Ауғанстан

Орталық Азия "америкалық" ауған босқындарды қабылдай ма?

69
Ауған дағдарысы соғыс қимылдарын Орта Азия республикаларына қарай ығыстыру қаупін тудырып отыр

НҰР-СҰЛТАН, 8 шілде – Sputnik. Мәскеу назарын шығысқа, Орталық Азияға қарай бұрды. "Біз америкалық және НАТО әскерінің ауған жерінен шығарылуына және басқа да фактілерге байланысты күрт ушығуы мүмкін Ауғанстандағы жағдайды жіті бақылауда ұстап отырмыз", - деді Ресей сыртқы істер министрі Сергей Лавров. Ол Ресей президенті өңірдегі елдердің басшыларымен тұрақты байланыста екенін жеткізді. Расында да соңғы күндері Владимир Путин Орта Азиядағы төрт елдің басшылығымен телефон арқылы сөйлесіп үлгерді, деп жазды РИА Новости.   

Өткен аптада ол Түрікменстан президентіне хабарласып, одан кейін Сочиде Нұрсұлтан Назарбаевты қабылдады. Ал дүйсенбіде Тәжікстан мен Өзбекстан президенттерімен телефон арқылы сөйлесті. Қырғызстан президенті мамырдың соңында Путинмен кездескен болатын. Талқыланған мәселелердің арасында жалпыға ортақ бір проблема бар. Ол – шетелдік әскердің шығарылуы аясында қарулы қақтығыс қайта өршіген Ауғанстан. Орта Азиядағы бес мемлекеттің үшеуі Ауғанстанмен шекаралас қана емес, сондай-ақ соғыс жүріп жатқан елде осы үш мемлекеттің азаматтары бар. Олар тәжік, өзбек, түрікмендер.

Соңғы күндердің өзінде-ақ ауған шекарашылары содырлармен қақтығыста жеңіліс тауып, Тәжікстанға бас сауғалауға мәжбүр болды және жүздеген ауған сарбазы Өзбекстанға қарай қашты. Егер тәлібтер елдегі билікті өз қолына алса, онда оңтүстіктегі посткеңестік шекара қауіпсіздігіне қатер төнуі ықтимал.

Өңірдегі бес мемлекеттің үшеуі – Қазақстан, Тәжікстан, Қырғызстан Ұжымдық қауіпсіздік шарт ұйымына мүше және Ресейдің әскери одақтастары болып саналады. Ал Ауғанстанмен шекаралас Тәжікстан ғана ҰҚШҰ құрамында бар. Түрікменстан бейтараптылықты ұстанып, бұл ұйымға ешқашан мүше болған емес. Өзбекстан мүшелігін бірнеше рет тоқтатты. Алайда бұл Мәскеу Ашхабад пен Ташкентке Ауғанстан мәселесі бойынша көмектеспейді дегенді білдірмейді.

Ауған дағдарысы соғыс қимылдарын Орта Азия республикаларына қарай ығыстыру қаупін тудырып отыр. Оған тәлібтердің агрессиясы ғана емес, сондай-ақ тәлібтердің бәсекелес басқа да террористік ұйымдарды ауған жерінен ығыстыруы себеп болуы мүмкін. Бұл провинцияларда Әл-Каида* мен ДАИШ* секілді қауіпті ұйымдарға мүшелікке кірген тәжіктер мен өзбектер көп. Сондықтан тәлібтер қысым көрсеткен жағдайда олар шекара арқылы Тәжікстан мен Өзбекстанға қарай қашуы бек мүмкін. Тәжікстан мен Өзбекстан "шақырусыз келген қонақтарды қарсы алуға" дайындалып жатқаны анық.

