72 жаста: қыста жалаңаштанып жүгіретін алматылық ақсақал кеңес берді видео

693
(Жаңартылды 10:08 19.12.2020)
72 жастағы алматылық Сепболсын Ақашев 50 жылдан аса уақыттан бері жүгірумен айналысады. Ол жүгіруді бала күннен әдетке айналдырған

"Біз ауылдық жерде тұрдық. Сарыағашта бала күнімде таңертең жалаңаш жүріп мал жайдым. Сонда әке-шешем ауырасың деп ұрсатын. Кейіннен ұрысуды да қойды. Ес білгелі осылай жүгіріп келемін, шамамен 18-19 жасымда бастадым", - дейді ақсақал.

Айтуынша, ер жеткен соң жұмысқа да жүгіріп баратын болған. Алайда бұл қызығушылығы жайлы ешкімге тіс жармаған. Ел ағасы атанған шақта астана көшелерінде, Көкшетау орманында жүгірген Сепболсын ата бүгінде президент паркінде жаттығады.

Алматыда ауа температурасы 10-11 градус аязды көрсетіп тұр, ал ақсақал күн суық емес екенін айтты. Ол елордада 35-40 градус аязда да жүгірген. 

"Астананың аязы мен желі қосылып денеңді тілгілегендей болады. Сондай кезде рақаттанып жүгіресің", - дейді ақсақал.

Ол жүгірген кезде қолынан гір тасын тастамайды. Төрт шақырым жүгірген соң жаттығу жасайды. Әр жаттығуға 3-4 минут уақыт жұмсайды.

Елу жылдан бері жүгіргеніне қарамастан, Сепболсын Ахашов ешқандай марафонға қатыспаған. Ал жалаңаштанып жүгіргісі келетіндерге көктемде бастауға кеңес берді.

"Жалаңаш жүгіргісі келетіндерге, алдымен, киіммен жүгіруді ұсынамын. Одан кейін жүгіруді көктемнен бастау керек. Біраз жер жүгіріп, дәл сондай шақырымды жаяу жүрген жөн. Жүгірген кезде адамның екінші демі ашылады. Оның нақты уақыты жоқ, әркімде әртүрлі уақытта пайда болады. Көп адам екінші тыныс ашылғанша шыдамайды, тастап кетеді", - дейді ол.

Айтуынша, ақсақалға екінші демі ашылғанша 200-300 метр жүгіру керек.

Ерекше жан жайлы толығырақ біздің видеодан көре аласыз.

 

693
Тақырып бойынша
Батагөйлер арасында чемпион атанған ақсақал бата берудегі басты кемшілікті атады
Қысы-жазы жалаңаштанып жүгіретін ақсақал індеттен қалай қорғанып жүргенін айтты
Аспандағы таңғажайып шамдар: ерекше құбылыстың видеосы жарияланды
Головкин титулдарын қорғап, рекорд орнатты – жекпе-жек видеосы
72 жаста: қыста жалаңаштанып жүгіретін алматылық ақсақал кеңес берді – видео

Салмағы қалпына келді: Симба Алматыда қысты қалай өткізуде видео

25
(Жаңартылды 18:21 22.01.2021)
Ақтаулық Симба Алматыдағы жаңа "үйіне" үйренді. Ол шынының ар жағынан келушілермен ойнағанды ұнататын көрінеді

Ақтаудағы иесі Симбадан бас тартқан болатын. Кейін ол Алматыға жеткізілді. Жаңа жерден бейімделіп үлгерген. Қарды ұнатады, ауа температурасы жылы болған кезде серуендейді.

Алматы хайуанаттар бағының ветеринарлары арыстан африкалық хайуанат болғандықтан, жылы ауа райын жақсы көретінін айтады. Алайда бұған қарамастан, қарда ойнауға әуес. Бастысы, ауа температурасы нөлден төмен болмауы керек.

"Симбаны жағдайы тамаша. Қазіргі уақытта өз жасының нормасына сай. Ақтаудан келген кезде біраз артта болатын. Қазір салмағы мен жалы қалпына келді. Тәртібі де жақсарды. Ер адамдардан қорықпайтын болды. Бұрын көрген кезде қашып кететін", - деді Юлия Дудкина.

Симбаның жаңа өмірі жайлы видеода толығырақ.

