Жаңа Зеландияда мешітке шабуыл жасалды

Қару асынған қаскүнем мешітте намаз оқып жатқан адамдарды қырып салды

3102
(Жаңартылды 13:10 15.03.2019)
Полиция Жаңа Зеландияның мешіттерінде оқ жаудырған адамның ұсталғанын хабарлады

АЛМАТЫ, 15 наурыз — Sputnik. Жаңа Зеландияның екі қаласындағы мешіттерде белгісіз біреулер оқ жаудырып, отызға тарта адам көз жұмды.

Қазіргі таңда жергілікті бұқаралық ақпарат құралдары 27 адамның көз жұмғанын хабарлады. Жарақат алғандардың саны анықталып жатыр, деп хабарлады РИА Новости.

Қанды қырғынға куә болған адамдардың айтуынша, шлем, көзілдірік және әскери күрте киген адам Линвуд қала маңындағы үш жүзден астам адам құлшылық жасап жатқан мешітке кіріп келіп, алдын ала болжам бойынша, автоматтан оқ жаудырған. Сонымен бірге куәгерлер қаскүнем оқиға орнында онлайн-трансляция жүргізгенін атап өтті.

New Zealand Herald газетінің хабарлауынша, оқ атқан Австралия азаматы көрінеді.

Полицияның мәліметінше, шабуылды ұйымдастырды және қатысты деген күдікпен бір адам ұсталған.

  • Жаңа Зеландия мешіттеріндегі қанды қырғыннан зардап шеккендердің туыстары
    Жаңа Зеландия мешіттеріндегі қанды қырғыннан зардап шеккендердің туыстары
    © REUTERS / STRINGER
  • Жаңа Зеландияда мешіттерге шабуыл жасалды
    Жаңа Зеландияда мешіттерге шабуыл жасалды
    © REUTERS / STRINGER
  • Әл-Нұр мешітіндегі атыстан кейін қанға малынған дәке , Жаңа Зеландия
    Әл-Нұр мешітіндегі атыстан кейін қанға малынған дәке , Жаңа Зеландия
    © REUTERS / STRINGER
1 / 3
© REUTERS / STRINGER
Жаңа Зеландия мешіттеріндегі қанды қырғыннан зардап шеккендердің туыстары

Жаңазеландиялық телеарналар тағы бір мешіт пен ауруханада атыс болғанын хабарлады, дегенмен әзірге оқиғаға қатысты толық мәлімет жоқ.

Жаңа Зеландия премьер-министрі Джасинда Ардерн терактіні ел тарихындағы ең қаралы күндердің бірі деп атады.  

3102
Кілт сөздер:
теракт, атыс
Тақырып бойынша
Шымкентте мешітке арам оймен барғандар ұсталды
Мешіттегі жарылыс кезінде қаза тапқандардың саны 184 адамға жетті
Мемлекеттік қызметшілерге мешітке баруға тыйым салына ма?
Нидерланды, архив

Ресей еуропалықтарды өзара сыйластыққа негізделген диалогқа мәжбүрлемек пе?

13
Еуропа Ресей Федерациясының MH17 рейсінің күйреуіне байланысты Нидерланды және Австралиямен үшжақты консультациядан шығу туралы шешіміне байланысты шу шығарды

Алайда бұл шудың табиғаты мен жоғары лауазымды шенеуніктердің сөздері батыстың қайғылы жағдайдың себептерін анықтауға қатысты ниетінің шынайы еместігін көрсетеді, деп жазады РИА Новости. 

Нидерланды сыртқы істер министрі Стеф Блоктың: "Бүгін Ресей Федерациясы MH17 рейсінің жойылуы төңірегінде өз жауапкершілігіне қатысты келіссөздерді тоқтату туралы біржақты шешім қабылдады" деген ресми мәлімдемесінен осыны аңғаруға болады.

Естеріңізге сала кетейік, 2014 жылдың шілдесінде малайзиялық "Боинг" ұшағы апатының мән-жайына қатысты алғашқы консультация 2019 жылдың басында өткен болатын. Ресей тарапы бірден: "Олардың назары "апатқа байланысты Ресейдің заңды тұрғыдағы жауапкершілігін мойындауға" емес, осы оқиғаға байланысты және оның шынайы себептерін анықтауға бағытталған түбегейлі маңызды мәселелердің барлығына аударылатын болады" деп мәлімдеді. Сонымен қатар, Мәскеу соғыс жүріп жатқан аймақта өз әуе кеңістігін жаппағаны үшін Украинаның жауапкершілігі мәселесін қарау қажеттігін баса айтты.

Әрине, Блок мұны жақсы біледі. Бірақ шындықты әдейі бұрмалап отыр. Ресейдің нәтижесіз консультациялардан бас тартуы "әсіресе, құрбандардың туыстары үшін ауыр тиді" деген сөзі осыған дәлел бола алады.

