мұнай өндіру, фото

Тақтатас мұнайына салынатын инвестиция мөлшері төмендеді

58
Мұнай бағасының құлдырауы, үлкен қарыз және қаржыландырудың жетіспеуі салдарынан АҚШ-тың тақтатас өнеркәсібінде банкроттық белең алды. Ірі ойыншыларға пандемия ауыр соққы болды. Бірақ жағдай бұдан да күрделене түсуі мүмкін

Себебі алдағы уақытта осы салаға салынатын инвестициялар көлемінің екі есеге дейін құлдырау қаупі бар. Бұл қиындықтан көп компания құтыла қоймасы анық, деп жазады РИА Новости.

Төмен бағалар

Мұнай бағасының көктем кезіндегі құлдырауы ең алдымен, АҚШ-тағы бұрғылау жұмыстарын күрт әлсіретті. Шикізат 50%-ке арзандады. Техас бұған мүлдем дайын болмады. Нәтижесінде Parsley Energy 150 мұнай ұңғымасын жауып тастады, Continental Resources өз өндірісін үштен бірге қысқартты, Texland Petroleum - толығымен.

Сәуірде тақтатас өндірушілердің бірі – Whiting Petroleum, артынша қызмет көрсететін Hornbeck Offshore Services компаниясы банкротқа ұшырады. Мамыр айында инвесторларға өз қызметін тоқтатынын калифорниялық California Resources және тақтатас алыбы Chesapeake Energy мәлімдеді. Сарапшылар бұл банкроттық толқынның тек бастамасы екенін, көп ұзамай жағдай бүкіл саланы толығымен қамтитынын ескертті. Pickering Energy Partnersтің болжамынша, осы жылы сектордағы компаниялардың 40%-ке жуығы күйреуі мүмкін.

Қазіргі баға әлі күнге дейін тақтатас өндірушілердің пайда табуына мүмкіндік бермей отыр. Олардың өндіріс құны бір баррельге 50-60 долларды құрайды. Қырық мүлдем жеткіліксіз. Бұл сала инвесторлар үшін де барған сайын тартымсыз бола бастады. Демек, шеңбер тұйықталып келеді: ал ағысқа қарсы тұру үшін ақша керек, бірақ қазіргі жағдайда сенім артатын ешкім жоқ.

Халықаралық энергетикалық агенттіктің (ХЭА) бағалауынша, тақтатас өндірісіне салынатын инвестиция биыл екі еседен астам төмендеп, 45 миллиард долларға жетеді. 2019 жылы бұл көрсеткіш 100 миллиардқа жуықтаған еді.

World Energy Outlook ХЭА-ның баяндамасында ең жоғарғы көрсеткіш 2014 жылы, яғни 125 миллиард болғандығы айтылған. Бұл онжылдықта 30 пайызға аз болады деп болжануда - жылына шамамен 85 миллиард.

Rystad Energy халықаралық консалтингтік агенттіктің болжамынша, биыл 67 миллиард шамасында болады.

Қарызға белшесінен батты

Инвесторлар тақтатас өндірушілерге тек бүгін ғана салқын қабақ танытып отырмағанын айту керек. 2018 жылдың соңында көптеген компания инвестициялардың жетіспеуіне байланысты өз бюджетін миллиардтаған қаржыға дейін қысқартуға мәжбүр болды. Мұның себебі қарапайым, яғни кіріс жоқ.

АҚШ-тың әлемдегі ең ірі мұнай өндірушісіне айналуы - тақтатас өндірушілердің еңбегі. Алайда, олар үнемі жаңа ұңғымаларды бұрғылап отыруы керек, өйткені өндіріс аймақтары тез сарқылатыны анық. Олай болмаса, еріксіз қарызға батуға тура келеді.

Тақтатас "онжылдығының" нәтижелеріне сүйене отырып, инвесторлар бұл бизнестің әлі де үлкен кірістен алыс екенін түсінді, компаниялар мұнай өндіргеніне қарамастан, әлі де шығынға ұшырап жатыр, олар барған сайын қаражат жетіспеушілігін көп қарыз алу есебінен толтыруда. Он жыл ішінде осы саланың ең үздік деп танылған 40 жетекші өкілі тапқан кірісімен салыстырғанда, 200 миллиардқа жуық артық қаражат жұмсаған.

