Цены на нефть, иллюстративное фото

Еуроодақ доллардан бас тартты ма?

138
Жан-Клод Юнкер Америка бастған сауда соғысының салдарынан Еуроодақ миллиардтаған шығынға ұшырады, долларды басты әлемдік валюта мәртебесінен айыру қажет деп мәлімдеген болатын

НҰР-СҰЛТАН, 1 ақпан – Sputnik. Еуроодақ америкалық валютаға тәуелділікті әлсірету мақсатында еуро бойынша жасалатын келісімшарттарды арттырып, шетелдік кәсіпорындардың еуропалық компанияларды сатып алуына тыйым салмақшы. Бұл енді ұлттық қауіпсіздікке төнген қауіп ретінде қарастырылып отыр, деп хабарлады РИА Новости.

Еуроның рөлін күшейту туралы бастаманы 2018 жылы алғаш рет ЕО күн тәртібіне Еуропалық комиссияның бұрынғы төрағасы Жан-Клод Юнкер енгізді. Оның айтуынша, АҚШ президенті Дональд Трамп бастаған сауда соғысының салдарынан ЕО миллиардтаған шығынға ұшырап отыр. Сондықтан долларды басты әлемдік валюта мәртебесінен айыру қажет.

Қалыпты жүйені ыдырату мұнай долларынан басталады деп жоспарланды: Юнкер Еуропа энергия импортының 80%-і АҚШ валютасымен төленетініне шағымданды. Ол Еуропалық Одақтағы еуропалық ұшақтарды еуроға емес, долларға сатып алуды ақылға қонымсыз деп атады. Еуропалық комиссияның басшысы Вашингтон құрлықтағы компанияларды құлдыратқан біржақты санкцияларды бірнеше рет қолданды деп атап көрсетті.

Трамп АҚШ-ты Иранның ядролық бағдарламасын шектейтін халықаралық келісімнен шығарып, еуропалық компаниялардың Ислам Республикасымен сауда жасауына тыйым салатын санкцияларды қайта жариялаған кезде жағдай одан сайын ушығып кетті. Бұлай жасамағанда Тегеранның контрагенттері Америка нарығына қол жеткізе алмас еді. ЕО-ға Иранмен есеп айырысу үшін қосымша жолдар іздеуіне тура келді. Франция, Германия Ұлыбритания "Еуропа экономикасына қатысушылар мен Иран арасындағы заңды коммерциялық операцияларды жеңілдетуге" бағытталған INSTEX құралын құрып, ол 2019 жылдың басында іске қосылды. Кейінірек оған Бельгия, Дания, Нидерланды, Норвегия, Финляндия және Швеция қосылды.

Іс жүзінде бұл механизм Еуропа елдеріне АҚШ-тың қаржы жүйесін айналып өтіп, Вашингтонның қарсы әрекет етуіне себеп тудырмай, Тегеранмен сауда жасауға мүмкіндік береді. Иран мен Еуропа арасындағы нақты ақша айналымын болдырмау үшін INSTEX несиелік балдарды пайдаланды.

The Washington Post газеті түсіндіргендей, Иран бұл несиелерді тауар сатып алуға бағыттайды да, өз жеткізілімдерімен төлейді. Бірақ механизмді жүзеге асыру өте қиын болып шықты.

Мәселе Иран мұнайына қатысты болғанымен, ол туралы ұмытуға тура келді. INSTEX тек дәрі-дәрмек, тамақ өнімдерін және басқа да гуманитарлық өнімдерді сату-сатып алу операцияларымен шектелді.

Осындай оңтайлы сәтті күткен АҚШ ақырында Еуропаның энергетикалық инфрақұрылымындағы жетекші жобалардың бірі – "Солтүстік ағын – 2" жобасына санкциялар енгізді. Вашингтонның қоқан-лоққысына байланысты кейбір еуропалық компаниялар газ құбырымен жұмыс істеуден бас тартты.

Швейцарияның Allseas компаниясы кеткеннен кейін 2019 жылдың желтоқсанында кеме иелерін өзара сақтандыру клубтарының халықаралық тобы да жобадан шықты. Қаңтардың басында Норвегияның Det Norske Veritas сертификаттау компаниясы да бұл жобадан аулақ болуды ұйғарды. Данияның Ramboll инжинирингтік фирмасы серіктестікті тоқтату туралы мәлімдесе, оның артынша немістердің Bilfinger SE құрылыс компаниясы да ілесе кетті.