Мәскеуді осы шешімі үшін айыптауға асыққан батыстың көптеген қайраткері де құрбандар тақырыбына қатысты шындықтан алшақ кетуге тырысуда. Осылайша, АҚШ-тың Нидерландыдағы елшісі Пит Хукстра Ресейдің консультациядан шығуын "құрбан болғандардың туыстарына және олардың әділеттілікке ұмтылысына жасалған кезекті бір соққы" деп мәлімдеді.

Мұндай жаңалықтарды шенеуніктер ұсынған қалыпта қабылдаған кейбір голландықтар реакциясының қатал шыққаны таңғаларлық емес. Мысалы, Блок оқырмандарының бірі бірден Ресейге қатысты: "Нидерландыдан барлық ресейлікті дереу шығарыңыз, елшілікті толығымен жабыңыз, Ресеймен сыртқы сауданы тоқтатыңыз, енді Ресей газын сатып алмаңыз. Біздің флотты Қырымға жіберіңіз" деп ашулы кеңес берді.

Алайда ешкім көңілі қалған Голландия қоғамына Мәскеудің мұндай қадамға не үшін барғанын нақты түсіндіріп бермей отыр. Ресей сыртқы істер министрлігі бұған дейін егер голландықтар ақыр аяғында басқа жолды таңдамаса, яғни Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотқа Ресейге қарсы шағым түсірмесе, консультацияны айрықша ынтызарлықпен жалғастыратынын түсіндірген еді.

Сыртқы істер министрлігінің мәлімдемесінде: "Нидерландықтардың достық пиғылға жат мұндай әрекеттері үшжақты консультацияның жалғасуына және оған Ресейдің қатысу тетігіне нұқсан тигізеді. Ендеше, үшжақты консультацияның бұзылуына байланысты жауапкершілік толықтай ресми Гаагаға жүктеледі" делінген. Батыс баспасөзі міне, осы жәйтті көрсетпеуге, тіпті бұл туралы мүлде жақ ашпауға тырысуда. Айтпақшы, Гаага Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотқа шағым түсіру арқылы құрбан болған жандардың туыстарына зиян тигізіп отырғанын айтқан жөн.

Шындығында, нидерландықтар Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотқа бірнеше рет шағым түсірген. Алғашқысы 2016 жылдан бері қаралып келеді, кейін ол жаңа шағыммен толықтырылды. Ол кезде MH17 ұшағына қатысты іс жан-жақты қаралып жатты. Ал осы жылдың 10 шілдесінде Нидерланды үкіметі сол сотқа мемлекетаралық шағым түсіреді, оны сол жерде қаралып жатқан істерді қолдау мақсатында түсіргенін мәлімдейді.

Белгілі бір мәселе бойынша Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотқа мемекетаралық шағым түсірген кезде, осы мәселе бойынша сол жерде қаралып жатқан барлық жеке істің тоқтатылатыны белгілі. Бұл 2018 жылы Еуропалық кеңеске мүше мемлекеттер бірауыздан қабылдаған Адам құқықтары туралы еуропалық конвенция жүйесін реформалау туралы Копенгаген декларациясының 45-тармағында нақты көрсетілген.

Сондай-ақ, Нидерландының Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотқа түсірген шағымы басқа заңды органмен - Украинаның Ресейге қарсы ісін қарастырып жатқан БҰҰ-ның халықаралық сотымен мүдделер қақтығысын тудыруы мүмкін екенін ұмытпаған жөн, оған MH17-ге қатысты жауапкершілік те кіреді. Еуропалық сот (ЕО-дағы жоғарғы инстанциялық сот) 2014 жылы Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотта қаралатын мемлекетаралық істер басқа халықаралық сот органдарының юрисдикциясын бұзбауы керек деген пікірін білдірді. Демек, Нидерланд үкіметі жекелеген істерді қарауды кешіктіріп қана қоймай, әртүрлі инстанциялар арасында мүдделер қақтығысын туғызып отыр, бұл да іске кедергі келтіруі мүмкін.

Бұл жерде заңды сауал туындайды: Гаагаға дәл қазір жанжалға негізделген шағымын түсіре отырып, бір уақытта Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сот пен Ресеймен консультация мәселесі төңірегінде сот процесін бастау не үшін қажет болды? Бір қызығы, Нидерланд баспасөзі өзінің премьер-министрі Марк Рюттенің бұл сұраққа жауабын талап еткен емес. Марк Рютте тек: "ең жақсы уақытты таңдадым" дегенді ғана айтты, бірақ неге олай ойлайтынын түсіндіруден бас тартты.

Біріншіден, тағайындалған төрт "айыпталушының" MH17-тің жойылуына еш қатысы жоқ. Екіншіден, ресейлік арнайы қызметтің офицерін (демек, Ресей мемлекетін) осы процеске қатысты етіп көрсетуге тырысқан әрекет сәтсіз аяқталды. Есіңізде болса, 2018 жылдың көктемінде бүкіл әлемде бұқаралық ақпарат құралдары антиресейлік Bellincgat құрылымының ұсынысы бойынша бұл оқиғаға қатысты етіп Олег Иванниковтың есімін көрсетті. Алайда MH17 ісі бойынша Гаагада өткен алғашқы сот отырысында прокурорлар Иванниковты күдікті деп санамайтынын және бұл іске ешқандай қатысы жоқ екенін айтқан еді. Дегенмен, БАҚ бұл фактіні мүлдем елемеуге тырысты. 

