Альфред Нобель бейнеленген медаль

Экономика бойынша Нобель сыйлығы кімге берілгені хабарланды

44
Нобель комитеті лауреаттардың "бүкіл әлемдегі сатушылар мен сатып алушылар, салық төлеушілерге әкелген пайдасына" ғылыми үлес қосқанын айтып өтті

АЛМАТЫ, 12 қазан – Sputnik. Экономика саласы бойынша 2020 жылдың Нобель сыйлығы аукциондар теориясын дамытқаны және аукциондардың жаңа форматын жетілдіргені үшін берілді.

Бұл сала бойынша Пол Милгром мен Роберт Уилсон лауреат атанды, деп хабарлады Нобель комитеті.

Ресми түрде экономика бойынша сыйлық Нобель сыйлығы деп аталмайды. 1968 жылы марапатты Швецияның мемлекеттік банкі қосты. Содан бері банк жыл сайын Нобель қорына сыйлықтың ақшасына тең соманы аударып отырады.

Алайда Альфред Нобельдің ұрпақтары бұл сыйлықтың берілуіне қарсы, себебі өнертапқыш өсиетінде оларды атамаған, тіпті экономистерді жақтырмаған.

Стокгольмдегі Нобель апталығы

Стокгольмде 5 қазанда жыл сайын өтетін Нобель апталығы ашылды. Сол күні физиология және медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері жарияланды. Оны ғалым Харви Альер, Майкл Хоутон және Чарльз Райс С гепатитін зерттегені үшін алды.

Физика саласындағы сыйлық қара ойықты зерттегені үшін берілді. Роджер Пенроуз, Райнхард Генцель және Андреа Гез лауреат атанды.

Химия саласы бойынша Нобель сыйлығы геномды өңдеу әдістерін дамытқаны үшін Эммануэль Шарпантье мен Дженнифер Дуднаға берілді.

2020 жылы әдебиет саласы бойынша Нобель сыйлығын америкалық ақын Луиза Глюк алды.

44
Кілт сөздер:
экономика
Тақырып бойынша
Әдебиет саласындағы Нобель сыйлығы фотографтың кесірінен ешкімге бұйырмады
Ресей президентін Бейбітшілік үшін Нобель сыйлығына ұсынды
Америкалықтар, Нью-Йорк қаласы

АҚШ азаматтары үгіт-насихат жетегінде емес, шынайы әлемде өмір сүреді

17
(Жаңартылды 13:40 23.10.2020)
Америкадағы сайлау мәре сызығына жақын қалды: Дональд Трамп пен Джо Байден теледебат аясында соңғы рет кездеседі

Сондай-ақ, бұл кездесу олардың өміріндегі соңғысы да болуы мүмкін. Себебі, АҚШ-та жағдайдың күрделенгені соншалық, бұл екі адамның қатар тұрғанын алдағы уақытта елестету өте қиын, деп жазады РИА Новости.

Егер таңғажайып оқиға болып, сайлауда Байден жеңіске жетсе де, Трамп дауыс беру нәтижелерін мойындамауы немесе ең болмаса, барлық дәстүрді бұза отырып, инаугурация рәсіміне келмей қалуы мүмкін. Ал Байден Трамптың инаугурациясына сөзсіз, ешқашан бармайды. Сондықтан олар осы кездесуде өздерінің не қалайтынын бір-біріне айтудың соңғы мүмкіндігіне ие болады.

Трамп Байденді қылмыстық топтың басшысы деп атайды және Джоны (ұлы Хантермен бірге) түрмеге жабуды талап етеді. Джо түрмеге қамалмайды, бірақ ол сайлауда жеңіліс тапса, БАҚ оның түбіне "қазан тосынсыйы" жетті деуі мүмкін. Себебі, жақында БАҚ-та Хантердің компьютерінің қатқыл дискісінен бұрынғы вице-президенттің өтірігі мен жемқорлығын әшкерелейтін айғақ-дәлелдер жарияланған болатын. Бірақ Байден бұл айғақтарсыз-ақ ұтылған болар еді, себебі сайлауда Трамптың қалай да жеңіске жететіні көрініп тұр. Бірақ бұл қалай болады? Жүргізілген сауалнамалар Байденнің үлкен артықшылығын көрсетіп отыр емес пе? Ал мұны ойдан шығаруға бола ма?

Болады. Себебі тәуекелдер бұрынғыдан да жоғары. "Мен Байденге ғана емес, солшыл БАҚ пен үлкен технологиялық алпауыттарға ("Фейсбук", "Твиттер", "Гугл") және "Вашингтон батпағына" қарсы тұрамын", - деп мәлімдеді жақында Трамп.

