сүт

Қандай азық-түліктің сүт безінің қатерлі ісігіне шалдықтыратыны анықталды

3424
(Жаңартылды 18:59 08.02.2018)
Ғалымдар арнайы зерттеу жүргізіп, қатерлі ісікке шалдықтыратын азық-түлікті анықтады

АСТАНА, 8 ақпан – Sputnik. Құрамында аспарагин амин қышқылы аз азық-түлік сүт безінің агрессивті қатерлі ісігіне шалдығу қаупін төмендетеді. Ғалымдардың зерттеу жұмысының қорытындысы Nature журналында жарияланды, деп жазады EurekAlert. 

Эксперимент қатерлі ісіктің ең қауіпті түрімен ауыратын тышқандарға жасалған. Ғалымдар олардың тамағына аспарагин амин қышқылына бай азық-түлік қосады. Осыдан кейін обыр жасушалары жылдам өсе бастайды. Ал тышқандарды аспарагины аз диетаға көшіріп, дәрі-дәрмек берген кезде олардың жағдайы жақсарған. 

Кейінгі зерттеулер барысында нақ осы ферменттің алғашқы қатерлі ісік жасушаларында метастаздың пайда болуына ықпал ететіні анықталды. 

Аспарагин сүт өнімдері, қара мал еті, құс еті, балық пен теңіз өнімдерінде көп болады. Сондай-ақ картоп, соя, бұршақ тұқымдастар, жаңғақ және тұқымда бар. Ал жеміс-көкөністе керісінше амин қышқылы аз, сондықтан бұл азық-түлік ең пайдалы болып табылады. 


3424
Кілт сөздер:
азық-түлік, зерттеу, диета, сүт безінің қатерлі ісігі, ғалымдар
вакцина

БҰҰ-да ресейлік вакцина таныстырылады

3
Онлайн іс-шара БҰҰ Бас Ассамблеясы арнайы сессиясының алаңында өтеді, отырыс барысында ресейлік препарат туралы толық ақпарат ұсынылады

НҰР-СҰЛТАН, 2 желтоқсан – Sputnik. Екінші желтоқсанда БҰҰ жанындағы Ресейдің тұрақты өкілдігі және денсаулық сақтау министрлігі коронавирусқа қарсы ресейлік "Спутник V" вакцинасының презентациясын өткізеді.

"Бұл іс-шараға Ресей Федерациясының Денсаулық сақтау министрлігінің басшысы Михаил Мурашко, БҰҰ жанындағы Ресейдің тұрақты өкілі Василий Небензя, Ресей тікелей инвестициялар қорының (РТИҚ) басшысы Кирилл Дмитриев қатысады", - деді РИА Новости агенттігіне тұрақты өкілдіктің баспасөз хатшысы Федор Стржижовский.

Ол "Спутник V: COVID-19-ке қарсы вакцина" виртуалды іс-шарасы БҰҰ Бас Ассамблеясы арнайы сессиясының алаңында өтетінін мәлімдеді. Отырыс барысында ресейлік препарат туралы толық ақпарат ұсынылатын болады.

Ресейдің денсаулық сақтау министрлігі жаздың соңында Гамалея атындағы ұлттық эпидемиология және микробиология зерттеу орталығында әзірленген COVID-19 вирусының алдын алуға арналған әлемдегі ең алғашқы вакцинаны тіркеген болатын. Препаратқа "Спутник V" деген атау берілді. Ол адамның егжей-тегжейлі тексерілген аденовирусты векторлары платформасында дайындалды. Қауіпсіздік, тиімділік және ұзақ мерзімге созылатын жағымсыз әсерлерінің жоқтығы осы әдіспен әзірленген вакцинаның басты артықшылығы болып отыр.

3
Дональд Трамп

АҚШ Иранға қарсы соғыс жариялай ма?

10
Дональд Трамп дауыс берушілер алқасы Джо Байденнің жеңісін мойындаса, АҚШ билігінен бас тартуға келісті. Алайда, БАҚ болжамы бойынша, ол "тақтан" кетпес бұрын Иранға соғыс ашуға дайын көрінеді

Иранмен соғысуға "ядролық келісім" іске аспағаннан кейін қайта жаңғыртылған атомдық бағдарлама себепші болмақ. Америкалықтар Тегеранға қысым көрсетуге Тель-Авивті де тартуы мүмкін, деп жазады РИА Новости.