"Боингте" қаза тапқандардың туыстары істің тұйыққа тірелуіне қатысты қатты алаңдайтынын америкалық елші Хукстраға жолдаған хатында білдіреді. Олар 2014 жылы мемлекеттік хатшы Джон Керри айтқандай, АҚШ-ты оқиғаға қатысты спутниктен түсірілген суреттерді сотқа ұсынуға шақырды. Алайда, ешқандай суреттер жіберілмеді. Бірақ Хукстра қазір қаза тапқандардың туыстарына алаңдап отырғандай сыңай танытып, белгілі бір дәрежеде бұған Ресейді айыптап отыр.

Соттағы істің тұйыққа тіреліп жатқанын түсінген Гаага Адам құқықтары жөніндегі еуропалық сотқа шағым түсіретін қадамға дейін барады. Ондағы көздеген мақсаты – жаңа шағым арқылы сот процесін мейлінше созу.

Ендеше, Нидерландымен, тіпті ресми емес топ шеңберінде болса да, қандай да бір диалогты бастаймын деп үміттенген Ресей не істеуі керек еді? Егер екінші тарап бәрін өзі шешіп қойған болса, қандай диалог туралы әңгіме айтуға болады?

Осындайда Сергей Лавровтың "Батыстың сыртқы саясатқа жауап беретін азаматтары өзара сыйластықтың қажет екенін түсінбейді. Мүмкін, біз олармен сөйлесуді біраз уақытқа доғаруымыз керек" деген сөзі еске түседі: Ресейдің MH17 бойынша консультациядан шығу туралы шешімі министрдің осы сөзін жүзеге асыру бағытында жасалған алғашқы қадамы деуге болады.

13
Мәскеудегі АҚШ елшілігі

Ресей елшілігі АҚШ-та алты азаматының айыпталуына қатысты түсініктеме берді

37
(Жаңартылды 09:33 21.10.2020)
Вашингтондағы Ресей елшілігі АҚШ-тың бүкіл әлемдегі хакерлік және тұрақсыздандыру әрекеттеріне қатысы бар деп Ресей азаматтарына таққан айыптарын жоққа шығарады

Бұған дейін АҚШ-тың әділет министрлігі мен федералды тергеу бюросы басқа елдердің инфрақұрылымына шабуыл жасау мақсатында хакерлік шабуылдарға және зиянды бағдарламалардың таралуына қатысы бар деп бес ресейлікті айыптағаны белгілі. Атап айтқанда, оларға 2017 жылы NotPetya вирусының таралғаны үшін айып тағылуда, деп мәлімдеді дипломатиялық миссияның өкілі РИА Новости агенттігіне.

АҚШ-тың болжамынша, бұл адамдар бас барлау басқармасының қызметкерлері және олар Оңтүстік Кореядағы Олимпиадаға кибершабуылдарды ұйымдастырған. Өз кезегінде Ұлыбритания да Ресей барлау қызметі Токидағы Олимпиада ойындарын кейінге қалдырғанға дейін ұйымдастырушыларға кибершабуыл жасауды жоспарлағанын мәлімдеді.

"Мұндай жаңалықтардың шындыққа жанаспайтындығы және америкалық қоғамда көңіл-күйді қоздыруға, тыңшылардың ізіне түсуге бағытталғандығы анық. Мұның бәрі бірнеше жылдан бері Вашингтонның саяси өмірінің айрықша сипатына айналып келеді. АҚШ билігі бір кездердегі прагматикалық Ресей-АҚШ қарым-қатынасын бұзып, өз тұрғындарына Ресейге және онымен байланысты барлық дүниеге қатысты теріс түсінікті жасанды түрде таңып отыр", - деп түсіндірді бұл туралы елшілік өкілі.

Агенттікке сұқбат беруші Ресейдің бүкіл әлемді "тұрақсыздандыратын операцияларға" қатысуға деген ниетінің жоқтығын және болмағанын атап өтті.

"Бұл біздің сыртқы саясатымызға, ұлттық мүдделерімізге, сондай-ақ мемлекеттер арасындағы қарым-қатынастың қалай құрылатындығы жөніндегі таным-түсінігімізге сәйкес келмейді. Ресей басқа елдердің егемендігін құрметтейді және олардың ішкі ісіне араласпайды", - деп толықтырды ол сөзін. 

АҚШ пен Ұлыбританияның ресейлік хакерлерді түрлі шабуылдар, оның ішінде Токио Олимпиадасының ұйымдастырушыларына қатысты әрекетке айыптауы негізсіз екенін және оның ішкі аудиторияға бағытталғанын мәлімдеді.

37