POS-терминал

Ресейді SWIFT жүйесінен ажыратудың салдары қандай болмақ

130
Сарапшылар Ресейдің доллар мен еуро түріндегі экспорттық және импорттық операцияларының көлемі үлкен екенін айтып отыр

НҰР-СҰЛТАН, 13 сәуір – Sputnik. Ресейді SWIFT-тен – жаһандық банкаралық байланыс жүйесінен ажырату туралы АҚШ ғана емес, Еуропа елдері де айта бастады. Бұл жолы үйлестірілген қатаң шара қабылдау жайлы ұсыныс Еуропарламентте сөз болды, деп жазды РИА Новости.  

Екі жүз елдегі 11 мыңнан астам ұйым SWIFT халықаралық банкаралық ақпараттарды жолдау және төлемдер жүргізу жүйесіне қосылған. Ресей SWIFT-ті пайдаланушылардың үздік үштігіне кіреді. Бұл жүйеден Ресейді ажыратамыз деген әңгіме 2014 жылдан бастап айтылып келеді. Оған сылтау әртүрлі – Қырым, Донбасс, Скрипальдар ісі және блогер Алексей Навальныйға қатысты жағдай. Джо Байден АҚШ президенті қызметіне кірісе салысымен Ресейді SWIFT-тен ажыратуға уәде берді.

Желтоқсанда Reuters агенттігі Байденнің жоспарымен таныс өз ақпарат көзіне сілтеме жасай отырып, АҚШ басшысы елдің мемлекеттік мекемелеріне хакерлік шабуыл жасағаны үшін Мәскеуді жазалағысы келетінін хабарлады. Бұл "Ресейге ауқымды экономикалық, қаржы немесе технологиялық шығын әкелуге тиіс". Соның бірі – SWIFT-тен қол үзу. Бұл туралы Вашингтондағы стратегиялық және халықаралық зерттеулер орталығының киберқауіпсіздік саласындағы сарапшысы Джеймс Эндрю Льюис мәлімдеді.

Сәуірде Украинаның шығысындағы жағдай өршіп кетті. Бұл – жаңа себеп. Еуропа осы жағдайды қалт жібермеді. Еуропарламенттің жетекші фракциясы – Еуропа халық партиясының басшысы Манфред Вебер атап өткендей, Мәскеу "қауіпті арандатуларды жалғастыра береді".

Оның пікірінше, Украина шекарасына жақын маңда "әскери араласуды күшейту арқылы" Мәскеу Батыстың шыдамын тауысып жатыр. Сондықтан АҚШ пен ЕО үйлестірілген жауап қайтаруы керек. Парламентарий атап өткендей, жағдай ушықса, шағын санкциялар кезеңі аяқталады. Вебер шынайы әсер ететін шара ретінде "олигархтардың есепшоттарын ауқымды көлемде бұғаттау" және SWIFT-тен ажыратуды ұсынды.

Бір жағынан Ресейдің 2014 жылы іске қосылған өз қаржы хабарламаларын жолдау жүйесі (ҚХЖЖ) бар. Оған барлық ресейлік банк пен Еуразиялық экономикалық одаққа (ЕАЭО) кіретін онға жуық шетелдік мемлекет қосылған. SWIFT-тен ажыратылған соң банктер ресейлік аналогқа көшеді. Алайда халықаралық төлемдер жүргізу үшін ҚХЖЖ толыққанды алмастыра алмайды. Сондықтан мұның салдары ауқымды болатын түрі бар.

Сарапшылар Ресейдің доллар мен еуро түріндегі экспорттық және импорттық операцияларының көлемі үлкен екенін айтуда. Ал өнімдердің көптеген тобы бойынша баламасын табу мүмкін емес.

"SWIFT-тен ажырату ресейлік банктердің транзакцияларын тежейді, - деп санайды "Бета қаржы технологиялары" индекс компаниясының бас стратегі Арарат Мкртчян. – Бәрінен бұрын ірі экспорттаушылар үлкен зиян шегеді. Олар өз операциялық жұмысына қызмет көрсету үшін шетелдік банктермен жұмыс істеуге мәжбүр болады. Шектеуді айналып өтетін делдал көбейеді. Әсіресе бұл ЕАЭО елдерінің қаржы институттары үшін ұтымды болады".

Әйтсе де бұл соншалықты апатты жағдай емес.