Тек кейбіреулері ғана өздерінің пайда табуға қабілетті екендіктерін дәлелдеді, дейді сарапшылар. Тақтатас кен орындарындағы мыңдаған ұңғымалар шикізатты инвесторларға уәде етілгеннен әлдеқайда аз шығаруда. Нәтижесінде компаниялардың акциялары сатылуда. Мұндай күрделі жағдайды ойыншылардың өздері де байқап отыр. "Өнеркәсіп соңғы онжылдықта инвесторлардың сенімділігін мүлдем жойды", - деді елдегі төртінші ірі мұнай өндірушісі саналатын америкалық "Marathon Oil" мұнай-газ компаниясының бас директоры Ли Тилман.

2007 жылдан бастап АҚШ-тағы тақтатас акцияларының индексі 31 пайызын жоғалтты, ал S&P 500 80 пайызға өсті.

Лас құпия

ХЭА жыл соңына дейін әлемдік мұнай жеткізілімдерінің қысқаруына ең көп үлес қосатын ел АҚШ болады деген болжам жасап отыр. АҚШ-тың жеті негізгі тақтатас бассейндеріндегі - Перм, Игл- Форд, Баккен, Ниобром, Анадарк, Аппалачин және Хейнсвилль бассейндеріндегі өндіріс көлемі тәулігіне 7,632 миллион баррельге дейін төмендейді. Оның ішінде тақтатас өндірісінің жартысынан көбін құрайтын Перм бассейнінде 4,5 миллионға дейін, Игл-Фордта 1,3 миллионға дейін азаяды. 

Бір қызығы, бүкіл америкалық мұнай өнеркәсібі арқа сүйеп отырған технологияның өзі оны жарқын болашағынан айырып отыр. Саланың жетекші инвесторларының бірінің айтуынша, өндіріс қабатының гидроажырауы елдің көмірсутегі қорын едәуір мөлшерге азайтқан. Бұл АҚШ-тың мұнай өндірісі мен энергетикалық тәуелсіздігінің қайта қалпына келуіне деген үмітті сөндіріп отыр.

Портфельдік-компаниялары ExxonMobil ірі бұрғылаушысынан сәл ғана аз өнім шығаратын Quantum Energy Partners жеке меншік инвестициялық компаниясының басшысы Уил Ванлох қабаттың гидроажырауы "Солтүстік Америкадағы қорлардың көп бөлігін жойғанын" мойындады.

"Бұл тақтатастың лас құпиясы. Ұңғымалар бір-біріне тым жақын бұрғыланады. Соңғы бес жыл ішінде біз тек қана жер қойнауын босатумен ғана айналысып келдік", - деді Ванлох Financial Times басылымына.

Әрі қарай не болады

Financial Times газетінің хабарлауынша, бірінші тоқсанда тақтатастың ірі тәуелсіз компаниялары 26 миллиард доллар болатын рекордтық жиынтық шығынды тіркеді. Біз банкротқа ұшырауға дайын болуымыз керек, деп атап көрсетті газет.

Бұл 2016 жылғы мұнай дағдарысы кезіндегіден де күрделі болады. Ол кезде 70 компания қаржылық төлем қабілетсіздігі туралы арыз жазды, бірақ төлем қабілетсіздігі аз мөлшерде болған еді және олар жалпы сомасы 56 миллиард доллар болатын қарызды қалдырып кетті. Енді алыптар біртіндеп құлдырай бастады. Маусым айында тағы бір ірі тақтатас өндіруші - Extract Oil & Gas ойыннан шығып кетті.

"Haynes and Boone" заң фирмасының берген мәліметтері бойынша, жылдың сегіз айында 51 миллиардқа жуық қарызы бар 36 фирма өзін банкрот деп жариялады. Ал ірі 25 компанияның жалпы жиынтық қарызы 150 миллиард долларды құрады.

"Нарық банкроттық пен қайта құрылымдауды күтіп отыр", - деген көңіл көншітпейтін қорытынды жасады KPMG рейтингтік агенттігінің энергетика бөлімінің бастығы Регина Мэр. Сарапшылар егер мұнай бағасы қажетті деңгей көтерілмесе, келесі жылдың аяғында 250 компания банкрот болады деп болжам жасап отыр.