Ауғанстандағы шиеленіске байланысты америкалықтардың көрші мемлекеттердің бірінде "ауған жеріндегі жағдайға қашықтықтан әрекет ету" мақсатында әскери база ашуға құлшынысы да алаңдатады. Өткен аптада Вашингтонда Тәжікстан мен Өзбекстан СІМ басшыларымен осы мәселе талқыланды. Душанбе мен Ашхабад бұл ұсынысқа келісті ме, жоқ па, ол жағы беймәлім. Себебі ешқандай ресми мәлімдеме жасалмады.

Сонымен қатар Вашингтон америкалықтармен ынтымақтастық орнатқан ауғандарды уақытша орналастыру туралы Тәжікстан, Өзбекстан мен Қазақстанға ұсыныс жолдады. АҚШ тоғыз мыңға жуық ауғаннан тәлібтер кек қайтаруы мүмкін деп күдіктеніп отыр. Алайда Американың бұл азаматтарды неге өз аумағына орналастырудан қашып отырғаны түсінікті. Өйткені бұл әлеуетті босқындардың бір бөлігі ғана. Арнайы иммиграциялық визаға 18 мыңнан астам ауған өтінім білдірді. Әйелдері және бала-шағасымен қоса есептегенде олардың саны 70 мыңнан асып жығылады. Ал АҚШ-қа бұл қажет пе? Міне, сондықтан оларды Орталық Азияда орнықтыруды көздеп отыр.

* Қазақстанда тыйым салынған террористік ұйым

69

Лавров Ресейдегі тұрақсыздықты қалайтындар жайлы айтты

85
(Жаңартылды 22:32 23.07.2021)
Дипломат Ресей мен оның аумағын әскери және экономикалық әдістермен игеріп алуды көздеп отырғандар бар екенін жеткізді

НҰР-СҰЛТАН, 23 шілде – Sputnik. Батыс Ресейдің айналасындағы жағдайды тұрақсыздандыруды, соның ішінде фейктердің көмегімен әрекет етуді көздеп отыр. Бұл туралы Ресейдің сыртқы істер министрі Сергей Лавров мәлімдеді, деп жазды РИА Новости

"Біздің айналамызда тұрақсыздық тудырып, бізбен көрші, бауырлас елдердің алдында не Батыспен, не Ресей Федерациясымен бірге болуды таңдауға мәжбүрлеп отыр", - деді ол "ЕР" алаңындағы "Мемлекеттік дума депутаттарын сайлау науқаны жүріп жатқан сыртқы саяси жағдай" вебинарында. 

Дипломат Ресей мен оның аумағын әскери және экономикалық әдістермен игеріп алуды көздеп отырғандар бар екенін айтты. 

"Олар бізбен көршілес елдердің дамуына Батыстың шешуші ықпал етуінің арқасында қандай да бір пайда көргілері келеді", - деп жағдайды сипаттады Лавров.

Лавров бұл әсіресе Украинадағы жағдайда айқын білінгенін, ал соңғы айларда "түрлі-түсті революция әдісі" Белорусь елінде да байқалғанын айтты. Сонымен қатар оның айтуынша АҚШ пен ЕО елдері Молдавия үшін ашық геосаяси күреске бет бұрды.

"Қазір біздің батыстағы әріптестеріміз Орталық Азия, Кавказды қоса алғанда, еліміздің шекарасын бойлай өздерінің әскери қатысуын мейлінше кеңейтіп жатыр", - деп қорытты Ресей СІМ басшысы. 

Лавров Сергей Шойгу, дәрігер Денис Проценко, Жалпыресейлік халық майданы тең төрағасы Елена Шмелева және балалар омбудсмені Анна Кузнецовамен бірге "Единая Россия" партиясының жалпыфедералдық бөліміне кіреді. 

Федералдық тізімде 395 кандидат ұсынылған. Ал бір мандатты сайлау округтері бойынша – 219 кандидат.

85
Қарт ер адам

101 жастағы дәрігер ұзақ өмір сүрудің құпиясын бөлісті

88
Қария өз жұмысы мен пациенттерге деген махаббатының арқасында ұзақ өмір сүргенін айтты

НҰР-СҰЛТАН, 23 шілде – Sputnik. Қартайғанына қарамастан жас пациенттерге көмектесіп жүрген 101 жастағы дәрігер ұзақ өмір сүрудің құпиясын бөлісті.

