Валюта айрбастау

АҚШ инфляциясы әлем экономикасына қауіп төндіруі мүмкін бе

60
Мамыр айында АҚШ инфляциясы жылдық көріністе бес процентке дейін өсті

НҰР-СҰЛТАН, 21 маусым - Sputnik. АҚШ-та мұндай инфляция 2008 жылғы жаһандық қаржылық дағдарыс кезінен бері болған емес. Бірақ реттеуіш монетарлық саясатты қатаңдатудан бас тартып отыр. Deutsche Bank әрекетсіздік ешқандай жақсылыққа алып келмейтіні туралы ескертті. Бұл әлем экономикасына да қауіп төндіріп отыр, деп жазды РИА Новости.

Мамыр айында АҚШ инфляциясы жылдық көріністе бес процентке дейін өсті. Энергия тасымалдағыштар мен азық-түлік сияқты құбылмалы тауарларды есепке алмағанда тұтынушылық бағаның негізгі индексі өткен жылмен салыстырғанда 3,8 процентке артты. Бұл 1992 жылдың маусымынан бергі ең жоғары көрсеткіш. Барлығы – автомобиль, тұрмыстық техника, жиһаз, авиабилеттер, киім-кешек, азық-түлік қымбаттады.

Дүниежүзілік банк экономистері инфляцияның таргеттеуін қолданатын елдердің (Ресейді қоса алғанда) алаңдауына еш себеп жоқ екеніне сенімді: көрсеткішті нысаналы диапазон шегіне қайтару мүмкін болады.

Бірақ АҚШ-тағы жағдай мүлде басқа. Федералды резервтік жүйе әрекетсіз отыр. Наурызда ФРЖ басшысы Джером Пауэлл таргеттің уақытша екі процентке өсуі проблема емес екенін айтқан болатын.

Тұтынушылық бағаның шарықтауына не себеп болғаны белгілі. Пандемия басталған шақтан бері америкалық билік баспа білдегін бар қуатқа қосып, 6-9 триллион доллар жұмсап тастады. Ал Джо Байден билікке келгеннен кейін ел экономикасына тағы екі триллион доллар бөлінді. Бұл көбіне әлеуметтік саладағы ынталандырулар.

Ақшаның көптеп шығарылуы мемлекеттік қарызды тағы ширек көрсеткішке арттырды. Енді бұл 28 триллион доллардан (жылдық жалпы ішкі өнімнің 130 процентіне жуық) асты.

Экономист мамандар экономикадағы жаңа салымдар жақсылық әкелмейтінін ескерткен болатын. Өндіріс көлемінің сәйкес үлгіде өсуі жоқ кездегі қағаз ақшаның шамадан көп болуына байланысты бюджет жүктемесі артып, баға шарықтайды. Инфляциялық қауіп артық көлемдегі жинақтардың жоғары деңгейінде кейінге қалдырылған тұтынушылық сұранысты күшейтеді. Пандемия кезінде америкалық тұтынушылар 1,6 триллион доллар жинап, енді соны жұмсауға көшті.

Жаңа басып шығарылған қағаз ақшаның көлемді ағыны америкалық валютаға үлкен соққы болды. Күн сайын арзандап жатқан доллар инвесторлар үшін тартымдылығынан айырылуда. 2020 жылы ол еуромен салыстырмалы түрде алғанда 0,8934-тен 0,8149-ға дейін, шамамен тоғыз процентке құлдырады. 2021 жылы тағы бес-алты процентке әлсіреуі мүмкін.

Тағы бір фактор – бюджетке қысым. 2020 қаржы жылында оның тапшылығы 16,1 процентті (3,1 триллион доллар) құрады. Бұл үкімет ауқымды әскери шараларға үлкен көлемде қаражат бөлген 1945 жылдан бергі ең жоғарғы көрсеткіш.

Әйтсе де федералды резерв жүйесі экономикалық мақсаттарға қол жеткізуде айтарлықтай ілгерілеу байқамайынша пайыздық мөлшерлемені арттырмайтынын мәлімдеді.

"Қарсы күрес жүргізудің нақты жоспары керек. Салықтық-бюджеттік саясатты анықтайтын тұлғалар олардың шешімдері кімге зиян келтіруі мүмкін екенін түсінулері керек. Америкалықтардың 87 проценті бағаның өсіп жатқанына алаңдап отыр. Пауэлл мырза инфляцияның күрт өсуін мойындап, мұны уақытша кедергі деп бағалауын доғаруы керек", - деп мәлімдеді сенатор Рик Скотт.