Алайда пандемия қайтадан қарқын ала бастады. Ал бұл тиісті бағаны белгілейтін энергия тасымалдаушыларына деген сұраныстың төмендейтінін көрсетеді. Бірақ Deloitte консалтингтік-аудиторлық компаниясының жақында жүргізген зерттеуіне сәйкес, АҚШ-тың тақтатас өндірушілерінің шамамен үштен бір бөлігі қазірдің өзінде төлемге қабілетсіз болып отыр.

58
АҚШ пен Қытай жалауы, иллюстративті фото

Қытай АҚШ-тың ұлттық қарызын сатуға дайын

44
(Жаңартылды 20:41 26.10.2020)
Қытай мен АҚШ арасындағы текетірес қайта өрши түсті: олардың сауда соғысы технологиялық соғысқа айналды

Вашингтон қытайлық жобаларды ұлттық қауіпсіздікке төнетін қауіп деп бұғаттаса, ҚХР өзінің басты қаруын еске салды: АҚШ мемлекеттік облигацияларының триллион долларлық портфелін сату – доллар бағамын да, бағалы қағаздар нарығын да төмендетуі мүмкін. Бұл бүкіл әлемдік экономика үшін өте қауіпті сценарий. Пекиннің қандай қадамға баруы мүмкін екенін РИА Новости зерделеп көрді.

Технологиялық соғыс

Қаңтарда әлемнің екі ірі экономикасы сауда соғысын тоқтатуға бағытталған маңызды қадам жасады, яғни бірінші кезең келісіміне қол қойды. Бірақ COVID-19 пандемиясы бәрін жоққа шығарды. Вашингтон Пекинді коронавирусты таратты деп айыптап, қаржылай өтемақы талап етті. Сонымен қатар, америкалықтар Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымын (ДДҰ) Қытайға пәрмен берді деп сөгіп, одан шығатынын жариялады.

АҚШ президентін сайлау жақындаған сайын шиеленіс күшейе түсуде. Трамп қытайлық компаниялардың Америка экономикасына келтірген экономикалық залалын тағы да еске түсірді. Оның пайымынша, Қытай америкалықтардың өндірісін өздеріне "сүйреп" әкеліп, олардың технологиялық құпияларын ұрлаған.

Тамыз айында Вашингтон Бейжіңді сайлау науқанына интернет және әлеуметтік медиа арқылы араласып отыр деп айыптады. Бұл жерде назар қытайлық TikTok қосымшасына ауды. Оған тыйым салу қажет, әйтпесе ҚХР үкіметі бұл қызметті пайдаланатын америкалық азаматтардың деректеріне қол жеткізе алады, деп хабарлады Ақ үй.

TikTok иесін – Қытайдың ByteDance компаниясын бизнесті америкалық компанияларға сатуға мәжбүрлеп отыр. Мұны 12 қарашаға дейін жасау қажет. Ондай болмаған жағдайда, қызмет бұғатталып қалады, деп қорқытты Трамп.

Пекиннің бұған қалай жауап беретіні әзірге белгісіз. Сарапшылардың пікірінше, Қытай билігінің TikTok-қа ара түсуге айтарлықтай себебі жоқ. Өйткені олар оны "зиянды", "дөрекі контентті" таратады, "социализм құндылықтарына" сәйкес келмейді және қытай жастарының арасын ыдыратады деп есептейді.

Бірақ Вашингтон Қытайдың ең ірі технологиялық компанияларының бірі Huawei-ге де қысым жасауда. Пекин қазірдің өзінде "ұлттық қауіпсіздікке қауіп төндіруі" мүмкін деген шетелдік компанияларға стратегиялық материалдар мен технологияларды экспорттауға тыйым саламыз деп мәлімдеп отыр.

Байыпты әңгіме

Сонымен қатар, Пекин ҚХР-да ықпал етудің едәуір маңызды тетіктері бар екенін еске салды. Бұл жердегі әңгіме триллион доллар болатын АҚШ мемлекеттік облигациясы туралы болып отыр.

АҚШ-пен болған сауда соғысының әсерінен Қытай бұл бағалы қағаздардан жоспарлы түрде құтыла бастады. 2014 жылдың қарашасында 1,32 триллион долларлық көрсеткіш шыңынан АҚШ-тың ұлттық қарызына салынған инвестиция 200 миллиардтан астам қаржыға төмендеді. Нәтижесінде 2019 жылдың маусымына қарай, шетелдік қазынашылар арасындағы көшбасшылық Жапонияға өтті: Токиода олар 1,12 триллионды құрайды.

