Доллар белгісі

АҚШ доллар үшін алаңдай бастады

2325
Жақында ғана жарияланған шолуда АҚШ конгресінің зерттеу қызметі долларға тәуелділікті әлсірету үшін әлемнің барлық қажетті құралы бар екенін мәлімдеді

Вашингтон санкцияларға көп жүгінуінің салдарынан өз валютасын басымдық рөлінен айыра жаздады. Конгресс осы мәселеге мойын бұрды. Әлем долларға тәуелділіктен қарқынды түрде арылуға тырысып жатыр. Балама ақшалай бірліктермен есеп айырысуға ауысу Америка экономикасына қаншалықты кері әсер ететіні туралы РИА Новости материалында.

АҚШ әлемді санкциялардың шырмауында қалдырды десек те болар. Қазір басқа елдерге қатысты шамамен сегіз мың экономикалық шектеу қолданыста тұр және бұл тізімді толықтыру тоқтар емес. Доллар әлемдік экономиканың басты валютасы болғандықтан, Вашингтон кім көрінгенге талап қоя алады.

Операциялардың 70% -тен астамы Америка валютасында орындалады. Доллар еркін айналымда сатлып, конвертацияланады. Үкімет мұны ешқандай жолмен реттемейді. Оның үстіне, Америка Құрама Штаттарының экономикасы әлі де әлемдегі тұрақты, ашық және ең ірі экономика болып саналады.
Бұл Ақ үйге жеке адамдарға және америкалық компанияларға Вашингтон үшін жарамсыз болып табылатындармен тікелей бизнес жүргізуге тыйым салуға және нарықтың басқа қатысушыларына аумақтан тыс санкциялармен қорқытуға мүмкіндік береді.

Алайда, үнемі осылай жалғаса беруі мүмкін емес. Жақында ғана жарияланған шолуда АҚШ конгресінің зерттеу қызметі долларға тәуелділікті әлсірету үшін әлемнің барлық қажетті құралы бар екенін мәлімдеді.

Жарияланған құжатта санкциялар Американың өзі үшін экономикалық шығындарға айналып жатқаны айтылған. Себебі, олар америкалық жеке және заңды тұлғалар қатысуы ықтимал коммерциялық келісімшарттарға шектеу қойып отыр.

Шолу авторлары атап өткендей, америкалық валюта көптеген онжылдықтар бойы халықаралық экономикалық транзакцияларда кеңінен қолданылып келеді. Бұл, әрине, АҚШ үшін тиімді. Оның үстіне, Ақ үй сыртқы саяси мақсаттарға қол жеткізуде долларға жиі сүйеніп келеді. Атап айтқанда, Ресейге, Иранға және Венесуэлаға қаржылық нарыққа шығуды қиындатудың құралы ретінде қолдануда.
Зерттеу орталығы әзірлеген құжатта осы елдердің баламалы валютада есеп айырысуға көшуі Америка экономикасына кері әсерін тигізеді және доллардың мәртебесіне нұқсан келтіретіні туралы мәселе көтерілген. Шындығында, бұл қазірдің өзінде болып жатқан жағдай.

Соңғы жылдары юань жүйелі түрде долларды "шайқалтып" келеді. 2016 жылдан бастап қытай валютасы халықаралық валюта қорының резервтік валютасы болып табылады. Дамушы ел мұндай құрметке бірінші рет ие болып отыр. Содан кейін Бейжің " Бір белдеу – бір жол" ауқымды ықпалдастық бағдарламасы аясында Шанхай биржасында юаньмен белгіленген мұнай фьючерстерінің саудасын іске қосты.

Дегенмен де, әлемдік транзакциялардағы юаньның үлесі әлі де аз. Оны кеңейтуге мемлекеттік және жеке берешектердегі еркін конвертацияныңжоқтығы, тұрақсыздық, көлеңкелі қаржы жүйесі кедергі келтіріп отыр.

Бірақ, цифрлық юань пайда болды. Экономистердің көпшілігі мемлекеттік криптовалюта доллармен бәсекелесуге қабілетті екенін айтуда. Өйткені, бұл ескірген SWIFT және CHIPS төлем жүйелерінен гөрі транзакцияларды тезірек жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Крипто-юань "Бір белдеу - бір жол" жобасында да кәдеге жарайды. Себебі, цифрлық валютадағы өзара есеп айырысулар Вашингтонның санкцияларынан қорғайды.

Ресейге қатысты сөз қозғайтын болсақ, 2019 жылы БРИКС елдерімен долларлық транзакциялар 73% -тен 49% -ке дейін төмендеді. Бұл ең алдымен еуроның арқасында (23%) мүмкін болды. Рубльдің үлесі де айтарлықтай артты: сегізден 14% -ке дейін. Сонымен қатар, БРИКС бойынша Мәскеудің сауда серіктесі ретінде Қытайдан кейінгі екінші орында тұрған Үндістанмен арадағы бұл көрсеткіш 50% -тен асты.