Экономистер Федералдық резерв жүйесі қор нарығындағы проблемаға да алаңдамай отырғанына наразылық танытуда. Аса төмен пайыздық мөлшерлемені қолдау және теңгерімді айына 120 миллиард долларға арттыруды жалғастыру арқылы нарықты одан бетер шарықтату қаупі туындап отыр.

Бұл тек америкалықтардың емес, бүкіл әлемнің алдында проблема пайда болуына алып келеді деп ескертті Deutsche Bank аналитиктері. Германия инфляция алдағы бірнеше жыл бойы сақталып, 2023 жылы дағдарысқа алып келуі ықтимал деп санайды. Сарапшылардың айтуынша, ең алдымен дамушы елдер зардап шегеді. Жетекші экономикалардағы ақшаның құнсыздануы мөлшерлеменің артуына қатысты инвесторлардың үмітін күшейте түседі. Бұл  мемлекеттік облигациялардың табысын арттырып, соның салдарынан алынған қарыз-берешек қымбатқа түседі.

Экономистер түсіндіргендей, дамушы нарықтар үшін жаһандық қалыпқа келудің басталуы үлкен қауіпке айналады: Оңтүстік Африка мен Бразилияда қарыз құны қауіпті деңгейге жақындап қалды. Ал бұл елдердегі мемлекеттік қарыз онсыз да тұрақты емес.

Доллар белгісі
© Sputnik / Наталья Селиверстова

Бай мемлекеттер пандемия кезінде өте төмен мөлшерлеме бойынша қарыз алды. Мысалы, Египет осы жылы ЖІӨ-нің 38%-іне тең қарызды және қайта қаржыландыруы керек және кредитке қызмет көрсету құны – 12,1%. Гана үшін бұл  процент әлдеқайда жоғары - 15%. Бразилияда да дәл осындай жағдай.

Capital Economics маманы Уильям Джексонның айтуынша, Бразилия инфляция мен табыс өсімі экономикалық тұрақтылыққа қаншалықты қауіпті екенінің айқын мысалы бола алады.

"Бұл мемлекеттік қаржының қысқаруына және Орталық банктің пайыздық мөлшерлемені арттыруына алып келді", - дейді аналитик.

Әйтсе де Бразилия, Оңтүстік Африка және Үндістанның шетелдік емес, ішкі қарыз алушыларға сеніп отырғаны жағдайды біршама жеңілдетеді. Бұл капиталдың жылыстауы жағдайындағы әлсіздікті төмендетіп отыр.

Ал Ресей бұл мәселеде біршама тұрақты: федералдық қарыз облигацияларындағы бейрезиденттер үлесі өте аз. Орталық банк мәліметі бойынша, мамырда – он процент. ФҚО иелерінің 80%-і – отандық инвесторлар, банктер мен зейнетақы қорлары. Ал бейрезиденттер – отандық ірі банктердің шетелдегі еншілес мекемелері. Бұл санкциялық та, инфляциялық та қауіптерден сақтандыра алады.

60
Кілт сөздер:
АҚШ, әлем, экономика
5 марта 2007 г., американский солдат во время патрулирования Международных сил содействия безопасности (ISAF) под руководством НАТО в провинции Фарах в Афганистане. Война в Афганистане, начавшаяся после терактов 11 сентября, унесла жизни десятков тысяч афганцев и около 2400 американских солдат

Америка Ирактағы әскери миссиясын аяқтады

49
2017 жылы ДАИШ-тың жеңілгені туралы хабарланғанына қарамастан Иракта теракті тоқтамады. Өткен аптада Бағдад базарларының бірінде автобус жарылды

НҰР-СҰЛТАН, 28 шілде – Sputnik. АҚШ Таяу Шығыстан алыстап барады. Ауғанстандағы әскерін шығарды, Ирактағы әскери миссиясы да аяқталып жатыр. Ресми тұлғалар терроризмді жеңдік деп мәлімдегенмен, шынайы картина мүлде басқа екені көрініп тұр, деп жазды РИА Новости.