Вашингтонның айқын мақсаты бар. Ол – еуроны қолданбайтын және проамерикалық ұстанымға жақын Шығыс Еуропа елдері арқылы біруақытта жанармай транзитін ұстап отырып, сұйытылған табиғи газ экспортын ұлғайту.

Financial Times мәліметі бойынша, осының бәріне тоқтау салу үшін Еурокомиссия алдын ала жоспар дайындаған. Әртүрлі тауарларды жеткізуге арналған шарттарды еуроға көшіріп, негізгі қаржылық бейімделуге байланысты нормаларды қайта қарастыру және қажет болған жағдайда өзгерту көзделуде.

Сонымен қатар, реттеушілерге шетелдік фирмалардың еуропалық компанияларды иемденуіне тыйым салу құқығы беріледі. Келісімшарт нәтижесінде "жұтылған" кәсіпорын экстерриториялық санкцияларды орындауға мәжбүр ме, жоқ па тексеріледі. Ол үшін тікелей шетелдік инвестицияларды бақылаудың жаңа жүйесі қолданылады. Енді мұндай иемдену ұлттық қауіпсіздікке төнген қауіп болып саналады.

Еуропа орталық банкінің (ЕББ) мәліметі бойынша, доллардан кейін еуро әлемдегі ең танымал валюта болып отыр.

Оның тартымдылығын пандемиядан кейін 750 миллиард еуро көлеміндегі Еуропа экономикасын қалпына келтіру қоры арттыра түседі. ЕО тәуекелден сақтандыру ретінде АҚШ долларына балама ретінде бірыңғай одақтық облигациялар шығарады. Еуропалықтар экологиялық жобаларға инвестиция тарту үшін қолданылатын берешек құралдарына – жасыл облигацияларға басымдық беріп отыр.

750 миллиард еуроның үштен бір бөлігі осы мақсатқа жұмсалады. Жобада түсіндірілгендей, ЕО-ның қаржы нарықтарын "жасыл қаржыландырудың" жаһандық орталығына айналдыру міндет болып табылады. Еуро тұрақты қаржылық өнімдермен бекітілген валюта ретінде нығая түседі.

Еуропа орталық банкінің цифрлық еуроны енгізуге деген құлшынысы да долларға қарсы әрекет болып табылады. Алайда америкалық БАҚ атап өткендей, еуропалықтардың бұл жоспары орындалмайды. Бұған ең алдымен Еуропа елдерінің арасындағы пікір қайшылығы кедергі болады.

Бірақ жетекші инвестициялық банктердің болжамы бойынша  доллардың жағдайы да мәз емес. Келе-келе Еуроодақтың берешек міндеттемелері АҚШ-тың қазынашылық міндеттемелеріне балама бола алады, деп болжайды JP Morgan. Бұл әлемдік валюта резервтерін әртараптандыруға ықпал етеді. Сонда доллардың үлесі 1990-шы жылдардағы ең төменгі деңгейге жетуі мүмкін.

138
Әскери оқу-жаттығу

Жағдай шиеленісіп барады: Ресей мен Украина қатынасы қалай өрбиді

168
Британдық және америкалық радиоэлектронды барлау ұшақтары мен кемеге қарсы ұшақтар Қара теңіздің бейтарап аумағында тынымсыз ұшып жүр

НҰР-СҰЛТАН, 16 сәуір – Sputnik. Соңғы күні Солтүстікатлантикалық альянс шығыс Еуропада күрт белсенділік танытып жатыр. Бұл Киевтің Донбаспен шекараға қосымша бөлімшелер мен техника жеткізуіне қатысты жауапты әрекет екені ешкімге жасырын емес, деп жазады РИА Новости.

Донбастағы жағдайдың кезекті рет өршуіне байланысты НАТО елдерінің авиациясы бұл аймақта жиі төбе көрсетіп жүр. Түйісу орнында RQ-4 Global Hawk барлаушы дрондары тұрақты күзетте тұр. Олар ДХР мен ЛХР әскерінің қорғанысқа даярлығын назардан тыс қалдырмауда. Ұшқышсыз ұшу аппараттары түсірген суреттер сол мезетте киевтік әскери қолбасшылардың үстеліне жететініне еш күмән жоқ.

