Әскер

Қырғыз-тәжік шекарасындағы қақтығыс: 13 адам қаза тапты, арасында 12 жасар қыз бар

1388
(Жаңартылды 11:13 30.04.2021)
Тәжікстан мен Қырғызстан шекарасында болған қарулы қақтығыс кезінде 130-дан астам адам зардап шекті

НҰР-СҰЛТАН, 30 сәуір — Sputnik. Қырғызстанның денсаулық сақтау министрлігі шекарадағы атыс кезінде 13 адамның қаза болғанын хабарлады. Бұдан бөлек, 134 адам зардап шекті, деп хабарлайды Sputnik Кыргызстан.

"Зардап шеккен 25 адам арнайы бортпен Баткеннен Бішкекке жеткізіліп, травмотология мен ортопедия ғылыми-зерттеу орталығына, ұлттық хирургиялық орталығына және ұлттық госпитальге жатқызылды. Екеуінің жағдайы ауыр, қалғаны орташа деңгейде жарақат алған", — делінген ресми хабарламада.

Бұған дейін 12 жасар бір қыздың қаза болғаны туралы хабар тарады. Қырғызстан мен Тәжікстан бейсенбі күні кешкі сағат 20:00-де оқ атуды тоқтатуға келіскен болатын. Алайда түнде атыс қайтадан басталды.  Баткен ауданының үш ауылында үйлер жанып жатыр. Тұрғындарды қауіпсіз жерге көшіруге тура келді. Ол жерде төтенше жағдай енгізілді.

Жанжал қалай басталды

28 сәуірде Тәжікстан азаматтары Ак-Суу өзенінің жағасынан шартты шекара сызығына жақын жерде қиыршық тасты таси бастады. Одан кейін Баткен ауданындағы "Головной" бостоғаны жанындағы электр бағаналарға бейнебақылау камераларын орнатуға кірісті. Сол кезде екі жақтан 100-150 адам жиналып, бір-біріне тас лақтыра бастады. Кешке қарай жағдай тынышталды. Тәжікстан жағы бейнекамераларды алып тастауға келісті. Бірақ уәдесін орындаған жоқ.

Оқи отырыңыз: Тоқаев қырғыз-тәжік мемлекеттік шекарасындағы жағдайға байланысты мәлімдеме жасады

Ертесінде жағдай ушыға түсті. Қырғызстан мен Тәжікстанның әскерилері бір-біріне оқ жаудыра бастады.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Sputnik Кыргызстан (@sputnik.kg)

Тәжікстан 1924-1927 және 1989 жылдардағы карталарға сәйкес гидроқұрылыс олардың еліне тиесілі екенін айтты. Су тарату пункті 1968 жылы салынған және Тәжікстан, Қырғызстан және Өзбекстанның шекаралас қалалары мен аудандарының жер суландыру жұмыстарына арналған.

1388
Кілт сөздер:
Қырғызстан, Тәжікстан, қақтығыс, шекара
Тақырып бойынша
Қырғызстан мен Тәжікстан шекарасында жағдай ушықты: аймақта не болып жатыр
Қырғызстан мен Тәжікстан шекарасында атыс әлі жалғасып жатыр - видео
Ауғанстанда әскери-саяси ахуал қайта ушықты
ҰҚК Қазақстан мен Ресей шекарасында қалыптасқан жағдайды түсіндірді
Строительство газопровода

"Солтүстік ағын 2" жобасының құрылысы қазанға дейін аяқтала ма?

67
Құбыр құрылысы 2019 жылдың желтоқсанында тоқтады. Швейцариялық Allseas құбыр төсеуші компаниясы Америка санкцияларының кесірінен жобадан кетті

НҰР-СҰЛТАН, 13 мамыр — Sputnik. "Солтүстік ағын – 2" төңірегіндегі шу басылар емес. АҚШ-тың мемлекеттік департаменті Еуропаны санкциямен қорқытуын жалғастырып жатыр.

Әлем ресейлік көгілдір отынның қажеттілігін түсінсе де, Германияда алдағы уақытта өтетін сайлау жобаның келешегіне едәуір әсер етуі ықтимал. Сондықтан Ресей газ құбырының құрылысын мейлінше жылдам аяқтауға асығып отыр, деп жазды РИА Новости.

Ресейдің Германиядағы елшісі Сергей Нечаев газ құбырының құрылысы 26 қыркүйекке дейін аяқталатынын мәлімдеді. "Егер ауа райы қолайлы болса, жұмыс жылдам жүреді", - деді ол. Қазір жүз километр құбырды төсеу қажет.