"АҚШ үшін Таяу Шығыста Ирактың маңызы зор және менің карьерам басталған шақтан бері біз оның тыныс-тіршілігіне етене араласып келеміз", - деді АҚШ президенті Джо Байден Ақ үйде Ирак премьер-министр Мұстафа әл-Каземимен кездесу барысында. 2003 жылы америкалықтар Иракқа кірген шақта қазіргі президент сенатор қызметін атқарған болатын.

Ирактағы соғыс қимылдарының аяқталғаны туралы Ақ үй алғаш рет 2010 жылы мәлімдеді. Байден ол кезде вице-президент қызметінде болды. Алайда араға төрт жыл салып ДАИШ-қа* қарсы "Мызғымас батылдық" операциясы басталды.

Енді Джо Байден елдегі әскери миссияның аяқталғаны туралы ресми түрде мәлімдеді. "Енді біздің Ирактағы рөліміз оқу-жаттығуларды жалғастыру, ирактық қауіпсіздік күштеріне қолдау көрсету аясында болады", - деп түсіндірді президент.

Басқа ешқандай мәлімет айтылған жоқ. Джо Байден тіпті желтоқсанға дейін Иракта қандай әскер қалатыны туралы сұраған журналистердің сұрақтарына да жауап бермеді. "Бұл сол уақыттағы жағдайға байланысты болады", - деді Ақ үй спикері Джен Псаки.

Пентагондағылар АҚШ "Таяу Шығыс проблемаларын елемеуді доғарып, оларды шешудің басқа жолдарын іздеу керек екенін" айтуда. Елде аз әскер қалады. Соңғы мәлімет бойынша қазір Иракта 2,5 мың америкалық сарбаз бар. Өткен жылдың соңында президент Дональд Трамп әскер санын қысқартқан болатын. Америкалық жалғыз база Айн-әл-Асад Бағдадтан солтүстікке қарай 160 километр қашықтықта орналасқан.

2017 жылы ДАИШ-тың жеңілгені туралы хабарға қарамастан терактілер жалғасып жатыр. Өткен аптада исламшылдар Бағдад базарларының бірінде автобус жарылысын өз мойнына алды. Кемінде 30 адам мерт болды.

Америкалықтарға Иран қолдау көрсетіп отырған содырлар шабуыл жасап жатыр. Наурызда Айн-әл-Асад зымыран соққысына тап болып, бір адам көз жұмды. Мамырда базаға жарылғыш заты бар пилотсыз ұшатын аппарат қауіп төндірсе, шілдеде қайтадан зымырандар шабуылдап, үш адам жараланды.

Мұстафа әл-Каземи Вашингтонмен татулықты ұстанатын премьер-министр. Сондықтан ол Иранмен байланысты топтардың жолын кесуге тырысты. Алайда жақында ғана америкалық авиацияның Сириямен шекарадағы ирандық құрылымдарға жасаған соққыларын Ирак егемендігіне қол сұғушылық деп бағалады.

Ал АҚШ премьердің елді қалпына келтірудегі орасан зор еңбегін жоғары бағалады. Маусымда Бағдадқа Иордания королі ІІ Абдулла мен Мысыр президенті Абдель Фаттах әл-Сиси келді. Бұл 1990 жылдан бері елге келген алғашқы мысырлық көшбасшы.

АҚШ COVAX халықаралық бағдарламасы аясында Иракқа 500 мың доза Pfizer вакцинасын жеткізуге келісті. Байденнің айтуынша алдағы екі аптада препарат Иракқа жетеді. Қазір елде ауру жұқтырғандар саны артып, ауруханаларда өрт жиіледі. Бұдан бөлек Вашингтон парламент сайлауына бақылау жүргізу бойынша БҰҰ миссиясына 5,2 миллион доллар бөлетін болды.

Бірақ РИА Новости сауалнамасына жауап берген барлық сарапшы АҚШ-тың Ирактан түбегейлі кетуі туралы сөз қозғалмағанын айтты.

"Вашингтон бұл стратегиялық алаң үшін ұзақ күресті. Сондықтан әскерді шығару туралы мәлімдеме саяси астары бар әрекет болуы мүмкін. Себебі америкалық сайлаушыларға берген уәдені орындау керек. Ирак қоғамының пікірі де маңызды. Жергілікті саясаткерлер Мұстафа әл-Каземиге қысым көрсетіп жатыр. Елдегі саяси ахуал да мәз емес", - дейді Ресейдің халықаралық істер жөніндегі кеңесінің сарапшысы Елена Супонина.