Шынымен де, Байденнің отбасына қатысты жарияланған айғақ-дәлелдерге қатысты "Фейсбук", "Твиттер", "Гугл"-дің реакциясынан осыны аңғаруға болады. Олар "Нью-Йорк пост"-тағы жарияланымды бұғаттауға тырысты. "Гугл"-ден іздегенде бұл туралы ақпарат мүлдем шықпады. Ал "Фейсбук" пен "Твиттер" аталған жарияланымның сілтемесімен бөлісуге мүмкіндік бермеді. Бұқаралық ақпарат құралдары бұл жанжалды ақпаратты байқамауға тырысса, саясаткерлердің басым көпшілігі айтарлықтай ештеңе болған жоқ деген сыңай танытты. Яғни, жоғарыда айтылған "үш күштің" әрекеті Трамп сөзінің дұрыстығын растап отыр. Бірақ бұл жерде де Ресейге қарсы айып тағыла бастады. Оның астарында Мәскеу Байденге қатысты айғақ-дәделдерді жинау арқылы америкалық сайлауға араласқысы келеді деген ой жатқаны анық. 

Мұны тек комментаторлар мен конгрессмендер ғана емес, барлау қызметкерлері де талқылады. Мәселен, АҚШ-тың ұлттық барлау директоры Джон Рэтклифф Байденнің ноутбугындағы ақпарат "қандай да бір ресейлік жалған ақпарат кампаниясының бөлігі болып саналмайды" деп мәлімдеді. Бірақ бұрынғы барлау қызметінің елу офицері жазған ашық хатта Ресей үкіметі бұл жағдайда маңызды рөл ойнады деп күдіктенуге еріксіз мәжбүр болып отырғанын атап өтті.

"АҚШ-тың саяси сахнасында осы елдің вице-президентінің ұлы Байден Хантерге тиесілі электронды поштаның пайда болуында ресейлік ақпараттық науқанның барлық классикалық белгілері байқалды. Ондағы ақпараттың көпшілігі Байден Хантер Украинаның Burisma газ компаниясының басшылығында жұмыс істеген кезге тиесілі", - деді.

Бұл жерде олар Ресейді Байденге қарсы ойдан шығарылған жалған айғақтар жасады деп айыптамайды. Бірақ ара-тұра мұндай пікірлерді де естуге болады. Антиресейлік үгіт-насихат құралдарының пікірінше, Ресей оны жай ғана таратқан. Бірақ Руди Джулианидің айтуынша (Трамптың адвокаты және Нью-Йорктің бұрынғы мэрі), Хантер Байденнің компьютеріндегі қатқыл дисктің ішіндегі дүниелер жеті ай бұрын федералды тергеу бюросының қолына түссе, оны қалай таратуға болады? Сонда Мәскеу бұл материалдарды "қазан тосынсыйы" ретінде дайындап, құпия ұстаған ба, әлде оны Трамптың штабы және оның кеңесшілері, соның ішінде сол Джулианидің өзі жасаған ба? Себебі, Америка қоғамында "Джулиани Путинге жұмыс істейді" деген сипаттағы пікірлер кездесіп қалады. Мәселен, сенатор Крис Мерфи осы туралы:

"Бұл жолы орыстар америкалық азаматтарды өздерінің тыңшылары ретінде дайындауды ұйғарды. Олар өз насихаттарын негізгі бұқаралық ақпарат құралдарында таратуға тырысуда және оған қол жеткізді. Білесіз бе, Руди Джулиани қазір іс жүзінде Ресей тыңшысы", - дейді.

Әрине, егер олардың пайымынша, Трамптың өзі Кремльде жұмыс істейтін болса, онда оның қызметкерлері мен серіктестері туралы не айтуға болады? Бұл сөзсіз езу тартқызады. Себебі, қазіргі жағдайды дұрыс бағалай алмау, ресейліктерді америкалықтардың ісіне араласты деп айыптау, Байден отбасына қатысты айғақтарды жіберу туралы оқиға Трамптың сайлауда жеңетінін қазірдің өзінде байқатып тұр. Ал Трамптың қарсыластары ойдан шығарылған басқа әлемде өмір сүреді.