Сайлаудан кейін Бундестагтағы басым күшті жасылдар иеленуі мүмкін. Ал олар бұл жобаны қолдамайды. 3 мамырда немістердің үкіметтік емес табиғатты қорғау ұйымы Гамбургтегі әкімшілік сотқа арызданды. Экологтар "Солтүстік ағын – 2" жобасы Балтық теңізіне зиян келтіреді деп санайды.

Сонымен қатар ресейлік құбырды жақтаушы Ангела Меркель канцлер қызметінен кетеді. Билікке кім келетіні әзірше белгісіз. Жобаға үлкен қаржы салынған.

"Қазір он миллиард еуроны теңіз түбінде қалдыруға дайынбыз ба, мәселе осыда. Шешімді Еуропа қабылдауы керек", - дейді Сергей Нечаев.

Еуроодақта жобаға қатысты пікір қақ жарылды. Құбыр Германия, Финляндия, Швеция және Данияның аймақтық сулары арқылы өтеді. Алғашқы үш мемлекет құрылысқа жылдам келісім берді. Копенгаген ғана қарсылық білдіргенімен, ақырында ол да келісті. Есесіне Чехия, Польша, Венгрия, Словакия, Румыния, Хорватия қарсылық танытуда. Олардың қатарында Украина да бар. Ешкім транзиттеуші мәртебесінен айырылғысы келмейді.

Жалпы Варшава "Газпроммен" келісімшарт мерзімі аяқталған соң, 2022 жылдан бастап ресейлік отыннан бас тартуға дайын екенін білдірді. Поляктар Солтүстік теңізде төселіп жатқан норвегиялық тармақ - Baltic Pipe құбырына үміт артып отыр. Қалғаны – мұхиттың арғы жағындағы сұйылтылған табиғи газ.

"Солтүстік ағын – 2" екі тармағының жалпы қуаты – жылына 55 миллиард текше метр. Ұзындығы – 1234 километр.

Құбыр құрылысы 2019 жылдың желтоқсанында тоқтады. Швейцариялық Allseas құбыр төсеуші компаниясы америкалық санкциялардың кесірінен жобадан кетті. Бір жылдан кейін жұмыстар қайта жанданды. Бірақ Вашингтон жобаны әлі де қолдамай отыр.

АҚШ-тың 2021 жылға арналған қорғаныс бюджеті шектеулерді қайтадан кеңейтті. Мемлекеттік департамент еуропалық компанияларға қысым көрсетуде. Осы жылдың ақпанына қарай "Солтүстік ағын – 2" жобасынан ЕО-дағы 18 қатысушы кетті.

Алайда Еуропадағылар жобаның энергетикалық қауіпсіздік үшін маңыздылығын түсініп отыр. Кремль де серіктестер жоба құрылысын аяқтауға ниетті екенін мәлімдеді.

Германия билігі мұны бірнеше рет растады. Атап айтсақ, 4 мамырда ГФР сыртқы істер министрі Хайко Маас Лондонда өткен "жетілік" СІМ басшыларының отырысында осы тектес мәлімдеме жасады. ГФР көмір және атом энергетикасынан бас тартуда. Қалпына келетін энергия көздеріне жеңіл көшу үшін елге көп газ қажет.

Бірнеше күннен кейін, 11 мамырда "Германияға арналған альтернатива" партиясының тең төрағасы Тино Крупалла "Егеменді ел ретінде біз көптеген елмен іскерлік қарым-қатынасты ұстану керекпіз" дегенді айтты. Ол газ құбырының құрылысын аяқтау ГФР үшін де, Ресей үшін де тиімді екенін атап өтті.

"Бір сәттік саяси текетірес ұзақ мерзімді тиімді экономикалық әріптесікті бұзуы мүмкін емес. Бұл жеке мүдде емес, бұл бизнес", - дейді РХДУ экономика факультетінің доценті Максим Черняев.

Бірақ қыркүйек соңында жоба іске қосылатынына күмәндануға ауқымды себептер бар.

"Мұнда тек заңды және саяси кедергі ғана тұрған жоқ. Жұмыс қарқыны төмен. 19 мамырдан 10 мамырға дейін – 3,1 километр, 1-19 сәуір аралығында – 8,6 километр төселді. Яғни 40 күнде 11,7 километр немесе күніне орта есеппен 0,3 километр салынды. Онда құрылысты аяқтау үшін 11 ай қажет", - деп санайды TeleTrade ақпараттық-аналитикалық орталығының бас экономисі Марк Гойхман.