25
Тақырып бойынша
Мұзды суда "Қара жорға" билеген петропавлдық жұртты тәнті етті – видео
Димаш Құдайберген АҚШ-тың жаңа президентін қазақ тілінде құттықтады – видео
Күдіктілер тізімін оқуға 3 сағат кетті: Италияда мафия соты өтіп жатыр – видео
Боксшы әжей: қария 74 жасында жұдырықтасып жүр - видео
Пандемия кезінде бармен-роботтар жұмыс істей бастады – қызықты видео

Клинтон Трампқа қандай айып тақты - видео

66
Америка Құрама Штаттары Капитолийдегі тәртіпсіздіктерден "орыстардың ізін" іздеуде. АҚШ-тың бұрынғы мемлекеттік хатшысы Хиллари Клинтон бұған Ресейдің қатысы бар деп мәлімдеді

Дональд Трамп сол күні Владимир Путинмен телефон арқылы сөйлескен-міс. Клинтонның бұған дәлелі бар ма? Неге АҚШ өз проблемаларының себебін сырттан іздейді?

66
Коронавирус вакцина

Коронавирусқа қарсы жаңа вакцина жайлы не білеміз

0
Вакцинаны әзірлеген "Вектор" орталығының мамандары "ЭпиВакКоронаның" иммунологиялық тиімділігі 100 процент деп атады

Бұл COVID-19 қоздырғышы болып табылатын SARS-CoV-2 тікенді ақуызының кішкентай бөлшектерінен тұратын синтетикалық препарат. Қазір бұл вакцинаны сынауға үш мыңнан астам ерікті қатысып жатыр. Сондай-ақ, ол азаматтық айналымға да түсті. Оның кері әсері өте аз деп хабарланды. Сондықтан, вакцина егде жастағы адамдарға қолдануға да жарамды.

"ЭпиВакКорона" неден тұрады

Осы вакцина тасымалдағыш ақуызға бекітілген SARS-CoV-2 коронавирусының тікенді ақуызының қысқа бөлшектерінен тұрады. Бұл бөлшектердің құрамында пептидтер деп аталады. Сондықтан, вакцина да пептидтік деген атауға ие болды. Тасымалдаушы ақуызға коронавирустың РНҚ-сын қоршап тұрған нуклеокапсидті ақуыздың бөліктері бар. Иммундық әсерді күшейтетін зат - адъювант ретінде алюминий гидроксиді жұмыс жасайды. Сонымен қатар қосалқы қосылыстар мен су бар. Барлық құрауыш элементтер синтетикалық болып табылады.

Вакцина құрамында қандай пептидтер бар

РИА Новости агенттігіне "Вектор" мемлекеттік ғылыми орталықта хабарлағандай, вакциналық пептидтердің құрамында ең алдымен В-жасушалы эпитоптар бар. Т-хелперлі эпитоптардың көзі ретінде тағысалдаушы ақуыз қызмет етеді.

SARS-CoV-2 - нуклеокапсид  қабыршағына оралған РНҚ молекуласы болып табылады. Мұның бәрі сыртынан тәж тәрізді тікенді ақуыздармен безендірілген липидті қапшықта тұрады. Сондықтан, оны коронавирус деп айтады.

Тікенді ақуыздар вирустық бөлшектің адам жасушасына жабысып, ішке енуіне көмектеседі. Көптеген зерттеулер бұл тікендердің организмде ең үлкен иммундық реакцияны тудыратынын анықтады. Биологтардың терминологиясында тікенді ақуыз -  антиген болып табылады. 

Бұл ақуыздың молекуласы өте үлкен және оның ішінде ерекше аймақтар – эпитоптар бар. Иммундық жүйенің жасушалары оларды анықтап, инфекциямен күресті іске қосады.

Вакцина қалай жұмыс істейді

Екпе нәтижесінде ақуыз тасымалдаушы барлық үш пептидті адамның Влимфоцитіне жеткізеді. Олар пептидті белсендіреді де, қорғаныш антиденелер - иммуноглобулиндер өндіріле бастайды. Әрбір В-эпитопы бірегей иммуноглобулиннің синтезіне жауап береді. Алдымен M (IgM) тобына жататын антиденелер түзіледі. IgG - содан кейін қалыптасады да, олар иммунитетті көрсетіп, ұзақ уақытқа қанда қалады. 

"Вектор" орталығындағылар екпеден туындайтын антиденелер коронавирустың тікенді ақуыз үшін айрықша екенін растайды. Иммунизацияланған еріктілердің қан сарысулары вирусты бейтараптандыратын белсенділік танытады. Демек, антиденелер коронавирусты танып қана қоймай, оны жоюға қабілетті.

"ЭпиВакКорона" құрамында коронавирус бар ма

Онда ешқандай вирус және оның бөліктері жоқ. Бұл вакцина құрамында аденовирустар бар "Спутника V" вакцинасынан өзгеше. "ЭпиВакКорона" құрамында РНҚ, ДНҚ, тірі құрауыштар, консерванттар немесе антибиотиктер жоқ. Оның құрамында пептидтер бар. Олар коронавирустың ақуыздарымен бірдей пептидтер – ақуыздар бөлшектері бар. 

Пептидтік вакцина қалай жасалады

Ол пептидтердің химиялық синтездері, яғни, жекелеген аминқышқылды қалдықтардан бірізді тізбек құру процесімен әзірленеді. 