"Дональд Трамп Иранға соққы жасау туралы бұйрық беруі мүмкін. Сондықтан, Израильдің қорғаныс армиясы (ЦАХАЛ) сақ жүруі тиіс. Израиль билігі Джо Байденнің инаугурациясына дейінгі кезеңнің қиындығын түсінуі керек. Кетіп бара жатқан америкалық көшбасшы Натанздағы уран байыту зауытының көзін жою туралы бірнеше рет мәселе көтерген болатын", - деп жазды Axios онлайн-басылымы.

Ақпарат агенттігі өз дереккөздеріне сүйеніп жазғанына сәйкес, МАГАТЭ ирандық ядролық бағдарламаның дамуы туралы кезекті есепті жария еткеннен кейін Трампқа Тегеранға соққы жасау туралы ой келген. Құжатта Ислам Республикасы Бірлескен жалпыға ортақ жоспар талаптарын орындаудан бас тартқаннан кейін елде жоғары байытылған уран қоры артқаны жазылған. Америкалық шенеуніктердің сөзіне сүйенген The New York Times басылымы президентті бұл жағдай қатты ашуландырғанымен, Майн Пенс пен Майк Помпео оны сабырға келуге шақырғанын жазды. Олар Иранға соққы жасау қажетсіз зорлық-зомбылыққа себепші болатынын айтқан.

Америка жоспары туралы расталған мәлімет жоқ. Бірақ, Израильдегілер ықтимал қарсылыққа дайындалу туралы нұсқау келгенін айтты.

Саясаткерлер ықтимал соғыс туралы ақпараттың рас-өтірігін анықтап жатқан шақта Иранда физик Мохсен Фахризаде өлтірілді. Батыстағы арнайы қызмет әсерилері оны "Иран бомбасының атасы" деп атайтын. Дәл осы азамат Иранның ядролық бағдарламасын басқарып отыр деген қауесет бар еді. Тегеран тез арада бұл кісі өліміне Израильді кінәлап, кек алуға уәде етті. Биньямин Нетаньяху ирандықтардың мәлімдемесіне құлақ асқан жоқ.

Иранға соққы жасау туралы алып-қашпа әңгімеге көңіл аудармауға болар еді. Бірақ, күні кеше АҚШ Таяу Шығысқа B-52H Stratofortress стратегиялық бомбалаушыларын жеткізгені елең еткізді. Америка қарулы күштерінің орталық қолбасшылығы (CENTCOM) әскери ұшақтар агрессияны бақылауда ұстау және одақтастарға қолдау көрсету мақсатында өңірге жеткізілгенін айтты.

Вашингтон қанша бомбалаушы ұшақ жөнелтілгені және олардың қай мемлекетке орналастырылғаны туралы ешқандай ақпарат ұсынған жоқ. Жойғыш ұшақтар қазір Диего-Гарсияда екені туралы мәлімет пайда болды.

Иранның Таяу Шығыстағы беделінің өсуі басқасынан бұрын Израильді қатты алаңдатады. АҚШ пен Иранның қыстағы шиеленісуінен кейін Тель-Авив дабыл қақты. Премьер-министр Биньямин Нетаньяху Тегеран тек америкалықтардан ғана емес, еврей мемлекетінен де кек қайтармақшы деп болжады.

Парсы шығанағындағы монархиялар да Иранның Таяу Шығыстағы ықпалына кедергі келтіруге тырысуда. Ирактағы Саддам Хусейн режимі құлағаннан кейін Ислам Республикасы аймақтағы көшбасшы рөлін өз қолына алуға тырысты. Арабтар мазасыздана бастады. Аятоллалардың шиит режимі олардың сунниттік ұстанымдарына сәйкес келмейді.

Өңірдегі Иран рөлінің күшеюін қалай да азайту мақсатында арабтық монархтар 2000-шы жылдардың ортасында-ақ Израильмен ресми емес келісімдер жасасқан болатын. Олардың ашық түрде бірігуіне шешімін таппаған палестиналық мәселе кедергі келтіргенімен, тараптар Тегеранға қарсы қадамдарды біріктіру туралы келісіп алды.