Алайда жобаны түбегейлі тоқтату мүмкін емес екенін көбі түсінген секілді. Жаңа санкцияларға дес бермес үшін еншілес фирмаларды тартуға болады. Бұл ұзақ уақытты қажет еткенмен, нәтижелі болады.

67
мұнай құбыры

Америкада бензин неге қымбаттап жатыр

39
Байден тақтатасты мұнай өндірісін шектеп, Keystone XL мұнай құбыры жобасын жапты және жасыл энергетикаға инвестициялауға уәде етті

НҰР-СҰЛТАН, 13 мамыр – Sputnik. Америкада Техастан Нью-Йоркке дейін созылып жатқан және күніне 2,5 миллион баррельден астам мұнай өндіретін Colonial Pipeline ірі мұнай құбыры тоқтап тұр, деп жазады РИА Новости.

Федералды тергеу бюросы Associated Press-ке ұсынған ақпаратына сәйкес, зиянды компьютерлік бағдарлама Colonial Pipeline иелерін мұнай айдауды тоқтатуға мәжбүрледі. Қазір хакерлер компания басшылығымен құнын төлеу бойынша келіссөздер жүргізіп жатыр. Үш күннен бері мұнай құбыры жұмыс істеп тұрған жоқ. Соның салдарынан бензин қымбаттап жатыр. Бұлай жалғаса берсе, бензин әлі де қымбаттай түседі.

Демократиялық партияның партиялық телеарнасы CNN таратқан ақпаратқа сәйкес, Darkside тобындағы хакерлер кибершабуыл жасаған. Darkside-тың өз ресми сайты бар және онда байланыс телефондары көрсетілген. Қазір америкалық журналистер солармен байланысуға тырысып жатыр.

Бұл хакерлік шабуылдар Байден "дәуірінің" экономикалық проблемаларын айшықтап тұр. Себебі Трамп президент болған шақта елде бензиннің бір галлоны екі доллар (бір литрі үшін шамамен жарты доллар) тұрды. Бүгінде бір галлон бағасы 3,5-4 долларға дейін қымбаттады. Ал Калифорния штатында бұл баға тіпті бес долларға жететін түрі бар.

Colonial Pipeline төңірегінде туындаған түсініксіз жағдайлар алдағы уақытта жанармай бағасының күрт қымбаттауын ақтайтын себеп болмақ. Оның неге алып келерін айтпаса да түсінікті. Әуе билеттерінен бастап азық-түлікке дейін баға шарықтайды. Бұрындары америкалықтар акциялар мен жылжымайтын мүлікке қарай ысырғысы келген инфляция енді көрініс бере бастайды.

Бұл дағдарыс қолдан жасалып отыр деуге де негіз бар. Байден Ақ үйге бас сұққаннан бастап-ақ тақтатасты мұнай өндірісін шектеп, Keystone XL мұнай құбыры жобасын жапты және жасыл энергетикаға инвестициялауға уәде етті. Мұның барлығы өндірісті коронавирус пандемиясы басталғанға дейінгі деңгейге жеткізуге мүмкіндік бермеді.

Қазір пандемиядан кейін отын бағасы өсіп, елдегі жаппай жүріп-тұру, автокөліктер қозғалысының маусымы басталып жатыр. Ал сұранысты қанағаттандыратын шикізат жоқтың қасы. Бензин бағасы тіпті аспандап кеткені де таңғаларлық жайт емес.

Кейбір елде отын бағасын тежеуге арналған түрлі қаржы құралдары бар. Мысалы, Ресейде демпферлік механизм сәтті қолданылып келеді. Мұнда жанармай бағасы әлемнің басқа елдеріндегіден әлдеқайда арзан. АҚШ-та жанармай бағасының қымбаттауына қарамастан америкалықтар жасыл экономиканы жақтаушы Грета Тунбергтің армандарын іске асыруға атсалысып жатыр.

Бір жыл бұрын солшыл демократтардың жұлдызы Александрия Окасио-Кортес твиттерде "біздегі мұнай саласы құрылымдық құлдырау алдында тұр" деп жазды. Дәл сол шақта өндіруші өнеркәсіп саласындағы адамдар жаппай жұмыстарынан айырылып, шағын және ірі компаниялар дағдарысқа ұшырап жатты. Сондықтан конгрессвумен твитті өшіруге мәжбүр болды. Бірақ америкалықтардың Демократиялық партияны қаржыландырып отырған олигархтар АҚШ-тағы мұнай саласын құлдыратуды көздеп отыр деп санауына себеп жоқ емес.