Украина қарулы күштері де әуе барлауын күшейтті. Сарбаздар Түркиядан сатып алған Bayraktar TB2 соққы жасаушы дрондарын байқаған. УҚК-де мұндай алты дрон бар. Қосымша ұшқышсыз ұшу аппараттарын жеткізу туралы келісімшарт жақында Украина президенті Владимир Зеленскийдің Түркияға сапары кезінде жасалғаны мәлім болды.

Сонымен қатар, батыс авиациясы Қырым жағалауына күн сайын мониторинг жүргізіп отыр. Британдық және америкалық Boeing RC135W және Lockheed P-3COrion радиоэлектронды барлау ұшағы мен P-8APoseidon кемеге қарсы ұшағы Қара теңіздің бейтарап аумағында тынымсыз ұшып жүр. Олардың басты міндеті – Қара теңіз флоты кемелерінің әрекетін қадағалау және түбекте орналасқан әскери топтың әуе шабуылынан қорғаныс жүйелерінің позицияларын анықтау.

НАТО өңірдегі әскери-теңіз қатысуын да күшейтіп жатыр. Сәуірдің соңына дейін АҚШ ӘТК-нің екі зымыран эсминеці Қара теңізге шығуы керек. Пентагонның ресми мәлімдемесі бойынша, кемелерді бағыттау қалыпты сипатқи ие. Алайда Кремль жағдайды назарда ұстап отыр. Себебі бұл эсминецтер елуден астам "Томагавк" қанатты зымыранын тасымалдайды.

"Америка Құрама Штаттарының әскери белсенділігіне, соның ішінде Қара теңізге кеме кіргізуіне келсек, бұл тұрақты болып жатыр. Қазір бұл әсіресе агрессивті қарқында орындалуда", – дейді Ресей СІМ басшысы Сергей Лавров.

Тағы бір қызық жағдай: АҚШ ӘӘК әскери-көлік авиациясының ұшақтары Киевке қандай жүк жеткізіп жатыр?

Мамандар FlightRadar интернет сервисінің көрсеткішіне назар аударып, АҚШ, Германия мен Балтық маңы елдерінен ұшып шыққан америкалық С-17 мен С-30 Борисполь әуежайына тоқтап, жүк түсіріп, кері қайтып жатқанын анықтады.

Әскери сарапшы Алексей Леонковтың пікірінше, Вашингтон Украинаға радиоэлектронды күрес кешендерін жеткізіп жатыр. Бұл жақын уақытта УҚК шабуыл жасайды дегенді білдіреді. Ресей де қол қусырып отырмайтыны анық.

"Егер жағдай ушығатын болса, онда біз өзіміздің және қай жерде жүрсе де, өз азаматтарымыздың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін барлығын жасаймыз. Мұндай өршуге Киев пен оның Батыстағы кураторлары толық жауапты болады. Сондай-ақ біз Қырымнан, Қара теңіздегі жағалаудан аулақ болу туралы АҚШ-қа ескертеміз", – деді СІМ басшысының орынбасары Сергей Рябков.

Батыс елдерінің ресейлік шекара маңында белсенділігінің артуына тағы бір себеп – НАТО әскерлерінің мамырдың ортасында өтетін ең ауқымды Defender Europe 2021 оқу-жаттығуына дайындығы.

Өткен жылмен салыстырғанда 2021 жылғы әскери шара кезінде Шығыс емес, Оңтүстік Еуропаға көп көңіл бөлінеді. Маневрлер Черногория, Косово және Албанияда жоспарланған. Болгария мен Румынияда әуедегі шабуылдан қорғаныс жүйелері мен "жер – жер" тобындағы зымырандардың жаттығуы өтеді. Ал Венгрия тыл қызметін атқарады. Маневрлерге украин әскери қызметшілері де қатысады.

Еуропадағы АҚШ Құрлық әскерінің ресми сайтында жарияланған баспасөз релизіне сәйкес, оқу-жаттығулар "АҚШ, НАТО бойынша одақтастар мен серіктестері арасындағы стратегиялық және жедел дайындық пен өзара әрекеттесуді күшейтуге бағытталған". Бұл маневрлер үшінші мемлекеттер үшін ешқандай қауіп төндірмейтіні жазылған. Алайда Defender Europe 2021 антиресейлік бағытта өрбитіні айдан анық.