Қытаймен арадағы ұлттық ақшалай бірліктердегі есеп айырысулар - 25% болып, жеті жыл ішінде он есе өсті. Бұл ресейлік экономиканы долларсыздандыру және санкцияларға төзімділікті арттыру стратегиясының бір бөлігі.

Мәскеу мен Бейжің долларды жоспарға сәйкес екіжақты саудадан алып тастауда. 2014 жылы тараптар 150 миллиард юаньға (24,5 миллиард доллар) үш жылдық свопкелісіміне қол қойды. Бұл ұлттық валютаны ашық нарықта сатып алудың қажеттілігінсіз-ақ оны өзара қолжетімді етті. 2015 жылы барлық мәмілелер доллар арқылы орындалса, 2019 жылы мұндай құжаттардың тек жартысы ғана долларға тәуелді болып тұр.

Еуроаймақтағы жағдай ла осыған ұқсас: 2019 жылы еуро алғаш рет доллардан асып түсті. Бұл аймақтан тыс америкалық санкцияларға қарсы тұрған жалпыәлемдік қарқын мен Еуроодақтың еңбегі болып табылады.

Қазақстанның Ұлттық банкі
© Photo : Пресс-служба Национального банка Казахстана

2019 жылы Франция, Германия және Ұлыбритания INSTEX құралын құрды. Бұл "Еуропа экономикасына қатысушылар мен Иран арасындағы заңды коммерциялық операцияларды жеңілдетуге" бағытталған арнайы механизм. Кейінірек оған Бельгия, Дания, Нидерланды, Норвегия, Финляндия және Швеция қосылды.

Іс жүзінде, бұл механизм Еуропа елдеріне АҚШ-тың қаржы жүйесін айналып өтіп, Вашингтонның қарсы әрекет етуіне себеп тудырмай, Тегеранмен сауда жасауға мүмкіндік береді. Иран мен Еуропа арасындағы нақты ақша айналымын болдырмау үшін INSTEX несиелік балдарды пайдаланды.

Долларға тәуелділікті төмендету үшін еурокомиссия алдын-ала жоспар дайындады. Әр түрлі тауарларды жеткізуге еуроны ұсыну, сондай-ақ негізгі қаржылық бейімделулермен байланысты нормаларды қайта қарау және қажет болған жағдайда өзгерту ұсынылады деп болжануда. Сонымен қатар, реттеушілерге шетелдік фирмалардың еуропалық компанияларды иемденуіне тыйым салу құқығы беріледі.

Сұранысы мен танымалдылығы жағынан екінші орында тұрған доллар долларды ығыстыруды жалғастырып жатыр.

2325
Кілт сөздер:
доллар, АҚШ
Мемлекеттік дума сайлауына дайындық барысы

Мемлекеттік дума сайлауын 7,5 мың адам видео арқылы бақылап отыр - ОСК

22
Орталық сайлау комиссиясына видеобақылау арқылы қадағалап отырғандардан шағым түспеген

НҰР-СҰЛТАН, 18 қыркүйек — Sputnik. Ресейдің орталық сайлау комиссиясына дауыс беру барысын видеобақылау арқылы қадағалап отырғандардан шағым түскен жоқ, деп мәлімдеді ОСК төрағасының орынбасары Николай Булаев.

"Қазіргі уақытта видеобақылау порталында 7,5 мың қолданушы отыр. Олар бір уақытта 30 сайлау учаскесін бақылайды. Бізге олардың ешбірінен шағым түскен жоқ. Парламенттік партиялар тарапынан да біз ұсынған техникалық шешімдерге қатысты наразылық туындамады", - деді Булаев ОСК ақпарат орталығында.

Оның айтуынша, қоғамдық бақылау орталықтарында жұмыс орындары жеткілікті, деп жазады РИА Новости.

"Келіп, бақылауларыңызға болады", - деді ОСК төрағасының орынбасары.

Биыл Ресейдің мемлекеттік думасының депутаттарын сайлау 17-19 қыркүйек аралығында өтіп жатыр.

22
Кабул көшесіндегі тәлібтер

Кабулда екі жарылыс болды: зардап шеккендер бар

46
(Жаңартылды 14:12 18.09.2021)
Екі жарылыс та қала ішінде болған. Зардап шеккендердің нақты саны туралы мәлімет жарияланбады

НҰР-СҰЛТАН, 18 қыркүйек – Sputnik. Ауғанстан астанасы Каублда екі жарылыс болды, зардап шеккендер бар, деп хабарлады РИА Новости.

Зардап шеккендердің саны туралы мәлімет жоқ. 