"Жеті жыл бұрын АҚШ Иракқа қайта оралған кезде терроризммен күрес ақиқатқа айналды. Америкалықтар ДАИШ-ты* жеңуде үлкен рөл атқарды. Әрине, олар қолданған әдістерге қатысты біршама сұрақ туындайды. Ал қазір Ирак билігінің өзі америкалықтардың елден кетуін сұрады", - дейді шығыстанушы және публицист Андрей Онтиков.

Алайда Шығыстану зерттеулері орталығының ғылыми қызметкері Данила Крылов АҚШ әскери қызметкерлері бірден үйлеріне қайтуы екіталай екенін айтты. "Бір араб елінен екінші араб еліне қарай орын ауыстыруы ықтимал. Сирияға қарай бағыт алуы мүмкін. Ресейдің қорғаныс министрлігі Ирактағы америкалық әскерилер Сирия базаларына тұрақтап жатқанын бірнеше рет айтқан болатын", - деді сарапшы.

Америкалықтардың көбі өздері терроризммен күресіп, басқа өңірге назар аудармаған шақта Қиыр Шығыста Қытай өз қауқарына мінді деп санайды. Енді АҚШ үшін бұл ел нағыз қауіпке айналды.

*Қазақстан Республикасында тыйым салынған террористік ұйым

49
Архивтегі сурет

Түркия мен Әзербайжан түркі армиясын құрмақ

110
Әзербайжанда жүрген Түркия парламентінің спикері біріккен армия құру туралы келіссөз басталғанын мәлімдеді

НҰР-СҰЛТАН, 28 шілде – Sputnik. Түркия парламентінің (Ұлы ұлттық жиналысы) басшысы Мұстафа Шентоп Әзербайжанмен біріккен армия құру туралы келіссөз жүргізілгенін мәлімдеді, деп хабарлайды Sputnik Әзербайжан.

"Біздің идея – бір ұлт, екі мемлекет. Әрқашан солай болады. Осыған байланысты көптеген келіссөз бен уағдаластықтар жүргізілді", - деді Шентоп Гянджада өткен баспасөз мәслихатында.

Уағдаластық аясында екі елдің әскери оқу-жаттығулары да өткізілуде.

Тағы оқыңыз: Түркі елдерінің "Тұран армиясы" құрыла ма – қорғаныс министрлігі жауап берді

Сейсенбі күні Бакуде Әзербайжан, Түркия және Пәкістан парламенті басшылары Сахиба Гафарова, Мұстафа Шентоп және Асад Кайсердің үшжақты кездесуі өтті. Жиын қорытындысы бойынша парламент басшылары Баку декларациясына қол қойды.

110
Кілт сөздер:
армия, Әзербайжан, Түркия
Архивтегі фото

Жеті жарым мыңға жуық науқас тіркелді ковид рекорды тағы жаңарды

0
Нұр-Сұлтанда 1 571, Алматыда 1450, Қарағанды ​​облысында 1011 адам коронавирус инфекциясын жұқтырған

НҰР-СҰЛТАН, 29 шілде – Sputnik. Қазақстанда өткен тәулікте 7 479 адамнан коронавирус инфекциясы табылды, деп хабарлады COVID-19 таралуына жол бермеу жөніндегі ведомствоаралық комиссия.

Бір күн бұрын 6 925 науқас тіркелген болатын.

Өткен тәуліктің статистикасы:

  • Нұр-Сұлтан қаласы - 1571,
  • Алматы қаласы - 1450,
  • Шымкент қаласы - 445,
  • Ақмола облысы - 238,
  • Ақтөбе облысы - 230,
  • Алматы облысы - 270,
  • Атырау облысы - 424,
  • Шығыс Қазақстан облысы - 298,
  • Жамбыл облысы - 197,
  • Батыс Қазақстан облысы - 198,
  • Қарағанды облысы - 1011,
  • Қостанай облысы - 224,
  • Қызылорда облысы - 175,
  • Маңғыстау облысы - 220,
  • Павлодар облысы - 251,
  • Солтүстік Қазақстан облысы - 145,
  • Түркістан облысы - 132.

Жалпы ел бойынша ауырғандар саны – 557 107.

 

0
Тақырып:
Коронавирус эпидемиясы