АҚШ-тың қаржы минстрлігінің соңғы есебі көрсеткендей, қыркүйектің ортасына қарай Қытай портфелі 1,08 триллионға қысқарды. Бірінші жартыжылдықта Пекин қазынашылық облигацияларын 106 миллиардқа төмендетті. Бұл 2015 жылдан бергі сатылымның ең жылдам қарқынын көрсетеді.

Алайда, мәселе тек экономикалық текетірес туралы ғана емес. Қытайдың АҚШ үкіметінің қарызынан құтылуды жалғастыру себептерінің бірі – баспа машиналарының тынымсыз жұмысы нәтижесінде доллардың құлдырау қаупінің туындауы.

Қарыз да өсіп барады. Сегіз айда АҚШ 7,7 триллион болатын қазынашылық облигацияны шығарды, бұл – рекордтық көрсеткіш. Яғни, экономикаға тек қарыз алу арқылы қолдау көрсетіліп отыр.

Пекин Вашингтонның экономикалық проблемаларды баспа машиналарының көмегінсіз шеше алмайтынын көріп отыр, сондықтан америкалық мемлекеттік қарызға инвестиция салу өте қауіпті, деп атап өтеді қытайлық Global Times.

Үлкен сатылым

АҚШ пен Қытай арасындағы шиеленістің күшеюі тек "америкалық экономиканың екінші ірі шетелдік несие берушісі бұған шыдамай, қазынаның кең ауқымды сатылымын ұйымдастыруы мүмкін" деген алаңдаушылығын үдетеді. Ал мұндай қадамның салдары сөзсіз, апатты болады. Мұндай бағалы қағаздарды жаппай шығару нарықта дүрбелең тудырады.

Алайда, бұл Қытайдың өзі үшін тиімсіз. Біріншіден, қысқа мерзімде 100-200 миллиард долларлық облигацияларды сату олардың бағаларын төмендететіні сөзсіз. Мұндай жағдайда, Қытайдың сыртқы активтері мен резервтерінің құны, сондай-ақ арзандаған бағалы қағаздарды сатудан түсетін түсімдер де айтарлықтай төмендейді.

Сонымен қатар, доллар құлдырайды, ал ол ҚХР-ға қажет емес. Америкалық валютаның әлсіреуі қытайлық экспортты қымбаттатады.

Сонымен қатар, АҚШ-тың қазынашылық міндеттемелерден шығуы, егер сауда соғысы түбегейлі бақылаудан шығып кетсе, Пекиннің юаньді бақылау мүмкіндігін айтарлықтай шектейді. Ал қазынашылық облигацияларын сатудан түскен доллар бір жерге салынуы қажет, ал бұл оңай емес.

Проблемалар тек Қытайда ғана туындамайды. Ол ешкімге оңай түспесі анық.

"Америкалық облигациялар пирамидасын құлату дегеніміз – бүкіл әлемді қаржылық хаос жағдайына түсіру дегенді білдіреді. Оны 1998 немесе 2008 жылдардағы дағдарыспен салыстырғанда – бұл баланың әңгімесі ғана. Сондықтан жақын аралықта мұндай нәрсенің болуы екіталай", – дейді Chatex криптовалюталық банктің басшысы Майкл Росс-Джонсон.

Доллар мен қазынашылықтан бас тарту кезең-кезеңмен жүруі мүмкін. Бұл процес соңғы бірнеше жылдан бері орын алып келеді. Қытайдың жетекші экономистерінің бірі, Шанхай қаржы және экономика университетінің профессоры Си Цзюньяннің бағалауы бойынша, "оқиғалар қалыпты түрде дамыған жағдайда" Пекин АҚШ-тың қазынашылық облигациялар портфелін шамамен 800 миллиард долларға дейін "біртіндеп қысқартады" деп есептейді. Алайда, күрделі жағдай кезінде ұсынылатын нұсқа әлі де алынып тасталған жоқ, мысалы, әскери қақтығыс жағдайында.

44
Кілт сөздер:
АҚШ, қытай
Қырғызстанның бұрынғы президенті Алмазбек Атамбаев, архивтегі сурет

Алмазбек Атамбаев аштық жариялады

100
Саясаткер 5-6 қазанда уақытша босатылғанға дейін бір жылдан астам уақыт МҰҚК-тің тергеу изоляторында отырды. 10 қазан күні ол қайта ұсталды

НҰР-СҰЛТАН, 26 қазан – Sputnik. Алмазбек Атамбаев Мемлекеттік ұлттық қауіпсіздік комитетінің тергеу изоляторынан №1 тергеу изоляторына ауыстырылды. Қырғызстанның экс-президентінің адвокаты Сергей Слесарев оның аштық жариялағанын мәлімдеді.