Майами педиатры Энди Маргилеттің (Andy Margileth) айтуынша, ол өз жұмысы мен пациенттерге деген махаббатының арқасында ұзақ өмір сүрген.

Қария дәрігер болудан басқаны армандамағанын айтты.

"Мен ешқашан жұмыстан шыққым келген емес, менің проблемам да сол. Мен жұмыста өзімді жақсы сезінемін. Бұл тіпті жұмыс та емес, көңіл көтеру. Өзгелерге қол ұшын созудан басқа маңызды не болуы мүмкін", - деп келтірді қарт ер адамның сөзін CBS News телеарнасы.

Дәрігер жүз жастан асса да, зейнетке шығу жоспарда жоқ екенін атап өтті.

Энди Маргилет аптасына бірнеше рет жүзумен айналысады, гантель көтереді.

Қарт дәрігер кезінде полиомиелитке қарсы вакцина жасауға қатысқан.

Тағы оқыңыз: Өмірді ұзартудың қарапайым әдісі аталды

"Біз балаға бір дозасын бердік, осыдан кейін ол полиомелит мүлде болмағандай құлан таза айығып шықты. Бұл нағыз бақыт", - деді ол өзі емдеген алғашқы пациенттердің бірін еске алып.

Бұған дейін Гиннес кітабының рекордсмені 112 жастағы пуэрторикалық Эмилио Флорес Маркес оған осы жасқа келуге сезім көмектескенін айтқан еді.

"Мен әкемнің махаббатына бөленіп өстім. Ол мені және бауырларымды жақсылық жасауға және бөлісуге, адамдарды жақсы көруге үйретті", - деді Эмилио Флорес Маркес.

Сондай-ақ ол үйдің тұңғышы болғандықтан, бала кезінен фермада ата-анасымен бірге жұмыс істегенін айтты.

88
Кілт сөздер:
өмір, қария
Тақырып бойынша
Ұзақ өмір сүрудің тиімді тәсілі белгілі болды
Әйелдердің ер адамдарға қарағанда неге ұзақ өмір сүретіні белгілі болды
Ғалымдар ұзақ өмір сүру үшін қанша уақыт ұйықтау қажет екенін анықтады
Маман ұзақ өмір сүру құпиясын бөлісті
Стенд компании Еврокоптер группы АО НК Казахстан инжиниринг

Қазақстан халықаралық көрмеде алғашқы отандық дронды таныстырды

0
Бұған дейін Қазақстанның авиация индустриясы өкілдері авиасалонға көрермен ретінде қатысып келді. Осы жылы тұңғыш рет олар өз стендін таныстырды

НҰР-СҰЛТАН, 24 шілде – Sputnik, Мария Науменко. Осы жылы Қазақстан халықаралық авиация-ғарыш салоны шарасында серіктес мемлекет болды. Мәскеу маңындағы Жуков қаласында республика атынан авиация және ғарыш өнеркәсібінің үлкен павильоны таныстырылды.

Sputnik тілшісі павильонда болып, қазақстандық компаниялар Ресейдегі көрмеде қандай техниканы таныстырғанын және Ресей Федерациясымен бірлесіп қандай жобаны жүзеге асырып жатқанын біліп қайтты.

Ғарыш саласындағы ынтымақтастық

Ресей авиақұрылыс пен ғарыш саласында Қазақстанмен өзара әрекеттестікті дамытады. Бұл туралы ХАҒС-2021 Халықаралық авиация-ғарыш салоны ашылуы кезінде РФ президенті Владимир Путин мәлімдеді.