Colonial Pipeline-ге жасалған кибершабуылдан кейін биржалық аналитиктер клиенттерге киберқауіпсіздікке бағытталған интернет-алыптардың акцияларын сатып алуға кеңес берді. Осындай алып компаниялардың бірі – Google-де СЕО қызметін атқарған Эрик Шмидт де лауазымды қызметтерге өз кандидаттарын ұсыну арқылы көзге түсіп жүр.

Цифрлық корпорацияларға иелік ететін америкалық олигархтар үшін мұнай саласын құрдымға жіберу пайдалы. Бірақ мұның салдарынан миллиондаған қарапайым азамат зардап шегіп отыр. Жалпы АҚШ-та "цифршылар" өндіруші өнеркәсіпке қарсы, электрокарлар бензинді қозғалтқыштарға қарсы, соя етін өндірушілер мал етін дайындайтындарға қарсы.

"Мен президент Путинмен кездесуді жоспарлап отырмын. Айтылатын әңгіме бар, - деп мәлімдеді кеше Джо Байден. – Әзірше біздің арнайы қызмет аталған шабуылға Ресейдің қатысы бар екенін растайтын дәйек таппады. Бірақ өндірісті іске қосу үшін құн сұрап отырған бағдарлама Ресейде орналасқаны дәлелденді".

Орыс хакерлерінің айыпталып отырғаны бірінші рет емес. Демократиялық партия компьютерлеріне шабуыл, сайлау процесіне араласу, өткен жылдың желтоқсанында америкалық мемлекеттік мекемелердегі компьютерлік желідегі ақаулар және тағысын тағылар. Бірақ Американың өзінде де бұл салада жағдай мәз емес. Мысалы дәл осы жылдары АҚШ компьютерлік қылмыс бойынша әлем елдері арасында көш бастап тұр.

39
Ақтоты Райымқұлова

Министр Райымқұлова орынбасарының ұсталуына қатысты: оставкаға кетуге дайынмын

83
Министр өзінің қызметтен кетуі үшін алдымен өз орынбасарының кінәсі толық дәлелденуі тиіс деп санайды

НҰР-СҰЛТАН, 14 мамыр – Sputnik. Мәдениет және спорт министрі Ақтоты Райымқұлова пара алды деп айыпталған орынбасарының кінәсі дәлелденсе, оставкаға кетуге дайын екенін мәлімдеді, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан тілшісі.

"Пара алды деген күдікпен ұсталған вице-министр Сәкен Мұсайбековтің кінәсі дәлелденсе, сіз отставкаға кетуге дайынсыз ба?", деп сұрады журналист мәдениет министрінің халыққа есеп беру кездесуінің қорытындысы бойынша өткен брифингте.

"Ең алдымен, Конституция бойынша кінәсіздік презумпциясы бар екенін еске салғым келеді және ең бірінші кінә дәлелденуі керек. Егер оның кінәсі дәлелденсе әрине, мен заңға сәйкес отставкаға кету туралы өтініш беремін. Кінәсі дәлелденген жағдайда", – деп қайталады Райымқұлова.

Айта кетейік, биыл ақпан айында мәдениет және спорт министрінің орынбасары Сәкен Мұсайбековтің ұсталғаны хабарланды. Шенеунікке букмекерлік қызмет саласындағы заңды тұлғаның өкілдерінен пара алды деген айып тағылды.

Оқи отырыңыз: Мәдениет министрі жаңа норма туралы: әншілер дөрекі мінезі үшін жазаланады

83
Кілт сөздер:
отставка, Ақтоты Райымқұлова
Тақырып бойынша
Мөлдір Әуелбекованың орамал туралы әңгімесі: мәдениет министрі пікір білдірді
Әліпбиді латынға көшіру жұмыстарын басқа министрлік жалғастырады – Райымқұлова
Жаңа мәдениет министрі: Ақтоты Райымқұлова туралы не білеміз?
Райымқұлова ұлттық киноны қолдау орталығы басшысының ұсталуына қатысты пікір білдірді
Мәдениет министрі "Жошы хан" тарихи-мәдени кешеніне қатысты ақпаратпен бөлісті