қорғаныс министрлігінде генерал-майор Әділбек Алдабергеновтың әскери қызметтен босатылуына және құрметті демалысқа шығуына орай салтанатты шара өткізілді.

Десанттық-шабуылдау әскерлерінің қалыптасуы мен дамуына орасан зор үлес қосты, Аэроұтқыр әскерлерін басқарды.

Марапаттары мен атақтары

Әділбек Алдабергеновтің наградалары ішінде – Қызыл Жұлдыз ордені (1986), ІІ дәрежелі "Айбын" ордені, ІІ дәрежелі "Даңқ" ордені және І дәрежелі "Даңқ" ордені, 14 медаль бар.

2007 жылдың 7 мамырынан бері – генерал-майор.

128
АҚШ полицейлері

АҚШ-тың гипердыбысты зымыраны тағы да сынақтан өте алмады

0
Алғашқы америкалық гипердыбысты зымыран прототипінің бірнеше сәтсіз сынағы АҚШ-тың Ресей мен Қытайдан технологиялық тұрғыда кейіндеп қалғанын көрсетеді   

28 шілдеде АҚШ-тың әскери-әуе күштері AGM-183A Air-Launched Rapid Response Weapon (ARRW) гипердыбысты зымыранын ұшыру сынақтарын сәтсіз аяқтады. Super duper missile өнімі Оңтүстік Калифорния жағалауында B-52H Stratofortress бомбалаушы ұшағынан бөлініп шықты, алайда реактивті тартылыс іске қосылмады. Прототипі Тынық мұхитқа құлады.

Сәуірдегі ұшу сынағы кезінде AGM-183A зымыраны тасымалдағыш ұшақтың қанатынан ажырамай, Эдвардс авиабазасына қайта оралды.

Салыстыру үшін айтсақ, ресейлік гипердыбысты "Кинжал" зымыран кешені 2017 жылдың желтоқсанында әскери-ғарыш күштеріне қарулануға қабылданды. Зымыран әскері қатарында стратегиялық мақсаттағы "Авангард" гипердыбысты блоктары 2019 жылдан бері кезекшілікте тұр. Ресейлік әскери-теңіз флоты "Циркон" кемеге қарсы гипердыбысты зымыранының мемлекеттік сынақтарын аяқтап жатыр. РФ әскери-ғарыш күштері үшін үлкен қашықтыққа ұша алатын Х-95 гипердыбысты зымыраны әзірленіп жатыр.

АҚШ перспективалы гипердыбысты зымыранын әзірлеуді 2022 жылы аяқтауды жоспарлап отыр. AGM-183A аппараты "сипаттамасы жағынан кез келген ресейлік аналогтан озық болады деп күтілуде". Бұл шындыққа жанаспайтын секілді.

Америкалықтар 5 Махтан асатын гипердыбысты жылдамдыққа қол жеткізуді әзірше армандап қана жүр. Ресейдің "Авангард" гипердыбысты блогы 28 Махқа дейінгі жылдамдықпен ұшады. "Кинжал" мен "Циркон" 10 Махқа дейін жылдамдықты үдете алады.

Ал Қытайдың орташа қашықтыққа ұшатын гипердыбысты DF-17 техникасы 10 Махты еңсере алады. Ол 2019 жылдан беру қарулануға қабылданған.

АҚШ-тың әскери-әуе күштері 2022 қаржы жылында 212,8 миллиард доллар, соның ішінде құпия жобалар үшін 39 миллиард доллар сұрап отыр. Бұл 2021 жылдың бюджетімен салыстырғанда 7,3 миллиард долларға жоғары. Гипердыбысты қаруды дайындауды қаржыландыру 386 миллионнан 438 миллион долларға дейін артады.

AGM-183A аппаратын дайындау 2018 жылы басталған болатын және Lockheed Martinм компаниясы 480 миллион долларға келісімшарт жасады. Оның жобалық қашықтығы 1600 километр болса, жылдамдығы 20 Махты құрауы керек.

The Drive басылымының мәліметі бойынша америкалық әскери-әуе күштері ARRW ұшу сынақтарының кестесі бойынша жеті жылға кешігіп келеді. Бастапқыда оны іске қосу 2020 жылға жоспарланған болатын. АҚШ-тың әскери бюджеті 700 миллиард доллардан баяғыда-ақ асып кетті. Әйтсе де әскери өнеркәсіптік кешен Пентагон үшін гипердыбысты зымырандар құрастырудан жақсы нәтиже көрсете алмай келеді.

Мәскеу мен Бейжің өз территориясын қорғау үшін басымды мақсатта гипердыбысты зымырандарды дайындауға кірісті. Ресей мен Қытай басқа мемлекеттерге әскери шабуыл жасап, басқыншылықпен айналысуды көздемейді. Бұл ұжымдық Батыстың кей кезде агрессияға толы әрекеттерінен қорғану үшін жасалып жатқан шаралар.

Америка Құрама Штаттары 2021 жылдың басында F-15EX сегіз жойғыш ұшағын қаржыландыруды мақұлдады (құны 1,2 миллиард доллар болатын келісімшарт). Бүкіл бірінші партия бойынша ықтимал шығын көлемі шамамен 23 миллиард долларды құрайды. Қалай дегенмен де бүгінде Ресей мен Қытай гипердыбысты қару-жарақ дайындауда оқ бойы озық шықты.

0