Қос елдің бірлесе әрекет етуіне Иордания, Сауд Арабиясы, Бахрейн мен БАӘ мемлекеттерінің израильдік авиация үшін өз әуе кеңістіктерін ашуға дайын екендігі дәлел бола алады.

Дональд Трамптың президенттікке келуі және оның антиирандық ұстанымы арабтар мен израильдіктердің байланысын нығайта түсті. Билікке келген АҚШ-тың 45-ші президенті "ғасыр мәмілесі" арқасында таяушығыстық проблемалардың барлығының шешімін табатынын айтты. Ол палестиналық мәселені "қос халыққа арналған қос мемлекет" принципі бойынша шешуді қарастырды. Яғни, Израильмен бірге әлем картасында Палестина да пайда болады.

Алайда, бұл бастама араб әлемінде қолдау таппады. Бірақ, парсы монархиясының айтуынша, бұл "Таяу Шығыстың жаңадан құрылуына" ықпал етті. Қыркүйекте Израиль, БАӘ және Бахрейн америкалықтардың қолдауымен ресми дипломатиялық қарым-қатынас орнатты. Олар бұл дипломатиялық "одақтастық" Иранға қарсы сипатта екенін еш жасырмады.

Өзін араб әлемінің көшбасшысы ретінде ұстайтын Сауд Арабиясы Израильдің жанына жуымайтын. Мемлекеттердің ресми емес қарым-қатынасы туралы барлығы білгенімен, жоғары деңгейдегі диалогқа ешкімнің батылы бармады. Эр-Рияд палестиналық проблема шешілгенге дейін Тель-Авивпен бірлескен іс-әрекет жайлы ешқандай сөз болмайтынын дәстүрлі түрде мәлімдеді. Бірақ, бұл стереотип те ұзаққа барған жоқ.

Күні кеше Нетаньяху саудтық Неом қаласында құпия түрде болып, мұрагер ханзада Мұхаммед бин Салманмен келіссөздер жүргізгені белгілі болды. Жаңалық сенсацияға айналды. Бұл кездесуде қозғалған басты мәселе ирандық ықпал болғаны туралы болжам бар.

Эр-Рияд бастапқыда бұл диалогты жоққа шығарды. Бірақ, Тель-Авивтің осыған қатысты пікір білдіруден бас тартуы кездесудің болғанын айқындай түсті. Бұл кездесудің АҚШ мемлекеттік хатшысының Таяу Шығыстағы турнесімен тұспа-ртұс болуы да алаңдатады. Майк Помпео кезекті рет қос мемлекетті достастырып, Ираннан төнген қауіптің орасандығын айтты.

"Израиль Иранмен тікелей соғысқа түскісі келмейді. Бірақ, жасырын конфронтация барлық жақта байқалады. Ислам Республикасы израильдік шекара периметрі бойынша Сириядағы әскери қатысуларын күшейтіп жатыр. Тағы бір көрші – Ливан – Иранның бағынышында десек те болады. Тегеранның Газ секторына ауқымды ықпалы бар, ХАМАС-ты қаржыландырады. Жалпы, Иран израильдік шекараның барлығына дерлік ықпал етіп отыр", - деп санайды кнессеттің экс-депутаты, Израильдегі Герцлийск пәнаралық институтының сарапшысы Ксения Светлова.

Ол Нетаньяхудың Сауд Арабиясына құпия сапарын АҚШ-тағы биліктің жақында ауысуымен байланыстырады.

ММХҚИ Халықаралық зерттеулер институтының аналитигі Адлан Маргоев Иран араб-израиль өзара әрекеттесітігі туралы хабардан деп санайды. Сарапшының айтуынша, Сауд Арабиясы, БАӘ және Бахрейннің Израильмен байланысын сынағанымен, Иран билігі қақтығыстың шиеленісуін қаламайтынын айтты.

Маргоевтың пікірінше, Тегеран АҚШ әкімшілігі ауысқаннан кейін антиирандық ұстаным бәсеңдейді деп үміттенеді. Ол Трамптың антиирандық шешімдерін бірден жоққа шығару Байденге оңай соқпайтынын айтады. Трамп әкімшілігі мен оны жақтаушылар Иран саясатын тек жаман тұсынан көрсетіп, үнемі қаралаумен болды. Сарапшының айтуынша, қалай болғанда да пікір қайшылықтары соғысқа алып келетіндей жағдайдың алдын алу әлі де мүмкін.