Сондықтан Ресей мен Белоруссия қыркүйекте "Батыс-2021" маневрлерін өткізеді. Белоруссияның қорғаныс министрі Виктор Хренин атап өткендей, "бірлескен оқу-жаттығулар жоғары урбанизацияланған елді мекендерде шабуылдау бөлімшелерінің бірлескен іс-қимылдарының жаңа әдістерін сынауға мүмкіндік береді" деп санайды.

168
Кілт сөздер:
Украина, Ресей
Грузин полицейі

Тбилисиде қаруланған ер адам банк филиалына басып кіріп, адамдарды кепілге алды

713
(Жаңартылды 16:35 16.04.2021)
Қаруланған ер адамның талаптары туралы әзірше ақпарат жоқ

НҰР-СҰЛТАН, 16 сәуір — Sputnik. Қаруланған ер адам Тбилисидегі банктердің бірінің филиалына басып кіріп, адамдарды кепілге алды, деп хабарлайды РИА Новости "Рустави 2" телекомпаниясына сілтеме жасап.

"Бірнеше минут бұрын Тбилисидегі банктердің бірінің филиалына қаруы бар адам басып кіріп, адамдарды кепілге алғаны белгілі болды. Оқиға орнына құқық қорғау органдарының қызметкерлері шұғыл жетті", - деп хабарлады телеарна.

Қылмыстық әрекетке барғандардың қандай талап қойғаны туралы әзірше ақпарат жоқ.

Өткен жылдың қарашасында қаруланған адам Тбилисидегі шағын қаржылық мекеменің ғимаратына басып кіріп он адамды кепілге алған болатын.

713
Кілт сөздер:
Грузия, қылмыс, банк
Қар, архивтегі сурет

Қар және жаңбыр: синоптиктер ертең ауа райы қандай болатынын айтты

0
Қазақстанның басым аумағында атмосфералық ауа ағымдарының әсерінен жаңбыр жауып, жел күшейеді

НҰР-СҰЛТАН, 17 сәуір – Sputnik. Ертең, 18 сәуірде елдің басым аумағында ауа райы құбылмалы болады. Кей жерлерде жаңбыр жауады, түнгі уақытта солтүстікте қар аралас жаңбыр болжануда. Кейбір облыстарда тұман түсіп, жел күшейеді, оңтүстік-шығыста, батыста және солтүстік-батыста найзағай ойнайды, деп хабарлайды Қазгидромет.

Өңірлердегі ауа райы

Ақмола облысында кей жерлерде тұман түсіп, таңертең және күндіз желдің жылдамдығы секундына 15-20 метрге дейін барады.

Жамбыл облысында, күндіз Алматы облысында найзағай ойнайды, жел 15-20 м/c дейін күшейеді.

Қостанай облысында кей жерлерде найзағай ойнайды, дауыл тұрады, тұман түседі, күндіз желдің жылдамдығы 15-20, екпіні секундына 25 метрге дейін барады.

Тағы оқыңыз: Биыл жаз қандай болады – синоптиктер болжам жасады

Солтүстік Қазақстан облысында кей жерлерді тұман басады, күндіз желдің екпіні 23-28 м/c дейін жетеді.

Шығыс Қазақстан, күндіз Павлодар, Қарағанды, Қызылорда облыстарында жел 15-20 м/c дейін күшейеді, Қарағанды облысында кей жерлерде – тұман.

Маңғыстау, Батыс Қазақстан облыстарында, түнде және таңертең Атырау облысында кей жерлерді тұман басады. Батыс Қазақстан облысында кей жерлерде найзағай жарқылдайды.

Мегаполистерде ауа райы қандай болады

Нұр-Сұлтанда 18 сәуірде күн ашық, жауын-шашынсыз. Ауа температурасы күндіз 18 градусқа дейін көтеріледі, түнде – плюс бір градус. Жел жоқ.

Алматыда көшпелі бұлт шығады, оқта-текте жаңбыр жауады. Күндіз сынап бағанасы плюс 19 градус, түнде плюс 8 градусты көрсетеді.

Шымкентте де күн ашық. Күндіз – плюс 22, түнде – плюс 11 градус.

0
Кілт сөздер:
ауа райы болжамы, Қазгидромет
Тақырып бойынша
Көктемде 276 елді мекенді су басуы мүмкін – ТЖ министрі
Қар аралас жаңбыр: Қазақстанның барлық дерлік өңірінде дабылды ескерту жарияланды