"Ресейлік банктерді SWIFT-тен ажырату контрагенттер арасындағы қаржы транзакцияларының қымбаттауы немесе баяулауын білдіреді. Соған қарағанда дәстүрлі тізбе бұзылады да, оның қалпына келуіне біршама уақыт кетеді. Шамамен бір немесе екі аптада бәрі орнына келуі керек", - деді QBF жетекші аналитигі Олег Богданов.

Сарапшының айтуынша, ресейлік резиденттердің доллар түріндегі есепшоттары бұғатталса онда жағдай басқа бағытта өрбиді. Онда нарықта дүрбелең туындауы мүмкін. Барлығы "сабырға келуі" үшін бір немесе екі тоқсан уақыт кетуі мүмакін. Бірақ қалай болғанда да қаржылық байланыс бәрібір қалпына келеді.

Валюта күрт ауытқитыны анық. Әйтсе де қысқа мерзімде рубль бағамының тұрақсыздығынан кейін қайта қалыпқа келеді.

"Жалпы SWIFT-тен Ресейді ажырату туралы шараның астарына үңілсек, онда бұл сол қорқыту күйінде қалатын секілді. Біріншіден, SWIFT - ресейлік банктердің есебінен табыс көріп отырған жеке компания. Оның үстіне олар бұл жүйені халықаралық транзакциялар үшін ғана емес, ішкі банкаралық аударымдар үшін де қолданады", - деп жазды басылым.

SWIFT біреуді жүйеден ажыратуы үшін ЕО шешімі немесе АҚШ-тың SWIFT-ке қарсы санкциясы қажет. Бірақ ондай жағдайда Ресейдің сауда серіктестері - еуропалық және америкалық бизнес тыс қалып қояды.

"Бұл жағдайды ресейлік компаниялар және мемлекетке алдында тұрған міндеттемелер бойынша төлем жасауға мәжбүрлемейтін форс-мажор деп санауға болады. Елдің сыртқы қарызы – шамамен 450 миллиард доллар. Сәйкесінше кредит берушілерде қаржылық проблема туындайды. Сонымен қатар негізгі сауда серіктестерімен арадағы операциялар қиындай түседі. Оның бірі – Еуроодақ. Сондықтан Еуропарламенттегі үндеу сылдыр сөз ғана", - деп санайды "Открытие Брокер" компаниясының жтекші аналитигі Андрей Кочетков.

АҚШ-тың жағдайы да мәз болмайын деп тұр. Біріншіден, Вашингтонның SWIFT-ке ықпалы соншалықты көлемді емес. Оның штаб-пәтері Бельгияда орналасқан. Екіншіден, Ресей жауап ретінде америкалық банктер мен саясаткерлерге қарсы қатаң санкция қабылдауы мүмкін.

130
Газ терминалы

АҚШ сұйылтылған табиғи газ экспортын арттырды

13
Америкалық сұйылтылған табиғи газ экспорты (СТГ) рекордтық көрсеткішке жетті. Бірақ Вашингтон бұл дүрбелең жақында басылады деп қауіптеніп отыр

Өйткені, "Солтүстік ағын – 2" жобасы іске қосылғаннан кейін Еуропаға ресейлік арзан отын жеткізіле бастайды, деп жазды РИА Новости.

Наурызда америкалықтар шетелге күніне 10,5 миллиард текше фут сұйылтылған газ жөнелтіп отырды, деп хабарлады АҚШ энергетика министрлігінің энергетикалық ақпарат басқармасы (ЕІА). Сәуірде бұл көрсеткіш 9,2 болатын. Оның өзі көктем басындағы мінсіз максимум болды.

Баяндамада көрсетілгендей, өткен жылы және осы жылдың қаңтарында АҚШ-тан жеткізілетін СТГ экспортының басым бөлігі Азияға тиесілі болды. Бірақ ақпан мен наурызда ол газдың жартысын Еуропа сатып алып тұрды. Себебі ол жақтағы спотта баға азиялықпен теңесті.

"Мамырда тәулігіне 8,6 миллиард футқа дейін қысқарады деп күтіп отырмыз. Жаз айларында Еуропа мен Азиядағы сұранысты қанағаттандыру аясында бұл көрсеткіш 9 миллиардтан жоғарылайды деген болжам бар", – дейді ведомствода.

Халықаралық энергетика агенттігі 2024 жылға қарай америкалықтар осы сегментте көшбасшы боулы мүмкін екенін жоққа шығармады. ХЭА есебі бойынша АҚШ, Австралия және Ресейдегі табиғи газды сұйылту бойынша бірлескен қуат ол уақытқа дейін СТГ әлем экспортының 90%-ін құрайды.