10
Нұр-Сұлтан қаласындағы аяз

Қазақстанда желтоқсанда ауа райы қандай болады

536
(Жаңартылды 16:18 02.12.2020)
Желтоқсан айында Қазақстанның басым бөлігінде ауа температурасы норма шамасында болады, айдың ортасында аяз болады деп болжанып отыр

НҰР-СҰЛТАН, 2 желтоқсан – Sputnik. Желтоқсан айының ортасында Қазақстанда отыз градус аяз болады. Сынап бағанасы республиканың солтүстік, шығыс және орталық өңірлерінде төмендейді, деп хабарлады Қазгидромет.

Синоптиктердің болжауынша, желтоқсанның бірінші онкүндігінің басында және соңында республиканың солтүстік жартысында, орталығында және шығысында кей жерлерде қар жауады, бұрқасын соғады.

"Ауа температурасы түнде -23-28°С, күндіз -12-20°С болады. Онкүндіктің соңында аяз түнде -13-23°С дейін, күндіз -5-13°С дейін әлсірейді", - делінген хабарламада. 

Еліміздің батысында ауа райы көбінесе жауын-шашынсыз болады. Ауа температурасы – түнде -15-25°С, күндіз -7-15°С шамасында. Бірінші онкүндіктің соңында фронтальды бөліктердің өтуіне байланысты қар жауып, жел күшейеді, ауа температурасы түнде -9-15°С, күндіз 0, -5°С дейін көтеріледі. Қазақстанның оңтүстік-батысында температура түнде -2-10°С тан -8-16°С дейін, күндіз -2+3°С тан -3-8°С-қа дейін ауытқиды деп болжанып отыр.

Республиканың оңтүстігі мен оңтүстік-шығысында онкүндіктің басында және соңында жауын-шашын жауады, онкүндіктің басында тау және тау бөктеріндегі аудандарда қатты жауын-шашын, көбінесе қар жауады. Тұман түсіп, көктайғақ болады және жел күшейеді. Ауа температурасы түнде -5-13°С-тан  -10-20°С-қа дейін, күндіз -5+5°С-тан -8-13°С-қа дейін төмендейді.

Қазақстанда аяз болады

Қазгидромет республиканың солтүстік, шығыс және орталық өңірлерінде желтоқсан айының ортасында термометр бағанасы түнде -22-30°С-қа дейін, күндіз -10-18°С-қа дейін төмендейтінін хабарлады.

Қазақстанның батысында екінші онкүндіктің басында және соңында ауа температурасы түнде -10-18°С, күндіз -5-13°С-қа дейін айтарлықтай төмендейді.

Елдің оңтүстік бөлігінде екінші онкүндіктің ортасында ауа температурасы түнде -10-20°С-қа дейін, күндіз -5-13°С-қа дейін төмендейді.

Айдың соңында Қазақстанның барлық аумағында аяздың беті қайтады.

Сонымен, Қазақстанның басым бөлігінде желтоқсан айында ауа температурасы норма шамасында, Павлодар, Шығыс Қазақстан, Алматы облыстарында, Қарағанды облысының шығысында, Жамбыл облысының оңтүстік-шығысында нормадан 1°С төмен болады деп болжануда.

Республиканың басым бөлігінде жауын-шашын мөлшері норма шамасында болады.  

Оқи отырыңыз: Биылғы қыс қандай болады – синоптиктер болжам жасады 

Солтүстік Қазақстан облысында, Павлодар, Шығыс Қазақстан облыстарының басым бөлігінде, Қостанай облысының солтүстік жартысында, Ақмола облысының солтүстігінде, Алматы облысының оңтүстік-шығыс жартысында, Түркістан және Жамбыл облыстарының тау және тау бөктеріндегі аудандарында нормадан көп, Маңғыстау облысында, Ақтөбе облысының оңтүстік жартысында, Атырау облысының оңтүстік-шығысында, Қызылорда облысының батыс жартысында нормадан аз болады.

Казгидромет бір айға арналған болжамды консультативтік болжам ретінде пайдалану керектігін ескертті. Ол кейіннен онкүндіктің ауа райы болжамдары арқылы нақтыланады.  

536
Кілт сөздер:
ауа райы болжамы, желтоқсан