"Біз авиақұрылыс сынды жоғары технологиялық салада қазақстандық әріптестерімізбен және Еуразиялық экономикалық одақ бойынша серіктестерімізбен өзара әрекеттестікті дамытуды көздеп отырмыз. Біздің кәсіпорындар бірқатар перспективалы жобаны жүзеге асырып жатыр. Мысалы, Қазақстанда МИ тобындағы тікұшақтар құрастырылып жатыр, "Роскосмос" желісі бойынша бірлескен "Бәйтерек" жобасы ілгерілетілуде. Экологиялық таза зымыран тасымалдағыш көмегімен "Байқоңыр" ғарыш айлағынан ғарыш аппараттарын ұшыруға арналған ұйымдастырушылық-техникалық құрылымды дайындау аталған жобаның мақсаты болады", - деді Ресей президенті.

Стенды казахстанских компаний в национальном павильоне на МАКС-2021
© Photo : Пресс-служба АО НК "Казахстан Инжиниринг"
ХАҒС-2021 көрмесінде ұлттық павильондағы қазақстандық компаниялардың стенді

Авиасалон аясында Қазақстанның цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігінің аэроғарыш комитеті Нұр-Сұлтанда құрастырылған Ғарыш аппаратын құрастыру-сынау кешені (ҒАҚСК) мен "Союз-5" зымыран тасымалдағыш макетін ұсынды.

Ғарыш аппаратын құрастыру-сынау кешені алты тоннаға дейінгі ғарыш аппараттары мен олардың компоненттерін жобалау, дайындау, құрастыру және сынауға арналған технологиялық және өндірістік база болып саналады.

Қазақстандық "Байкал"

"Байкал" жеңіл көп мақсатты ұшағын дайындау жобасындағы Қазақстан-Ресей кооперациясы ХАҒС-2021 көрмесіндегі басты оқиғаның біріне айналды. Болашақта "Байкал" ескірген Ан-2 ұшағын алмастыруы керек.

Қазақстандық тарап аталған жобаға 1 миллиард рубль көлемінде инвестиция салды. Есесіне Қазақстан жобадағы миноритарлы үлеске (акциялардың бақылаушы емес пакеті) және сол ұшақтардың өндірісіне арналған лицензияға ие болады.

"Қазір ғылыми-зерттеу тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар жүріп жатыр. Сондай-ақ осы жобаны қаржыландыруға қатысып отырмыз. Алайда "Орал азаматтық авиация зауыты" АҚ-мен арадағы келісімшарт бойынша ұшақтың лицензиялық өндірісін Қазақстанда ұйымдастыруды жоспарлап отырмыз", - деді "Қазақстанның авиация индустриясы" ЖШС маркетинг бөлімінің басшысы Игорь Сыздықов.

Қазақстанның авиация индустриясындағы ұшақтардың толыққанды өндірісі 2024 жылы басталуы керек. Мамандар кәсіпорын қуаты жылына 50-30 ұшақ дайындауға мүмкіндік береді деп санайды. Сондай-ақ Қазақстан басқа мемлекеттер үшін "Байкалдың" экспорттық нұсқасын да шығара алады.

Игорь Сыздықов Қазақстан ресейлік тараптың ұсынысымен ХАҒС-2021 серіктесі атанғанын атап өтті. Бұған дейінгі жылдары Қазақстанның авиация индустриясы өкілдері авиасалонға көрермен ретінде қатысып келді. Осы жылы тұңғыш рет олар өз стендін таныстырды.

Модель пилотской кабины на стенде казахстанской компании на МАКС-2021
© Photo : Пресс-служба АО НК "Казахстан Инжиниринг"
ХАҒС-2021 көрмесінде қазақстандық компаниялар стендіндегі пилоттық кабинаның моделі

Сонымен қатар Қазақстандағы кәсіпорында Су-30СМ ұшақтарын жөндеу бойынша компанияның ресейлік "Иркут" авиақұрылыс корпорациясымен бірлескен жобасы бар.