Алайда Катар сынды ірі экспорттаушы Азия нарығына АҚШ-қа жол бере қоюы екіталай. 2020 жылы таяушығыстық бұл мемлекет 77,6 миллион тонна СТГ экспорттады. Бұл жалпы жеткізулердің 26,5 процентін құрайды. 2024 жылға қарай Парсы шығанағы жағалауындағы кішкентай монархияның газ өндіру көлемі екі есе артады. Ақпанда Дохада Солтүстік кен орнының шығыс бөлігін пайдалану бойынша инвестициялық соңғы шешім қабылданды.

Катардан кейінгі орында 26 проценттік көрсеткішпен Австралия тұр. Үшінші орынға АҚШ (14,7) және төртінші орынға Ресей (10) жайғасты.

Солтүстік мұзды мұхиттағы мұнай және газ ресурстарын жоспарлы түрде игеру он бес жылдан бері ресейлік биліктің әлеуетінде тұр. Наурызда Ресейдің министрлер кабинеті сұйылтылған табиғи газ өндірісін дамытудың ұзақ мерзімді бағдарламасын бекітті. Ол пайдлы қазба көздерін әртараптандыруға, ең алдымен Арктика қайраңы мен Қиыр Шығысты пайдалануға бағытталған.

OilPrice америкалық басылымы жазғандай, егер АҚШ тақтатас өндірісі есебінен ірі экспорттаушының біріне айналса, Ресейге Арктика көмектеседі. Аймақтағы пайдалы қазба қоры үлкен: табиғи газ – 35,7 миллиард текше метр, мұнай мен конденсат – 2,3 миллиард тонна.

Ресей энергетика министрі Александр Новактың айтуынша, 2025 жылға қарай Ресей жылына 68 миллион тонна сұйылтылған табиғи газ өндіріп, әлем нарығындағы үлесін 25 процентке арттыра алады.

OilPrice аналитиктері еуропалықтар үшін ресейлік құбыр желілік газ ғана емес, сондай-ақ сұйылтылған табиғи газ да тартымды екенін атап өтті.

"Ұзақ мерзімді келешекте Ресейдегі СТГ Еуроодақ тұтынушылары үшін оң шешім болады. Себебі АҚШ-қа қарағанда жеткізу жылдамырақ және арзан. Энергетикалық тәуелсіздікті қалайтын Литваның да Ресейден СТГ сатып алуы бекер емес", – деп санайды өнеркәсіптік тәуелсіз сарапшы Леонид Хазанов.

Оның айтуынша, америкалық жеткізушілер үшін Қытай мен Жапония басымдылыққа ие. Себебі бұл мемлекеттерде баға жоғары. Сондықтан ресейлік СТГ мұхиттың арғы жағынан жеткізілетін газды Еуропа нарығынан ысыруы мүмкін.

Қалай болғанда да сын-қатер де жоқ емес. 2025 жылға дейін сұйылтылған табиғи газдың әлем нарығында шамадан тыс көп болуы есебінен бағаның аса жоғары болуын күтудің қажеті жоқ.

13
Кілт сөздер:
мұнай, газ
Нидерландыда Евровидение байқауы басталды

Нидерландыда "Евровидение" байқауы басталды

15
Коронавирус салдарынан конкурсқа Польша, Исландия және Австралияның әншілері қатыса алмады

НҰР-СҰЛТАН, 17 мамыр — Sputnik. Нидерландының Роттердам қаласында "Евровидение" халықаралық вокал байқауы басталды, деп хабарлайды РИА Новости.

66-шы рет өткізіліп отырған бұл байқау өткен жылы коронавирус пандемиясына байланысты бір жылға кейінге қалдырылған болатын.

Жексенбі, 16 мамырда қаланың круиздік портында байқауға қатысушы елдерді "көкшіл кілемшеде" қарсы алу салтанаты өтті.

"Евровидение" 18-22 мамыр аралығында Rotterdam Ahoy конференция орталығында өтеді.

Ресей атынан бұл ән байқауына Манижа атты әнші қатысып отыр. Ол "көкшіл кілемшеге" қызыл жібек комбинезон, зерлі мантия мен орыс қыз-келіншектерінің ұлттық бас киімін киіп шықты.

Польша мен Исландия өкілдері команда мүшелерінің коронавирус жұқтыруы салдарынан салтанатты шараға қатыса алмады. Сонымен қатар инфекция жұқтырғандармен бірге бір қонақ үйде тұрақтауына байланысты Румыния мен Мальта делегациясы да "көкшіл кілемшеге" қатыспады. Австралиялық команда да конкурсқа қатыса алмайтын болды.

15