Бірақ шынайы өмірде біз басқа нәрсені – бүкіл ел бойынша Трамп өткізген шексіз митингі мен оның қолдаушыларының көптігін, ал Байденнің аз жақтастарымен бірге өткізетін бірен-саран кездесуі мен оның ынта-жігерінің жоқтығын, Трампқа аз этнос өкілдер, мұсылмандар тарапынан қолдаудың артқанын, Трамптың "ресейлік байланыстары" туралы дәлелдердің болмауын және Байден отбасының сыбайлас жемқорлыққа белшесінен батқанын айғақтайтын жаңа дәлелдердің табылуын байқап отырмыз. Жалпы, америкалықтар өздерінің саяси элитасынан бұрыннан бері көңілі қалған. Сондықтан Трампқа балама боларлықтай тұлға – ол сенатор Сандерс. Бірақ "Байден ұжымы" оны жүйесіздігіне бола, сайлауға жібермеді.

Қарапайым америкалықтар үгіт-насихат емес, шынайы әлемде өмір сүреді. Сондықтан 3 қарашада өтетін сайлаудың нәтижесі алдын ала айқын.

17
Кілт сөздер:
сайлау, АҚШ
Сапар Исақов

Қырғызстанның экс-премьеріне іздеу жарияланды

1016
(Жаңартылды 11:20 23.10.2020)
Бұған дейін желіде бұрынғы үкімет басшысы Қырғызстаннан шығып, Францияға кетті деген ақпарат пайда болған

НҰР-СҰЛТАН, 23 қазан – Sputnik. Қырғызстанның бұрынғы премьер-министрі Сапар Исақов пен Бішкектің бұрынғы мэрі Албек Ибраимовқа іздеу жарияланды, деп хабарлайды Sputnik Қырғызстан.

Қырғызстанның үкімдерді орындау жөніндегі мемлекеттік қызметінің хабарлауынша, оларға берілген демалыстың мерзімі 13 қазанда біткен. Сол күні жазаларын одан әрі өтеу үшін колонияға оралуы тиіс болған.

"Менде Бішкектің бұрынғы мэрі Албек Ибраимов пен бұрынғы премьер-министр Сапар Исақовтың қай жерде екендігі туралы ақпарат жоқ. Исақов қандай да бір елден саяси баспана сұрады ма, жоқ па... Ол жағы да белгісіз. Уәкілетті мемлекеттік органдар іздеу жариялады, олардың орналасқан жері тексеріліп жатыр. Оның шекарадан өткені туралы да бізде ақпарат жоқ", – деді премьер-министрдің орынбасары Мақсат Мамытқанов.

Ал интернетте Исақов Францияда жүр деген болжам айтылған ақпарат пайда болды.

Қырғызстанның үкімдерді орындау жөніндегі мемлекеттік қызметі Қылмыстық-атқару кодексінің 97-бабы негізінде 6 қазанда қылмыстық-атқару жүйесі мекемесінен шығуға рұқсат етілген адамдарды жазаларын өтеп жатқан жерлеріне қайтуға шақырды.

Сонымен қатар, демалыс беру шарттарын бұзу фактісі бойынша қылмыстық іс қозғалды.

Бұрынғы премьер не үшін сотталды

Сапар Исақовқа 2018 жылдың 29 мамырында сыбайлас жемқорлық айыбы тағылды. Ал 5 маусымда құқық қорғау органдарының қызметкерлері оны сыбайлас жемқорлыққа қатысты қылмыстық тергеу аясында ұстады.

2019 жылдың 6 желтоқсанында Свердлов аудандық сотының шешімімен оның дүние-мүлкі тәркіленіп, 15 жылға сотталды.

Исақов дипломатиялық дәрежесінен, II дәрежелі "Манас" орденінен және үш жыл мерзімге мемлекеттік органдарда лауазымды қызмет атқару құқығынан айырылды.

Оқи отырыңыз: Қырғызстанда тағы бір бұрынғы премьер-министр ұсталды

2020 жылы 6 қазанда Қырғызстандағы наразылық акциялары кезінде Исақов экс-президент Алмазбек Атамбаевпен және басқа да сотталған бірқатар саясаткерлермен бірге ұлттық қауіпсіздік комитетінің тергеу изоляторынан босатылды.

Исақов үйленген, төрт қыз және екі ұлдың әкесі.

1016
Кілт сөздер:
шенеунік, Қырғызстан
Тақырып бойынша
Сайлау нәтижесі жойыла ма: қырғыз президенті мен қауіпсіздік қызметкерлері не айтты
Қазақстан мен Қырғызстан шекарасында не болып жатыр – ресми түсініктеме
Қырғызстандағы ахуал: Мәсімов Суваналиевпен жағдайды талқылады
"Қызметтен кетуге дайынмын": Қырғызстан президенті өз шарттарын атады
Қырғызстандағы дүрбелең басталған бір аптада қандай оқиғалар болды?
Теріс қарап отырған қыз бен жігіт

Некені бұзғаны үшін салық көтерілуі мүмкін Тоқаев судьяның сөзін қолдады

0
Алматылық судьяның пікірінше, мемлекеттік баж төмен болғандықтан мыңдаған адам келісімге келмей, бірден соттасуды қалайды

НҰР-СҰЛТАН, 23 қазан – Sputnik. Қазақстан судьяларының VIII съезіне қатысқан Алматы қалалық сотының судьясы Біржан Кәрібжанов өз әріптестерінің жағдайын жақсартуға арналған бірнеше ұсынысты жариялады, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.