"Біз ұшақтардың алғашқы жөндеуін 2025 жылы бастауды жоспарлап отырмыз. Қазір өндіріске дайындалып жатырмыз. Авиасалон аясында ресейлік серіктестермен кейбір мәселелерді нақтылауды жоспарлап отырмыз. Бізде Су-30СМ ұшақтарына техникалық қызмет көрсету және күрделі жөндеу жүргізу, мамандарды даярлау бойынша келісімшарт бар", - деді Sputnik агенттігіне сұхбат берген қазақстандық тарап өкілі.

Тікұшақ және пилотсыз ұшу аппараты

"Еурокоптер Қазақстан Инжиниринг" ЖШС Халықаралық авиация-ғарыш салонында ЕС-145 жаңа тікұшағының макетін таныстырды. Кәсіпорын сондай-ақ Н-145 қос қозғалтқышты тікұшағы, Н-130 бен Н-125 бір қозғалтқышты тікұшақтарының ірі торапты құрастыруы, оларға техникалық қызмет көрсету және жөндеуді жүзеге асырып, ұшу-техникалық құрамды даярлайды.

"Жақында біз Мәскеу авиация орталығы үшін ЕС-145 тікұшағын қалпына келтіруді қамтитын жөндеу бойынша Ресеймен ірі жобаны аяқтадық. Тікұшақ төтенше жағдайлар министрлігінің қажеттілігі үшін қолданылады", - деді "Еурокоптер Қазақстан Инжиниринг" ЖШС коммерциялық директоры Александр Савельев.

Сонымен қатар Қазақстан салон барысында өзінің алғашқы пилотсыз ұшатын әуе нысанының имитаторын таныстырды. Дрон құрлықтағы әскердегі әуедегі шабуылға қарсы қорғанысқа зенитші атқыштарды үйретуге арналған.

Тамыз-қыркүйекте аталған пилотсыз ұшатын аппарат соңғы әскери сынақтан өтіп, 2022 жылы Қазақстан Республикасындағы құрлықтағы әскер қарулануына қабылдануы керек.

Гендиректор АО 811 Авторемонтный завод КИ Рамиль Баязитов
© Sputnik / Мария Науменко
"Қазақстан инжиниринг - 811 автожөндеу зауыты" АҚ бас директоры Рамиль Баязитов

"Біздің пилотсыз ұшатын техника шетелдік аналогтардан әлдеқайда арзан және Қазақстанның қатал ауа райына, яғни жойқын желге, аязды қысына және аптап ыстық жазына төзімді", - деді Sputnik тілшісіне "Қазақстан инжиниринг - 811 автожөндеу зауыты" АҚ бас директоры Рамиль Баязитов.

Бұған дейін Қазақстанның қорғаныс министрлігі дрондарды тек шетелден, атап айтсақ, Ресей, Беларусь және Израильден сатып алатын. Енді республика жылына 10 данаға дейін пилотсыз ұшу аппаратын шығара алады.

Жуков қаласындағы Халықаралық авиация-ғарыш салоны авиа-ғарыш саласындағы жетістіктер мен техникаларды таныстыруға арналған әлемдегі ең ірі көрменің бірі. ХАҒС-2021 көрмесіне 140 мыңнан астам маман, сондай-ақ 570 мыңнан астам көрермен мен қонақ қатысты. Салон жұмысы 25 шілдеде аяқталады.

Sputnik агенттігі – авиасалонның ресми ақпараттық серіктесі.

Халықаралық авиация-ғарыш салонында қазақстандық павильонда авиация техникасы мен жабдығын дайындауға мамандандырылған мына жетекші кәсіпорындар өнімі таныстырылды: "Қазақстанның авиация индустриясы" ЖШС, "Еурокоптер Қазақстан инжиниринг" ЖШС, "Қазақстан Аселсан инжиниринг" ЖШС, "Қазақстан Ғарыш Сапары" ҰК" АҚ, "Байтерек" БК" АҚ, "Тыныс" АҚ, "№405 авиажөндеу жұмысы" АҚ, "811 автожөндеу зауыты", "Қазаэронавигация" РМК және басқалар.

0