Саясаткерді не үшін басқа изоляторға ауыстырғаны әзірге белгісіз, мемлекеттік жазаны орындау қызметі бұл жағдайға қатысты түсініктеме берген жоқ, деп хабарлайды Sputnik Қырғызстан.

"Біз медициналық қызмет алу үшін Алмазбек Шаршенұлын № 47 колонияға ауыстыруын сұраған едік. Бірақ, оны СИЗО–1-ге, жертөленің орын-жайына ауыстырды, ол жерде бұрын өлім жазасына кесілгендерді ұстайтын. Кәріз жүйесі жұмыс істемейді, камераның есіктері ашық, жылу жақында ғана қосылды. Осыған байланысты бүгін менің қорғалушым аштық жариялады", - деді Слесарев.

Қырғызстандағы оқиға

5 қазан күні Бішкекте Жогорку Кенеш сайлауының нәтижелеріне қарсы митинг өтті. Кешке таман наразылық білдіргендер мен милиция арасында қақтығыс басталып, мыңдаған адам зардап шекті, біреуі көз жұмды. Түнде митингке шыққандар парламент ғимаратын басып алды, кейін Алмазбек Атамбаев пен оның жақтастарын, Садыр Жапаров пен түрмеде отырған басқа да саясаткерлерді босатты.

10 қазанда Алмазбек Атамбаев пен босатылғандардың бір бөлігі қайта ұсталды.

Бұған дейін ол қылмыс әлемінің серкесі Азиз Батукаевты заңсыз босатқаны үшін сотталған еді. Сот Қой-Таш оқиғалары бойынша қозғалған қылмыстық істі де қарап жатыр.

100
Кілт сөздер:
Қырғызстан, Алмазбек Атамбаев
Тақырып бойынша
Атамбаев 11 қарашаға дейін үйқамаққа алынды
Қырғызстанның экс-президенті Атамбаев ауруханаға түсті
Қашықтан оқу

Ақтөбе облыстық білім басқармасының былығы ашылды

0
Ақтөбе облысының білім басқармасы 5 000 ноутбуктың әрбіреуін 250 000 теңгеге сатып алған. Алайда ол кезде оның нарықтық бағасы 149 000 теңге болған  

НҰР-СҰЛТАН, 26 қазан – Sputnik. Ақтөбе облыстық білім басқармасының жұмысын тексерген арнайы бақылау тобы оқушыларға арналған ноутбуктерді жоғары бағамен сатып алу фактісін анықтады, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан "Ақтөбе - адалдық алаңы" жобалық кеңсесіне сілтеме жасап.

Ресми мәліметке сәйкес, осыдан екі жыл бұрын облыстық білім басқармасы мен жекеменшік компания арасында компьютерлік техниканың 5 000 данасын жеткізу туралы келісімшарт рәсімделген. Сол кезде әрбір компьютердің бағасы 149 мың теңге болған.

"Алайда білім басқармасы әрбір компьютерді  250 мың теңгеден қабылдапты. Барлық лот бойынша келісімшарттардың жалпы сомасы 1 миллиард 250 миллион теңгеден асып кеткен. Компьютерлердің конфигурациясы әлсіз болған. Оған қоса, сервистік қызмет көрсетілмеген. Ал пандемия кезінде ондай қызметтің болғаны маңызды", - дейді мамандар.

Оқи отырыңыз: Шымкентте білім саласындағы бірқатар басшы істі болды 

Сонымен қатар, техникалық сипаттама бойынша барлық компьютерде үш жылдық сервистік қызмет көрсетуге кепілдік болған. Соған қарамастан, білім басқармасы қажет болған жағдайда техникаға қызмет көрсету үшін тағы бюджеттен ақша бөлген.   

0
Кілт сөздер:
Ақтөбе облысы, білім күні
Тақырып бойынша
Әжетханаға камера орнатқан: Павлодар білім басқармасының басшысы өз әрекетін түсіндірді
Оқушыларға берілген роутердің интернет трафигі неге тез таусылып қалады