Агенттік хабарлауынша, алғашқы жарылыс Даште-Барчи ауданында болды, мұнда зардап шеккендер бар. Екінші жарылыстың дауысы Ирфани Харрготи ауданында естілді, мұнда зардап шеккендер туралы мәлімет жоқ.  

Еске сала кетейік, Талибан * үкімет әскеріне қарсы шабуылды күшейтіп, 15 тамызда Кабулға кірді. Келесі күні олар соғыстың аяқталғанын хабарлады. 31 тамызға қараған түні АҚШ әскері Кабул әуежайынан шығып кетті.

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Ауғанстандағы ахуалға байланысты жиын өткізді. Жиын барысында Ауғанстан Ислам Республикасындағы жағдайға байланысты шұғыл әрекет ету шаралары және Қазақстан азаматтарының қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері талқыланды.

Президент тапсырмасына орай, 9 қыркүйекте қорғаныс министрлігінің ұшағымен Ауғанстаннан елге 35 этникалық қазақ оралды.

17 қыркүйекте Душанбеде өткен саммитте Қазақстан президенті Ауғанстанның болашақта бейті ел болады деген сенім білдірді.

"Қазақстан болашақ Ауғанстанды өз ішінде және көршілес елдермен, шын мәнінде, бейбіт өмір сүретін тәуелсіз әрі біртұтас мемлекет болады деп санайды", - деді ол Душанбедегі Шанхай ынтымақтастық ұйымының саммитінде.

* Қазақстанда тыйым салынған террористік ұйым.

Оқи отырыңыз: 

46
Кілт сөздер:
Ауғанстан, жарылыс, зардап шеккендер
Тақырып бойынша
Ауғанстан сарайына жайғасқан тәлібтер* оның салтанатына таңғалып жүр - видео
Ресей Ауғанстан проблемасын талқылау үшін "G20" форматында бас қосуды ұсынды
Ауғанстан ШЫҰ саммитіне қатыса ма – Лавров жауап берді  
Қазақстанның БҰҰ-дағы тұрақты өкілі Алматыда Ауғанстан үшін гуманитарлық хаб құруды ұсынды
Нұр-Сұлтан

Синоптиктер 19 қыркүйекте ауа райы қандай болатынын болжады

45
Бірқатар облыста найзағай ойнап, тұман түсіп, жел күшейсе, кейбір өңірде үсік жүреді

НҰР-СҰЛТАН, 19 қыркүйек – Sputnik. Қазақстанның басым бөлігі солтүстік антициклон ықпалында болғандықтан, күн ашық болады, деп хабарлайды Қазгидромет.

"Қазақстанның солтүстік, орталық, шығыс және оңтүстік аймақтарына әлі де солтүстік-батыс циклоны ықпал етеді, жаңбыр жауады, оңтүстікте найзағай ойнап, тұман түседі, жел күшейеді", - деп хабарлады синоптиктер.

Солтүстік Қазақстан облысының солтүстігінде тұман, түнде оңтүстік-шығысында жел 15-20 м/с-ке дейін күшейеді, күндіз облыстың басым бөлігінде желдің күші 15-20, екпіні 23-28 м/с болады.

Ақмола облысының солтүстігінде тұман, күндіз басым бөлігінде жел 15-20 м/с-ке дейін күшейеді.

Қостанай, Павлодар облыстарының солтүстік-шығыс және шығысында тұман түсіп, жел15-20-ке дейін күшейеді.

Түркістан облысының таулы аймақтарында найзағай ойнап, желдің күші 15-20 м/с-ке дейін жетеді. Түнде облыстың солтүстік және орталығында тұман түседі.

Түнде Батыс Қазақстан облысының солтүстігінде топырақ бетінде, Ақмола, Солтүстік Қазақстан облысының батысында, Ақтөбе, Қостанай облыстарының солтүстігінде, Қарағанды облысының солтүстік және орталығында 1-3 градус үсік күтіледі.

Алматы, Жамбыл, Түркістан, Қызылорда, Маңғыстау, Атырау, Ақтөбе облыстарының басым бөлігінде, Қостанай облысының оңтүстік-батыс, батыс және орталығында, Қарағанды облысының оңтүстік және орталығында, Батыс Қазақстан облысының солтүстік-шығыс және орталығында, Павлодар облысының орталығында, Шығыс Қазақстан облысының оңтүстігінде төтенше өрт қаупі сақталады.

Мегаполистерде ауа райы қандай болады

Нұр-Сұлтанда күн бұлтты, жаңбыр жаумайды. Күндіз ауа температурасы +8..+10 °C, түнде +1..+3 °C. Желдің жылдамдығы 9-14 м/с, күші 15-20 м/с-ке дейін жетеді.

Алматыда күн бұлтты болады, күндіз ауа температурасы +31..+33 °C, түнде +18..+20 °C.

Шымкентте күн ашық, ауа температурасы күндіз +28..+30 °C, түнде  +13..+15 °C болады.

45