Оның айтуынша, судьялар корпусына қосымша білікті заңгерлер қажет. Бірақ кәсіби мамандар сот жүйесіне барғысы келмейді.

"Себебі жауапкершілік көп, ал әлеуметтік қорғалуымыз мардымсыз. Бос орындарға адам аз келеді. Әрбір бесінші аудандық соттың төрағасы жоқ. Лайықтылар конкурсқа қатыспайды. Қызығушылық аз. Бұл проблема да қаржыға тіреледі. Сол себепті сот жүйесіне мемлекеттік бюджеттен бөлінетін қаржының көлемі пайыздық деңгейде бекітілуі тиіс деп ойлаймын", – деді Біржан Кәрібжанов.

Осы орайда судья қазіргі экономикалық жағдайды ескере отырып, осы мәселені бюджетке салмақ түсірмей-ақ шешуге болатынын жеткізді. Ол – мемлекеттік бажды көтеру.

"Мысалы, сот арқылы ажырасудың құны бар-жоғы 830 теңге. Өзбекстанда бұл сома 25 есе (20 750 теңге), ал Молдовада 120 есе (99 600 теңге) көп. Баж төмен болғандықтан мыңдаған адам келісімге келмейді, бірден соттасуды қалайды. Баждың мөлшері 90-шы жылдан бері мүлдем өзгермеген. Істердің 84 пайызы бойынша баж құны 5 мың теңгеге де жетпейді", – деп атап көрсетті Кәрібжанов.  

Оның ойынша, осы ұсыныстың әлеуметтік жағынан әлсіз топтарға қатысы жоқ. Оларды мемлекеттік баждан міндетті түрде босату қажет.

"Сондықтан осы және басқа да жолдармен қаржыландыруды көбейтсек, сот жүйесіне қатысты біраз мәселе шешімін табар еді", – дейді Кәрібжанов.

Бұдан бөлек, судья ескірген сот ғимараттары мәселесін көтерді. Көбісі өткен ғасырдың 80-ші жылдары салынған. Соның барлығын жаңартуға қыруар қаржы кетеді. Сондықтан аудандық соттарды біріктірген дұрыс. Мәселен, Нұр-Сұлтанның төрт ауданында төрт қылмыстық және төрт азаматтық сот бар. Алматы және басқа қалаларда да солай. Оларды бір жерге біріктірсе, біраз ақша үнемделеді. Ал босаған ғимараттарды мемлекет қажетіне беруге болады. Қазіргі цифрландыру заманында сот процесіне үйден шықпай-ақ қатысуға мүмкіндік бар.

Съезге бейнебайланыс арқылы қатысқан мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев судьяның ұсыныстарын қолдайтынын жеткізді.

"Судьялардың қандай жағдайда жұмыс істеп жатқанына баса назар аудару қажет. Мен Алматы қалалық судьясының сөзімен келісемін. Ол судьяларға тиісті жағдай жасалмағанын айтты. Біз қазіргі проблеманы жіті бақылауға алсын деп, үкіметке тиісті тапсырма береміз", – деді мемлекет басшысы.

Оқи отырыңыз: "Ажырасу көбейіп кетті": этнограф қазақтың ежелгі салтын жаңғыртуды ұсынды

Айта кетейік, бүгінгі жиында президент сот жүйесінде сапалы реформаларды жалғастыру қажеттігін айтты. Тоқаевтың айтуынша, судьялар сот пен алқа төрағасына тәуелді болмауы қажет. Ал журналистер мен блогерлер сотқа қысым жасамауы тиіс.

0
Кілт сөздер:
неке, ажырасу, судьялар
Тақырып бойынша
Қазақстанда карантин кезінде қанша ерлі-зайыпты ажырасуға өтініш берді 
Белгілі тележүргізуші 30 жыл отасқан әйелімен ажырасты
"Қазақ қоғамы үшін ұят екенін білемін": италиялыққа тұрмысқа шыққан қыздың әңгімесі
Астаналық судья ажырасуға келген ерлі-зайыптының аянышты тағдыры жайлы айтып берді
Қазақстанда соңғы жылдары ажырасу көбейді: министр себебін атады