"Егер пептид қысқа - сегізден онға дейінгі қалдықтар болса, онда синтездеу ерітіндіде өтуі мүмкін болады. Ол ұзағырақ, бірақ арзан. Ұзынырақ пептидтер қатты фазалы әдіспен синтезделеді. Сегіз аминқышқылының қалдықтарынан тұратын пептид қатты фазалық әдіспен көлеміне, аминқышқылдарының реттілігі мен жабдық сипаттамаларына байланысты екі сағат ішінде, ұзақ дегенде бір тәулік ішінде синтезделеді. Әрі қарай тиімділігі жоғары сұйықтық хроматографиясымен тазарту жүргізіледі. Бұл әлдеқайда тез, бірақ арзан емес", - дейді В.Н.Орехович атындағы биомедициналық химия ғылыми-зерттеу институтының пептидтік инженерия зертханасының меңгерушісі Екатерина Колесанова.

Екпе қалай жасалады

Вакцина суспензия түрінде шығарылады және шприцпен иық бұлшықетіне енгізіледі. Пептидті препараттар иммунитеттің қуатты әрі жылдам жауап қатуын қамтамасыз ете алмайды. Сондықтан, "ЭпиВакКорона" 21 күн аралығымен екі рет бірдей мөлшерде енгізіледі.

Қандай кері әсері бар

І және ІІ кезеңдегі сынақтарға қатысушылар екпе салған орынның аздап ауыратынын, бірақ, тез басылатынын айтқан. Басқа жағымсыз әсер тіркелген жоқ. 

Тіркеуден кейінгі сынаққа қатысушылар құрған ресми емес #ЭпиВакКорона Telegram арнасында қолайсыздық, екпе салған орынның тәулік бойы қызарып тұруы, иықты қатты ауырсыну секілді аздаған кері әсер жайлы айтқан. Дене қызуының көтерілуі, қалтырау секілді белгілер ешкімнен байқалмаған немесе оның екпемен байланысы расталған жоқ. 

"ЭпиВакКорона" қаншалықты тиімді

"Иммунологиялық және профилактикалық тиімділік бар. Біріншісі - айрықша антиденелер шығару. Клиникалық зерттеулердің I-II кезеңдерінің нәтижелері бойынша барлық еріктілерде айрықша антиденелер түзілді. Профилактикалық тиімділік - бұл екпе салдырғандардың аурудан қорғануы. Бұл бағыттағы зерттеулер тіркеуден кейінгі клиникалық сынақтар барысында жалғасып жатыр. Мәліметтер ақпан айында дайын болады", - деп түсіндірді Ресей тұтынушлар құқығын қорғау мекемесінің баспасөз қызметінде. 

"Вектор" мемлекеттік ғылыми орталығында І-ІІ кезеңдердің клиникалық сынақтары әлі аяқталмағанын айтты. 

Қазір плацебо тобымен рандомдалған зерттеу өтіп жатыр. Адамдарды кездейсоқ іріктеумен топтарға бөліп, олардың біріне вакцина, біріне физикалық ерітінді салынып жатыр. Сынақтар соңғы еріктіге екпе салғаннан кейін 180 күннен соң аяқтайды. 

Бір уақытта жасы 60-тан асқан азаматтарға да сынақ жүргізіліп жатыр. Осы топ бойынша алдын ала мәлімет те ақпан айында дайын болады. 

Вакцинаның әсерін өз бетінше қалай тексеруге болады

IgG тобындағы антиденелердің коронавирустың S-ақуызына әсері бойынша қан талдауын вакцина егілген күннен бастап 35-42 күн өткен соң ғана жасау керек. Алайда, барлық тест-жүйелер "ЭпиВакКорона" түзген антиденелерді көре бермейді.

Ресей тұтынушлар құқығын қорғау мекемесінде мәлімдегендей, ол үшін "Вектор" мемлекеттік ғылыми орталығы әзірлеген "SARS-CoV-2-IgG-Вектор" тест-жүйесі сәйкес келеді. 

Коронавирусқа қарсы пептидтік вакцинаны тағы кім әзірлеп жатыр

Бүкіл әлемде пептидтік вакциналар эксперименттік сатыда тұр. Олардың әзірлеу және тексеру үлкен шығынды қажет етеді. Сондықтан, олар мРНҚ, векторлық және инактивацияланған / өлтірілген вакциналардан артта келе жатыр. Ресейде бұл мәселені өз бетімен шешу үшін қажетті ресурс пен білікті мамандар жеткілікті. 
19 қаңтардағы ДДҰ тізімінде "ЭпиВакКоронадан " басқа тағы екі пептидтік вакцина бар. Олар да адам ағзасында тексеріліп жатыр.

 

0